Saturday, March 1, 2014

ಎಸ್ ಸುರೇಂದ್ರನಾಥ್ ಕತೆಗಳು - ಒಂದು ಟಿಪ್ಪಣಿ

ಎಸ್ ಸುರೇಂದ್ರನಾಥ್ ಅವರ ಹೊಸ ಕಥಾಸಂಕಲನ ತಾಪತ್ರಯಗಳು ಇದೀಗ ಹೊರಬಂದಿದೆ. ಹೆಸರಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರೇ ಮೂರು ಕತೆಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಅವು ಒಂದೊಂದೂ ಓದುಗರ ತಲೆತಾಪ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಎಂಬಂತಿವೆ. ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಜೋಗಿಯವರ ಹಲಗೆ ಮತ್ತು ಬಳಪಕ್ಕಾಗಿ ಬರೆದ, ತಮ್ಮ ಬರವಣಿಗೆಯ ಕುರಿತೇ ವಿವರಿಸುವ ಒಂದು ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಕೆಯಾಗಿ ನೀಡಿರುವುದು ತುಂಬ ಔಚಿತ್ಯಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ.

ನಾವೆಲ್ಲ ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ ಎಸ್ ಸುರೇಂದ್ರನಾಥ್ ಒಬ್ಬ ಅದ್ಭುತ ನಾಟಕಕಾರ, ನಿರ್ದೇಶಕ. ಸುರೇಂದ್ರನಾಥ್ ಅವರ ಕತೆಗಳ ವಿಶಿಷ್ಠತೆ ಕೇವಲ ಅವರು ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ನಾಟಕಕಾರ (ನಿರ್ದೇಶಕ) ಮತ್ತು ಕತೆಗಾರ ಆಗಿರುವುದರಿಂದಷ್ಟೇ ದಕ್ಕಿರುವುದಲ್ಲ. ಎರಡೂ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ದಕ್ಕಿರುವುದು. ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಂದು ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ಮೊದಲಿಗೆ ಒಬ್ಬ ನಾಟಕಕಾರ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಗಮನ ನೀಡುವುದು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಸಹಿತವಾದ ಸಂಭಾಷಣೆ, ಆಂಗಿಕ ಚಲನೆ, ವೇಷ-ಭೂಷಣ, ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸ ಸಹಿತವಾದ ರಂಗಚಲನೆ, ನಾಟಕದ ರಂಜಕ ಅಂಶಗಳು, ರಂಗಕೃತಿಯ ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಗಮನಾರ್ಹ ಕ್ಷಣಗಳತ್ತ. ಒಬ್ಬ ಕತೆಗಾರನಿಗೆ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಎಷ್ಟೋ ಅನುಕೂಲಗಳಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಏಷ್ಟೋ ‘ತಾಪತ್ರಯಗಳೂ’ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಸುರೇಂದ್ರನಾಥ್ ಇಲ್ಲಿ ಏನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆಂದರೆ, ತಮ್ಮ ಕತೆಗಳು ಹುಟ್ಟುವುದು ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. "ಮೊದಲು ನನಗೆ ಪಾತ್ರಗಳು ಹೊಳೆಯಬೇಕು. ಆ ಪಾತ್ರಗಳ ಚರಿತ್ರೆ ಮೊದಲು ನನಗೆ ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿ ಕಾಣಬೇಕು. ಅಂದರೆ ಆ ಪಾತ್ರಗಳ ಪರಿಸರ, ಆ ಪಾತ್ರಗಳ ದಾಂಪತ್ಯ ಅಥವಾ ಒಂಟಿ ಜೀವನ, ಆ ಪಾತ್ರಗಳ ಬದುಕು, ತೊಳಲಾಟ, ದ್ವಂದ್ವಗಳು ನಿಚ್ಚಳವಾಗಬೇಕು.......ನನ್ನ ಪಾತ್ರಗಳ ಪರಿಚಯ, ಅವುಗಳ ಉಡುವ - ತೊಡುವ - ಉಣ್ಣುವ ವಿವರಗಳು.......ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಅದರ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು, ಅದರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಆ ಪಾತ್ರದ ದಿನಚರಿ ಕೂಡಾ.......ಅದರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಭೂಮಿಕೆಗಳೂ..." ಆಮೇಲೆ ಅವರು ತಮಗೇಕೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಪಾತ್ರಗಳೇ ಸುಲಭ, ತಮಗೇಕೆ ದಾವಣಗೆರೆಯೇ ಸುರಳೀತ, ತಮಗೇಕೆ ಸ್ಕೂಲು, ಕಾಲೇಜಿನ ಅಧ್ಯಾಪಕರುಗಳೇ ಸರಳ, ತಾವು ಕಂಡಂಥ ನಿಜ ಜೀವನದ ಪಾತ್ರಗಳಷ್ಟೇ ಸಾಧ್ಯ ಎನ್ನುವುದನ್ನೆಲ್ಲ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಒಮ್ಮೆ ಪಾತ್ರಗಳು ಹೊಳೆದ ಮೇಲೆ ನಾನು ಕತೆಯ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ. ನನಗೆ ಘಟನೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪಾತ್ರಗಳು ಮುಖ್ಯ. ಘಟನೆ, ದುರಂತಕ್ಕೆ ಮುಖಮಾಡಿ ನಿಂತ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಒಂದು ನಿಮಿತ್ತ ಮಾತ್ರ. ನನ್ನ ಕತೆಗಳು ಆ ಪಾತ್ರಗಳ ಸುತ್ತ ಘಟಿಸಬೇಕು. ಅಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಬರುವ ಘಟನೆಗಳು ಪಾತ್ರಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಗಿರಬೇಕೇ ಹೊರತು ಘಟನೆಗಳಿಂದ ಪಾತ್ರಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರಬಾರದು."

ಕುತೂಹಲಕರವೆಂದರೆ, ಇಕೊ ಎಂಬರ್ಟೊ ಎಂಬ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಕಾದಂಬರಿಕಾರನೂ ತಾನು ಒಂದು ವಸ್ತು ಹೊಳೆದ ಬಳಿಕ ಕಾದಂಬರಿ ಬರೆಯುವ ಮುನ್ನ ಹೇಗೆಲ್ಲ ತಯಾರಾಗುತ್ತೇನೆಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿರುವ ಮಾತುಗಳು (Confessions of a Young Novelist) ಸುರೇಂದ್ರನಾಥರ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವುದು! ಈತ ತಾನು ಚಿತ್ರಿಸಲಿರುವ ಊರು, ಕಟ್ಟಡ, ಹಡಗು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸ್ವತಃ ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ನೋಡಿಬರುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜಾವದಲ್ಲಿ ಆ ವಾತಾವರಣ, ಆಗಸ ಹೇಗೆಲ್ಲ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೂಡ ಅಭ್ಯಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಊರುಕೇರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಅದರ ನಕ್ಷೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪಾತ್ರಗಳ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ವಿವರಗಳನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಒಟ್ಟು ತನ್ನ ಕಾದಂಬರಿಯ ಪಾತ್ರ, ವಾತಾವರಣ, ಚರಿತ್ರೆ, ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದ ರಾಜಕೀಯ, ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ, ಜನರಾಡುವ ಭಾಷೆ (ಇಕೊ ಎಂಬರ್ಟೊ ಬರೆದ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ಕಾಲವನ್ನೇ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿರುವುದು ಉಲ್ಲೇಖನೀಯ) - ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಆತನಿಗೆ ಆವಾಹನೆಯಾಗಬೇಕು! ಆನಂತರವೇ ಬರವಣಿಗೆ ಸುರು.

ಸುರೇಂದ್ರನಾಥ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, "ವ್ಯಂಗ್ಯ ನನ್ನ ಕತೆಗಳ ಸ್ಥಾಯೀಭಾವ. ಬಹುಶಃ ಘಟನೆಗಳನ್ನು, ಕಥಾನಕವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನೋಡುವುದು ನನ್ನಿಂದ ಆಗದ ಮಾತು.....ಕೇವಲ ವ್ಯಂಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಡಾಫೆ ಮಾಡುವುದು ನನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನವಲ್ಲ. ಅದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಅವ್ಯಕ್ತ ನೋವಿನ ಅರಿವುಂಟು ಮಾಡುವುದು ನನ್ನ ಉದ್ದೇಶ." ಇದನ್ನು ನಾವು ನಿಜಕ್ಕೂ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ದಾಸ್ತಾವಸ್ಕಿ(1821-1881) ಯ ನೋಟ್ಸ್ ಫ್ರಂ ದಿ ಅಂಡರ್‌ಗ್ರೌಂಡ್ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ನೀಳ್ಗತೆಗಳು, ನಿಕೊಲಾಯ್ ಗೊಗೊಲ್ಸ್‌(1809-1852)ನ ಓವರ್ ಕೋಟ್ ಅಥವಾ ಮೂಗು, ಟಾಲ್‌ಸ್ಟಾಯ್(1828-1910) ಬರೆದ ಇವಾನ್ ಇಲಿಚ್ಯನ ಸಾವು ಸಹಿತ ಇತರ ಹಲವಾರು ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದಾದ ಅಂಶವಿದು. ಇಲ್ಲಿನ ನಾಯಕ ಯಾವುಯಾವುದೋ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಒಟ್ಟಾರೆ ದೈನೇಸಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ ಅಥವಾ ಅವನೊಬ್ಬ ಪೆದ್ದ, ಜನರ ಗೇಲಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಪಕ್ಕಾಗುವ ವ್ಯಕ್ತಿ. ನಾಗರಿಕ ಜಾಯಮಾನದ ನಯ-ನಾಜೂಕು ನಾಟಕಗಳು ಅವನಿಗಿನ್ನೂ ಒಗ್ಗಿಲ್ಲ. ಅವನಲ್ಲಿ ಪಾಪಪ್ರಜ್ಞೆ ತುಸು ಹೆಚ್ಚೇ ಇದೆ. ಇದರಿಂದ ಆಗಾಗ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದ ನಿಷ್ಠುರ-ಕಟ್ಟಳೆಗೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಳ್ಳಲಾರದೆ ಅವನೊಬ್ಬ ‘ಅನ್-ಫಿಟ್ ಎನಿಮಲ್’ ಆಗುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಇಂಥ ಪಾತ್ರಗಳೇ ಪ್ರಧಾನ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಬರೆದ ಮೋಲಿಯೇರ್(1622-1673) (ಈತನ ಹಲವಾರು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಮಾಮಾಮೋಶಿ ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖನೀಯ) ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ. ದೇಶ ಮತ್ತು ಕಾಲಮಾನದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕೊಂಚ ಈಚಿನವನು ಎಂಬುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಸಿಂಗರ್ (1902-1991) ನ ಗಿಂಪೆಲ್ ದ ಫೂಲ್ ಕೂಡ ಇದೇ ಸಾಲಿಗೆ ಸೇರುವ ಕತೆ. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಿಡಿ, ಇವತ್ತಿಗೂ ಇಂಥ ಪಾತ್ರಗಳು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಇವೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನವ್ಯ ಮತ್ತು ನವ್ಯೋತ್ತರ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಪವಾದವೇ ಇಲ್ಲವೆಂಬ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಕತೆಗಾರರೂ ಇಂಥ ಒಂದಾದರೂ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸುರೇಂದ್ರನಾಥರು ತಮ್ಮ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಕತೆಗಳಲ್ಲೂ ಇಂಥ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅವರು ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಒಂದು ಮಜಲು ಮುಂದಿದ್ದಾರೆಂದರೆ ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಕೊಂಡು ಕ್ರಿಸ್ತನೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಕರಿಸುವುದೂ ಇದೆ. McCullers Carson (1917-1967)ಳ The Heart is a Lonely Hunter ಕಾದಂಬರಿಯ ನಾಯಕನನ್ನು, J M Coetzeeಯ The Childhood of Jesus, The Life and Time of Michael K ಮೊದಲಾದ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಹೀಗೆ ಕ್ರಿಸ್ತನಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಾಗರಿಕತೆಯನ್ನು, ಆಡಳಿತಶಾಹಿಯನ್ನು, ಅವುಗಳ ಅಮಾನವೀಯ ನಡೆಯನ್ನು ಗೇಲಿ ಮಾಡುವ ಈ ಪಾತ್ರಗಳು ಉದಾತ್ತವಾದ ಮಾನವ ಸಹೋದರತೆಯ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಪ್ರತಿಮೆಗಳೆಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದಿದೆ.

ಯಾವನೇ ಒಬ್ಬ VIPಯನ್ನು ಕೇವಲ ಮನುಷ್ಯನನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿಬಿಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುವುದು ಎರಡೇ ಎರಡು ಸಂಗತಿಗಳಿಗೆ. ಒಂದು ಈ ವ್ಯಂಗ್ಯಕ್ಕೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಚಿತೆಯ ಬೆಂಕಿಗೆ. ಎಲ್ಲ ಹೀರೋಯಿಸಂ ಇಲ್ಲಿ ಶೂನ್ಯಕ್ಕಿಳಿದು ಬಿಡಬಲ್ಲದು. ಅದೇ ಕಾಲಕ್ಕೆ, ನೀವು ಯಾವನೇ ಹೊಸ ಹೀರೋನನ್ನು ಬೇಕೆಂದರೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತೀರಿ. ತೇಜಸ್ವಿಯವರ ನಿರೂಪಣಾ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯಿತ್ತು. ಸ್ವತಃ ತೇಜಸ್ವಿಯವರಿಗೇ ತೀರಾ ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾದ, ತೀವ್ರ ಸಂವೇದನೆಯ ಒಂದು ಘಟ್ಟವನ್ನು ತಮ್ಮ ನಿರೂಪಣಾ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ತರಲು ಸಾಧ್ಯವಾದೀತೇ ಇಲ್ಲವೆ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನಗಳಿದ್ದವಂತೆ. ಇವತ್ತಿಗೂ ಹಲವರಿಗೆ ಅಂಥ ಅನುಮಾನಗಳಿವೆ. ಎಸ್.ಸುರೇಂದ್ರನಾಥ್ ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಾರೆಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದೇ ಕುತೂಹಲಕರ.

[ಆಸಕ್ತರು ಗಮನಿಸಿ: ಓವರ್‌ಕೋಟ್ ಕತೆಯನ್ನು ಖ್ಯಾತ ವಿಮರ್ಶಕ ಟಿ.ಪಿ.ಅಶೋಕ್ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ (ಅಕ್ಷರ ಪ್ರಕಾಶನ). ಗಾರ್ಕಿಯ ಆತ್ಮಕತೆಯ ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾದ ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯ, ನನ್ನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು, ಜನರ ನಡುವೆ, ಇವಾನ್ ತುರ್ಗನೇವ್ ಅವರ ತಂದೆಯರೂ ಮಕ್ಕಳೂ ಮತ್ತು ದಾಸ್ತಾವಸ್ಕಿಯ ನೀಳ್ಗತೆಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ರಷಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದ ಕೆ.ಎಲ್.ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ರಾವ್ ಕೂಡ ತಮ್ಮ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಈ ನೀಳ್ಗತೆಯನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದು ಪ್ರಜಾವಾಣಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪುರವಣಿಯಲ್ಲಿ (02-10-2011) ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕತೆ ಇಂದಿಗೂ ಜಗತ್ತಿನ ನೂರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯುವ ಕಸುವುಳ್ಳ ಕತೆ. ಹಲವರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ನಾಟಕವಾಗಿಯೂ ಪ್ರಖ್ಯಾತ. ಈ ಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಈ ತನಕ ಬಂದಿರುವ ವಿಮರ್ಶೆ, ಪರಾಮರ್ಶನಗಳಂತೂ ಅಸಂಖ್ಯಾತ. ಎಸ್.ಸುರೇಂದ್ರನಾಥರ ಸಂಕಲನದ ಮೂರು ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಈ ಕತೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತ ಎಂಬುದು ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ವಿವರಣೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಕಾರಣವಾದರೆ ಸುರೇಂದ್ರನಾಥರ ಒಟ್ಟು ಕಥಾಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೂಲಸೆಲೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕೂಡ ಈ ಕತೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೊಂದು ಕಾರಣ. ಮೂಗು ಕತೆಯನ್ನು ಖ್ಯಾತ ವಿಮರ್ಶಕ ಬಿ.ಜನಾರ್ದನ ಭಟ್ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿ ಪುಸ್ತಕ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಿಂಗರನ ಮಳ್ಳ ಗಿಂಪೆಲ್ ಕತೆಯನ್ನು ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ ಮತ್ತು ವಿವೇಕ್ ಶಾನಭಾಗ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಅನುವಾದಿಸಿ ದೇಶಕಾಲ(ಸಂಚಿಕೆ 12,ಜನವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ 2008) ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು. ಮೋಲಿಯರ್‌ನ ಮಾಮಾಮೋಶಿ ನಾಟಕವನ್ನು ಕೆ.ವಿ.ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಅಕ್ಷರ ಪ್ರಕಾಶನ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.]

ಸುರೇಂದ್ರನಾಥರ ವ್ಯಂಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅವರು ದುಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಲೇ ಬೇಕು. ಈ ವ್ಯಂಗ್ಯ ಪಾತ್ರದ ಆಂಗಿಕ ಚಲನೆಯ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ, ಆತನ ಕೊಳಕುತನದಲ್ಲಿ, ನಡಿಗೆಯ ವಿಕಾರದಲ್ಲಿ, ಒಟ್ಟಾರೆ ಮುಖದರ್ಶನ ಥಟ್ಟನೇ ಎದುರಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ನೀಡುವ ಒಂದು ಮುದ್ರೆ ಏನಿದೆ, ಅಂಥ ಸಂವೇದನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಏನೇನು ಬೇಕೋ ಅದೆಲ್ಲವೂ ಇರಬೇಕೆಂಬ ನೆಲೆಯ ವಿವರಗಳಾಗಿ ಇವು ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಒಂದು ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅದು ನೋಡಲು ಹೇಗಿದೆ, ಅದರ ಅಲಂಕಾರ, ಬಟ್ಟೆಬರೆ, ನಡೆ-ನುಡಿ, ದೇಹದ ಸ್ವರೂಪ - ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ವ್ಯಂಗ್ಯದಿಂದಲೇ ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವರು ಓದುಗರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಿ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಇದು ಪಾತ್ರದ ಲೇವಡಿಯಲ್ಲ, ತಾನು ನೀಡುವ ವಿವರದಲ್ಲಿಯೇ ನಿರೂಪಕ ನೀಡುವ ಮನೋರಂಜನೆ, ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಪನ್ ಮಾದರಿಯದ್ದು.

ಎರಡನೆಯದು ಆ ಪಾತ್ರದ ಸಣ್ಣತನ, ಮೂರ್ಖತನ, ಮುಗ್ಧತೆಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಂಗ್ಯ. ಇದು ಕೊಂಚ ಹರಿತವಾದದ್ದು, ಮೊದಲನೆಯದ್ದರಷ್ಟು ನಿಷ್ಪಾಪಿಯಲ್ಲ. ನಾತಲೀಲೆಯಿರಬಹುದು, ಗುಪ್ತಸಮಾಲೋಚನೆ ಇರಬಹುದು, ಕುರುವಿನ ಗುಲಾಮ ಇರಬಹುದು, ಅಲ್ಲಿ ಆ ಪಾತ್ರ ನಮ್ಮೆದುರು ಬೆತ್ತಲೆಯಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಬದುಕಿನ ನಗ್ನವಾಸ್ತವವನ್ನೂ ಅದರ ಕಟುವ್ಯಂಗ್ಯವನ್ನೂ ಒಟ್ಟೊಟ್ಟಿಗೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತ ಒಂದು ದರ್ಶನವಾಗುವ ಗಾಂಭೀರ್ಯವನ್ನೂ ಇದು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಸುರೇಂದ್ರನಾಥ್ ತಮಗೆ ಕಥಾನಕವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಲೇ ಅದನ್ನು ವಕ್ರವಾಗಿ ನೋಡುವುದರಿಂದಷ್ಟೇ ಲಭ್ಯವಾಗಬಹುದಾದ ಒಂದು ನೋಟವನ್ನೂ, ದರ್ಶನವನ್ನೂ ನಮಗೆ ದಕ್ಕಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಅಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಜರುಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ಸಮರ್ಥ ನಾಟಕಕಾರರಾದ ಸುರೇಂದ್ರನಾಥ್ ಇದನ್ನು ಸಶಕ್ತ ತಂತ್ರವಾಗಿ, ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ದುಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಅಪೂರ್ವ ಯಶಸ್ಸನ್ನೂ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

ವ್ಯಕ್ತವಾದದ್ದು ವ್ಯಕ್ತಿ. ಅವ್ಯಕ್ತವೆಲ್ಲವೂ ghost, ಭೂತ. ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವುದು ತನ್ನ ಮಾತು, ಹಾವ-ಭಾವ, ನಡಿಗೆ, ನಗು, ಉಡಿಗೆ-ತೊಡಿಗೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿರುವ ಚರ್ಯೆ ಚಾಪಲ್ಯಗಳಿಂದಲೇ. ಪ್ರದರ್ಶನ ಎಂಬಲ್ಲೇ ಒಂದು ನಾಟಕೀಯತೆಯೂ ಇರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿರುವುದೆಲ್ಲ ಒಂದು ಬಗೆಯ ನಾಟಕವೇ. ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ನಮ್ಮ ಒಳ್ಳೆಯ ಅಥವಾ ಸಮಾಜ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂಥ ಭಾಗವನ್ನಷ್ಟೇ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಇಷ್ಟ. ಅದಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾವು ಅಡಗಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ತತ್ವ. ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಏನಾಗುತ್ತದೆಂದರೆ, ಈ ಅಡಗಿಸಲು ಬಯಸುವ ಅಂಶಗಳನ್ನೇ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿ (ಅದಕ್ಕಾಗಿ ವ್ಯಂಗ್ಯ, ತಮಾಷೆ ಮುಂತಾದ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ) ಮನುಷ್ಯನ (ಅಂದರೆ ನನ್ನ) hidden ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ಹಿಡಿದು ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನನ್ನದೇ ಎಂದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿದ್ದರೂ ನಾನದನ್ನು ಯಾರದ್ದೋ ಎಂಬಂತೆ ನೋಡಿ ನಕ್ಕು ಮುಗಿಸುತ್ತ ಅಂತರಂಗದ ತಲ್ಲಣಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗುತ್ತಿರುತ್ತೇನೆ. ಇದು ನಾಟಕದ ಅದ್ಭುತ ಸಾಧ್ಯತೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನಮಗೆ ನಾಟಕ ಬೇಕು.

ಕೆಲಕಾಲದ ಹಿಂದೆ ನನ್ನೊಬ್ಬ ಸ್ನೇಹಿತರು ನನ್ನ ಬಳಿ ನಾಟಕ ಯಾಕೆ ನೋಡಬೇಕು ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೆಸೆದು ಕೂತರು. ನಾವೆಲ್ಲ ಒಂದು ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಹೊರಟಿದ್ದೆವು. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಾಟಕ ನೋಡುವುದು ಎಂಬ ಒಂದು ಕ್ರಿಯೆಯೇ ವಿಚಿತ್ರವಾದದ್ದು, ತನಗದು ಯಾಕೆ ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಈಗಲೂ ಅರ್ಥವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದುಬಿಟ್ಟರು. ತುಂಬ ಹಿಂದೆ ನಾನು ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ನೀನಾಸಂ ಒಡನಾಡಿ ಕೆ.ಜಿ.ನಾರಾಯಣ್ ನನಗೆ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಆಗಾಗಲೇ ಉಡುಪಿಯ ರಥಬೀದಿ ಗೆಳೆಯರು ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ನಾಟಕಗಳನ್ನಾಡಿಸಿ ಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಮೀಡಿಯಾ ಎಂಬ ಒಂದು ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ದುರಾಸೆಯ ದೊರೆ ವೇದಿಕೆಗೆ ಬರುತ್ತ, ಹೋಗುತ್ತ ವಿಪರೀತ ಅಳತೆಯ ದಾಪುಗಾಲುಗಳನ್ನಿಕ್ಕುತ್ತ ನಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇದು ರಂಗಚಲನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಭಾಷೆ. ನಾವು ಯಾರೂ ನಿಜ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹಾಗೆ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆ ನಡಿಗೆ ಒಂದೂ ಮಾತಿಲ್ಲದೆ ಆ ರಾಜನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಇದೇ ರೀತಿ ನೀನಾಸಂನವರು ಮಿಸ್ ಸದಾರಮೆ ನಾಟಕದ ಸೆಟ್ಟಿಯ ಹಿಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಟ್ಟೆಸುತ್ತಿ ವಿಪರೀತ ಬಾತುಕೊಂಡಂಥ ಅಂಡುಗಳನ್ನು ಹೊರಿಸಿ ಅವನ ವಿಚಿತ್ರ ನಡಿಗೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದ್ದು, ತಲೆದಂಡ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬಿಜ್ಜಳ ತನ್ನ ಬಂಟನ ಅಂಡಿಗೆ ಒದ್ದರೆ ನೀನು ರಾಜನಾಗಲು ಯೋಗ್ಯ ಎಂಬ ಪಂದ್ಯಕಟ್ಟುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ. ಇಲ್ಲೇನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದರೆ, ಈ ರಂಗಚಲನೆ ಅಥವಾ ರಂಗಕ್ರಿಯೆ ನಾಟಕೀಯ ನೆಲೆಯದ್ದು, ವಾಸ್ತವದ್ದಲ್ಲ. ಪ್ರೇಕ್ಷಕ ಕೂಡ ತಾನು ನೋಡುತ್ತಿರುವುದು ನಾಟಕ ಎಂಬ ಅರಿವನ್ನು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಕೂಡ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ವಾಸ್ತವದ ಒಂದು ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ನಾಟಕೀಯ ಅತಿರೇಕದಲ್ಲಿ ‘ಕಾಣಿಸು’ಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಅವನ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನೂ ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನೂ ಒಂದು ಮೇಲ್‌ಸ್ತರಕ್ಕೊಯ್ದು ಸಾಧಿಸುವ ಸಂವಹನ ಇದೆಯಲ್ಲ, ಇದು ನಾಟಕದ್ದು ಮತ್ತು ಕೇವಲ ನಾಟಕದ್ದು. ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ, ರಂಗಚಲನೆಯಲ್ಲಿ, ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ವಿವಿಧ ಸ್ತರಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಭಿನ್ನ ರಂಗತಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಕ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ತನ್ಮೂಲಕ ರಂಜಿಸುತ್ತಲೇ ಪ್ರೇಕ್ಷಕನನ್ನು ಅರಿವಿನತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರೇಕ್ಷಕನಿಗೆ ರಂಗಮಂಚವೊಂದು ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿ ಅವನನ್ನೇ ಅವನ ನಡೆನುಡಿಯ ಅತಿರೇಕದಲ್ಲಿರಿಸಿ ಅವನಿಗೇ ಅವನ ಸತ್ಯ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಸುರೇಂದ್ರನಾಥ್ ತಮ್ಮ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಶಕ್ತವಾಗಿ ದುಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಒಂದು ತಂತ್ರ ಅವರಿಗೆ ನಾಟಕದ ಅನುಭವದಿಂದ ದಕ್ಕಿದ್ದು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ವ್ಯಂಗ್ಯವನ್ನು ಸುರೇಂದ್ರನಾಥ್ ದುಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಕಥಾನಕವನ್ನು ವ್ಯಂಗ್ಯವಿಲ್ಲದೇ ಕಾಣುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲಾ ನಾಟಕಕಾರರಿಗೆ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದೇ ಅವರ ಹೆಚ್ಚುಗಾರಿಕೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಬಾಗಲೋಡಿ ದೇವರಾಯರು ಮತ್ತು ಎಂ.ಎಸ್.ಕೆ.ಪ್ರಭು ಅವರ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ವ್ಯಂಗ್ಯವನ್ನು ಸುರೇಂದ್ರನಾಥ್ ಅವರ ಕತೆಗಳ ವ್ಯಂಗ್ಯದೊಂದಿಗೆ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿಯೂ ನೋಡಿ ಇದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

"ನನ್ನ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ನಂತರದ ದಿನಗಳ ಬಡತನ ಜಗತ್ತನ್ನು, ಜೀವನವನ್ನು ವ್ಯಂಗ್ಯದಿಂದ ನೋಡುವ ಧೈರ್ಯ ಕೊಟ್ಟಿರಬೇಕು ನನಗೆ. ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಂಸಾರದ ಬಡತನ ಸಹ್ಯವಾಗುವುದು ಜೀವನವನ್ನು ವ್ಯಂಗ್ಯದಿಂದ ನೋಡಿ ನಕ್ಕಾಗ ಮಾತ್ರ........ನನ್ನ ಕತೆಗಳು ವ್ಯಂಗ್ಯದತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ನನ್ನ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲ." ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಸುರೇಂದ್ರನಾಥ್. ಈ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಅವರೆಷ್ಟು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾರೆ, ಗೌರವದಿಂದ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕಕ್ಕುಲಾತಿಯಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಈ ಮಾತುಗಳೇ ತಿಳಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅವರ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಪದದಲ್ಲೂ ಇದೇ ಬಗೆಯ ನೇವರಿಕೆಯಿದೆ; ಪ್ರತಿ ಪಾತ್ರವೂ, ಪ್ರತಿ ವಿವರವೂ ಅಂಥ ಪ್ರೀತಿ ಪಡೆದು ಧನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ನೋಡಿ ಅನುಭವಿಸಿದರೆ ಇದು ಯಾರಿಗಾದರೂ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟವಾಗುವ ಕತೆಗಾರ ಎಸ್.ಸುರೇಂದ್ರನಾಥ್.

ಹಾಗೆ ನಾಟಕೀಯತೆಯಿಂದ, ವ್ಯಂಗ್ಯದಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಬರೆಯುವ ಸುರೇಂದ್ರನಾಥ್‌ಗೆ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯೊಂದೇ ಕೈಹಿಡಿದು ನಡೆಸುವ ಪರಿಕರವಾಗಿರುವ ಈ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೇ ಸವಾಲುಗಳು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಎದುರಾಗುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಅವರು ರಂಗಚಲನೆಯಿಂದಲೋ, ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಲೋ, ನಟನ ನಡಿಗೆ, ಹಾವ-ಭಾವದಿಂದಲೋ, ಧ್ವನಿಯಿಂದಲೋ, ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿ ಒದಗಿಸಬಹುದಾದ ಸಂಗೀತದಿಂದಲೋ, ಹೊಗೆ ಹಾಕಿ, ಪಟಾಕಿ ಸಿಡಿಸಿ ಕೊಡಬಹುದಾದ ‘ಟಚ್’ನಿಂದಲೋ ಸಾಧಿಸುವುದೇನಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಭಾಷೆಯಲ್ಲೇ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ! ನೋಟ, ಶಬ್ದ, ವಾಸನೆ - ಯಾವುದನ್ನೂ ಅವರು ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಂತೆ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸುರೇಂದ್ರನಾಥ್ ತಮ್ಮ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಹೇಗೆಲ್ಲ ಮಾಡುತ್ತಾರೆಂಬುದೇ ಅವರ ಕತೆಗಳ ಯಶಸ್ಸಿನ ಗುಟ್ಟು. ಗಮನವಿಟ್ಟು ನೋಡಿದರೆ ಅವರ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೀರಿ. ನಡಿಗೆ ಅಥವಾ ಕೈಕಾಲು ಆಡಿಸುವ ವಿಧಾನದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಮೂಗಿನಿಂದ ಇಳಿಯುವ ಸಿಂಬಳ, ಜಾರುವ ಕಚ್ಚೆಪಂಚೆ, ಹೊರಚಾಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಹೊಟ್ಟೆ ಎಲ್ಲವೂ ಇದೀಗ ಕಣ್ಣೆದುರು ನಿಂತಂತೆ ಅವರು ಚಿತ್ರಿಸಬಲ್ಲರು. ಇನ್ನು ಅವರ ನಾತಲೀಲೆ ಓದುತ್ತ ನೀವು ಮೂಗು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭ ಒಂದಾದರೂ ಬರದಿರದು! ಕುರು ಒಡೆದು ಕೀವು ಈಚೆ ಬರುವಾಗ ಮುಖ ಕಿವುಚದೇ ಇರುವುದು ಕಷ್ಟವಾದೀತು! ಕುಂಡೆ ಆಡಿಸುತ್ತ ಗಂಡು-ಹೆಣ್ಣು ಪಾತ್ರಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಮನಗಾಣಿಸುವ ಮಾಸ್ತರರ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣೆದುರು ಮೂಡದೇ ಇರಲಾರದು! ಶನಿಕಾಟದ ಅಂಗಡಿಯ ಕತ್ತಲೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮುಗ್ಗರಿಸುವಂತೆ, ಕಣ್ಣು ಕತ್ತಲಿಟ್ಟಂತೆ ಮಾಡದಿರಲಾರದು! ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಸಾಧಿಸುವುದು ನಿಮ್ಮ ತುಟಿಗಳ ಮೇಲೊಂದು ಮಂದಹಾಸವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡೇ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಕೂಡ ಗಮನಿಸಿ.

ಇಷ್ಟು ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ ಅವರು ಹೊರಿಸಿದ ‘ತಾಪತ್ರಯಗಳ’ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಹೇಳುವುದಕ್ಕೇನೂ ಇಲ್ಲ.

ಇಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ಕತೆ ಭಿತ್ತಿಯಿಲ್ಲದೇ ಬರೆಯಬಹುದೇ ಚಿತ್ತಾರವ. ಲಂಕೇಶರ ಮುಸ್ಸಂಜೆ ಕಥಾ ಪ್ರಸಂಗ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಓದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಕವಿತಾ ಲಂಕೇಶ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಅಕ್ಕ ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ನೋಡಿದ್ದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ (ಆ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಹುಟ್ಟಿಬಂದಿದ್ದರೋ ಎಂಬಂತೆ ನಟಿಸಿದ್ದ) ಏಣಗಿ ನಟರಾಜರು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದ ಸಣ್ಣೀರಪ್ಪ ಮಾಸ್ತರರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಯಾರೂ ಮರೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಕರಿಯನೆಂಬ ಪಡ್ಡೆ ಹುಡುಗ ಶಾಲೆಯ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ‘ಸಣ್ಣೀರ ಗುತ್ಯವ್ವ ಮಿಂಡ’ ಇತ್ಯಾದಿ ಬರೆದು ರಂಪವೆಬ್ಬಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಂಥದ್ದೇ ಒಂದು ಪ್ರಕರಣ ಈ ಕತೆಯ ಮೂಲದಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಕರಣ ಎದ್ದು ಕಾಣುವಂತೆ ಸಣ್ಣದು. ಆದರೆ ಅದರ ನಾಟಕೀಯತೆ ಇರುವುದೇ ಅಲ್ಲಿನ ಬರಹಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಹೆಡ್ಮಾಸ್ತರು, ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಹಿರಣ್ಣಯ್ಯ, ಪೀಡೀಕೆ ಎಂಬ ಎಡಬಿಡಂಗಿ ಮಾಸ್ತರ್, ಪ್ರದರ್ಶನ ಪ್ರಿಯ ಜೆ‌ಎಸ್‌ಎಸ್ ಮಾಸ್ತರ್ ಮತ್ತು ಇವರ ನಡುವೆ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನ ಮಕ್ಕಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಲ್ಲಿ.

ಎರಡನೆಯದು ಕೋಟಲೆಯೆಂಬರು ಕೋಟು ನೀಡಿದ್ದನ್ನು, ನಿಕೊಲಾಯ್ ಗೊಗೊಲ್‌ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಓವರ್‌ಕೋಟ್ ಕತೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಕತೆ. ಆದರೆ ಗೊಗೊಲ್‌ನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಕೋಟು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಆ ದೇಶದ ಚಳಿಯ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ. ಕತೆಗೆ ಕೋಟೇ ಪ್ರಧಾನ ಭೂಮಿಕೆ. ಕೋಟು ಜೀವನ್ಮರಣದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಬೇಕಿರುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಹಾಗಾಗಿ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಕಲು ಪ್ರತಿ ಮಾಡುವ ಗುಮಾಸ್ತನಾಗಿದ್ದವನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸುರೇಂದ್ರನಾಥ್ ಒಬ್ಬ ಅಯಶಸ್ವಿ ವಕೀಲನನ್ನಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಶಾಹಿಯ ಹುಳುಕುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದರ ಸಂಕೇತವಾಗಬಹುದಾದ ಕೋಟು ಇಲ್ಲಿ ಆ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಬೇರೆ ಸಮೃದ್ಧಿಯಿದೆ ಸುರೇಂದ್ರನಾಥರ ಕತೆಯಲ್ಲಿ. ಈ ಕತೆಯ ತಹಶೀಲ್ದಾರರು ಖುದ್ದು ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರ ಜೊತೆ ಕೂತು ಸ್ವೀಟು-ಕಾರಾಸೇವು ತಿಂದೂ, ತಿಂದೇ ಅದನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ!

ಈ ಕತೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಟೈಲರ್ ತುಕ್ಕೋಜಿ ನೇರವಾಗಿ ತೇಜಸ್ವಿಯವರ ತುಕ್ಕೋಜಿ ಕತೆಯಿಂದಲೂ, ಇನ್ನೊಂದು ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣರಾವ್ ನೇರವಾಗಿ ಯು.ಆರ್.ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರ ಸಂಯೋಗ ಕತೆಯಿಂದಲೂ ನಡೆದು ಬಂದವು! ಈ ಅಂತರ್ ಸಂಬಂಧ ಎರಡು ರೀತಿಯಿಂದ ಮುಖ್ಯ. ಒಂದು, ತೇಜಸ್ವಿ ಮತ್ತು ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರು ಈ ಎರಡೂ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಓದುಗರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಸುರೇಂದ್ರನಾಥರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಈ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಅದರ ಎಲ್ಲ ವಿವರ ಗಮನಿಸುವ, ದಾಖಲಿಸುವ ಮತ್ತು ಓದುಗರಿಗೆ ಅದನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ‘ನೀಡುವ’ ಶ್ರಮವಿಲ್ಲ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಈ ಪಾತ್ರಗಳು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾಗುವ ಕಸು ಹೊಂದಿದ್ದ ಪಾತ್ರಗಳೇ ಆಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಹಾಗೆ ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸುರೇಂದ್ರನಾಥರು ಒಂದು ಪರಂಪರೆಯನ್ನೇ ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಮಾಡಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದುವೇಳೆ ಓದುಗರಿಗೆ ಈ ಪಾತ್ರಗಳು ಪರಿಚಿತವಲ್ಲದೇ ಇದ್ದರೆ ಅವರು ತೇಜಸ್ವಿಯವರ ಮತ್ತು ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರ ಕತೆಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವಂತಾಗಬಹುದು. ಹಾಗೆ ಆಗದಿದ್ದರೂ ಅದರಿಂದ ಸುರೇಂದ್ರನಾಥರ ಕತೆಗೆ ನಷ್ಟವೇನಿಲ್ಲ.

ಇದು ರಷ್ಯನ್ ಕತೆ. ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಹದಿನೆಂಟು-ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಯೊಂದು ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಸಂದೇಶವನ್ನು ತನ್ನೊಡಲಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರಬೇಕು ಎಂಬ ಒತ್ತಡವಿತ್ತಂತೆ. ಆದರೆ ಅಂಥ ಯಾವ ಸಂದೇಶವಾದರೂ ನಿರುದ್ದಿಶ್ಯವಾಗಿಯಾದರೂ ತನ್ನ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅನುಮಾನಗಳಿದ್ದರೆ ತಕ್ಷಣ ಅದನ್ನು ಹೊಡೆದು ಹಾಕುವಂಥ ಕೆಚ್ಚಿನ ಕತೆಗಾರ ನಿಕೊಲಾಯ್ ಗೊಗೊಲ್ ಈ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುವುದೂ ಅದನ್ನೇ. ಇಲ್ಲಿ ಸಂದೇಶಗಳಿಲ್ಲ, ಪ್ರತಿಮೆಗಳಿಲ್ಲ, ಹುದುಗಿಟ್ಟ ತಾತ್ವಿಕತೆಯಿಲ್ಲ ಎಂದಾದರೆ ಈ ಕತೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬುದೇ ನಿಜವಾದ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಯಿತು! ಅರ್ಥವನ್ನೇ ಹುಡುಕುವವರಿಗೆ ಅದು ಸಿಗಲೂ ಬಹುದು. ಆದರೆ ಅರ್ಥದ ಬಗ್ಗೆ ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದೇ ಇಲ್ಲಿನ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿಗಿಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಅನುಭವವನ್ನು ತಮ್ಮದನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಬಹುಷಃ ಇದು ನಾಟಕವಾಗಿಯೂ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಯಿತು. ಕೆ.ವಿ.ಸುಬ್ಬಣ್ಣನವರು ನಾಟಕವೊಂದು ಅರ್ಥವಾಗಲೇ ಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ, ಅನುಭವವಾದರೆ ಸಾಕು ಎಂದಿದ್ದ ಮಾತು ಮರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವೆ? ಸುರೇಂದ್ರನಾಥ್ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅದೇ ಕತೆ ಕೋಟು ನೀಡಿದ್ದನ್ನು ಕೋಟಲೆಯೆಂಬರು ಎಂಬ ಹೊಸ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ದೈನೇಸಿತನವೊಂದು ಮಾನವೀಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮನಕಲಕುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮೂಲಕತೆಯ ಸೊಗಡನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಕತೆ ಸುರೇಂದ್ರನಾಥರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಕಾಡುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.

ಮೂರನೆಯ ಕತೆಯೂ ನಾಟಕವಾಗಿದೆ, ಸಂಕ್ರಮಣ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ರಂಗಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ನಮಗೆ ರಾಶೊಮನ್ ಸಿನಿಮಾದ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲು ತಂದೆಯ ಸ್ವಗತವಿದೆ. ಅವನ ಬಡತನ, ಬಾಲ್ಯ, ಯೌವನದ ಕಷ್ಟಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ದುಡಿಮೆ, ಮನೆ ಕಟ್ಟಿದ್ದು ಮುಂತಾದ ವಿವರಗಳ ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೇನೆ ಅವನು ಮಗನ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಂದಿರುವ ನಿಲುವುಗಳು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ನಂತರ ಮಗ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಅದುವರೆಗೂ ಅಪ್ಪನ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯವಿದೆ ಅನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನಮಗೇ ಅಪ್ಪ ಕೊಂಚ ದುಡುಕಿನವನಂತೆ, ಸಿನಿಕನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತ ಮಗ ಹೇಳುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ಅರ್ಥವಿದೆಯಲ್ಲವೆ ಎನಿಸತೊಡಗುತ್ತದೆ! ನಂತರ ತಾಯಿಯ ಮಾತುಗಳು. ಈಕೆಯ ಮಾತುಗಳೇನೂ ಮೊದಲ ಇಬ್ಬರ ನಿಲುವನ್ನು ಸಂತುಲಿತಗೊಳಿಸಿ ಯಾರು ಸರಿ ಯಾರು ತಪ್ಪು ಎಂದು ತೋರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದ್ದಲ್ಲ. ಅಂಥ ಛಾಯೆ ನುಸುಳದಂತೆ ಎಚ್ಚರವಹಿಸಿಯೇ ಇಲ್ಲಿನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೆಣೆಯಲಾಗಿದೆ. ಅದೂ ಅಲ್ಲದೆ, ಒಬ್ಬರ ಮಾತಿನಿಂದ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಮಾತಿಗೆ ಹೊರಳುವಾಗ ಕಥಾನಕ ಕೂಡ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಚಲನಶೀಲವಾಗಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚುಗಾರಿಕೆ.

ಕತೆ, ಅದರ ಹೂರಣ ಏನಿದ್ದರೂ ಅದು ಸುರೇಂದ್ರನಾಥ್ ಕತೆಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೇನೂ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದಲ್ಲ. ಅವರು ಪಾತ್ರವೇ ಮುಖ್ಯ ಎಂದಿರುವ ಮಾತು ಅರ್ಧಸತ್ಯದಂತೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಸುರೇಂದ್ರನಾಥ್ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ನಮಗೆ ನೀಡುವ ದರ್ಶನ ಮುಖ್ಯ, ಅದನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವ ವಿಧಾನ ಮುಖ್ಯ ಮತ್ತು ಅದು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯ. ಸುರೇಂದ್ರನಾಥ್ ಅವರೊಳಗಿನ ಕತೆಗಾರ ತನ್ನ ಪ್ರಮಾಣ-ಪರಿಮಾಣಗಳನ್ನು ಅದೆಲ್ಲಿಂದಲಾದರೂ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರಲಿ, ತಂದಿರಲಿ, ಮತ್ತೆಲ್ಲಿಗೋ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಿ, ಅವೆಲ್ಲವೂ ಒಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲೆಯ ಅಭಿರುಚಿಯುಳ್ಳ ಕಲಾವಿದನಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕೆಂದು ನಾವೆಲ್ಲ ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವ ಅಪ್ಪಟ ಗುಣವಿಶೇಷಗಳೇ ಆಗಿವೆ ಎಂಬುದು ಮಾತ್ರ ನಿಜ.
ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Tuesday, February 18, 2014

ಚೈತ್ರ ವೈಶಾಖ ವಸಂತ - ಒಂದು ಟಿಪ್ಪಣಿ

ಜೋಗಿಯವರ ಚೈತ್ರ ವೈಶಾಖ ವಸಂತ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನೋದಿದ ಬಳಿಕ ಹಲವಾರು ವೈರುಧ್ಯಮಯ ವಿಚಾರಗಳು ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತತೊಡಗಿದ್ದಾವೆ.

ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಪುರಂದರನಂತೆಯೇ ಅನುಭವವನ್ನು ಕತೆಯಾಗಿಸಿ ಹೇಳಬಲ್ಲ ಜೋಗಿಯವರು ಕೇವಲ ಕತೆಗಾಗಿ ಒಂದು ಕತೆಯನ್ನೋ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನೋ ಓದಲು ಬಯಸದವರಿಗೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಗ್ರಾಸ ಒದಗಿಸಬಲ್ಲ ಕೃತಿಗಳನ್ನೆ ಕೊಡುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಕತೆ ಹೇಳುವುದಷ್ಟೇ ಗುರಿ ಎಂಬಂತೆ ಬರೆದರೂ ಅದಷ್ಟೇ ಅವರ ಗಮ್ಯವಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಗಿಯವರು ಗಮನಿಸಲು, ಶೋಧಿಸಲು ಹೊರಟಿದ್ದೇನನ್ನು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಚೈತ್ರ ವೈಶಾಖ ವಸಂತ ಹೇಗೆ ಋತುಮಾನದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆಯೋ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಅಂಥ ಆಯಾಮಗಳ ಚಲನೆಯಿದೆ. ಕತೆಯಾಚೆ, ಓದಿನಾಚೆ ಬೆಳೆಯುವ ಗುಣವುಳ್ಳ, ಕಸುವುಳ್ಳ ಈ ಕಾದಂಬರಿ ತನ್ನ ಓದಿನಾಚೆಗೂ ನಮಗೆ ದಕ್ಕಬೇಕಿದ್ದರೆ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ವ್ಯಾಯಾಮ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಬ್ಲರ್ಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಕವನವಿದೆ. ಕವನ ಕೂಡ ವೈರುಧ್ಯಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಇದು 'ಒಂದು' ಕವನವಲ್ಲ ಎನಿಸಿದೆ. ನದಿಯೊಂದು ಕಡಲನ್ನು ಸೇರಿ 'ಇಲ್ಲ'ವಾಗುವುದೆ ಅಥವಾ ಕಡಲಾಗುವುದೇ ಅಥವಾ ಕಡಲಿಗೆ 'ನದಿಯ ನೆನಪಿನ ಹಂಗು' ಉಳಿಯುವುದೆ, ಅಥವಾ ಅದು ಕೊರಗಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದೆ, ಉಳಿದರೆ ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ಎನ್ನುವುದೆಲ್ಲ ಜಿಜ್ಞಾಸೆ. ಹರಿವ ನೀರು ಒಂದು ಬಂಡೆಯನ್ನು ಸವರಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತದಲ್ಲ, ಆ ಬಂಡೆ ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿಯೂ ಅದೇ ಬಂಡೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆಯೆ, ಆ ನೀರು ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲೂ ಅದೇ ನೀರೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೊಮ್ಮೆ ಕೇಶವ ಮಳಗಿಯವರು ಎತ್ತಿದ್ದರು, ತಮ್ಮದೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕತೆಯಲ್ಲಿ. ಜೋಗಿಯವರು ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ನದಿ ಮತ್ತು ಕಡಲಿನ ರೂಪಕವನ್ನಿಟ್ಟು ಎರಡು ಜೀವಗಳ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ, ಸಾಂಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮೀಪ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಗೆರೆಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಗೊಳಿಸಲು ಅಥವಾ ಅದರ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅದೇ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಜೋಗಿಯ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಯೇಟ್ಸ್ ಹೇಳುವ ಸಂತನ ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ವ-ಸಂತದಂಥ ಬೋದಿಲೇರನ ಮೋಹವಿದೆ. ಇವುಗಳ ನಡುವೆಯೇ ಅವನ/ಳ ಬದುಕು ಅರಳಬೇಕಿದೆ, ಆಳದ ಸಂತತನವೂ, ಚೈತ್ರದ ಚಿಗುರು, ವೈಶಾಖದ ಉಕ್ಕು ಸೇರಿ ವಸಂತದ ಚೈತ್ಯನ್ಯ ತುಂಬಬೇಕಿದೆ. ಮುಂದೆ ವರುಣಸೂಕ್ತವನ್ನೂ ಅಗ್ನಿಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ಜೊತೆಗಿಡುತ್ತಾರೆ ಜೋಗಿ. ಅಡಿಗರ 'ಡಾಕ್ಟರರು ನರ್ಸುಗಳು ಹೆರಿಗೆಮನೆಯೊಳಹೊರಗೆ| ಅವರ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಸದಾ ನಾಲ್ಕು ಮಂದಿ|ತೊಟ್ಟಿಲಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಬೊಂಬು ತುಂಬಾ ಅಗ್ಗ| ಜಾತಕರ್ಮದಿ ನಿರತ ಪುರೋಹಿತ ಭಟ್ಟ ಅಪರಪ್ರಯೋಗದಲಿ ಪಾರಂಗತ' ಸಾಲುಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುವಂತಿರುವ ಈ ಸಾಲುಗಳು ಅದೇ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಕಾರ್ನಾಡರ ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಳೆ ನಾಟಕವನ್ನೂ, ಮಹಾಸ್ವಾರ್ಥಿಯಾದ ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಮೋಸಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗುವ ವಿಶ್ವರೂಪ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಮದ್ಯದ ಕಲಬೆರಕೆಯನ್ನೂ ನೆನಪಿಸುತ್ತವೆ. (ಆಸಕ್ತರು ದೇವುಡು ಅವರ ಮಹಾಕ್ಷತ್ರಿಯ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.)ಸಾವಿನ ಪ್ರಸ್ತಾಪವೇಕೆಂದರೆ ಅಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಿವಂಗತನಾಗುವ ಇಂಗಿತವೊಂದು ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ. ಆದರೂ ಕವನ ಒಂದು 'ಇಡಿ'ಯಾದ ಭಾವಸ್ಫುರಣೆಯಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿಗಿಳಿಯದೆ ಚೂರುಗಳಾಗಿ ಆತಂಕವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಬದುಕು ಇರುವುದೇ ಹಾಗಾದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಅಷ್ಟೆ. ಕಲೆ ಅದನ್ನು ಅವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಸುಂದರಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಸಂಪನ್ನವಾಗುವುದೆ?

ಇನ್ನು ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಬರಬಹುದು. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಇದು ಗ್ರಹಿಣಿಯೊಬ್ಬಳ ಆಳದ ತುಮುಲಗಳು. ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರಿತಿದ್ದೇನೆಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಗಂಡು ನಿಜಕ್ಕೂ ಶೋಷಕನೆ, ಪೋಷಕನೆ ಎಂಬ ಸಂಗತಿ ಇತ್ಯರ್ಥವಾಗುವುದು ಹೇಗೆ? ಜಗತ್ತಿಗೆಲ್ಲ ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಬೋಧಿಸುವ ಗುರೂಜಿಯೊಬ್ಬರು, ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟಿನ ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯೊಬ್ಬರು, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರಿಗಳ ಬಣ್ಣಬಯಲು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದರ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಸಂಪಾದಕರೊಬ್ಬರು, ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ಉಪನ್ಯಾಸಕರೊಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯನ್ನು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯನ್ನು ಶೋಷಿಸಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾರೆಂದರೆ ಮನುಷ್ಯ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಭೂತದಂಥ ಪ್ರಾಣಿ ಕೂಡ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲು ಕಾರಣಗಳಿವೆ ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದರಲ್ಲೇ ಇರುವ ತಮಾಷೆ ನೋಡಿ.

ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿ ತನ್ನದೇ ಪ್ರವರ್ಗದ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಪೀಡಿಸುವುದು ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ, ತನ್ನ ಜಾಗ(ವಸತಿ)ದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕತೆಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ. ಉಳಿದಂತೆ ಅದು ತಿನ್ನುವುದು, ಹಿಂಸಿಸುವುದು ಎಲ್ಲ ಬೇರೆ ಪ್ರವರ್ಗದ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನೇ. ಮನುಷ್ಯನಂತೆ ಬೇರೆ ಪ್ರಾಣಿಯ ಹಾಲನ್ನು ಕೂಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಬೆಳೆದ ಮೇಲೆ ಕುಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಿರುತ್ತ ಮನುಷ್ಯ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಲಿಂಗ, ಬಣ್ಣ, ದೇಶ, ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ ಎಂದೆಲ್ಲ ಪೀಡಿಸುತ್ತ ಬಂದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅವನ ಉಗಮದಷ್ಟೇ ಹಳೆಯ ಚರಿತ್ರೆಯಿದೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಬಗ್ಗೆ ಆಡುವಾಗ ಅವನ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಅವನಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ನೀಚತನವೂ ಅವಳಲ್ಲಿಯೂ ಇರಬಾರದು ಎಂಬ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ. ಈ ಮಾತನ್ನು ಸ್ತ್ರೀಸಮಾನತೆಯ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲೇ ಇರುವ ಮಾತೆಂದು ಹೇಳುವುದರಲ್ಲಿ ಗಂಡಿನ ಕ್ರೌರ್ಯ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಇದೆ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಅಂಥವೇ ಕಾರಣಗಳೂ ಇದ್ದೇ ಇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು.

ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಲಿಂಗ, ಬಣ್ಣ, ದೇಶ, ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ ಎಂಬೆಲ್ಲ ಲೇಬಲ್ಲುಗಳು ಮೊದಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಪಟ್ಟಭದ್ರರಿಗೆ. ರಾಜಕೀಯ ನೇತಾರರು, ಧಾರ್ಮಿಕ ನೇತಾರರು ಮುಂತಾದವರಿಗೆ. ಆದರೆ ಇವತ್ತು ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಕೇಂದ್ರಿತ ಜೀವನಶೈಲಿ ಎಲ್ಲಿಯ ತನಕ ಬಂದಿದೆ ಎಂದರೆ ಈ ಗ್ಯಾಂಗ್ ರೇಪುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಕೆಲವೊಂದು ಮಂದಿ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ. ನಿಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೇ ಬಂದು ಇವರು ಸೆಕ್ಷುವಲ್ ಹೆರಾಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಬಗ್ಗೆ 'ಅರಿವು' ಮೂಡಿಸುವ ಕ್ಲಾಸ್‌ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇದೆಲ್ಲ ಎಷ್ಟು ಅಸಹ್ಯವಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವ ಅರಿವು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು. ಪುರುಷನ ಶೋಷಕ ಗುಣ, ಅವನ ಲೈಂಗಿಕ ಪಿಪಾಸೆ, ದೈಹಿಕ-ಮಾನಸಿಕ ಕ್ರೌರ್ಯ ಇದಾವುದೂ ಬಂಡವಾಳವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವುದು ಹೇಯ.

ಜೋಗಿಯವರ ಕಾದಂಬರಿಯ ಒಂದು ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರ ಇಂಥ ಸ್ತ್ರೀವಿಮೋಚನೆಯ ಗುತ್ತಿಗೆ ಹಿಡಿದ ಅಂಕಣಕಾರ್ತಿ ಶಕುಂತಲಾ ನಾಯರ್. ಇವಳ ಮಾತುಗಳೆಲ್ಲ ಹೌದು ಹೌದು ಅನಿಸುವಂತಿರುವ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇವಳನ್ನು ನಂಬಬೇಕೆ ಬೇಡವೆ ಎಂಬ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಬೀಳುವ ವೈಶಾಲಿಗೆ ತನ್ನ ತಾಯಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಗೆಳತಿ, ಓರಗೆಯ ಕೆಲವು ಹೆಂಗಸರು ಮತ್ತು ಪುರಂದರನೆಂಬ ಒಂದು ಪಾತ್ರ ಒದಗಿಸುವ ಆಯಾಮಗಳೇ ದುರಂತದಿಂದ ಕಾಪಾಡುತ್ತ ಇವೆ. ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ವೈಶಾಲಿಗೆ ಈಕೆ ದುಷ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನ, ನೆಗೇಟಿವ್ ಧೋರಣೆಗಳ ಮನೆಹಾಳಿ ಎಂದೂ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ತೀರ ನೊಂದು ಒಂಟಿಗೊಂಡ ಭಾರ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಶಕುಂತಲಾ ನಾಯರ್ ಮಾತುಗಳು ವಿಕ್ಸ್ ವೆಪೊರಬ್‌ನಂತೆ ಸಾಂತ್ವನ ಕೂಡ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಜೋಗಿಯವರು ಇಲ್ಲಿ ತರುವ ತಾಯಿ, ಗೆಳತಿ, ಓರಗೆಯ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮತ್ತು ಪುರಂದರ - ಈ ಪ್ಯಾಟರ್ನ್ ಗಮನಿಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಎಲ್ಲರ ತಾಯಿಯಂತೆಯೇ ಈ ತಾಯಿ ಪುರುಷ ಪಾರಮ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಅದರಲ್ಲೇ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡು ಬದುಕಿದಾಕೆ. ಅದರ ನೋವೇನೆಂಬುದನ್ನು ಆಕೆ ಬಲ್ಲಳು. ಹಾಗಾಗಿ ತನ್ನ ಜಮಾನಾದ ಬೇರೆ ಹೆಂಗಸರ ಬಗ್ಗೆ ಆಡುವಾಗ ಅವರು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟವರು ಎಂಬ ಮಾತು ಆಕೆಯ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ತರ ತನ್ನದೇ ನೋವನ್ನು ಬೇರೆಯವರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡು ತೋರುವ ಸ್ವಾನುಕಂಪದಂತೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ವೈಶಾಲಿಯ ಗೆಳತಿಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಈ ತಾಯಿ ಆಡುವ ಮಾತು ಇಂಥವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಆದರೆ ಆ ಗೆಳತಿ ವೈಶಾಲಿಯ ಜೊತೆ ಬೇರೆಯೇ ಆಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಗೆಳತಿಯೊಂದಿಗೆ ವೈಶಾಲಿಗೆ ಏನೋ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಸಾಂತ್ವನ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟಿನ ಇನ್ನಿಬ್ಬರು, ರಾಧಿಕಾ ಮತ್ತು ಮಂಗಳಾ ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ರುವಗಳಂತೆ ಇರುವವರು. ಒಬ್ಬಳು ಪಾಸಿಟಿವ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವುಳ್ಳವಳು ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು ನೆಗೇಟಿವ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದವಳು ಎಂಬಂತೆ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಕಾಣಿಸಿದರೂ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಸೀಮಿತ ಒಡನಾಟದಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಗ್ರಹಿಕೆ ಕೂಡ ತಪ್ಪಿರಬಹುದೆಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಜೋಗಿ ಕಾಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ವೈಶಾಲಿಯ ಬದುಕು, ಅವಳ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಅವಳ ಮನಸ್ಸಿನ ಏರುಪೇರುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ, ಗ್ರಾಸ ಒದಗಿಸುವ ಸದ್ಯದ ಕಥಾನಕದ ಘಟನಾವಳಿಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ವೈಶಾಲಿಯ ಗಂಡ ಶರತ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು ಆರು ಪಾತ್ರಗಳ ಪಾತಳಿಯಲ್ಲಿ ಶೋಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತವೆ.

ಶೋಷಣೆಯ ಜೊತೆಗೇ ಇಲ್ಲಿ ಗಂಡು-ಹೆಣ್ಣು ಸಂಬಂಧದ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಯೂ ಇದೆ. ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಎಸ್.ಎಲ್.ಭೈರಪ್ಪನವರ ಅಂಚು ಮತ್ತು ತಂತು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು, ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ದೂರಸರಿದರು ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರೆ ನನ್ನ ಮಾತು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧ ಅದು ನಿಂತ ಪಾತಳಿಯನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಉಳಿಯುವುದೆಲ್ಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೇ. ವಿಚಿತ್ರವೆಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಆಯ್ಕೆಯಿಲ್ಲದ ನಮ್ಮ ತಂದೆ, ತಾಯಿ, ಒಡಹುಟ್ಟಿನ ಸಂಬಂಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಯೋಚಿಸುವ ಪಾತಳಿಯೇ ಬೇರೆ, ಆಯ್ಕೆ ಎಂದುಕೊಂಡು ತೊಡಗುವ ಸಂಬಂಧವಾದ ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿ-ಪ್ರೇಯಸಿಯ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಯೋಚಿಸುವ ಪಾತಳಿಯೇ ಬೇರೆ. ನಿಷ್ಠುರ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿನ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಕೋರ್ಟು ಅನುಮೋದಿಸುವ ಡೈವೋರ್ಸ್ ಎಂಬುದೇ ಇಲ್ಲ. ಎರಡನೆಯದಕ್ಕೆ ಇದೆ.

ಹಾಗೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಲ್ಲ ವಿಶ್ವಾಸ, ಅನುಮಾನ, ಭರವಸೆ ಮತ್ತು ವಂಚನೆಯ ಭಾವನೆಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲೂ ಈ ಸಂಬಂಧಗಳು ನಿಲ್ಲುವ ಪಾತಳಿ ವಿಭಿನ್ನವೇ. ಅಪವಾದಗಳಿಲ್ಲವೆಂದಲ್ಲ, ಕಡಿಮೆ. ಶಕುಂತಲಾ ನಾಯರ್‌‌ಗಳು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಕೂಡ ಎರಡನೆಯವೇ ಹೊರತು ಮೊದಲಿನವಲ್ಲ. ಅಂಚು ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಡನಿಂದ ದೂರವಾದವಳು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ತರುಣ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ಬಯಸುವ, ಹಿಂಜರಿಯುವ, ತನ್ನ ಅಹಂ, ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, ಇಗೊಗಳಿಗೂ, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂವೇದನೆಗಳಿಗೂ ನಡುವೆ ಹುಟ್ಟುವ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿಯೇ ಬಸವಳಿಯುವ ಚಿತ್ರ ಸಿಕ್ಕಿದರೆ ತಂತು ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ದೂರ ನಿಂತು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿಯೇ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವತ್ತ ಗಮನ ನೀಡುವ ದಂಪತಿಗಳಿಂದ ಮಕ್ಕಳ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೂ ಆಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಚಿತ್ರವಿದೆ.

ತಂತು ಕಾದಂಬರಿಯ ಚೌಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಆಯಾಮ ಗಂಡು-ಹೆಣ್ಣು ಸಂಬಂಧದ ಎಲ್ಲೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ಹರಿದರೂ ಅದರ ಕೇಂದ್ರ ಅದೇ. ದೂರ ಸರಿದರು ಕಾದಂಬರಿ ಮದುವೆಗೂ ಮುನ್ನ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇರುವ ಸಮಾನ ಮನಸ್ಕತೆ, ಸಮಾನ ಅಭಿರುಚಿ, ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ-ಮನೋಧರ್ಮ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಕಲ್ಪನೆ, ಭ್ರಮೆ, ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ವಾಸ್ತವದ ನಿಷ್ಠುರತೆಗೆ ಸಾಣೆ ಹಿಡಿದು ಉಜ್ಜುವ ಕಾದಂಬರಿ. ಜೋಗಿಯವರ ವೈಶಾಲಿ-ಶರತ್ ದಾಂಪತ್ಯ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಎಳೆಗಳನ್ನೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ತನ್ನೊಡಲಿನಲ್ಲಿ, ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತ ಕಾದಂಬರಿ.
ಇಲ್ಲಿ ಶಕುಂತಲಾ ನಾಯರಳಷ್ಟೇ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಪಾತ್ರ ಪುರಂದರನದ್ದು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಕದ ಮನೆ ಹುಡುಗನಾಗಿ ಒದಗಿದವ ಸ್ನೇಹಿತನಂತೆ ಕಾಣುವ, ಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಎಟುಕಲು ತವಕಿಸುವ, ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವೈಶಾಲಿಗಿಂತ ಮೂರು ವರ್ಷ ಚಿಕ್ಕವನೆಂದು ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿಬಿಡುವ ಜೋಗಿಯ ಹುನ್ನಾರದಡಿ ಅದಲ್ಲ, ಇದಲ್ಲ ಎಂದಷ್ಟೇ ಆಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ನಿಜಕ್ಕೂ ಅವನು ಏನು ಎಂಬುದು ನಮಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗುವುದಾದರೆ ಜೋಗಿ ಉದ್ದೇಶಿಸುವ ದರ್ಶನವೊಂದು ಓದುಗನಿಗೆ ಅಲ್ಲೇ ದಕ್ಕಿಬಿಡುವಂತಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಚಿಟ್ಟೆಯಾಗಿ, ದುಂಬಿಯಾಗಿ, ಪತಂಗವಾಗಿ ಇಚ್ಛಾನುವರ್ತಿ ಸಂಚಾರಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟ ಮಾಯಕದ ಪುರಂದರ ಇಡೀ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಒದಗಿಸುವ ಆಯಾಮಗಳು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ರೋಚಕವಾದವು. ಮೊದಲಿಗೆ ಇವನು ವೈಶಾಲಿ ಆಯ್ದುಕೊಂಡ ಬದುಕಿಗೇ ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯವನ್ನು ಕಾಣಿಸಬಲ್ಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕಾಡುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ತೆಂಗಿನ ಮರದಿಂದ ಬಿದ್ದು ಸತ್ತ ಸೋಮಪ್ಪನ ಪ್ರಕರಣದಿಂದ ಹೀಗೆ. ಶರತ್ ಮತ್ತು ಶರತ್ ಒದಗಿಸಿದ ಬದುಕಿಗೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡ ಈ ಪರ್ಯಾಯ ಕೇವಲ ಅಷ್ಟೇ ಆಗಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಪರ್ಯಾಯ ಕೂಡ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಉಳಿಯುವಂಥ ಬಾಗಿಲಲ್ಲ. ಅದು ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಾಗಿಲು.

ಶರತ್ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬದುಕು ನರಳುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ವೈಶಾಲಿಗೆ ದಯಪಾಲಿಸುವ ಶಕುಂತಲಾ ನಾಯರ್ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿ ಪುರಂದರನಿಗೆ ಸ್ಥಳವಿಲ್ಲ. ಈ ಪುರಂದರ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿನ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿಯೂ, ಸದ್ಯದ ಮಾಯಾಜಾಲದಲ್ಲೂ ವೈಶಾಲಿಯ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಜ್ಞೆ. ಅವನು ವೈಶಾಲಿಯ ಕಲ್ಪನೆ, ಆಸೆ, ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ರೇಗಿಸುವ, ಹಂಗಿಸುವ, ತಮಾಷೆ ಮಾಡುವ ಆದರೆ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ವೈಶಾಲಿಯ ಮನಸ್ಸು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೇನೆ ಸಲ್ಲುವ, ನಿಲ್ಲುವ ಪಾತ್ರ. ಈ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವೈಶಾಲಿ ಶೋಷಿಸುತ್ತಿಲ್ಲವೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಓದುಗ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅದು ಯಾಕೆ ವೈಶಾಲಿ ಈ ಪುರಂದರನ ಜೊತೆ ಪ್ರೇಮವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಣಯವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ ಆಶ್ಚರ್ಯ.

ಹಾಗೆಯೇ, ವೈಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಭಾವನಾ ಮಾತನಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಾಗಲೂ ಕೆಲವಂಶಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಒಂದು ಕಡೆ ಶರತ್‌ನ ಗಂಡಸುತನದ ಚರ್ಚೆಯಿದೆ. ಇದೆಲ್ಲ ತಮಾಷೆ ಮತ್ತು ಜಾಲಿ ಡೇಸ್ ಮಾತುಕತೆಗಳು. ಆದರೂ ಇಂಥವೇ ಮಾತುಗಳು ಗಂಡಸರ ಸರ್ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಹೆಂಡಂದಿರ ಬಗ್ಗೆ ಆಡಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ ಊಹಿಸಿ. ಅವೇ ಮಾತುಗಳು ಶಕುಂತಲಾ ನಾಯರಳ ಪ್ರವಚನದಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಓಘ ಮತ್ತು ಆ ಓಘದಲ್ಲಿ ಅವೇ ಮಾತುಗಳು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಬಹುದಾದ ಗಂಡಸಿನ 'ಬುದ್ಧಿ' ಕಲ್ಪಿಸಿ. ಇಂಥ ಕಾಂಟ್ರಾಸ್ಟ್‌ನಿಂದ ಕಾದಂಬರಿಯ ಈ ಭಾಗವನ್ನು ವಿನಾಯಿತಿಗೊಳಪಡಿಸಬೇಕೆಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಜೋಗಿಯವರಿಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟ. ಜೋಗಿಯವರು ಇಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸುವ ನಟಿಯೊಬ್ಬಳ ಪಾತ್ರ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಸೆರಗಿನಲ್ಲಿ ನೆರಳಿನಂತೆ ಬಂದು ಹೋದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಅದರದ್ದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶವಂತೂ ಇದ್ದೇ ಇದೆ.

ಆದರೆ, ಜೋಗಿಯವರು ಇಂಥ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ತರುವ ಕ್ಯಾಶುವಲ್ ಆದ ರೀತಿಯೇನಿದೆ, ಅದು ಇಂಥ ಉದ್ದೇಶಗಳ ಈಡೇರಿಕೆಗೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಸುಪುಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಉಪೇಕ್ಷಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಇಂಥಲ್ಲಿ ಜೋಗಿಯವರು ಒಂದು pause ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಅನಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಹೇಳಬೇಕಾದ ಬರಹಗಾರ ಈ pauseನ್ನು ಕೂಡಾ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೇ ಕಟ್ಟಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಹೇಗೆಂಬುದು ಜೋಗಿಯವರಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೊತ್ತು.

ಒಳ್ಳೆಯ ಕತೆಯನ್ನು ಬಯಸುವ ಓದುಗರಿಗೆ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಕಾದಂಬರಿ ಅದನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಕಾದಂಬರಿಯ ಮುಖ್ಯ ಮುದ್ದೆಗೆ ನಾನು ಕೈ ಹಾಕುತ್ತಿಲ್ಲ. ಗೃಹಿಣಿಯೊಬ್ಬಳ ಏಕಾಂತ ಅವಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ತಲ್ಲಣಗಳು, ಆತಂಕಗಳು, ಬದುಕಿನ ಆಯ್ಕೆಗಳ (ಪರ್ಯಾಯಗಳ) ಕುರಿತ ಅನುಮಾನಗಳು ಎಲ್ಲರಿಗೂ, ಗಂಡಸರಿಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇರುವಂಥವೇ ಆದರೂ ಶಕುಂತಲಾ ನಾಯರ್ ಥರದ ಮಂದಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮುಖವಾಡಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಳಿತಿಗೋ ಕೆಡುಕಿಗೋ ಎಂಬುದು ಕೂಡ ತಿಳಿಯದಂಥ ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿ ಇರುವುದು ನಿಜ.

ಅವು ಈ ಗೃಹಿಣಿಯರು ನಿತ್ಯವೂ ನೋಡುವ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಿರಬಹುದು, ಹೆಚ್ಚಿನವರು ನಂಬುವ ಜ್ಯೋತಿಷಿಗಳಿರಬಹುದು, ಬದುಕುವುದನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಗುರೂಜಿಗಳಿರಬಹುದು, ಇಂಥ ಕನ್ಸಲ್ಟಂಟೆಂಟುಗಳೋ, ಅಂಕಣಕಾರರೋ, ಕೌನ್ಸೆಲ್ಲರುಗಳೋ ಆಗಿರಬಹುದು. ಈ ಎಲ್ಲ ಮುಖವಾಡಗಳೂ ನಂಬಿಕೆ-ಅಪನಂಬಿಕೆಗಳ ನಡುವೆ ನಾವು ಓಲಾಡುವಂತೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮದೇ ವಿವೇಕ, ವಿವೇಚನೆಗಳಿಗೆ ದಕ್ಕಬಹುದಾದ ಸರಳ ವಿಚಾರಗಳಿಗೂ ನಮಗೆ ನಾವೇ ಅನ್ಯರಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ, ಈ ಅನ್ಯರ ಮಾತಿನ ಮೋಡಿಗೆ ವಿವಶರಾಗಿ ಒಂದು ಬಗೆಯ ವಿಸ್ಮೃತಿಗೆ ತುತ್ತಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ದೈನಂದಿನ ಸತ್ಯ.
ಆದರೆ ದೈನಂದಿನ ಸತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅದಾಗಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳದಂಥವು ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಅವು ಕತೆಯಾಗಿ, ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ದೈನಂದಿನ ಸತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿರುವ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯ ನಮಗೆ ಕರುಣಿಸುವ ಅದ್ಭುತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಒಂದು ವಸ್ತು (ಕತೆ) ನಾಟಕವಾಗಬೇಕಿದ್ದರೆ ಅದರ ಆತ್ಮದಲ್ಲೇ ನಾಟಕೀಯವಾದ ಸಂಥಿಂಗ್ ಇರಬೇಕು ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು ಲಂಕೇಶ್. ನಮ್ಮ ಎಸ್ ಸುರೇಂದ್ರನಾಥ್ ಕತೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಇದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಅವರ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೊಂದು ನಾಟಕೀಯವಾದದ್ದು ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ ನೋಡಿ.

ಅದೇ ತರ ಒಂದು ವಸ್ತು (ಕತೆ) ಕತೆಯಾಗಿ ಮೂಡಬೇಕಾದರೆ ಅದು ನಾವು ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಹಾಗೇ ನೋಡುವಾಗ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹೊಳೆಯದೇ ಹೋದದ್ದನ್ನು ಹೊಳೆಯಿಸುವಂತಿರಬೇಕು. ಜೋಗಿಯಂಥವರ ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಹೊಸ ಹೊಸ ಸವಾಲುಗಳು ಒಡ್ಡಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವುದೇ ಇಲ್ಲಿ. ಸಮಕಾಲೀನ ವಸ್ತುವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡು ಬರೆಯಬೇಕಾದ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಜೋಗಿ ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ನೋಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಪುರಂದರನಂಥ ಒಂದು ಪಾತ್ರ, ಶಕುಂತಲಾ ನಾಯರ್ ಥರದ ಒಂದು ಪಾತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ರೂಪಕಗಳಾಗಿ ಒದಗಿಬಂದ ಬಗೆಯೇ ಒಂದು ಸೋಜಿಗ.

ಹೀಗೆಲ್ಲ ಚರ್ಚಿಸುವಾಗಲೇ ಅನಿಸುವ ಇನ್ನೊಂದು ಮಾತೆಂದರೆ, ಪ್ರೆಸೆಂಟೇಶನ್ನಿನ ಕೃತಕತೆ ಜೋಗಿಯವರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದಿರಬಹುದು, ಅವರಿಗೇನಿದ್ದರೂ ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳಿ ಬಿಡುವುದೇ ಇಷ್ಟವಿರಬಹುದು ಎಂಬುದು. ತಂತ್ರ, ಪ್ರೆಸೆಂಟೇಶನ್, ನಿರೂಪಣಾ ವಿಧಾನ, ಪ್ರಯೋಗಶೀಲತೆ ಎಲ್ಲ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವ ವಿಂಡೋಶೋ ಎಂಬ ವಾದ ಕೂಡ ಸಾಧ್ಯ. ಬದುಕು ಇರುವುದೇ ಹಾಗಾದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಅಷ್ಟೆ. ಕಲೆ ಅದನ್ನು ಅವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಸುಂದರಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಸಂಪನ್ನವಾಗುವುದೆ? ಎಂದು ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ಹೇಳಿದ್ದು ಇಂಥ ಕಾರಣಕ್ಕೆ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದೆಡೆ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಿಂದ ಸುಖ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಮಾತು ಬರುತ್ತದೆ.

ಕಮಲಹಾಸನ್ ಸಾಗರ್ ಸಂಗಮ್ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವ ನೃತ್ಯಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಗಳು ಅವನ ಇಗೋ ಪೋಷಿಸುತ್ತವೆಯೇ ಹೊರತು ಸಂಪನ್ನ ಕಲಾಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಕಡೆಗೆ ಅವನಿಗಿರುವ ತುಡಿತವನ್ನಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಮಾತೂ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಜೋಗಿಯವರ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೊರಟಾಗಲೂ ಈ ಮಾತುಗಳ ನೆಲೆಯನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಮರೆತು ಹೊರಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ತಿಂಡಿ ಸೂಪರ್ ಎಂಬಂತಿದ್ದೂ ಮಾಡಿದ್ದು ತೀರ ಕಡಿಮೆ ಬಿದ್ದರೆ ಹುಟ್ಟುವ ಪೆಚ್ಚು ಅನುಭವಿಸಿದವರಿಗೇ ಗೊತ್ತು! ಜೋಗಿಯವರನ್ನು ಓದುವಾಗೆಲ್ಲ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನನಗೆ ಜೋಗಿಯ ಅವಸರ ಕಾಡಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅವರ ಹೊಸ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಮನಸ್ಸು ಕಾದಿದೆ.
ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Monday, February 10, 2014

ಪರಿತ್ಯಕ್ತನೊಬ್ಬನ ದೇಶ-ಕಾಲ

ಕಾದಂಬರಿಯ ಮೊದಲ ಪುಟದಲ್ಲಿಯೇ ನಮಗೆ ಈ ಮೈಕೆಲ್ ತುಟಿ ಸೊಟ್ಟಗಿರುವ, ಅಪ್ಪ ಯಾರೆಂದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ, ಮನೆಗೆಲಸದಾಕೆಯ ಮಗು ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬಿಡುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ಈತನ ಬುದ್ಧಿಯೂ ಮಂದ ಎಂಬುದು ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಖರವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಾಗಲಿ, ಅಂಥ ಶಿಕ್ಷಣವಾಗಲಿ ಈತನಿಗಿಲ್ಲ. ತಾಯಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಇವನತ್ತ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನೋಡುವ ಕಣ್ಣುಗಳೇ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಕಾದಂಬರಿಯ ಕೊಟ್ಟಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ವೈದ್ಯನಿಗೆ ಈತನ ಬಗ್ಗೆ ಕುತೂಹಲ, ಪ್ರೀತಿ ಎಲ್ಲ ಇರುವಂತಿದೆ. ಕೆಯ ಪಯಣದ ನಡುವೆ ಸಿಗುವ ಒಬ್ಬ ಮಂದಿ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಒದಗಬೇಕು ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಮಿಲಿಟರಿ ಕ್ಯಾಂಪಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಕೆಗೆ ಅನುಕಂಪ, ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಮಂದಿಯಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಅದ್ಯಾವುದೂ ಅವನೊಂದಿಗೇ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿ ಬದುಕಿನುದ್ದಕ್ಕೂ ಬರಬಲ್ಲ ನೆರವಿನ ಜೊತೆಗಾರಿಕೆಯದ್ದಲ್ಲ. ವೈದ್ಯನ ಆಸಕ್ತಿ ಕೊಂಚ ಆಳವಾದದ್ದು. ಅವನಿಂದಲೇ ಕಾದಂಬರಿ ಉತ್ತಮ ಪುರುಷ ನಿರೂಪಣೆಗೆ ಹೊರಳಿಕೊಂಡು ವಸ್ತುಸ್ಥಿತಿಯ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಅಷ್ಟಿಷ್ಟು ಸ್ಫುಟವಾಗಿ ಓದುಗನಿಗೆ ಒದಗಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವಯಂಕೃತ ವರ್ತನೆಯಿಂದಲೂ, ಬಾಹ್ಯ ನೋಟದಿಂದಲೂ, ಆಂತರಿಕವಾಗಿಯೂ ಕೆ ಒಬ್ಬ ಪರಿತ್ಯಕ್ತ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಪಾತ್ರವಾಗಿಯೇ ಸಂಪನ್ನಗೊಳ್ಳುವುದು ಹೀಗೆ.

ಕುಟ್ಸಿಯ ವೇಯಿಟಿಂಗ್ ಫರ್ ದ ಬಾರ್ಬೇರಿಯನ್ಸ್, ದ ಡಸ್ಕ್ ಲ್ಯಾಂಡ್, ಡಿಸ್ ಗ್ರೇಸ್ (ಅವಮಾನ - ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಡಿ ಆರ್ ಮಿರ್ಜಿ), ಇನ್ ದ ಹಾರ್ಟ್ ಆಫ್ ದ ಕಂಟ್ರಿ, ಸ್ಲೋಮ್ಯಾನ್, ಡೈರಿ ಆಫ್ ಎ ಬ್ಯಾಡ್ ಇಯರ್ ಅಥವಾ ಈಚಿನ ದ ಚೈಲ್ಡ್‌ಹುಡ್ ಆಫ್ ಜೀಸಸ್ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನೇ ಗಮನಿಸಿದರೂ ನಮಗೆ ತಿಳಿದುಬರುವ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ತೀರ ನಗಣ್ಯರಾದವರು, ಮರುಭೂಮಿಯಂಥ ಒಂದು ನಾಗರಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನೇ ಕಡಿದುಕೊಂಡಂಥ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಅಂಥ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಮನುಷ್ಯ ಅನುಭವಿಸುವ ಅಪಮಾನ, ದುರ್ಗತಿ, ದುಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಅಂಥ ಸಂದರ್ಭ, ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ನಲುಗುವ ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧ, ಅವನ ಲೈಂಗಿಕತೆ, ಅವನ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಆ ಮನಸ್ಥಿತಿಯ ತಲ್ಲಣಗಳು ರೂಪಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ - ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಡುವುದು ಕುಟ್ಸಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ತೀರ ವಯಸ್ಸಾದವರು, ಅಂಗವಿಕಲರು, ವಲಸೆಯವರು, ಅರಾಜಕ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅತಂತ್ರರಾದವರು, ಅನಾಥರು ಹೀಗೆ ಕುಟ್ಸಿಯ ಕೇಂದ್ರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಕುಟ್ಸಿ ಯಾರೂ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳದವರನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಯಾರೂ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳದವರು ಎಂದರೆ ಕಾದಂಬರಿ ಬರೆಯುವ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಹೇಳಿದ್ದಲ್ಲ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಂದಿಯಾದ ನಾವು-ನೀವು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳದ ಎಂಬರ್ಥದಲ್ಲಿ.

ಭಿಕ್ಷುಕರು, ರಸ್ತೆಬದಿಯ ಹುಚ್ಚರು, ಕೊಳಕರು, ಬೀದಿಬದಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು - ಇವರನ್ನೆಲ್ಲ ನಾವೆಷ್ಟು ಗಮನಿಸುತ್ತೇವೆ? ಇವರಿಗೆ ನಾವೇನು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ? ಇವರಿಗೆ ನಾವೆಷ್ಟು ಸಮಯ, ಕಾಳಜಿ ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದೇವೆ? ಇಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಟಿ.ಕೆ.ದಯಾನಂದರ ರಸ್ತೆ ನಕ್ಷತ್ರ ಎಂಬ ಅದ್ಭುತ ಕೃತಿ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಕುಟ್ಸಿ ತನ್ನ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೇ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆತ ತೋರಿಸುವ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿ ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಗಮನಾರ್ಹವಾದದ್ದು. ಇದು ಒಂದು ಅಂಶ.

ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಈ ನೋಡಲು ಆಕರ್ಷಕರಲ್ಲದ, ನಾಗರಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಸ್ಥೂಲನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗದ ಮಂದಿ ಮಹಾಸ್ವಾಭಿಮಾನಿಗಳು, ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಜೀವನ ದರ್ಶನವುಳ್ಳವರು, ಬೇಕು ಬೇಡಗಳಿಲ್ಲದವರು ಮತ್ತು ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯುಳ್ಳ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಸೆಣಸಬಲ್ಲ ಮಂದಿ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಕುಟ್ಸಿ ಮರೆಯದೇ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆಂಬುದು. ಮೈಕೆಲ್ ಕೆ ಕೂಡ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಅಪಭ್ರಂಶಗೊಳಿಸಲು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಮಿಲಿಟರಿಯಿಂದ, ಪೋಲೀಸರಿಂದ, ಕೊನೆಗೆ ತಾನು ಸೇರಿಕೊಂಡ ಮನೆಯ ಮನೆತನಕ್ಕೇ ಸೇರಿದ ಬೇರೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದಲೂ ತನ್ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹರಣಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಅವನು ಸಹಿಸಲಾರ, ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾರ. ತನ್ನನ್ನು ಬದುಕಿಸಲು ಇನ್ನಿಲ್ಲದಂತೆ ಯತ್ನಿಸುವ ವೈದ್ಯರಿಗೂ ಕುಟ್ಸಿ ಕೊಡುವ ಸಲಿಗೆ ಮಿತವಾದದ್ದು. ನಾನಿಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಹೆಚ್ಚಿನೆಲ್ಲ ಕಾದಂಬರಿಯ ಪಾತ್ರಗಳೂ ಇಂಥ ಮನೋವೃತ್ತಿ ಬಿಂಬಿಸುವುದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಮೂರನೆಯದಾಗಿ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕುಟ್ಸಿ ಇಂಥವರ ನಡುವಿನ ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ನೆಲೆಯನ್ನು ಶೋಧಿಸುತ್ತಾರೆಂಬುದು. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ತೀರ ಮಿತವಾದ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಮೈಕೆಲ್ ಕೆ ಜೊತೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ಮಂದಿಯೇ ಕೈಬೆರಳೆಣಿಕೆಯದು. ತಾಯಿ, ತಾನು ಸೇರಿಕೊಂಡ ಮನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ, ವೈದ್ಯ, ಮಿಲಿಟರಿ ಕ್ಯಾಂಪಿನ ಕೆಲವರು, ಪೋಲೀಸ್ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ತನ್ನ ಪಯಣದ ನಡುವೆ ತನಗೆ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ವಸತಿ ನೀಡಿದ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ, ತಾಯಿಯನ್ನು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಒಂದು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಸಿಬ್ಬಂದಿ. ದೇಶ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದೆ. ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಅರಾಜಕತೆ ತಾಂಡವವಾಡುತ್ತಿದೆ. ಜನ ಒಂದೆಡೆಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ವಲಸೆ ಹೋಗತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸರಕಾರ ಇದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಹೆಣಗುತ್ತಿದೆ. ಇಂಥ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದೇಶ ಎದುರಿಸಬಹುದಾದ ಆಹಾರದ ಕೊರತೆ, ಆರೋಗ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸಮಸ್ಯೆ, ರೋಗಗಳು, ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತ, ಬೆಂದ ಮನೆಯ ಗಳು ಹಿರಿಯ ಬಯಸುವ ಕುತ್ಸಿತ ಮನೋಧರ್ಮ ಎಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ. ಇಂಥಲ್ಲಿ ಕೆ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಕೇಸ್ ಆಗಿ ಕಂಡುಬರುವುದು ಕಾದಂಬರಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಅಂಶ. ಇದು ಏನನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಈ ಕಾದಂಬರಿ ನಮಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ.

ಈ ಮೈಕೆಲ್ ಕೆಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದಲೇ ಬರಬೇಕು. ಅವನು ವೈದ್ಯರ ಬ್ರೆಡ್ಡು, ಮಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ತನಗೆ ಪರಿತ್ಯಜಿತ ಮನೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದ ಕೆಲವು ತರಕಾರಿ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಕೊನೆತನಕ ಜತನದಿಂದ ಕಾಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ತಾನೊಬ್ಬ ಕೃಷಿಕ ಎಂಬ ನಿಲುವಿಗೆ ಆತ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಭೂಮಿ ಕೊಡುವುದನ್ನೆಲ್ಲ ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಎಷ್ಟು ಬೇಕಾದರೂ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬ ನೀತಿ ಅವನದು. (ಇದನ್ನು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಂಥ ಪ್ರಕೃತಿ-ಪ್ರರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಮನುಷ್ಯ ನಡೆಸುವ ಕ್ರೌರ್ಯದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಅಗತ್ಯ ಇಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ.) ಭೂಮಿ ತಾಯಿಯಿದ್ದಂತೆ. ಅದು ಪೊರೆಯುವ ಗುಣವುಳ್ಳದ್ದು. ಮಣ್ಣು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಬೇಕಾದುದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕೊಡಬಲ್ಲದ್ದು ಎಂಬ ಅವನ ನಂಬಿಕೆ ನಮಗೆ ಅನೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅರಿವಿಗಿಳಿಯುವಂತೆ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿನ ವಿವರಗಳಿವೆ. ಅವನು ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದು ತಿನ್ನುತ್ತಾನೆ, ಕುರಿಮಂದೆಯಿಂದ ಒಂದು ಕುರಿಯನ್ನು ಅಮಾನುಷವಾಗಿ ಸಾಯಿಸಿ ತಿನ್ನಲಾಗದೆ ಒದ್ದಾಡುತ್ತಾನೆ, ಇರುವೆ, ಹುಳುಹುಪ್ಪಟೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ತಿನ್ನುತ್ತಾನೆ ನಿಜ. ಆದರೆ ಬೇಯಿಸಿ ತಿನ್ನುವ ಒಂದು ಸಂಸ್ಕಾರ ಕೂಡ ಅವನಲ್ಲಿತ್ತು, ಅವನು ಬಂದಿರುವುದು ಅಂಥ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದಿಂದಲೇ. ಹಣ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದಾಗ ಅದನ್ನು ಅವನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹೂತಿಟ್ಟು ಗುಡ್ಡಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನೇರಿ ಪೊಟರೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿ ಕೂರುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲೆಲ್ಲ ನಾವು ಕಾಣುವುದು ಅವನ - ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಮನುಷ್ಯ ಸಮಾಜದ ಬಗ್ಗೆ ಅವನಿಗಿರುವ ತಿರಸ್ಕಾರವನ್ನು, ಭಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ದೂರವಿರುವುದರಲ್ಲೇ ತನಗೆ ನೆಮ್ಮದಿಯಿದೆ ಎಂಬ ಅವನ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು. ಅವನಿಗೆ ತರಕಾರಿ ಬೀಜಗಳು ಸಿಕ್ಕಿದ್ದೇ ಅವನು ಕೃಷಿಕನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಭೂಮಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಹಿತವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ, ಅದು ತನಗೆ ಸುಖದಾಯಕವೆಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಹೇಗಾದರೂ ಮಾಡಿ ಆ ಸುಖವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುವ, ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಅವನಿಗೆ ಇರುವ ಒಂದೇ ಒಂದು ಆಸೆಯೆಂದರೆ ಹಕ್ಕಿಯಂತೆ ಹಾರುವುದು!

ಇಲ್ಲಿ ಪುತಿನರ ಲಘುವಾಗೆಲೆ ಮನ| ಗೆಲುವಾಗೆಲೆ ಮನ| ಹಾರು ನನ್ನ ಬಿಟ್ಟೂ...ಹಾರಿ ಹರಿಯಾ ಮುಟ್ಟು|| ನೆನಪಾಗದಿರುತ್ತದೆಯೆ? ಇದು ಮೈಕೆಲ್ ಕೆ.

ಇಂಥ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಇಂಥ ದೇಶ-ಕಾಲ ಸಂದರ್ಭವನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಸುಲಭದ ಸವಾಲಲ್ಲ. ಕುಟ್ಸಿ ಅಂಥದ್ದನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲೇ ಅದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಭಾಷೆ, ತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಕಥಾನಕ ಅಷ್ಟೇನೂ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಕೆ ಮಾತನಾಡುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಒಂಟಿಗೊಂಡ ಮನುಷ್ಯನ ಕತೆ ಹೇಳಲು ತಂತ್ರ ಎಂಥದ್ದು? ಇನ್ನು ಕಥಾನಕದಲ್ಲಿ ಚಲನೆಯಿಲ್ಲದಿರುವುದೇ ಮೂಲಸೆಲೆ. ನೀರವವನ್ನು, ನಿಶ್ಚಲತೆಯನ್ನು, ಅದರಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗಬಹುದಾದ ಜೀವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಶಾವಾದವನ್ನು ಓದುಗರಂತೆಯೇ ತಾನೂ ಶೋಧಿಸ ಹೊರಟ ಕತೆಗಾರ ಕುಟ್ಸಿ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಈ ಇಡೀ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕೊನೆಯ ಭಾಗ, ಕನಸೋ, ವಾಸ್ತವವೋ, ಭ್ರಮೆಯೋ, ಕಲ್ಪನೆಯೋ ಎಂಬ ತರ್ಕದ ಅಳವಿಗೆ ಮೀರಿದ ಒಂದು ಭಾಗ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕತೆಯಿದೆ, ಪಾರ್ಟಿಯಿದೆ, ಕಡಲಿದೆ, ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕಿನ ಜೀವಸೆಲೆಯಾದ ಹುಡುಗಿಯರಿದ್ದಾರೆ, ಕುಡಿಯಲು, ತಿನ್ನಲು ಬೇಕಾದಷ್ಟಿದೆ, ಪ್ರೀತಿಯಿದೆ, ನಾನಿದ್ದೇನಯ್ಯಾ ಎನ್ನುವವರಿದ್ದಾರೆ....ಇಲ್ಲಿಯೂ ಕೆ ಕನವರಿಸುವುದು ತರಕಾರಿ ಬೀಜಗಳನ್ನೆ ಎನ್ನುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ.
ನಿಜ, ಇದೆಲ್ಲದರ ಅರ್ಥವೇನು ದೇವರೇ! ಎಂದು ಕಾರ್ನಾಡರ ಯಯಾತಿ ನಾಟಕದ ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಪುರು ಉದ್ಗರಿಸುವಂತೆಯೇ ಈ ಬದುಕು ನಮಗೆದುರಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ. ಆದರೆ ಆ ಉದ್ಗಾರದಲ್ಲೇ ಅರ್ಥವು ಮಿಂಚಿ ಮರೆಯಾದಂತೆ, ಬಾ ಹಿಡೀ ನನ್ನನ್ನು ಎಂದು ಸವಾಲೆಸೆದಂತೆಯೂ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅದು ಬದುಕಿನ ಮತ್ತು ಇಂಥ ಕೃತಿಗಳ ಸೌಂದರ್ಯ ಕೂಡ.
ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Tuesday, October 8, 2013

ಜುಂಪಾ ಲಾಹಿರಿಯ ‘ದ ಲೋಲ್ಯಾಂಡ್‌’

ಜುಂಪಾ ಲಾಹಿರಿಯ ಹೊಸ ಕಾದಂಬರಿ `ದ ಲೋಲ್ಯಾಂಡ್' ಕೂಡ ಇವರ ಹಿಂದಿನ ಕತೆ, ಕಾದಂಬರಿಗಳಂತೆಯೇ ಸಾಂಸಾರಿಕ ಬದುಕಿನ ಚಿತ್ರಣ, ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಜಂಜಾಟ ಮತ್ತು ಏಕಾಂಗಿತನದ ನೋವನ್ನು ಗಾಢವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಭಾವುಕ ಓದುಗರ ಮನಸ್ಸು ಹೃದಯ ಕಲಕಿ ಬಿಡುವಷ್ಟು ಸಶಕ್ತವಾದ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸುವ ಜುಂಪಾಲಾಹಿರಿಯ ಬರವಣಿಗೆಯ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮಿತಿ ಎರಡೂ ಇದೇ ಎನಿಸುವಷ್ಟು ಇವರ The Namesake (ಕಾದಂಬರಿ), Interpreter of Maladies (ಕಥಾಸಂಕಲನ) ಮತ್ತು Unaccustomed Earth (ಕಥಾಸಂಕಲನ) ಕೃತಿಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲೇ ಈ The Lowland ಕಾದಂಬರಿಯೂ ಇದೆ.

ಈ ಕಾದಂಬರಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿಯೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಷ್ಟ, ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಅವರ ಇದುವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕೃತಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಕೃತಿ ಕೂಡಾ ಆಗಿದೆ. ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಈ ಬಾರಿಯ(2013) ಮ್ಯಾನ್ ಬುಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಅರ್ಹತಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನೂ ಸೇರಿದೆ.

ಕಾದಂಬರಿಯ ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶಗಳ ಒಂದು ಟಿಪ್ಪಣಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಮೊದಲಿಗೆ, ಇದರ ಕ್ರಾಫ್ಟ್. ಇದನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದ ರೀತಿ, ಕತೆಯನ್ನು ಹೆಣೆದ ಬಗೆ, ಅದರ ವಿವರಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆ, ಒಟ್ಟಾರೆ ಕಾದಂಬರಿಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಅಥವಾ ತಂತ್ರ ತುಂಬ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ. ಅದ್ಭುತ ಎಂಬ ಸವಕಲು ಶಬ್ದವನ್ನು ಬಳಸದೇ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಜುಂಪಾ ಲಾಹಿರಿ ತಮ್ಮ ಬರವಣಿಗೆಯ ಅನುಭವ, ಕೌಶಲ ಮತ್ತು ಹಂದರದ ಯೋಜನೆಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಡ್ಡಿ ಇದನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆನ್ನಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನವಿಲ್ಲ.

ಈಗಾಗಲೇ ಕೋಲ್ಕತಾ ನಗರವನ್ನು ಓದುಗರ ಅನುಭವಕ್ಕಿಳಿಸಬಲ್ಲಷ್ಟು ಸಶಕ್ತ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟ ಅಮಿತಾವ್ ಘೋಷ್ ಜೊತೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದಾದಷ್ಟು ಸಾಂದ್ರ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಜೀವ ತಳೆದಿದೆ. ಇಡೀ ಕಾದಂಬರಿಯ ಶೇಕಡಾ 90ರಷ್ಟು ಭಾಗ ನಡೆಯುವುದು ಭಾರತದಿಂದ ಹೊರಗೆ, ಅಮೆರಿಕೆಯ ಒಂದು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ. ಆದರೆ ಅದರ ಕೇಂದ್ರ ಕೊಲ್ಕತಾದ ಲೋಲ್ಯಾಂಡ್.

ಕೆಲವೊಂದು ನಿಟ್ಟಿನ ಸಾಮ್ಯತೆ ಕೂಡ ಈ ಲೋಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ರೋಡ್ಸ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ನಡುವೆ ಇರುವುದು ಇನ್ನೊಂದು ಅಂಶ. ಹಾಗೆಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ಸಂಸಾರ, ಮದುವೆ, ಮಗು ಮುಂತಾದುವುಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಪರಿಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಕಥನದಲ್ಲೂ ಕನಸು, ಕಲ್ಪನೆ, ಭ್ರಮೆ ಮತ್ತು ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಬಗೆ ಗಮನಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿನ ದಟ್ಟವಾದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂವೇದನೆಗಳ ಚಿತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಅಥೆಂಟಿಸಿಟಿ. ಸ್ವತಃ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ ನಮ್ಮದಾಗಲಾರದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂವೇದನೆಗಳನ್ನು ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಇಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಓದುವ ಓದುಗನಿಗೂ ಓದುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ನಾಟುವಂತೆ, ಅವನನ್ನು ಕಾಡಬಲ್ಲಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವುದು ತುಂಬ ತ್ರಾಸದ ಕೆಲಸ. ಇದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸಂಯಮದಿಂದ ಜುಂಪಾ ಲಾಹಿರಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದೊಂದು ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವವನ್ನೇ ಹಿಂಜಿದಂತೆ. ಕವಿ ಎಂ.ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಅಡಿಗರು ನಮ್ಮ ಕತೆಗಾರ ಕೆ.ಸದಾಶಿವರ ಕುರಿತು ಬರೆದ 'ನಮ್ಮ ಸದಾಶಿವ' ಕವಿತೆಯ ಸಾಲುಗಳು ನೆನಪಾಗುತ್ತವೆ.
ಕಥೆ ಬರೆದನಂತೆ - ಕತೆಯೇನು ಮಣ್ಣು - ತನ್ನೆದೆಯ
ಖಂಡ ಖಂಡ ಕತ್ತರಿಸಿ ಕಿತ್ತು ಹಿಡಿದು ಹಿಂಡಿ ಹಿಂಡಿ
ಭಟ್ಟಿಯಿಳಿಸಿದ ತೊಟ್ಟು ತೊಟ್ಟು;
ನಾಗಾಲೋಟದಲ್ಲು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ತಡೆತಡೆದು ಕೆತ್ತಿರುವ ತಳದ ಗುಟ್ಟು.


ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳು ನಿಂತ, ಸಡಿಲಗೊಳ್ಳುವ, ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡು ಬಿರುಕು ಬಿಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ನಮ್ಮ ಅಸಮಾಧಾನ, ಅಸಹನೆ, ಸಿಡುಕು, ರೋಷ, ಕ್ಷಣದ ಪಿತ್ಥ ಎಲ್ಲವೂ ತನ್ನ ಮೂಲಭೂತ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆಗಾಗ ಅಷ್ಟಿಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು-ಕಡಿಮೆಯಾದರೂ ಸ್ವ-ಭಾವವೆಂಬುದು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಿಶ್ಚಯವೂ, ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವೂ, ಅಂತಿಮವೂ ಆದ ಸಾವು ಒಂದಿದೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಕಾಯುತ್ತಿರುವುದು ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಎಲ್ಲವೂ ಅದರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಾಣಿಸತೊಡಗುತ್ತದೆ.

ಸ್ವಲ್ಪ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರಿಗೆ ಖಾಯಂ ಆಗಬಹುದಾದ ಅಗಲುವಿಕೆ ಕೂಡ ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಪ್ರೀತಿ ಎಂಬುದು, ಸ್ವೀಕಾರ ಎಂಬುದು, ನೀನು ಒಬ್ಬಂಟಿಯಲ್ಲ ಎನ್ನಬಲ್ಲ ಒಂದು ಜೀವದ ಜೊತೆ ನೀಡುವ ಭರವಸೆಯೆಂಬುದು ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯ ಎಂಬ ಅರಿವು ಕೊಡುವ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಸಂವೇದನೆ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಜುಂಪಾ ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ, ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ, ವಿಭಿನ್ನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
ತನಗೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ, ತನಗೆ ಏನೂ ಬೇಡ, ತಾನು ಯಾರಿಗೂ ಬೇಡ, ತಾನಿಲ್ಲ ಎಂದರೆ ಏನೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನೋವು ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿ ಸತ್ತು ಬಿಡಬೇಕು ಎನಿಸುವ ಒಂದು ವಿಕೃತ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಯುವುದಕ್ಕೂ ಒಲ್ಲದ ಒಂದು ಮನಸ್ಥೈರ್ಯ, ವಿವೇಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ಲಿಪ್ತಿಯುಳ್ಳ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಕಾಡುವ ಪ್ರಶ್ನೆ; ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಕೊನೆಗೂ ಈ ಬದುಕಿಗೆ ಅಂಟಿಸಿಡುವ ಚೈತನ್ಯ ಯಾವುದು ಎಂಬುದೇ. ಅದು ಪ್ರೀತಿ, ಅದು ಹೆಣ್ಣು, ಅದು ಗರ್ಭಸುಖ. ಕಾದಂಬರಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನಾವು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುವುದು ಇದನ್ನು.

ಮೂರನೆಯದಾಗಿ, ಜುಂಪಾ ಲಾಹಿರಿಯ ಬರವಣಿಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನನ್ನದೊಂದು ತಕರಾರಿತ್ತು. ಗುಡ್‌ರೀಡಿಂಗ್.ಕಾಮ್‌ನ ಜೆಸ್ಸಿಕಾ ಎಂಬಾಕೆ ತಾವು ಜುಂಪಾ ಲಾಹಿರಿಯವರ ಸಂದರ್ಶನ ಮಾಡಲಿದ್ದೇವೆ, ಆ ಸಂದರ್ಭ ಕೇಳಲು ಅರ್ಹವೆನಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೇನಾದರೂ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಓದುಗರು ತಮಗೆ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಕೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆಗ ನಾನು ಕಳಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಈ ತಕರಾರಿನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕಾಣಿಸುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನೇ ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ.

ಜುಂಪಾ ಲಾಹಿರಿಯವರನ್ನು ಭಾರತದ ಇತರ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಬರಹಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಗಮನಿಸುವಾಗ ನಮಗೆ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ಒಂದು ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಜುಂಪಾ ಅವರ ಪಾತ್ರಗಳು ಕೊಂಚ ಹೆಚ್ಚು ಭಾವುಕವಾದ, ಸೂಕ್ಷ್ಮಸಂವೇದಿಯಾದ ಮತ್ತು ಅಂತರಂಗವನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚು ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡ ಪಾತ್ರಗಳು ಎಂಬುದು. ಭಾರತದಿಂದ ಹೊರಗೆ ನೆಲೆ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಭಾರತೀಯ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಬರಹಗಾರರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇದು ಕೊಂಚ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಪೂರ್ಣವಾದದ್ದು ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಕಥನಕ್ರಿಯೆ ಯಾವತ್ತೂ ಸಾಂಸಾರಿಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನೇ ನೇರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ, ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದು ಎಂಬ ಸಾರ್ವತ್ರೀಕರಣದಾಚೆಗೂ ಇದು ನಿಜ.

ಯಾಕೆಂದರೆ ನಾನು ಈ ಸಾರ್ವತ್ರೀಕರಣವನ್ನೇ ಜುಂಪಾ ಅವರ ಕಥನಕ್ರಿಯೆಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತಿರುವುದಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿ. ನಾನು ಕೊಂಚ ಭಿನ್ನವಾದ ಲಕ್ಷಣದ ಕುರಿತು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಇತರ ಭಾರತೀಯ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಬರಹಗಾರರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಪ್ರಕಾಶಕರ ಅಥವಾ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳ ಮರ್ಜಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿಯೋ, ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗುವ ಹುಮ್ಮಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೋ ಹೇಗಾದರೂ ಮಾಡಿ ತಮ್ಮ ಕೃತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಾಜಮುಖಿ, ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ರಿಲೆವಂಟ್ ಎನಿಸುವಂತೆ ಕಟ್ಟಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ, ಜುಂಪಾ ಅವರು ಮೂಲಭೂತವಾದ ಮಾನವೀಯ ಸೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ನೆಲೆಯ ಅಂತರಂಗದ ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತ ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತರಾಗಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.


ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿಯವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕರ್ವಾಲೋ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಸುದೀರ್ಘವಾದ ಒಂದು ಹಿನ್ನುಡಿ ಬರೆಯುತ್ತ ಖ್ಯಾತ ವಿಮರ್ಶಕ ಪ್ರೊ.ಜಿ.ಎಚ್.ನಾಯಕ ಅವರು 'ಒಂದು ಕೃತಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣತೆ ಮತ್ತು ತಾತ್ವಿಕ ಆಯಾಮ ಎರಡನ್ನೂ ಹೊಂದಿರದೇ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಅದು ಎಷ್ಟೇ ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದರೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾಕೃತಿ ಎನ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾರದು' ಎಂಬರ್ಥದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಹೇಳುವಾಗ ನಾನು ಯಾವುದೇ ಸಿಲೆಬಸ್ ಅಥವಾ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಒಂದು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ವಿಧಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲೇ ಬೇಕು. ಇವತ್ತು ಕನ್ನಡದಲ್ಲೇ ಸೃಷ್ಠಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹೆಚ್ಚು ಮುಕ್ತವಾದ, ವಾಸ್ತವವಾದಿಯಾದ ಮತ್ತು ಅಜೆಂಡಾಗಳಿಂದ ಕಳಚಿಕೊಂಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿದೆ.

ಜುಂಪಾ ಲಾಹಿರಿಯವರು ಸ್ವತಃ ತಮ್ಮನ್ನು ತಮ್ಮೊಂದಿಗಿನ ಇತರ ಸಹ ಬರಹಗಾರರ ಕಾಳಜಿ ಮತ್ತು ಧ್ಯೇಯೋದ್ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ?

ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತ ಅನೇಕರು ಇದೊಂದು ರಾಜಕೀಯ ಕಾದಂಬರಿ, ನಕ್ಸಲೈಟ್ಸ್ ಮೂವ್‌ಮೆಂಟ್ ಕುರಿತ ಕಾದಂಬರಿ ಎಂದೆಲ್ಲ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಆ ಬಗೆಯ ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ-ತಾತ್ವಿಕ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಇದೆ ಎಂದೇ ಭಾವಿಸೋಣ. ಆದರೆ ಎದ್ದು ಕಾಣುವುದು ಸಾಂಸಾರಿಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗಿನ, ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂವೇದನೆಗಳು, ಸೂಕ್ಷ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷಗಳು ಹೇಗೆ ಯಾವತ್ತೂ ಆ ಕುಟುಂಬದ ಯಾವೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೆಲೆಯ ವಿದ್ಯಮಾನವಷ್ಟೇ ಆಗಿ ಉಳಿದು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ, ಅದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಸನಿಹದ ಅನೇಕರು ಸೇರಿದಂಥ ಒಂದು ವಲಯವನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಡುತ್ತ, ಕಲಕುತ್ತ, ತಲ್ಲಣಗಳನ್ನೆಬ್ಬಿಸುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇ. ಇದನ್ನು ಕೂಡ ಜುಂಪಾ ಲಾಹಿರಿ ಕೊಂಚ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಒಯ್ದು ಕಟ್ಟಿದ ಒಂದು ಚಿತ್ರಣವೇ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಯಾಕೆ ಅತಿರೇಕ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಬೇಕು. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಾವು ಹಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಜೀವಂತ ನರಕಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತ, ಅವರ ಜೀವಸೆಲೆಯ ಚೈತನ್ಯವನ್ನೇ ಹೀರಿ ಬರಡಾಗಿಸುತ್ತ, ಬದುಕು-ಭವಿಷ್ಯವನ್ನೆಲ್ಲ ಕಬಳಿಸಬೇಕಾದ ಸಂದರ್ಭ - otherwise - ಇಲ್ಲ. ಬದುಕಿಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಒಂದು ಚಲನಶೀಲ 'ಗತಿ' ಇದೆ. ಅದು ತನ್ನ 'ರಿದಂ' ಅನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ತನ್ನದೇ ಸಾಯತಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಬದುಕು ಯಾವತ್ತೂ ತಾನು ಕಂಡ ಸಾವುಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಂಡು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಅಲ್ಲೇ ನಿಂತ ನೀರಾಗಿ ಕೊಳೆತು ನಾರುವುದೇ (ಲೋಲ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹೊಂಡಗಳಿವೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಲೋಲ್ಯಾಂಡಿನ ತುಂಬ ನೀರು ನಿಂತಾಗ ಇವು ಒಂದೇ ಅಗಿಬಿಡುತ್ತವೆ.

ವೈಶಾಖದಲ್ಲಿ ಲೋಲ್ಯಾಂಡ್ ಒಣಗಿಕೊಂಡು ಈ ಎರಡು ಹೊಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ನೀರು ನಿಂತಿರುವ ಚಿತ್ರ ಕೂಡ, ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರ ಕತೆ ಹೇಳುವ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲೊಂದು ರೂಪಕದಂತಿದೆ.) ಅದರ ಕರ್ಮ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹಾಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲ. ಅದು ಸಹಜವಲ್ಲ. ಅದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವೂ ಅಲ್ಲ. ಅಪವಾದದಂಥ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಂಡು ಜುಂಪಾ ಲಾಹಿರಿ ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಹೆಣೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ (ಅಂದರೆ, ಅಂಥ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೊಯ್ದೇ ನಿಕಷಕ್ಕೊಡ್ಡುವ ಸವಾಲನ್ನೆತ್ತಿಕೊಂಡು), ಅವರು ರಾಜಕೀಯ ಕಾದಂಬರಿಯೊಂದನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ, ನಕ್ಸಲೈಟ್ಸ್ ಮೂವ್‌ಮೆಂಟ್ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವಂಥ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ನಮಗೆ ಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂವೇದನೆಗಳಾಚೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡ ಸಾಮಾಜಿಕ-ತಾತ್ವಿಕ ಆಯಾಮವುಳ್ಳ ಕೃತಿಯೊಂದನ್ನು ರಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾಗೆಯೇ ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಸಂಗತಿಯತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಬಹುದು.

ಕಾದಂಬರಿಯ 259ನೆಯ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಉಲ್ಲೇಖ ಹೀಗಿದೆ:

Years ago, Dr Grant had helped her to put what she felt into words. She'd told Bela that the feelings would ebb but never fully go away. It would form part of her landscape, wherever she went. She said that her mother's absence would always be present in her thoughts. She told Bela that there would never be an answer for why she'd gone.
Dr Grant was right, the feeling no longer swallow her. Bela lives on its periphery, she takes it in at a distance. The way her grandmother, sitting on a terrace in Tollygunge, used to spend her days overlooking a lowland, a pair of ponds.

(ಇಲ್ಲಿನ absence would always present ಮತ್ತು a pair of ponds ಶಬ್ದಗಳಿಗೆ ಕಾದಂಬರಿಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಆಯಾಮವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಕತೆಯನ್ನು ಹೇಳದೆ ಅದು ಅರ್ಥವಾಗುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ.)

ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಯಾರ ಪರವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆಯೋ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಬೇಲಾ ತನ್ನ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಅಜ್ಜಿ ಇಬ್ಬರ ಕುರಿತೂ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿರುವುದು ಅರ್ಧಂಬರ್ಧ. ಅದು ಹಾಗಿರಲಿ, ಸ್ವತಃ ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಆಕೆಗೆ ಇಂಥದ್ದೇ ತಪ್ಪು ತಿಳುವಳಿಕೆ ಇರುವಂತಿದೆ. ಕಳೆದು ಕೊಂಡಿದ್ದರ ಕುರಿತ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ತೊಳಲಾಟ ಕ್ರಮೇಣ ತನ್ನ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಅದು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಅಳಿಸಿ ಹೋಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಮನಸ್ಸಿನ ಪಾತಳಿಯ ಮೇಲೆ ಅದು ಅಚ್ಚೊತ್ತಿ ನಿಂತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಭಾಗವೇ ಆಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆಯ ಮಾತು ಒಂದು ಸೀಮಿತ ನೆಲೆಯ ಸತ್ಯ.

ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಬಿದ್ದ ಪೆಟ್ಟುಗಳು, ಆದ ಅವಮಾನ, ಎದುರಿಸಿದ ಸೋಲು, ಆತ್ಮೀಯರ ಸಾವು, ಅನುಭವಿಸಿದ ಕಷ್ಟನಷ್ಟಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಮೇಲೆ ಮಾಡುವ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಸತ್ಯ. ಆದರೆ ಅಷ್ಟೇ ಸತ್ಯವಾದ ಇನ್ನೊಂದೆಂದರೆ, ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಮಾಗಿದಂತೆಲ್ಲ ಅದು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕಹಿ ಘಟನೆಗಳು ಊರಿದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಮೂಡಿದ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಉಜ್ಜಿಉಜ್ಜಿ ಅಳಿಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹೊಚ್ಚ ಹೊಸ ಕನ್ನಡಿಯಂತೆ ಬೆಳಗಿಸಿಡಲು ಕೂಡಾ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು.

ಯಾಕೆಂದರೆ, ನಮಗೆ ಗೊತ್ತು, ಎಲ್ಲರೂ ಹಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಎಲ್ಲಾ ಸಂದರ್ಭಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅನುಭವ ನಮ್ಮನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕು, ಬದಲಿಗೆ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಯಾವುದೋ ಹಳೆಯ ಅಚ್ಚಿಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ ನಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನೇ ಕುಗ್ಗಿಸಬಾರದು. ಆ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತೇವೋ. ಸೋಲುತ್ತೇವೋ ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ ಅಂಥ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ಕೂಡ ಬದುಕಿನ ಸಹಜ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂಬಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಮುಖ್ಯ

ನಾವು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮೋಸ ಹೋಗುತ್ತೇವೆ, ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಬೇರೆಯೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಎಂಬ ಸಮಾಧಾನವಿರುತ್ತದೆ. ನಾವು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ, ಪ್ರತಿ ಬಾರಿಯೂ ಹೊಸ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಎಂಬ ಹೆಮ್ಮೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಗೂ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ನಂಬದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪುವ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳವನ್ನೇ ಹೊಂದಿರುತ್ತೇವೆ. ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಗೌರಿ ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ತಾಯಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆಯುವ ಔದಾರ್ಯ ತೋರಿಸುವ ಬೇಲಾ ಇಬ್ಬರೂ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲೇ ಇದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಆದರೆ, ಒಂದು ಸಾವಿನ ಕಾರಣದಿಂದ ಐದಾರು ಮಂದಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನರಕ ಅನುಭವಿಸುವ, 40-50 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಅದೇ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಭಾವದಿಂದ ತೊಳಲಾಡುವ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೇ ಒತ್ತು ಕೊಟ್ಟು ನಿರೂಪಿಸುವ ಕಾದಂಬರಿ ಕೊಂಚ ಅಸಹಜವಾಗಿದೆ ಎನಿಸುತ್ತದೆ.

ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು ಕಾದಂಬರಿ. ಇಲ್ಲಿ ಸಹಜ-ಅಸಹಜ, ಸಂಭಾವ್ಯ-ಅಸಂಭವನೀಯ, ತಾರ್ಕಿಕ-ಅತಾರ್ಕಿಕ ಎಂಬೆಲ್ಲ ಚರ್ಚೆಗಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗುವುದು ಕೊನೆಗೂ ಇಂಥ ಸನ್ನಿವೇಶ ಚಿತ್ರಣದಿಂದ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿ ಹೇಳಬಯಸುವುದೇನನ್ನು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಹೇಳುವಲ್ಲಿ ಅದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದೇ. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವತಃ ಜುಂಪಾ ಲಾಹಿರಿ ಹೇಳಿರುವುದು ಇದನ್ನು:
'ಈ The Lowland ಕಾದಂಬರಿ 1950,60ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಕೋಲ್ಕತಾದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರ ಕುರಿತಾಗಿದೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ 1960ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ನಕ್ಸಲೈಟ್ ಚಳುವಳಿಯತ್ತ ಸೆಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ನನ್ನ ಕೃತಿಯು ಈ ಪರಸ್ಪರ ವೈರುಧ್ಯದ ಆಯ್ಕೆಯಿಂದಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. 1970ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಕೋಲ್ಕತಾದಲ್ಲಿ ಪಾರಾಮಿಲಿಟರಿ ದಳದಿಂದ ತನ್ನ ಹೆತ್ತವರು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿಗಳೆದುರೇ ಹತ್ಯೆಯಾದ, ನಕ್ಸಲೈಟ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರೆನ್ನಲಾದ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರ ದಾರುಣ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ ನಾನಿದನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕಾಯಿತು.

ಈ ಕಾದಂಬರಿ, ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ಭವಿಷ್ಯದ ತಲೆಮಾರುಗಳ ಮೇಲೆ ಅದರ ಭೂತಕಾಲ ಬೀರುವ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕುರಿತು, ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯ್ತನ ಎಂದರೇನು ಮತ್ತು ತಂದೆಯಾಗುವುದು, ತಾಯಿಯಾಗುವುದು ಎಂದರೇನು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು, ಹಿಂಸೆ - ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಗಳ ನಡುವೆ ಕಾಣಿಸುವ ಮಾನಸಿಕ ಹಿಂಸೆಯ ಕುರಿತು, ಪ್ರೀತಿಯ ಕುರಿತು, ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರ ಕುರಿತು, ಮನುಷ್ಯ ಮನುಷ್ಯರ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳ ನಡುವಿನ ದೂರ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು, ಅಗಲುವಿಕೆಯ ಕುರಿತು, ನಿಷ್ಠೆಯ ಕುರಿತು, ವಂಚನೆಯ ಕುರಿತು.'
ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Monday, September 23, 2013

ನಿಜ ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ನಿಜದ ನಡುವೆ

ಜೆ.ಎಂ.ಕೂಟ್ಜೆಯ ಹೊಸ ಕಾದಂಬರಿ ‘ದ ಚೈಲ್ಡ್‌ಹುಡ್ ಆಫ್ ಜೀಸಸ್’ ಜಗತ್ತಿನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾಗಗಳಿಂದ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ತಾಯಿಯಿಂದ ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಬೇರೆಯಾಗಿಬಿಟ್ಟ ಒಂದು ಕೂಸನ್ನು ಮರಳಿ ತಾಯಿಯ ಬಳಿ ಸೇರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ನಿರಾಶ್ರಿತನೊಬ್ಬನ ಪಾಡು ಇಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಸರಳವಾಗಿ ಕಾದಂಬರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಬಹುದಾದ ಮಾತು. ಆದರೆ ಈ ಸರಳತೆ ಮತ್ತು ಅದು ಕೆದಕುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನಾವು ಅನುಮಾನಿಸುವ ಆಳವೇ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಗುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ಮಾತು.

ಮೊದಲಿಗೆ ಜೀಸಸ್ ಹೆಸರು ಕಾದಂಬರಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೇ ಇರುವುದರಿಂದ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಇದು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಮತದ ಬಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ಜೀಸಸ್ ಬಗ್ಗೆ ಏನಾದರೂ ಹೇಳುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬಂಥ ಕುತೂಹಲ ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದಂತೆ ಇಡೀ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಜೀಸಸ್ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಟಿಯ ಕುರಿತ ಕತೆಯಾಗಲಿ, ಚರ್ಚೆಯಾಗಲೀ ಇಲ್ಲ. ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದರಿಂದಲೇ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕೌತುಕ, ಚರ್ಚೆ.

ಕೂಟ್ಜೆಯ ಕಾದಂಬರಿ ಎಂದರೆ ಅದೊಂದು ಬಗೆಯ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವ್ಯಾಯಾಮ ಕೂಡ. ಸೀಮಿತ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಕೂಟ್ಜೆ ಕೂಡ ತನ್ನ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಾತ್ವಿಕ ನಿಲುವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತ, ಅದರ ವಿಭಿನ್ನ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸುತ್ತ, ಅದನ್ನು ಹಲವು ಮಗ್ಗುಲಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಎಂಬಂತೆ ಅದನ್ನು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ 'ಸ್ಥಿತಿ'ಯ ಪಾತ್ರಗಳ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಶೋಧಿಸುತ್ತ ಹೋಗುವುದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ.

ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಕೂಟ್ಜೆ ತನ್ನದಾದ ಒಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗೆ ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ, ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನೇ ಒರೆಗೆ ಹಚ್ಚುತ್ತ ಅದು ವಿಧಿಸುವ ಮಿತಿಗಳಿಂದ ತಾನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಓದುಗರು ಮುಕ್ತರಾಗುವತ್ತ ಸಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಎನ್ನುವುದೇ. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಅದೇ ಬಗೆಯ ನಡೆ ಇದೆ ಮತ್ತು ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಕೆಲವರು ಇದು ನಮ್ಮನ್ನು ಎಲ್ಲಿಗೂ ತಲುಪಿಸುತ್ತಿಲ್ಲವಲ್ಲ ಎಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕಾದಂಬರಿಯ ಕಥಾನಕ ಮತ್ತು ವಿವರಗಳು, ಮಾತುಕತೆ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ಸರಳತೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಸರಿ, ನೀವು ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದೇನು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಇದಂಇತ್ಥಂ ಎಂಬ ಉತ್ತರವಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಬಹುಷಃ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಆದರೆ ಅದು ಈ ಕಾದಂಬರಿ ರಚನೆಯ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ನಾವು ತಪ್ಪಿಬೀಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದ ಅಬ್ಸರ್ವರ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಬೆಂಜಮಿನ್ ಮಾರ್ಕೊವಿಟ್ಸ್ ಸ್ವತಃ ಯೀನಸ್ ಒಬ್ಬ ಒಳ್ಳೆಯ ತಾಯಿಯಲ್ಲ, ಮಗುವನ್ನು ಅತಿಮುದ್ದು ಮಾಡಿ ಕೆಡಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬರ್ಥದ, ತಾವೇ ತೀರ್ಮಾನ ಕೊಡುವಂಥ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವತಃ ಕಾದಂಬರಿಕಾರನಿರಲಿ, ಕಾದಂಬರಿಯೊಳಗಿನ ಪಾತ್ರವೇ ಯೀನಸ್ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ನಾವು ನೋಡಬೇಕಾದ/ನೋಡಬಹುದಾದ ಬೇರೊಂದು ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಸಾಧ್ಯತೆಗೆ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತೆರೆಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ನಮ್ಮೆದುರು ಇಡುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಒಟ್ಟು ಕಾದಂಬರಿಯ ಕುರಿತು ಅಂತಿಮವೆನ್ನಬಹುದಾದ ಮಾತುಗಳಿಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿ, ಬದಲಿಗೆ ಒಂದು ಸೀಮಿತ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವ ಮಾತು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಓದುಗ ತನ್ನದೇ ನೆಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿಕೊಂಡು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಸತ್ಯದತ್ತ ಇದೊಂದು ಪ್ರಯಾಣವಾಗಿದೆ.

ನಿರ್ದಿಷ್ಟ 'ಸ್ಥಿತಿ'ಯ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದೆ. ಇದಂತೂ ಕೂಟ್ಜೆಯ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತಿರುವಂತಿದೆ. Disgrace, Summertime, Slowman, Dairy of a Bad year ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕಾಣುವುದು ಒಬ್ಬ ನಿರ್ಲಿಪ್ತ ಭಾವದ ಎಂದೆನ್ನಿಸುವ, ವಯಸ್ಸಾದವನಂತೆ ವರ್ತಿಸುವ, 45-50ರ ನಡುವಿನ ಯಾವ ವಯಸ್ಸಿನವನೂ ಆಗಿರಬಹುದಾದ ಮತ್ತು ಸದಾ 60-70ರ ನಡುವಿನ ಯಾವ ವಯಸ್ಸಿಗೂ ಸೇರಬಹುದಾದವನಂತೆಯೇ ವರ್ತಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು.

ಹಾಗೆಯೇ ಕೂಟ್ಜೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಕೇಂದ್ರ ಪಾತ್ರ ಒಂದು ಬಗೆಯ Outsider ಪಾತ್ರ. ಅವನು ಎಲ್ಲರಂತಿದ್ದೂ ಎಲ್ಲರೊಳಗೊಂದಾಗಲಾರ. ನಿಮ್ಮೊಡನಿದ್ದೂ ನಿಮ್ಮಂಥವನಲ್ಲ. ಅದು ದೇಶ, ಕಾಲ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯ ಮೂಲಕ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಂಥ ಭಿನ್ನತೆಯೇ ಆಗಬೇಕಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಕಾರಣ ಅವನೊಬ್ಬ 'ಅನ್ಯ'ನಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯಬಲ್ಲಂಥ ಪಾತ್ರಗಳೇ ನಮಗೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಎದುರಾಗುತ್ತವೆ. The Childhood of Jesus ನಲ್ಲಂತೂ ದೇಶ-ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಎಲ್ಲ ನಿಟ್ಟಿನಿಂದಲೂ ಅವನೊಬ್ಬ ಅನ್ಯ. ಈತ ಪ್ರಬುದ್ಧ, ಮುಕ್ತ ವಿಚಾರಧಾರೆಯುಳ್ಳವ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಶಾಕಿಂಗ್ ಆದ ಫಿಲಾಸಫಿಯನ್ನು ಮುಖಕ್ಕೆ ಹಿಡಿಯುವವ, ಸ್ತ್ರೀಸಂಗಾಸಕ್ತ, ಒಬ್ಬಂಟಿ ಮತ್ತು ಏಕಾಂತಕ್ಕಾಗಿಯೂ ಹೊಸ ಸಂಬಂಧಕ್ಕಾಗಿಯೂ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಹಾತೊರೆಯುವ ವ್ಯಕ್ತಿ.
ಫಿಲಾಸಫಿ ಹೇಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಸೈಮನ್ ಹೇಳುವ ಮಾತು ಕೇಳಿ, "The kind that shakes one. That changes one's life." ಹೀಗಾಗಿ ಈ ವಯೋವೃದ್ಧನಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ನಡುವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅನುಭವದ ಭಾರಕ್ಕೆ ಬಳಲಿ ವಯಸ್ಸಾದವನಂತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹೆಣ್ಣಿನ ಸಂಗಕ್ಕೆ, ಲೈಂಗಿಕತೆಗೆ ಹಾತೊರೆಯುವುದು ನಮಗೆ ರೂಪಕದಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದರೆ ಅದು ಕೊಡುವ ಅರ್ಥವೇ ಬೇರೆ, ದೈಹಿಕ ತೆವಲು ಎನಿಸಿದರೆ ಕೊಡುವ ಅರ್ಥವೇ ಬೇರೆ. ಈ ಎರಡರ ನಡುವಿನದು ಈ ಹಸಿವು.
The Childhood of Jesus ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲೂ ಈ ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆಯಿದೆ. ಹೆಣ್ಣು-ಗಂಡು, ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು, ಸಂಬಂಧ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಜಿಜ್ಞಾಸೆ. ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳು ಪಕ್ವಗೊಳ್ಳುವುದು ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ, ಸಾಂಗತ್ಯ, ಸಾಮೀಪ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಹೆಣ್ಣು-ಗಂಡಿನ ಸಂಸರ್ಗದಿಂದಲೂ ಎಂಬುದು ಬರೇ ನಾವಂದುಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ನಮಗನಿಸುವ ನಿಜವೇ ಅಥವಾ ನಿಜಕ್ಕೂ ನಿಜವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅನಾ ಮತ್ತು ಎಲೆನಾ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು, ಅದಕ್ಕೆ ಅವರವರು ಕಂಡುಕೊಂಡಿರುವ ಉತ್ತರಗಳ ಹಿಂದಿನ ನಿಲುವು ಮತ್ತು ತಾತ್ವಿಕತೆಯನ್ನು ನಿಕಷಕ್ಕೊಡ್ಡುತ್ತಾರೆ.

ಇಡೀ ಕಾದಂಬರಿಯ boiling point ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದಾದ ಕೇಂದ್ರವೊಂದು ಇರುವುದಾದರೆ ಅದು ಇದೇ, ಬರೇ ನಿಜವೇ ಅಥವಾ ನಿಜಕ್ಕೂ ನಿಜವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ತಾಯಿಯ ಗರ್ಭದಿಂದ ಕಳಚಿಕೊಂಡು ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದ ನಾವು ಪ್ರಜ್ಞೆ ವಿಕಾಸಗೊಂಡಂತೆಲ್ಲ ಯಾರು ನಮ್ಮ ಅಪ್ಪ, ಯಾರು ನಮ್ಮ ಅಮ್ಮ ಎಂಬಲ್ಲಿಂದಲೇ ತೊಡಗಿ, ತಂಗಿ, ಅಣ್ಣ, ತಮ್ಮ, ಇತರ ಸಂಬಂಧಿಕರು, ದೇವರು, ಪದ್ಧತಿ, ಸಂಪ್ರದಾಯ, ರೀತಿ-ನೀತಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಯಾರೋ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು 'ನಂಬುತ್ತ', ಒಪ್ಪಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತ, ಆಚರಿಸುತ್ತ ಬಂದಿರುವುದೇ ಹೊರತು ಅದು ನಿಜಕ್ಕೂ ನಿಜವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೆದುರು ನಿಂತಿದ್ದು ಕಡಿಮೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಬೋಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ತನ್ನ ತಾಯಿಯಿಂದ ಬೇರೆಯಾದ ಒಂದು ನಾಲ್ಕೈದು ವರ್ಷದ ಮಗು ಅಲ್ಲಿಯೇ ತನ್ನ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರ ಬಗ್ಗೆ ಅಷ್ಟಿಷ್ಟಾದರೂ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಒಂದು ಕಾಗದವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಕಾದಂಬರಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರ ಸೈಮನ್ ಕೈ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಈ ಮಗುವಿಗಾಗಲೀ, ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಅದರ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತುಕೊಳ್ಳುವ ಸೈಮನ್‌ಗಾಗಲೀ ಅದರ 'ನಿಜವಾದ' ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಯಾರೆಂದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಆ ತಾಯಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಮತ್ತೆ ಮಗುವನ್ನು ಅದರ ತಾಯಿಯ ಬಳಿಗೆ ಸೇರಿಸುವ ವಿಶ್ವಾಸ ಸೈಮನ್‌ನದು.

ಈಗ ಕೇಳಿ, ಈ ಮಗು ಮತ್ತು ಸ್ವತಃ ಸೈಮನ್ ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಶಿಬಿರಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಎಲ್ಲಿಂದಲೋ ಬಂದವರು, ನಿಜಕ್ಕೂ ಹಿಂದು-ಮುಂದಿಲ್ಲದ ಅನಾಥರು. ಇವರು ತಲುಪಿದ ಶಿಬಿರ ಮತ್ತು ತದನಂತರ ಬದುಕು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಊರು ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಊರು. ಬೇಕಿದ್ದರೆ ಇದು ಇವರು ಸತ್ತು, ಸತ್ತ ಮೇಲೆ ಸೇರಿಕೊಂಡ ತಾಣದ ರೂಪಕವೆಂಬಂತೆ ಗ್ರಹಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಅವಕಾಶವನ್ನು ತೆರೆದೇ ಇಡುವಂಥ ಊರು. ಇಲ್ಲಿ ಬಸ್ಸಿಗೆ ಹಣಕೊಡಬೇಕಿಲ್ಲ. ಆಹಾರ ಕೂಡ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪುಕ್ಕಟೆ ಮತ್ತು ತೀರಾ ನಿಕೃಷ್ಟ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ಲಭ್ಯ. ಜನ ತೀರಾ ಒಳ್ಳೆಯವರು. ಮಾಂಸ ಕೂಡ ತಿನ್ನದವರು.

ಕ್ರಿಸ್ತನಂತೆಯೇ ಬ್ರೆಡ್ ಮತ್ತು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತರಾಗುವ, ಜಿಹ್ವಾ ಚಪಲವಿಲ್ಲದ ಮಂದಿ. ಜಿಹ್ವಾ ಚಪಲವೇಕೆ, ಇವರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಚಪಲವೂ ಇಲ್ಲವೆನ್ನಬಹುದು! ಸೈಮನ್ ಒಮ್ಮೆ ಕೆರಳಿ ಗೊಣಗುತ್ತಾನೆ, "It is bloodless. Everyone I meet is so decent, so kindly, so well intentioned. No one swears or gets angry. No one gets drunk.... How can that be, humanly speaking? Are you lying, even to yourselves?"

ಇಲ್ಲಿರುವುದು ಸದ್ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಸದಾಶಯ. ಆದರೆ ಸಂವೇದನೆಯಿಲ್ಲ ಎನಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆ? ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ದೈಹಿಕ ಸಂಬಂಧ ಗಂಡು-ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ನಿಕಟಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಅದು ದೇಹಭಾಷೆಯಾಗಿ ಎರಡು ಜೀವಗಳ ಮಧ್ಯೆ ನೇರ ಸಂವಹನವನ್ನೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದೆಲ್ಲ ಸೈಮನ್ ಹೇಳತೊಡಗಿದರೆ ಒಬ್ಬಳು 'ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿತ್ತು, ನಿನ್ನ ಉದ್ದೇಶವೆಲ್ಲ ಅದೇ, ನಾನು ಮಾತ್ರ ಯಾವತ್ತೂ ಮೈಮುಟ್ಟಲು ಬಿಡುವವಳಲ್ಲ' ಎಂದರೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬಳು, 'ಬಾ, ನಿನಗೆ ಅದೇ ಬೇಕಿದ್ದರೆ ತೆಗೆದುಕೊ (ಖಂಡವಿದೆಕೊ, ಮಾಂಸವಿದೆಕೊ), ಆದರೆ ಅಷ್ಟಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡದೊಡ್ಡ ಫಿಲಾಸಫಿ ಕೊರೆಯುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ನಾನು ನಂಬುವವಳಲ್ಲ' ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ. ಅನುಭವಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದು ಅನುಭವಕ್ಕೆ ದಕ್ಕದೇ ಬರೇ ದೇಹಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೋಕುತ್ತದೆ.

ಅಂದರೇನು, ಈ ಜನಕ್ಕೆ ರುಚಿಯಿಲ್ಲ, ಅಭಿರುಚಿಯಿಲ್ಲ, ಸಂವೇದನೆಗಳಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಹಾಗೆಂದು ದ್ವೇಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕೂಡ ಅಗತ್ಯವೆನಿಸುವ ಕನಿಷ್ಠ ಕೆಟ್ಟತನವಿಲ್ಲ ಎಂದರೇನಿದು ಈ ಲೋಕವೇ, ಅಪರಲೋಕವೇ ಎನಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆ? ಇಲ್ಲಿ ನೆನಪುಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಾನವಿಲ್ಲ. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿಗೆ ತಾನು ಈ ಹುಡುಗನ ತಾಯಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಬೇಕಿದೆ ಎಂದಾಗಲೇ ಅವನಿಗೆ ಸಿಗುವ ಸಲಹೆ ಇದೇ. ಹಳೆಯದನ್ನೆಲ್ಲ ಮರೆತುಬಿಡು, ಹೊಸ ಬದುಕು ಆರಂಭಿಸು. ಬೇಕಿದ್ದರೆ ಮದುವೆಯಾಗು, ಹುಡುಗನಿಗೊಬ್ಬಳು ತಾಯಿ ಸಿಗುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಅವನ 'ನಿಜವಾದ' ತಾಯಿ ಇಲ್ಲಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಹಳೆಯ ನೆನಪುಗಳಿಂದ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಕಳಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ನೀನೂ ಆದಷ್ಟೂ ಬೇಗ ಕಳಚಿಕೊ. ಆದರೆ ಸೈಮನ್ ಹೇಳುವುದೇನು, ನೆನಪುಗಳಿಂದ ಕಳಚಿಕೊಂಡರೂ, ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲೇ ಮುಳುಗಿದ್ದು ಅದ್ದಿ ಅದ್ದಿ ಮೇಲೆದ್ದು ಬಂದಿರುವ ದೇಹ ನೆನಪುಗಳ ನೆನಪುಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ! ಇವನ ತಾಯಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತನಗೇನೇನೂ ತಿಳಿಯದಿದ್ದರೂ, ತನಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆ, ಅವಳನ್ನೊಮ್ಮೆ ಕಂಡಿದ್ದೇ ತನಗೆ ಅವಳೇ ಇವನ ತಾಯಿ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ!

ಇದನ್ನು ತರ್ಕಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಒಳತೋಟಿ, ಅಂತಃಪ್ರಜ್ಞೆ, ಅಂತರಾತ್ಮ ಏನೆಂದು ಕರೆದರೂ ಅದೆಲ್ಲವೂ ಬುರುಡೆ ಎಂದು ಎಲೆನಾ ತೊಳೆದು ಬಿಡುತ್ತಾಳೆ. 'ಅನಿಸುತಿದೆ ಯಾಕೋ ಇಂದು| ನನಗಾಗೇ ಬಂದವಳೆಂದು|' - ಎಂದು ಪ್ರೇಮಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದ ಎರಡು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನೋದಯಗೊಂಡವರು, ಏನೋ ಅಂತಃಪ್ರಜ್ಞೆ ಹೇಳಿತೆಂದು ಜೂಜಿಗಿಳಿದು ಬೀದಿ ಪಾಲಾದವರು - ಹೀಗೆ ಎಲೆನಾ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ತೆರೆದಿಡುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಯಾವುದು ವಾಸ್ತವ? ವಾಸ್ತವವೇ ನಿಜವಾದ ವಾಸ್ತವವೇ ಅಥವಾ ಅದು ಬರೇ ಅಂದುಕೊಂಡ ವಾಸ್ತವವೇ?!

ಇದೇ ನೆಲೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ಚರ್ಚೆಯೂ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮಗ್ಗುಲು ಇದೇ ಆದರೆ ಅದನ್ನು ನೋಡುವ ಆಯಾಮ ಬೇರೆ. ಒಮ್ಮೆ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟಿನಲ್ಲಿ ಟಾಯ್ಲೆಟ್ಟಿನ ಪೈಪಿನ ತೂಬು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಸೈಮನ್ ಅದನ್ನು ಬಿಡಿಸುವ ಕೆಲಸಕ್ಕಿಳಿಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ನಾರುತ್ತಿರುವ ಮಲ ಯಾರದ್ದು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಮಲ ಎಂಬುದು ಮಲ ಅಷ್ಟೇ. ಒಮ್ಮೆ ಅದು ಸಮಷ್ಟಿಯ ಮಲದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತಿದ್ದೇ ತನ್ನತನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಬರೇ ಮಲವಷ್ಟೇ ಆಗಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಮಲ ಇವಳದ್ದು, ಅವನದ್ದು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇದ್ದಾಗಲಷ್ಟೇ ಅದು ಕೊಳಕು. ಒಮ್ಮೆ ಯಾರದ್ದೂ ಅಲ್ಲ ಆಗಿದ್ದೇ ಅದರ ಕೊಳಕುತನವೂ ಅಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.

ಇಲ್ಲಿ ಅನಾ ಎಂಬವಳು ಒಮ್ಮೆ ಈ ಹುಡುಗ ಮತ್ತು ಸೈಮನ್ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಕೊಳಕು ವಸ್ತು ಎಂಬಂತೆ ನಡೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಸೌಂದರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ. ಸೈಮನ್ ತನ್ನ ದೈಹಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಅಂಥ ಸವಲತ್ತು ಒದಗಿಸುವ ಒಂದು ಕ್ಲಬ್ಬಿನ ಸದಸ್ಯನಾಗಲು ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಭರ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತ ಅವನು ತನ್ನ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಅಥವಾ ಅಗತ್ಯ ಅಥವಾ ಹಪಹಪಿಕೆ ಏನೆಂಬುದನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಸೌಂದರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ, ಸಾಂಗತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕೊಂಚ ಕಾವ್ಯಮಯವಾಗಿ ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಸಂವೇದನೆಗಳನ್ನು ಪುರಸ್ಕರಿಸಿ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಸೈಮನ್‌ಗೆ ಸಂಗಾತಿ ಸಿಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಎಲೆನಾ ಬಗ್ಗೆ ಸೈಮನ್‌ಗೆ ಆಕರ್ಷಣೆಯಿಲ್ಲ. ಕೊಂಚ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ಹಲ್ಲುಗಳ ಮತ್ತು ಎದ್ದು ಕಾಣದ ಅಂಗಾಂಗಗಳ ಎಲೆನಾ ಅವನನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ದೈಹಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದು ಅವಳೊಂದಿಗೇ. ಎಲ್ಲವೂ ನಿಯಮಬದ್ಧವಾಗಿ, ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ, ಯೋಜಿಸಿದಂತೆಯೇ ಸಾಗುವುದು ಒಂದು ಆದರ್ಶದ, ಅಪೇಕ್ಷೆಯ ಬಗೆಯಾದರೆ ಹುಡುಗನ ಹಠಮಾರಿತನ, ಪೆದ್ದುತನ, ಕಸವನ್ನೆಲ್ಲ ಸಂಗ್ರಹಾರ್ಹವೆಂದು ತಿಳಿದು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಕೂಡಿಟ್ಟು ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಮಾಡುವ ಚಾಳಿ ಅಂಥ ಆಸೆಗಳಿಗೆ ತಣ್ಣೀರು ಸುರಿಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.

ಇಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಒಡ್ಡುವ ಪರಿಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯಗಳು ಕಾದಂಬರಿಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಯಾವುದು ಮಲ, ಯಾವುದು ಸೌಂದರ್ಯ, ಯಾವುದು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಅದರ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾದುದು ಏನು ಮತ್ತು ಯಾವುದರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಎಂಬುದು ಜಿಜ್ಞಾಸೆ. ಎಲ್ಲವೂ ನಾವದನ್ನು ಹೇಗೆ ನೋಡುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆಯೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಅಥವಾ ನಾವದನ್ನು ಹಾಗೆ ನೋಡುವುದಕ್ಕೇ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವಂಥದ್ದು ಅದರಲ್ಲೇ ಇದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಎತ್ತಬೇಕಿದೆ ಎಂಬುದು ಆಶಯ.

ನಾವು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿಯೂ, ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಒಂದು ಜಗತ್ತು ಆಧಾರಶೂನ್ಯವಾದದ್ದೇ? ನಮ್ಮ ನಂಬುಗೆಗಳು, ಇವರೇ ನಮ್ಮ ತಾಯಿ-ತಂದೆ ಎಂಬಂಥ ಮೂಲಭೂತ ಗ್ರಹಿಕೆಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ನಮ್ಮ ಭಾಷೆ, ನಮ್ಮ ಗಣಿತ, ನಮ್ಮ ವಿಜ್ಞಾನ, ನಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ನೋಟ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದು ಮಗ್ಗುಲಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹವಷ್ಟೇ ಆಗಿರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆ? ನಿಜವಾದ ನಿಜ ಬೇರೆಯೇ ಇರಬಹುದಾದ ಸಾಧ್ಯತೆಯೊಂದನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಲು ನಿಮಗೇನಿದೆ ಆಧಾರ? ನಿಮಗೇನಿದೆ ಹಕ್ಕು?

ಸೈಮನ್ ಇವಳೇ ಅವಳು, ಈ ಹುಡುಗನ ತಾಯಿ ಎಂದಿದ್ದೇ, ಅವಳೂ ನಿಜ, ಇವನೇ ನನ್ನ ಮಗ, ನನ್ನ ಬಾಳಿನ ದೀಪ ಎಂದು ಬಿಡುತ್ತಾಳಲ್ಲ, ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಏನು ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಹುಚ್ಚು ಹಿಡಿದಿರಬಹುದೆ? ಇದು ಪ್ರಶ್ನೆ. ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಆಕೆ ಕನ್ಯೆ, ಯಾವ ಕೂಸನ್ನೂ ಹಡೆದವಳಲ್ಲ. ಆದರೂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಕನ್ಯೆ ಮೇರಿಯಂತೆ ಅವಳು ಇವನ ತಾಯಿ. ಇವನು ಅವನ ಅಪ್ಪನಲ್ಲ. ಆದರೂ ಅಪ್ಪನಂತೆಯೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇವರಿಬ್ಬರೂ ದಂಪತಿಗಳಲ್ಲ, ಯಾವತ್ತೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಸಾರ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲ, ಜೊತೆಗೆ ಮಲಗಿದವರಲ್ಲ. ಆದರೂ ಅವಳು ಅವನೊಂದಿಗೆ ಎಷ್ಟೋ ವರ್ಷಗಳ ಗಂಡ ಹೆಂಡಿರಂತೆ ಕಚ್ಚಾಡುತ್ತಾಳೆ.
ಹುಡುಗ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಇಲ್ಲಿ ನಿಜ ಮತ್ತು 'ನಿಜವಾದ ನಿಜ'ದ ಸಂದಿಗ್ಧಗಳೆಲ್ಲ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಾಢವೂ ಆಳವೂ ಆಗಿ ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಇವನು ಹೊಸತೇ ಆದ ಒಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಒಡ್ಡುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ಆದ ನಂತರ ಎರಡು. ನಂತರ ಮೂರು, ನಾಲ್ಕು ಹೀಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಮತ್ತು ಎರಡರ ನಡುವೆ, ಅಥವಾ ಎರಡು ಮತ್ತು ಮೂರರ ನಡುವೆ ಅಥವಾ ಎರಡು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕರ ನಡುವೆ ಏನಿದೆ ಸಂಬಂಧ?

ನಾವು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಇದೆ ಎಂದೇ ಅಂದುಕೊಂಡು ಬಂದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಮರೆತುಬಿಟ್ಟು ಯೋಚಿಸಿ. ಒಂದು ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಅದರ ಪಕ್ಕ ಇನ್ನೊಂದು ಹಣ್ಣು ಇರಿಸಿದಾಗ ಎರಡು ಹಣ್ಣು ಯಾಕಾಗಬೇಕು? ಒಂದು ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಒಂದು ಹಣ್ಣು ಯಾಕೆ ಅಲ್ಲ? ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಕಲನ, ವ್ಯವಕಲನ, ಗುಣಾಕಾರ ಮತ್ತು ಭಾಗಾಕಾರವನ್ನು ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿದ್ದು ಯಾರು? ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೇನನ್ನೋ ಸಂಕಲ್ಪಿಸುವುದು ನಿಮಗೇಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ? ಅಂದರೆ ಪೂರ್ವನಿರ್ದೇಶಿತ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದ್ದು, ನೀವು, ಹಣ್ಣುಗಳಲ್ಲ, ಅಂಕಿಗಳಲ್ಲ! ಹುಡುಗ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, ಒಂದು ಮತ್ತು ಎರಡರ ನಡುವೆ ಕಂದಕವಿದೆ, ಬಿದ್ದು ಹೋದೀರೀ, ಎಚ್ಚರ!
ನಿಜವೆಂದರೆ ನಿಜವೆಂದೇ ಈತ ನಂಬುವ ಡಾನ್ ಕಿಕ್ಸೋಟನ ಸಾಹಸದ ಕತೆಗಳು, ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಮತ್ತು ಜಾದೂಗಾರರ ಕುರಿತ ಅವನ ಅತೀವ ಆಸಕ್ತಿ, ಓದುವುದನ್ನಾಗಲೀ, ಗಣಿತವನ್ನಾಗಲೀ ಕಲಿಸುವುದಕ್ಕೇ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಂಥ ವಿಚಿತ್ರ ಪ್ರಭೃತಿ ಈತ ಎಂದು ಶಿಕ್ಷಕರು ಕೈಚೆಲ್ಲಲು ಕಾರಣನಾದವನೇ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಪಟಪಟನೆ ಓದುವುದು-ಬರೆಯುವುದೂ ಮಾಡಿ ನೀಡುವ ಶಾಕ್ ಎಲ್ಲವೂ ಇವನನ್ನು ಅತ್ತ ವಿಶೇಷ ಕಾಳಜಿ ಅಗತ್ಯವುಳ್ಳ ಮಗು ಎಂಬಂತೆಯೂ ಇತ್ತ ಇವನೊಬ್ಬ ಅವಧೂತನೋ, ಮಹಾನ್ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತನೋ ಎನಿಸುವಂತೆಯೂ ಮಾಡುವಾಗಲೇ ನಿಜವಾದ ನಿಜ ಯಾವುದು ಎಂಬ ಅದೇ ತೂಗುಗತ್ತಿಯಂಥ ಪ್ರಶ್ನೆ ನೆತ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ತೂಗಾಡುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಇವನಿಗೆ ಇತರರನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸುವ ಒಂದು ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿಯೇನಾದರೂ ಇರಬಹುದೇ ಅಥವಾ ಅದು ಬರೇ ಮುದ್ದಾದ ಮಗುವಿಗೆ ಮರುಳಾಗುವ ಮಂದಿ ವರ್ತಿಸುವ ಬಗೆಯಷ್ಟೇ ಇರಬಹುದೆ? ಹುಡುಗ ಆಗಾಗ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿ ಶಿಕ್ಷಕರ, ಹಿರಿಯರ ಹಾದಿ ತಪ್ಪಿಸಿ ಮಜಾ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಶಿಕ್ಷಕ ಇವನಿಗೆ 'ನಾನು ನಿಜವನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಬರೆಯಲು ಹೇಳಿದರೆ ಹುಡುಗ "ನಾನೇ ಸತ್ಯ" ಎಂದು (ಸತ್ಯದ/ಸುಳ್ಳಿನ) ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊಡೆದಂತೆ ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ!

ಕೂಟ್ಜೆ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ತನನ್ನು ತಮಾಷೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆಯೆ? ನಾವು ಇಂಥ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಅವಶ್ಯ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅದೂ ಡುಂಢಿಯ ವಿವಾದ ಇನ್ನೂ ಹಸಿಬಿಸಿಯಾಗಿಯೇ ಇರುವಾಗ. ಅಮೆರಿಕದ ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಜರ್ನಲ್‌ನ ಆಗಸ್ಟ್ 31ರ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ The Uses and Abuses of Allegory ಎಂಬ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ:

In one lengthy section, Simon reads David chapters of "Don Quixote", from which astute readers will pick out parallels between the deluded knight errant and the life of Jesus. It feels much like a literary essay.
Mr Coetzee is formidable thinker, and his writing doesn't carry the strident, evangelical tone of atheist apologias like, for instance, Philip Pullman's "The Good Man Jesus and the Scoundrel Christ" (2010). Yet by proposing to explain Jesus as a coddled fantasist among people hungry to make leaps of faith, he is being pointedly controversial. The allegory has a rich history as a form of salvational storytelling, from John Bunyan to Dante to the New Testament, where Jesus himself preached parables. Mr Coetzee's attempted subversion seems, in contrast, as bloodless as the placid city he invents.

ಅವಧೂತತನ ಮತ್ತು ಹುಚ್ಚಿನ ನಡುವೆ ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಗೆರೆಯಷ್ಟೇ ಇರುವುದೆಂದು ಅನುಮಾನಿಸುವುದು (ಯಾಕೆಂದರೆ ನಿಜವಾದ ನಿಜ ನಮಗಿನ್ನೂ ತಿಳಿದೇ ಇಲ್ಲವಾಗಿರಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ) ಕೂಡ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಬಹುದಾದ್ದು ಸಹಜವೇ. ಆದರೆ ಸತ್ಯದ ಅನ್ವೇಷಣೆಯೇ ಮುಖ್ಯವಾದವರಿಗೆ ಅದೆಲ್ಲ ಜಿಜ್ಞಾಸೆ ಮುಖ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಹಾದಿಯ ಎಡರು ತೊಡರುಗಳು ಮಾತ್ರ; ಗುರಿಯಲ್ಲ ಎಂಬ ಅರಿವು ಅಂಥವರನ್ನು ಮುನ್ನೆಡೆಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿ ಬರುವ ಡಾನ್ ಕಿಕ್ಸೋಟ್ ಕೂಡ ಸರ್ವಾಂಟೀಸನ ಕೃತಿಯಲ್ಲ, ಅದರ ಲೇಖಕ ಕೂಡ ಕಲ್ಪಿತ ಪಾತ್ರ!

ಈ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದ ಮತ್ತು ರೂಢಿಗತವಾದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಕೊನೆಗೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಹುಡುಗನಿಗೆ ವಿಶೇಷ ನಿಗಾ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣವನ್ನೊಡ್ಡಿ ಅವನನ್ನು ಅವನಂಥವರಿಗಾಗಿಯೇ ಇರುವ ವಿಶೇಷ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಬಳ ಕೊಡಲು ಬಂದವನ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆ ಮಾಡಿ, ಅವನ ಹಣದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ಹಣ ಲಪಟಾಯಿಸಿ, ಅವನದೇ ಸೈಕಲನ್ನು ಕೂಡ ಕದ್ದು ಪರಾರಿಯಾದವನ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡ, ಪೋಲೀಸರು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಿಳಿದ ವಿವರಗಳು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಶಾಲೆಗೆ ಕಳುಹಿಸದ ಹೆತ್ತವರಿಗೆ/ಪೋಷಕರಿಗೆ ಕಾನೂನಿನ ತೊಡಕುಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಕೋರ್ಟು, ಕಾನೂನು, ಪೋಲೀಸು ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಿಳಿಯುತ್ತವೆ ಇಲ್ಲಿ. ಹಾಗಾಗಿ ಒಮ್ಮೆ ವಲಸೆಹಕ್ಕಿಗಳಾಗಿ ನಿರಾಶ್ರಿತ ಶಿಬಿರಕ್ಕೆ ಬಂದ ಇದೇ ಮಂದಿ, ಕಾದಂಬರಿ ಮುಗಿಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತೆ ನಿರಾಶ್ರಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಅನಾಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕಾದಂಬರಿ ಸುರುವಾಗುವುದು ಒಂದು ವಿಲಕ್ಷಣವಾದ ಮಾತಿನಿಂದ. ಕೊನೆ ಕೂಡ ಅದೇ ಮಾತಿನಿಂದ ಆಗುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ.

"We are new arrivals, and we are looking for somewhere to stay." ನಾವು ಈ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದು ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚೂಕಡಿಮೆ ಹೀಗೆಯೇ ಅಲ್ಲವೆ!

ಇದೇ ರೀತಿ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ ಸೈಮನ್ ಆಡುವ ಮಾತುಗಳು, ಅದರ ಅಂತರಾರ್ಥ ಉಳಿದವರಿಗೆ ತಿಳಿಯದೇ ಗೊಂದಲವಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬರೇ ಭಾಷೆ ಕಾರಣವಾಗಿರದೇ, ಹಿಂದಿನ ನೆನಪುಗಳಿಗೆಲ್ಲ ತಿಲಾಂಜಲಿಯನ್ನಿತ್ತಿರುವ ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೈಮನ್ ನಡುವೆ ಇರುವ ಅಂತರ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸೈಮನ್‌ನ ಯೋಚನಾ ಲಹರಿಯ ಜಾಡು ಕೂಡ ಉಳಿದವರಿಗೆ ಅನೂಹ್ಯವೇ. ಹಾಗಾಗಿ ಒಮ್ಮೆ ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕನಾಗಿರುವ ಅಲ್ವಾರೊ ಸಹಜವಾಗಿ ಆಡಿದ ಮಾತು ಸೈಮನ್‍ಗೆ ಜೀರ್ಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ತಮಾಷೆ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲವಷ್ಟೇ ಎಂದು ಸೈಮನ್ ತನ್ನನ್ನೆ ತಾನು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುವಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೆ, ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನ ಬಳಿಕ ಅವನು ತನಗೆ ತಾನೇ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, "If it is a joke," he thinks, "it is a very deep joke."

ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಮಟ್ಟಿಗೂ ಈ ಮಾತು ನಿಜವೇ ಎನ್ನುತ್ತದೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಒಂದು ವಿಮರ್ಶೆ.
ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Monday, July 1, 2013

ಅಜ್ಞಾತನೊಬ್ಬನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ

ನನ್ನ ಸಾಹಿತಿ ಮಿತ್ರರ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹೊಗಳಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾದಂಬರಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಹನೂರು ಅವರ ‘ಅಜ್ಞಾತನೊಬ್ಬನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ’. ಹನೂರರ ‘ಕೇರಿಗೆ ಬಂದ ಹೋರಿ’, ‘ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಮುಖ’ ಮತ್ತು ‘ಕಳೆದ ಮಂಗಳವಾರ ಮುಸ್ಸಂಜೆ’ ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳಿಗಾಗಿ ತುಂಬ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಅದು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಆಗಲೇ ನನಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದು, ಹನೂರರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಾರೋ ಗೀಜಗ ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿ ಕೂಡ ಸೇರಿದೆ ಎಂದು. ಆದರೆ ಅವು ಯಾವುದೂ ಕೊನೆಗೂ ನನಗೆ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ನಾನು ಅವುಗಳನ್ನು ಓದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಿರುತ್ತ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಅವರ ಹೊಸ ಕಾದಂಬರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಕುತೂಹಲವಿತ್ತು. ಎಚ್.ಎಸ್.ಶಿವಪ್ರಕಾಶ್ ಮತ್ತು ನರಹಳ್ಳಿ ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯರಂಥ, ನಾವೆಲ್ಲ ಗೌರವಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಬರಹಗಾರರಿಂದ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಇನ್ನಿಲ್ಲದಂತೆ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಿಸಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸುವ ಎರಡು ಬರಹಗಳೂ ಪ್ರಜಾವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ನಂತರ ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿಯೂ (ಲೇಖಕರ ಹೆಸರು ಮರೆತಿದೆ) ಒಂದು ಲೇಖನ ಬಂತು. ಗಾಂಧಿ ಬಜಾರ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಡಾ|| ಜಿ ಎನ್ ಉಪಧ್ಯರು ಇನ್ನಿಲ್ಲದಂತೆ ಹೊಗಳಿ ಬರೆದರು. ವಿಜಯವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಎಸ್.ವಿಜಯಶಂಕರರ ಲೇಖನ ಸರಣಿ ಬಂತು. ಪ್ರಕಟನೆಯ ಬೆನ್ನಿಗೇ ಕಸಾಪ ಕೊಡಮಾಡುವ ಒಂದು ದತ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೂಡ ಈ ಕೃತಿಗೆ ದಕ್ಕಿತು. ಆದರೆ ಇವೆಲ್ಲವುಗಳಿಂದ ಬಹುಷಃ ಅತಿಯಾದ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಹುಟ್ಟಿಸಿದ್ದರಿಂದಲೋ ಏನೋ ಕಾದಂಬರಿಯ ಓದು ಮಾತ್ರ ನನ್ನಲ್ಲಿ ತೀರ ನಿರಾಸೆ ಹುಟ್ಟಿಸಿತು.

ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಹೊರಬರುತ್ತಲೇ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಂಸೆ, ಹೊಗಳಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ರತ್ನಗಂಬಳಿಯೇ ಹಾಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು ವಿಶೇಷವೇ. ಎಷ್ಟೋ ಉತ್ತಮ ಕೃತಿಗಳು ಬಂದ ಸುದ್ದಿ ಕೂಡ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಸಿಗದೇ ಅವು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುವುದು ಹೊಸತೇ ಆದ ವಿದ್ಯಮಾನವೇನಲ್ಲವಲ್ಲ. ಕೇಶವ ಮಳಗಿಯವರ ಅಂಗದ ಧರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವತಃ ಎಚ್ ಎಸ್ ಶಿವಪ್ರಕಾಶ್ ಹೇಳಿರುವುದು ಒಪ್ಪತಕ್ಕ ಮಾತೇ. ಆದರೂ ‘ಅಜ್ಞಾತನೊಬ್ಬನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ’ಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನನಗೊಂದು ಗಂಭೀರವಾದ ಅನುಮಾನವಿದೆ. ಬೆನ್ನುಡಿ ಬರೆದ ಗಿರೀಶ ಕಾರ್ನಾಡರಾದಿಯಾಗಿ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿದ ಮಹನೀಯರೆಲ್ಲ ನಿಜಕ್ಕೂ ಇದನ್ನು ಓದಿರಬಹುದೆ? ಗಾಂಧಿಬಜಾರಿನಲ್ಲಂತೂ ಡಾ.ಜಿ.ಎನ್.ಉಪಾಧ್ಯರು ಈ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಹಿಗ್ಗಾಮುಗ್ಗಾ ಹೊಗಳಿರುವ ರೀತಿಯೇ ಭಯಹುಟ್ಟಿಸುವಂತಿದೆ! ಇಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ವಾಕ್ಯಗಳೆಲ್ಲ ‘ಬಹುಹೃದ್ಯವಾಗಿ ಪಡಿಮೂಡಿದೆ, ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ನಾನಾ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಶ್ಲಾಘನೀಯ ಯತ್ನ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ, ಕಲಾತ್ಮಕ ಯತ್ನ ಇಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿದೆ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ದುಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಉಜ್ವಲ ಕಾದಂಬರಿ, ಚೇತೋಹಾರಿಯಾಗಿದೆ, ಯಾರೂ ತಲೆದೂಗಲೇ ಬೇಕು, ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಕಾದಂಬರಿ’ ಎಂದೇ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇಂಥ ಮಾದರಿ ವಾಕ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಲೇಖನವೇ ಒಂದು ಆಕರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವಂತಿದೆಯಾದರೂ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಓದಿದರೆ ಎಂಥಾ ಪೇಲವ ಕೃತಿಯೊಂದು ಹೀಗೆಲ್ಲ ಹೊಗಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದರ ಹಿಂದಿರುವ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವೇ ಅನುಮಾನಕ್ಕೆಡೆಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಈ ಕಾದಂಬರಿ ತನ್ನ ಕಥಾನಕದ ಅಥೆಂಟಿಸಿಟಿಗಾಗಿ ಏನೇನು ಕಸರತ್ತು ನಡೆಸಿದರೂ ಇಲ್ಲಿನ ಕಥಾನಕದಲ್ಲಿ ಹೊಸತೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಸುಲೇಮಾನ್ ಸಾಬರ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಳೆಯ ದಫ್ತರು, ಅದನ್ನು ಪ್ರತಿಮಾಡಿದ ಗಮಕದ ಗಣಪಯ್ಯ, ಸಂತನ ಸಮಾಧಿ ಮಂಟಪ ಯಾವುದೂ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಕಾದಂಬರಿ ಸಫಲಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬೆನ್ನುಡಿ - ಮುನ್ನುಡಿಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವಂಥ ಗಹನವಾದದ್ದೇನೂ ಇಲ್ಲಿನ ಕಥಾನಕದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಕಥಾನಕ ಕೂಡ ಇಲ್ಲ. ದಳವಾಯಿಗಳು, ಸೈನಿಕರು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿ, ಇವರು ಹೆಂಗಸರನ್ನು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವುದರಲ್ಲೇ ತಣ್ಣಗಾಗುವ ಇದು ಟಿಪ್ಪೂ ಕಾಲದ್ದು, ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನದ ಮೂಲದ್ದು ಎಂಬುದೆಲ್ಲ ಅನಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಹಾದಿತಪ್ಪಿಸುವ ಲೇಬಲ್‌ಗಳಷ್ಟೇ.

ಈ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಓದುವಾಗ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿಯೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ತರಾಸುರವರ ದುರ್ಗಾಸ್ತಮಾನ, ಮಾಸ್ತಿಯವರ ಚಿಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನಬಸವನಾಯಕ, ಶಂಕರ ಮೊಕಾಶಿಯವರ ಅವಧೇಶ್ವರಿ, ಎಸ್ ಎಲ್ ಭೈರಪ್ಪನವರ ಸಾರ್ಥ, ಕಂಬಾರರ ಶಿಖರಸೂರ್ಯದ ನೆನಪು ಮೂಡುವುದು ನಿಜ. ಆದರೆ ಇಂಥ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲೇ ಇರುವಂತೆ ಫೋಸು ಕೊಡುವ ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಮಾತ್ರ ಅವುಗಳ ಎದುರು ತೀರಾ ಎಳಸಾದ ಪ್ರಯತ್ನದಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಮೊದಲಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಕಲಹವೇರ್ಪಟ್ಟಲ್ಲಿಗೆ ದಳವಾಯಿ ಹೊರಡುವಾಗ (ಪುಟ 42) ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಿದ್ದರೆ, ಮರುದಿನ (ಪುಟ 70) ‘ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲಿ ಸೂಸುವ ಬೆಳದಿಂಗಳು’ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಪುಟ 197ರಲ್ಲಿ ಅದು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯೇ ಎಂದು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಪಕ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಕತ್ತಿ ತಿವಿದು ಆದ ಗಾಯವಾಗಿಯೇ ಇದ್ದಿದ್ದು 190ನೇ ಪುಟಕ್ಕೆ ಬರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಕಿಬ್ಬೊಟ್ಟೆಗಾದ ಗಾಯವಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದೇ ಗಾಯ ಕೀವಾಗಿ ಅದು ಆತನ ಸಾವಿಗೂ ಕಾರಣವಾದಂತಿದೆ.

ಇದೆಲ್ಲ ಹೋಗಲಿ ಎಂದರೆ ಈ ದಳವಾಯಿ ಹೈದರಾಲಿಯ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಿಪಾಯಿಯಾಗಿ ಸೇರಿದ್ದು ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ. ಅದುವರೆಗೂ ಆತ ಒಬ್ಬ ನಿರುದ್ಯೋಗಿ. ಆದರೆ ಮದುವೆಗೂ ಮೊದಲೇ ದಳವಾಯಿಯಾಗಿ ಕಂದಾಯ ವಸೂಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಒಬ್ಬ ಸುಂದರಿಯನ್ನು ಹಾರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಕತೆಯನ್ನೂ ಇದೇ ದಳವಾಯಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅದುವರೆಗೆ ಹಾಗೆ ತಂದು ಮಡಗಿ ಆಮೇಲಾಮೇಲೆ ಕೊಂದು ಹಾಕಿದ ಯಾವ ಹೆಂಗಸೂ ಈ ಥರದ ಆಟ ಕಟ್ಟಲಿಲ್ಲವಲ್ಲ ಎಂದೂ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅಂದರೆ ಇವನು ಹಾಗೆ ಹೊತ್ತು ತಂದಿರಿಸಿಕೊಂಡ - ಕೊಂದ ರಖಾವುಗಳಲ್ಲಿ ಇವಳು ಮೊದಲನೆಯವಳೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಆಗಲೇ ಅವನು ದಳವಾಯಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಕೈಕೆಳಗಿನ ಸಿಪಾಯಿಯ ಸುಪರ್ದಿಯಲ್ಲೇ ಅವಳನ್ನು ಇರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೂ ಅವಳ ಒತ್ತಾಯದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಅವಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಯಾಕೆಂದರೆ ಅವನು ಅಪ್ಪ ನೋಡಿದ ಹುಡುಗಿಯನ್ನೇ ಮದುವೆಯಾಗಲಿರುವವನು! ಈಕೆಯ ಕತೆಯ ಉತ್ತರಾರ್ಧವೂ ಕಾದಂಬರಿಯ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆಯಾದರೂ ಇಂಥ ಸೇರ್ಪಡೆಯಿಂದ ಕೃತಿಗಾದ ಲಾಭವೇನು, ಅದು ಕೃತಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಘನತೆಯೇನು ಎಂದರೆ ಅಷ್ಟು ಆಶಾದಾಯಕವಾದ ಉತ್ತರವೇನೂ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.

ತನ್ನ ಏಳೆಂಟು ಮಂದಿ ಹೆಂಡಿರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ವಿಧುರ ಅಪ್ಪನನ್ನು ಈ ದಳವಾಯಿ ಇನ್ನಿಲ್ಲದಂತೆ ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲೂ ಅವನನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ! ಆದರೆ ಅಪ್ಪ ಹೇಳಿದವಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವ ಆದರ್ಶದಿಂದ ತನಗೊಲಿದವಳನ್ನು ಕೀಳುಗೈದು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈತ ಯಾವಾಗ ಮದುವೆಯಾದ, ಯಾವಾಗ ಸಿಪಾಯಿಯಾಗಿ ಸೇರಿದ ಮತ್ತು ಯಾವಾಗ ದಳವಾಯಿಯಾದ ಎನ್ನುವಲ್ಲೇ ಬಹುಷಃ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ ‘ದಫ್ತರು’ ಸ್ಪಷ್ಟವಿಲ್ಲ! ಹಾಗಾಗಿ ಓದುಗರೂ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಬೀಳುವುದು ತಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ.

ಕಾದಂಬರಿಯ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ನುಸುಳಿಕೊಳ್ಳುವ ತಪ್ಪುಗಳು ಮತ್ತು ಎಡವಟ್ಟುಗಳು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಕೃತಿ ಓದುಗನಿಗೆ ಕಟ್ಟಿ ಕೊಡುವ ಜೀವನಾನುಭವ, ಬದುಕಿನ ಕುರಿತ ಒಳನೋಟ ಮತ್ತು ದರ್ಶನಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಅನುಭಾವ - ಎಲ್ಲವೂ ಗಾಢವಾಗಿದ್ದರೆ ಗೌಣವಾಗುತ್ತವೆಯೇನೊ. ಆದರೆ ಈ ಕೃತಿ ಆ ಮಟ್ಟಕ್ಕೇರುವುದಿಲ್ಲ. ಓದುಗನಿಗೆ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವಾಗಬೇಕಾದ ಅನುಭವ ‘ಹೌದು ಹೌದು’ ಅನಿಸದೇ ಎಡವಟ್ಟುಗಳೇ ಕಾಣಿಸ ತೊಡಗಿದರೆ ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಗೌರವ-ಪ್ರೀತಿ ಎರಡೂ ಮೂಡುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂಥಾ ಕಾದಂಬರಿಯೊಂದು ಹದವಾಗಿ ಹೊಗಳಿಸಿಕೊಂಡರೆ ತಕರಾರಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರು, ಗೌರವಕ್ಕೆ-ಅಭಿಮಾನಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾದವರು ಬರೆದುದನ್ನು ಹಾಗೆ ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಸಹಜವಾದದ್ದೇ. ಹೊಸಬರ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಔದಾರ್ಯ ಕೂಡ ಉಚಿತವೇ. ಆದರೆ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಹನೂರರ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ವಿವರವಾದ ‘ಪರಿಚಯ’, ಇವರ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಬಂದಿರುವ ಘಟಾನುಘಟಿಗಳ ಪ್ರಶಂಸೆಯ ಸುರಿಮಳೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅನಿಸಿದ್ದನ್ನು ಹೇಳದೇ ಉಳಿಯುವುದು ಕೂಡ ಅಕ್ಷಮ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಇದುವರೆಗೆ ಈ ಕೃತಿಯ ಕುರಿತು ಬಂದಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳೂ ಏಕಮುಖವಾಗಿಯೇ ಇರುವುದು ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶೇಷ! ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಹೊಗಳಿಸಿಕೊಂಡ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿಯೇ ನಿರಾಶಾದಾಯಕವೆನಿಸಿದರೆ ಅಂಥ ಓದುಗ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವೆಂದರೇ ಇಷ್ಟು ಎಂದುಕೊಳ್ಳುವುದಂತೂ ಖಂಡಿತ. ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಲ್ಲದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಒಂದು ಕೃತಿಯ ಪರ ವಕಾಲತ್ತು ವಹಿಸುವವರ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರವಹಿಸುವ ಮನಸ್ಥಿತಿಯೂ ಭಾವೀ ಓದುಗರಲ್ಲಿ ಮೂಡುವುದು ಖಚಿತ!

ಇಲ್ಲಿರುವುದು ಸುಲಿಗೆ, ಹಾದರ, ಕ್ರೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಆ ಕುರಿತ ಉತ್ತಮ ಪುರುಷ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಎಡವಿದ ಬರವಣಿಗೆ. ಉತ್ತಮ ಪುರುಷ ನಿರೂಪಣೆಗೇ ಕೆಲವೊಂದು ಮಿತಿಗಳು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ತೊಡೆದು ಹಾಕುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದೇ ಸತ್ಯವಿರಲಾರದು, ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖವಿರಬಹುದು, ಅದು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿಯೂ ಇರಬಹುದೆಂಬ ಎಚ್ಚರ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಸಂತನಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಾವು ಆತನಿಗೆ ಹೊರಿಸಿದ ಸಂತಪದವಿ ಮತ್ತು ತದನಂತರದ ರಾಜಕಾರಣ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿಯೂ ತುಂಬ ಗೌರವ ಮೂಡಿಸುವ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಇಷ್ಟರಿಂದಲೇ ಕಾದಂಬರಿಯೊಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾಕೃತಿಯಾಗಿ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಒಂದೇ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಪರಸ್ಪರ ತಾಳಮೇಳವಿಲ್ಲದ, ದ್ವಿಧಾಭಾವದಲ್ಲಿ ಸಂತುಲನವಿಲ್ಲದೆ ಹೋಳಾದಂತಿರುವ ಚಿತ್ರಣ ದಳವಾಯಿಯ ಪಾತ್ರದ್ದು. ಒಂದು ಕಡೆ ಅವನು ಸುಲಿದು ತಿನ್ನುವವ, ಕಾಮುಕ, ಭ್ರಷ್ಟ, ಶೋಷಕ ಮತ್ತು ಹಿಂಸಾಪ್ರಿಯ ಕ್ರೂರ ರಕ್ಕಸ. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ತನ್ನದೇ ಅಧಃಪತನದ ಕತೆಯನ್ನು ಹೇಳುವ, ಒಳ್ಳೆಯದು ಕೆಟ್ಟದು ಏನೆಂದು ಬಲ್ಲ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಕ್ಕೆ ತುಡಿಯುವ, ಹಿಂಸೆಗೆ ಮರುಗುವ ಪ್ರಬುದ್ಧ, ಮಾಗಿದ ಜೀವ! ಈ ಎಡಬಿಡಂಗಿತನದ ನಡುವಣ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಹಂತದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೇ ಮಂಗಮಾಯ. ಕುದುರೆಯಿಂದ ಬಿದ್ದು ಗಾಯಗೊಂಡದ್ದೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ಬೇಕಿದ್ದರೆ ನಂಬಬಹುದು. ಈ ನಿರೂಪಣೆಯ ಹಂತವೂ ಒಂದಿರಬೇಕಲ್ಲವೆ, ಆ ಹಂತದಿಂದ ಹಿಮ್ಮೊಗವಾಗಿ ಕಥಾನಕ ಹರಿಯುವುದಾದರೆ ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಕೇಂದ್ರಿತ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದ ಹುಯಿಲೋ ಅಥವಾ ಒಂದು ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಎಲ್ಲಾ ಅಧಿಕಾರಿ ವರ್ಗದವರ ಅಧಪತನದ ಚಿತ್ರಣವೋ? ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿರುವ ‘ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಜಾನಪದ ಸಂಬಂಧದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಕಥೆ, ದಂತಕತೆಗಳನ್ನು ಸೃಜನಶೀಲ ಬರೆಹ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬೇಕೆನಿಸಿತು’ ಎಂಬ ಅವರ ಆಶಯ ಇಲ್ಲಿ ಈಡೇರಿದ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಲ್ಲ. ಇದ್ದರೆ ಬಹು ನಿರೀಕ್ಷಿತವಾದ ಅಂಥ ಒಂದು ಸಾರ್ಥಕ ಭಾವ ಓದುಗರಿಗೂ ದಕ್ಕಬೇಕಲ್ಲವೆ?

ಹಾಗೆಯೇ ಇವನ ಮತ್ತು ಇವನ ಅಪ್ಪನ ಸಂಬಂಧ. ಅದು ಯಾವಾಗ ವಿದ್ವೇಷಕ್ಕಿಳಿಯುವುದೋ, ಯಾವಾಗ ಕಳ್ಳುಬಳ್ಳಿ ಸಂಬಂಧದ ಲಯ ಹಿಡಿದು ಮಿಡಿಯುವುದೋ ದೇವರೇ ಬಲ್ಲ! ಇಂಥದ್ದೇ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಇವನ ಅಪ್ಪನ ಕತೆಯೂ ಇಲ್ಲಿದೆಯಾದರೂ ಅದು ಯಾವುದೇ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ದಳವಾಯಿಯ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪರಿಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಒಡ್ಡುವ ಸಶಕ್ತ ಪಾತ್ರವಾಗದೇ ಕೇವಲ ಪಡಿಯಚ್ಚಾಗಿಯೇ ಉಳಿದು ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಇವನು ಎಗರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಧೀರೆಯ ಕತೆಯೂ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಒಂದು ಉನ್ನತ ಮಜಲಿಗೇರದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಾತ್ರವಾಗಿ, ಬರೇ ಬಾಯಿಬಡುಕಿಯಾಗುವುದರಲ್ಲೇ ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಪ್ರತಿರೋಧದ ರಂಗನ್ನು ಕಾಣಿಸಿ ತಣ್ಣಗಾಗುವುದಕ್ಕೇ ತೃಪ್ತವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಈಕೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೋ ದೇಹದ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೋ ಇನ್ಯಾರೊಂದಿಗೋ ಓಡಿಹೋಗಿ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನು ಮಜವಾಗಿದ್ದ ಹೆಣ್ಣಲ್ಲ, ದಿಟ್ಟೆ ಎನಿಸುವುದರಾಚೆ ಈ ಪಾತ್ರ ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂಥ ಚಿತ್ರಣದ ಹಿಂದಿರುವ ಮನೋಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೇಳಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ, ಅಲ್ಲವೆ? ಅಷ್ಟಿಷ್ಟು ಅವರಿವರ ಕತೆಯೂ ಇಲ್ಲಿದ್ದು ಅವು ಪುಟ ತುಂಬಿಸುವುದರಾಚೆ ಕಾದಂಬರಿಯ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಲ್ಲ.

ಒಬ್ಬ ನುರಿತ ಲೇಖಕನ ಸೃಜನಶೀಲ ಕೃತಿಯಾಗಿ ಭಾಷೆ, ತಂತ್ರ, ಕಥಾನಕದ ನಡಿಗೆ, ಓದಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುಣ ಮತ್ತು ಆಶಯದಲ್ಲಿ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಇದು ಕೆಟ್ಟ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲ. ಆದರೆ ಓದಲೇ ಬೇಕಾದ ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಾದಂಬರಿಯೂ ಇದಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ನನ್ನ ಅನಿಸಿಕೆ.

ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Wednesday, April 24, 2013

ಚೇತೋಹಾರಿ ಓದಿನ, ಹೊಸತನದ ‘ನೀಲಿಗ್ರಾಮ’

ವಿ.ಆರ್.ಕಾರ್ಪೆಂಟರ್ ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಕಾದಂಬರಿ 'ಅಪ್ಪನ ಪ್ರೇಯಸಿ' ಓದಿದವರಿಗೆ ನೀಲಿಗ್ರಾಮದ ವಸ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಕಥಾನಕದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಪೆಂಟರ್ ಅವರು ಸಾಧಿಸಿದ ಪ್ರಗತಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹೊಡೆದು ಕಾಣಿಸದಿರದು. 'ಅಪ್ಪನ ಪ್ರೇಯಸಿ'ಯಲ್ಲಿ ಕಾದಂಬರಿ ತೊಡಗುವುದೇ ನಿರೂಪಕ ತನ್ನ ಕಾಣೆಯಾದ ಅಪ್ಪನನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಹೊರಟಲ್ಲಿಂದ.

'ನೀಲಿಗ್ರಾಮ'ದಲ್ಲಿಯೂ ಆರಂಭ ಇಂಥ ಒಂದು ಹುಡುಕಾಟದಿಂದಲೇ. 'ಅಪ್ಪನ ಪ್ರೇಯಸಿ'ಯ ನಿರೂಪಕನ ಬದುಕು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಅವನ ಉದ್ಯೋಗ, ಪ್ರೇಮ, ಸಾಂಸಾರಿಕ ತಾಪತ್ರಯಗಳು ಮತ್ತು ಒಡನಾಟದ ಗೆಳೆಯರು, ಜಗಳ ಹೊಡೆದಾಟಗಳು ಒಂದು ಸ್ತರದಲ್ಲಿಯೂ, ನಿರೂಪಕ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತ ಹೋಗುವ ಅಪ್ಪನ ಪಾತ್ರದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಗಳು ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ತರದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ನೇಯುತ್ತವೆ; ಮತ್ತು ಈ ಪಯಣ ತುಂಬ ಆಪ್ತವೂ, ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಟವೂ ಆಗಿದ್ದು ಅಥೆಂಟಿಕ್ ಆದ ಒಂದು ಹೊಸ ಜಗತ್ತನ್ನು ತೆರೆದು ತೋರಿಸುವ ಕಾದಂಬರಿಕಾರನೊಬ್ಬನ ಆಗಮನದ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತಿತ್ತು.

ಆದರೆ ದಿಡೀರನೇ ಮುಕ್ತಾಯಕ್ಕೆ ಬಂದುಬಿಡುವ ಕಾದಂಬರಿ ಓದುಗನನ್ನು ನಡುದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಕೈಬಿಟ್ಟ ಅನುಭವದೊಂದಿಗೆ ದೂರವಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪನ ಪ್ರಣಯ ಮತ್ತು ಮಗನ ಮೊದಲ ಪ್ರೇಮದಂಥ ನವಿರಾದ ಒಂದು ಭಾವನೆಗಳ ನಡುವಣ ಅವ್ಯಕ್ತ ಮುಖಾಮುಖಿ ಸಂಬಂಧದ, ತಲೆಮಾರಿನ, ಊರ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಂದಿಯ ಜೀವನ ದೃಷ್ಟಿಯ ಪಾತಳಿಗಳ ಮೂಲಕ ನಮಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸಲ್ಪಡುವುದಾದರೂ ಆ ಕಾದಂಬರಿಯ ಮುಕ್ತಾಯ, ಅಲ್ಲಿಂದ ವಸ್ತು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದ್ದ/ಬೇಕಿದ್ದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಆ ಮೂಲಕ ಕೃತಿಗೆ ದಕ್ಕಬೇಕೆನಿಸುವ/ದಕ್ಕ ಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಆಕೃತಿ ಪರಿಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಭಾವ ಓದುಗನಲ್ಲಿ ಮೂಡುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಿತ್ತು.

ಹೊಳಹುಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಕಾಣಿಸಿ ಮುಗಿಯುವ ಕವನದ ಶೈಲಿ ಕಾರ್ಪೆಂಟರ್ ಅವರ ಎರಡನೆಯ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಲಾತ್ಮಕವಾದ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ, ತಾಂತ್ರಿಕ ನೈಪುಣ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಎನ್ನುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಓದಿಸಿಕೊಂಡು ಕೊನೆಮುಟ್ಟಿಸುವ ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ನಮ್ಮನ್ನು ಒಂದು ಫ್ಯಾಂಟಸಿಯ ಜಗತ್ತಿನ ಆಳವಿಲ್ಲದ ಕಂದಕಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನೀಲಿಗ್ರಾಮದ ಚಿತ್ರ ಒಂದು ಭ್ರಮೆಯೆಂದರೆ ಭ್ರಮೆ, ನಿಜವೆಂದರೆ ನಿಜ ಮಾದರಿಯದ್ದು.

ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಜಗತ್ತುಗಳಿವೆ. ಒಂದು ನಾವು ಸತ್ಯವೆಂದುಕೊಂಡ, ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಂಥ ದಾರ್ಶನಿಕರು ಮಿಥ್ಯೆ ಎಂದು ಕರೆದ ನಮಗೆಲ್ಲ ಕಾಮನ್ ಆದ ಜಗತ್ತು. ಇದನ್ನು ವಾಸ್ತವವೆನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಇನ್ನೊಂದು ವಿ.ಆರ್.ಕಾರ್ಪೆಂಟರ್ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಅವರಿಗಷ್ಟೇ ಅದರ ಆಳ-ಅಗಲ ಗೊತ್ತಿರುವ ಅವರದೇ ಆದ ಜಗತ್ತು. ಅದನ್ನು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಜಗತ್ತು ಎಂದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಆದರೆ ನಮ್ಮ ವಾಸ್ತವಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಮಿಥ್ಯೆ ಮತ್ತು ಈ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಸತ್ಯಗಳ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುವ ಒಂದು edge ಇದೆಯಲ್ಲ ಅದೇ ಯಾವಾಗಲೂ ಇಂಥ ಮಾಂತ್ರಿಕ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಜೀವ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಪ್ರಧಾನ ಅಂಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಅಂಥ ತಂತ್ರದ ಆಶಯವನ್ನು ಕಾಣಿಸುವ ಕುರುಹಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಫ್ಯಾಂಟಸಿಯನ್ನು ಒಂದು ತಂತ್ರವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕತೆ ಹೇಳುವ ಕಾರ್ಪೆಂಟರ್ ಆ ಮೂಲಕ ಕಾಣಿಸ ಬಯಸುವುದೇನನ್ನು ಎಂಬುದೇ ಇಲ್ಲಿ ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಹಾಗಾಗಿ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಇಲ್ಲಿನ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಕಾದಂಬರಿಯ ಮೂಲಸೂತ್ರಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆಯಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಯಾಗಬಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸಂವಾದಿಯಾದ ನೆಲೆಯನ್ನು ತೆರೆದು ತೋರಿಸಲಿರುವ ವಿವರಗಳು ಮತ್ತು ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಒಂದು ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿಯಷ್ಟೇ ಬರುವ ವಿವರಗಳು ಯಾವುವು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಕುತೂಹಲ ತೊಡಗುತ್ತದೆ.
ಅಂಥವುಗಳ ಕುರಿತೆಲ್ಲ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಸುಮ್ಮನೇ ಓದುತ್ತ ಹೋಗುವಾಗಲೂ ಮನಸ್ಸಿನ ಒಂದು ಪಾತಳಿಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳೆಲ್ಲ ದಾಖಲಾಗುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕ್ರಮ ಒಂದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಸುಖಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಮಗೆ ಇಂಥ ಫ್ಯಾಂಟಸಿಯನ್ನು ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡ ಕತೆಗಳು, ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಇಷ್ಟವಾಗುವುದೇನೊ!

ಹಾಗೆಯೇ, ಇಲ್ಲಿನ ವಾಸ್ತವಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ವಿವರಗಳು ತರ್ಕಕ್ಕೆ, ಕಾರ್ಯಕಾರಣ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿರುವ ಅನಿವಾರ್ಯ ಕೂಡಾ ಹೆಚ್ಚೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಏನನ್ನೂ ನಾವು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತಿಲ್ಲ, ಹಾಗಲ್ಲ ಹೀಗೆ ಎಂದು ವಾದಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾದಂಬರಿಕಾರನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು.

ಹಾಗಾಗಿ ಅದರಿಂದ ಹೊರಗೆ, ಈ ಕಡೆ ವಾಸ್ತವ ಜಗತ್ತಿನ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ವಿ.ಆರ್.ಕಾರ್ಪೆಂಟರ್ ಅವರ ನೀಲಿಗ್ರಾಮ ಕಾದಂಬರಿ ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಈ ವಾಸ್ತವಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೂ ಸಂಭವನೀಯವಾಗಿಯೇ ಇರುವಂಥ ಮಿಥ್ಯಾವಕಾಶವನ್ನು ಬಹುಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿಯೇ ವಾಸ್ತವಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಮಿಥ್ಯೆ ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಸತ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಯುಕ್ತ ಭಾಗ ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮೊನಚಾಗುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತರು ಇದನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ವಿವರವಾಗಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸ ಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ವಿ.ಆರ್.ಕಾರ್ಪೆಂಟರ್ ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕೇಂದ್ರಪಾತ್ರವೇ ಹೆಣ್ಣು. ಅದು ಗಮ್ಯ ಎಲ್ಲಿ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಿಲ್ಲದೇ ಹೊರಟ ಒಂದು ಪ್ರಯಾಣದ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ತಾಯಿ. ಈ ವಿಲಕ್ಷಣ ಪಯಣವೇ ಚಿತ್ತಾಲರ 'ಪಯಣ' ಕತೆಯ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವಂತಿದ್ದರೂ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಖರವಾಗಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ವಾಸ್ತವ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ವಾಸ್ತವ ಮತ್ತು ಭ್ರಾಮಕ ಅಂಶಗಳ overlapping ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಈ ತಾಯಿಯ ಪಾತ್ರಚಿತ್ರಣದಲ್ಲೇ. ಅದರಲ್ಲಿಯೇ ವಿ.ಆರ್.ಕಾರ್ಪೆಂಟರ್ ಒಂದು ಮಾಯಕತೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಬಿಡುವ ಪರಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ:

'ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮನ ವಿಚಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರ ನಮ್ಮನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಲಕಿತ್ತು. ಅಮ್ಮ ಅಪ್ಪನಿಗೆ ವಿಧೇಯಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ನಿಜ. ಆದರೆ ಅವಳು ವ್ಯಭಿಚಾರಿಣಿಯಲ್ಲ! ತನಗೆ ಇಷ್ಟ ಬಂದವರನ್ನು ಹಾಸಿಗೆಗೆ ಎಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಳು. ಆದರೆ ಎಂದೂ ಕೂಡ ಸಿಕ್ಕಸಿಕ್ಕವರ ಸಂಗ ಬಯಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೈಗೆ ಹಿಡಿಸಿದವರಿಗೆ ಮಾತ್ರವೇ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಹಂಚುತ್ತಿದ್ದಳು. ಆದರೆ ಎಂದೂ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಬಿಕರಿಗೆ ಇಟ್ಟವಳಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೇ ಅಪ್ಪನಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಮಾನವೀಯ ಹೃದಯದವಳಾಗಿದ್ದಳು.' (ಪುಟ 18)

'ತೋಳದ ಬೇಟೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದ ಅಪ್ಪ ಅಂದು ಎಂದಿನ ರೂಢಿಗತ ಅವಧಿಗಿಂತಲೂ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಮನೆಗೆ ಬಂದ. ಎಂದಿನಂತೆ ಅಂದೂ ಕೂಡ ಅಪ್ಪ ಜಾಸ್ತಿಯೇ ಕುಡಿದಿದ್ದ. ಕಬ್ಬು ಅರೆಯುವ ಆಲೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕನ ಜೊತೆ ಚಕ್ಕಂದಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದಳು.' (ಪುಟ 102)

'ಅಮ್ಮನ ಚಂಚಲ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದ ಕಾನಿ ಅವಳನ್ನು ಇಡಿಯಾಗಿ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡ. ಅವಳೂ ಕೂಡ ಅವನನ್ನು ಇನ್ನಿಲ್ಲದಂತೆ ಮೋಹಿಸತೊಡಗಿದ್ದಳು. ಒಂದು ದಿನ ಅವಳ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾನಿ ಬೀಳದಿದ್ದರೆ ಚಡಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವಳ ದೇಹ ಕಂಪಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಮಾತುಗಳು ತೊದಲುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವರು ಪ್ರತಿಬಾರಿಯೂ ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಣಯಿಗಳಂತೆ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾನಿ ಬರುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲೇ ಅಮ್ಮ ಅನೇಕ ಗಂಡಸರನ್ನು ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಅವನು ಅವಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಗಿಟ್ಟಿಸಿದ್ದ.' (ಪುಟ 129)

ಇಲ್ಲಿನ ಇನ್ನೊಂದು ವೈರುಧ್ಯವೆಂದರೆ, ಹೀಗೆ ಉತ್ಕಟವಾಗಿ ಕಾನಿಯ ಮೋಹಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದ ಅದೇ ಹೆಣ್ಣು ಅದೇ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕನ ಜೊತೆಗೂ ಅಂಥದ್ದೇ ಸಂಬಂಧವನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವುದು. ಹಾಗಾಗಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದು ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗ ಈಕೆ ಕಾನಿಯನ್ನು ಯಾಚಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಹಲವರೊಂದಿಗೆ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಗಂಡು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಾವು ಬಲ್ಲೆವು. ಅಂಥ ಗೃಹಿಣಿಯೊಬ್ಬಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತೇವೆ.
ಅಂಥ ಗಂಡು ಪಾತ್ರಗಳಾದರೂ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಹಲವರ ಜೊತೆ ಲೈಂಗಿಕತೆಗೆ ಮೀರಿದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿರುವ ಪ್ರಸಂಗ ಅಪರೂಪ. ಇಲ್ಲಿ ಈಕೆ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಕಾಮವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪಾತಳಿಗೆ ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಒಯ್ಯಬಲ್ಲ ಮನೋಧರ್ಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಅದನ್ನು ಅವಳು ನೈತಿಕ ಗೊಂದಲಗಳಾಗಲೀ, ಅಂತರಂಗದ ಪಾಪಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಕೀಳಿರಿಮೆಗಳಾಗಲೀ ಇಲ್ಲದೇನೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಜೀವಿಯಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಆದಾಗ್ಯೂ ವಿ.ಆರ್.ಕಾರ್ಪೆಂಟರ್ ಇದನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಅಥವಾ ವಿಮರ್ಶಿಸುವ ನೆಲೆಗೆ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಒಯ್ಯುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಹೆಣ್ಣು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿ, ಮೋಹಿನಿ, ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಯಜಮಾನಿಯಾಗಿದ್ದೂ ತನ್ನವೇ ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಬಂಧಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಮುಖಾಮುಖಿಯ ಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಒಡ್ಡಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಅದು ಇರುವುದು ಹಾಗೆ ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಅಷ್ಟೆ. ಇದು ಹೇಗೆ ಕಾದಂಬರಿಯ ಪ್ಲಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಆಗಿದೆಯೋ ಅಷ್ಟೇ ಮೈನಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಕೂಡ ಆಗುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಆ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕಾದಂಬರಿ ಅಷ್ಟಿಷ್ಟು ತೆರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಏನಾಗುತ್ತಿತ್ತೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ.

ಒಬ್ಬ ವಿಕೃತಕಾಮಿಯ ಬೇಟೆಯಷ್ಟೇ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ವಸ್ತುವಿನ ಸಾಧ್ಯತೆಯಾಗಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಈ ವಿಕೃತಕಾಮಿ ತನ್ನ ಸಹೋದರನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ನಿರ್ಮಿಸುವ ನೀಲಿಗ್ರಾಮದ (ಇದರ ಹೈಟೆಕ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವಿಶೇಷ ಗಮನಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವಾಗಿದೆ!) ರೀತಿ ರಿವಾಜುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಒಂದೆಡೆ ಬೇರೆ ಜಗತ್ತಿನಿಂದ ಜನರನ್ನು ಅನಾಮತ್ತು ತಂದು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆದಿರುವಂತೆಯೇ ಇತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ತನ್ನ ದೇಶವನ್ನು ಬಲಿಷ್ಠಗೊಳಿಸುವ ಪರಿಕ್ರಮವನ್ನಾಗಿ ಇದನ್ನು ರಾಜ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಲೈಂಗಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಕೂಡಾ ನಡೆದಿದೆ!

ಎಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ, ಯಾಕಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ, ಇದು ಒಳ್ಳೆಯದಕ್ಕೋ ಕೆಟ್ಟದ್ದಕ್ಕೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೆ ಕಂಗಾಲಾಗುವಂತೆಯೇ ಇಲ್ಲಿಂದ ಯಾವತ್ತೂ ಪಾರಾಗಲಾರೆವೇನೋ ಎಂಬ ಒಂದು ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ಈ ಫ್ಯಾಂಟಸಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗುರುತ್ವವನ್ನು ಒದಗಿಸುವಾಗಲೇ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಪಾರಮಾರ್ಥಿಕ ಪಾತಳಿಯನ್ನೂ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವುದು ಸುಳ್ಳಲ್ಲ. ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲೇ ಒದಗುವ ಈ ಭಾವ ಕಾದಂಬರಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕಾಪಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.

ಒಂದೆಡೆ ಇಂಥ ಲೈಂಗಿಕ ಪಿಪಾಸೆ, ಅಧಿಕಾರಗ್ರಹಣದ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಕಾಣಿಸುವಾಗಲೇ ಕಾದಂಬರಿ ರೆಸಾರ್ಟ್ ತರದ ಆಧುನಿಕ ಜೀವನಶೈಲಿಯ ವಿಪರ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಟಚ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಿರಾಸೆಯ ಮಾತೆಂದರೆ ಇಂಥ ಮಹತ್ವದ ಆಯಾಮಗಳು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚಿನೆಲ್ಲಾ ಕಡೆ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಕೊರತೆ ಎದ್ದು ಕಾಣುವಂತೆ ಬರೇ 'ಟಚಿಂಗ್' ಇದೆ, ನಾಟುವಂತೆ ಊರಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಧಾನವಿಲ್ಲ.

ಎಲ್ಲೋ ಒಂದಿಷ್ಟು ಇಷ್ಟವಾಗುವ ಈ ನಿರುದ್ದಿಶ್ಯ ಚಲನೆ ಇನ್ನೆಲ್ಲೊ ಅತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ನಿಜ. ಕಾರ್ಪೆಂಟರ್ ಸಾಧಿಸಿದ ಹದ ಸರಿಯೆ, ನಮ್ಮ ನಿರೀಕ್ಷೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳೇ ತಪ್ಪೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಎತ್ತುವುದು ಸುಲಭ, ನಿಭಾಯಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ.

ನಮ್ಮ ವಿಮರ್ಶಕರು ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೊಂಚ ಉದಾರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಅಗತ್ಯ ಇರುವಾಗಲೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಅದಿಲ್ಲ ಇದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಇಲ್ಲಗಳನ್ನೇ ಆರಿಸಿ ತೆಗೆದು ಏನಾದರೂ ಅಪಸ್ವರವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಖಯಾಲಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾರೆ, ಹಾಗೆ ಮಾಡದೇ ಇದ್ದರೆ ಎಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಿಮರ್ಶಕ ಕ್ರೆಡಿಬಿಲಿಟಿಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾದೀತೋ ಎಂಬ ಭಯಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು ಏನಾದರೂ ಒಂದಿಷ್ಟು ಕೊರತೆಗಳತ್ತ ಬೆಟ್ಟು ಮಾಡಿ ತೋರಿಸುವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮಾಡದೇ ಮುಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಷ್ಟೇನೂ ಸುಳ್ಳಲ್ಲದ ಆರೋಪವಿದೆ. ಆದರೆ ನಾನು ಎತ್ತುತ್ತಿರುವ ಅನುಮಾನಗಳು ನನ್ನ ಅನುಮಾನಗಳೇ ಹೊರತು ತೀರ್ಮಾನಗಳಲ್ಲ.

ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಮತ್ತು ವಿಧಿ ಎರಡೂ ನಮ್ಮ ವಾಸ್ತವಿಕ ಬದುಕಿನ ಸಿದ್ಧ ತತ್ವ, ಅರ್ಥ, ರೀತಿ-ನೀತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೇ ಒಂದು ತಥಾಕಥಿತ ಆಯಾಮವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ನಾವು ಕಾಣುತ್ತ (ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತ) ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ ಹೀಗಾಗುತ್ತಿದೆಯೆ? ಮಾರ್ಕ್ವೆಜ್‌ನ ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಾಗಲೀ, ಕುಂದೇರಾನ ಕೆಲವು ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಕನಸು-ಫ್ಯಾಂಟಸಿ-ಭ್ರಾಂತಿಗಳ ಕಲಸುಮೇಲೋಗರಕ್ಕಾಗಲಿ ಅನ್ವಯಿಸಿ ಇದನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆನಿಸಿತ್ತದೆ.

ಒಂದು ಕವನ ಬರೇ ಹೊಳಹುಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ತೋರಿಸಿ ಮುಗಿದುಬಿಡುವಾಗ ನಾವದನ್ನು ಅದು ನಮ್ಮೆದುರು ನೂರಾರು ಅರ್ಥಗಳ ಕಿಟಕಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿರಿಸಿದ ಕಾರಣಕ್ಕೇ ಅದನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ನಾಟಕದ ಒಂದು ಪಠ್ಯ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ, ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬಗೆಯ ರಂಗಸಜ್ಜಿಕೆ, ರಂಗ ಚಲನೆ, ರಂಗ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ನಟರ ವೇಷಭೂಷಣ, ಅವರು ಧ್ವನಿಗೆ, ಕತ್ತಲೆ ಬೆಳಕುಗಳಿಗೆ, ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ/ಧ್ವನಿಗೆ ಕೊಡುವ ಮೆರುಗಿನಲ್ಲಿಯೇ ಇನ್ನೇನೋ ಆಗಿ ಮೂಡಿಬರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದೇನೆ.

ಕೇವಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುವ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಪಾತ್ರದ ಧೂರ್ತತನವನ್ನೋ, ದುರಾಶೆಯನ್ನೋ ಕಾಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆಯೆ ಎಂಬ ಅಚ್ಚರಿಯೊಂದಿಗೇ ಮೀಡಿಯಾದಂಥ ನಾಟಕವನ್ನು (ನಿರ್ದೇಶನ: ಕೆ.ಜಿ.ನಾರಾಯಣ) ಕಂಡು ಬೆರಗಾಗಿದ್ದಿದೆ. ಆದರೆ ಕಾದಂಬರಿಯೊಂದು ಅಂಥ ಅರ್ಥಪ್ರಪಂಚದ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ತೆರೆದಿಟ್ಟು ಮುಗಿಯಬಹುದೇ? ಇಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಪೆಂಟರ್ ಅವರ ನಿಲುವು-ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ.

ಅದೇನಿದ್ದರೂ ಜಡ್ಡುಗಟ್ಟಿದಂತೆ ಹಳೆಯ ಕತೆಗಳನ್ನೇ ಹೊಸ ದೇಶ-ಕಾಲಗಳ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಓದುವ ಅನಿವಾರ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಹೊಸತನವೇ ಇಲ್ಲದ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ನಡುವೆ ಇಂಥದ್ದೊಂದು ಕಾದಂಬರಿ ಬಂದಿರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಖುಶಿಯ ಸಂಗತಿ. ಚೇತೋಹಾರಿಯಾದ ಒಂದು ಓದನ್ನು, ಓದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚೇನೂ ಬೌದ್ಧಿಕ ಲಗ್ಗೇಜ್ ಹೊರಿಸದೇ ದಯಪಾಲಿಸುವ ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ