Friday, May 25, 2018

ಅನಕ್ಷರ ಲೋಕದ ಕಾವ್ಯ

ನೀವು ಮುಂಜಾನೆ ಇನ್ನೂ ಕತ್ತಲಿರುವಾಗ ಹಾಸಿಗೆ ಬಿಟ್ಟೇಳುತ್ತೀರಿ. ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಎಂಜಲಿನ ದಾರ ಬಿಟ್ಟು ಇಳಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಪುಟ್ಟ ಜೇಡದ ಮರಿಯ ಅಂಟು ಎಳೆ ನಿಮ್ಮ ಮುಖ ಮೂತಿಗೆಲ್ಲ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ತಡವಿದರೆ ಕೈಗೆ ಸಿಗದ, ತೆಗೆದು ಎಸೆಯಲಾರದ ದಾರ ಅದು. ಬಲೆಯನ್ನೇನೂ ಕಟ್ಟಿಲ್ಲ ಅದು. ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ಮೈಗಂಟಿದ ಅದನ್ನು ಈಗ ತೊಡೆಯುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಎಂಥ ಅಸಹಾಯಕತೆ ನಿಮ್ಮದು. ಕವಿತೆಯ ಹೆಸರು ಅದು; ಕಟ್ಟದ ಬಲೆಯ ಅಂಟಿನಂಟು.

ಕವಿ, ಅಜಿತನ್ ಜಿ ಕುರುಪ್. 2015ರಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ 58ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದ ಈ ಕವಿ ಬರೆದಿದ್ದು ತೀರ ಕಡಿಮೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಬದುಕಿದ್ದಾಗ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದು ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ಸಂಕಲನ. ಮೊನ್ನೆ ಮೊನ್ನೆಯಷ್ಟೇ ಪೋಯೆಟ್ರಿವಾಲ್ ಮೀಡಿಯಾದವರು 1980-1987ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇವರು ಬರೆದ ಕೆಲವು ಕವನಗಳನ್ನು ಆಯ್ದು ಎರಡನೇ ಸಂಕಲನ ಹೊರತಂದಿದ್ದಾರೆ. (A Fistful Of Twilight ಮತ್ತು The Metaphysics Of The Tree-Frog's Silence). ಆದರೆ ಭಾರತೀಯ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕಾವ್ಯದ ದಿಗ್ಗಜರೆಲ್ಲ ಇವರ ಕವಿತೆಗಳೆದುರು ಬೆರಗಾಗಿದ್ದಾರೆಂದರೆ ಅದು ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿಯಂತೂ ಅಲ್ಲ. ಬದುಕಿದ್ದಾಗ ಇವರ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಓದಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕಂಬನಿ ಮಿಡಿಯುತ್ತ ಜೀತ್ ಥಾಯಿಲ್ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, ‘ಯಾವುದನ್ನು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯಲಾಗದೋ ಅದನ್ನು ಬರೆದ ಈ ಕವಿಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸಲಾಗದು; ಬಿಟ್ಟು ಹೋದ ಶೂನ್ಯವನ್ನು ಇನ್ಯಾರೂ ತುಂಬಲಾಗದು. ಅವರನ್ನು ಕೇವಲ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವುದಷ್ಟೇ ಈಗ ನಮ್ಮಿಂದ ಸಾಧ್ಯ.’

ಭಾರತೀಯ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕಾವ್ಯದ ಅಧ್ವರ್ಯು ಆದಿಲ್ ಜಸ್ವಾಲ್ ಅವರಂತೂ ಬದುಕಿದ್ದಾಗ ಇವರ ಕವನ ಸಂಕಲನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗದೇ ಹೋದ ಬಗ್ಗೆ ಮರುಗಿದ್ದಾರೆ. ತಾವು ಯಾರೊಬ್ಬ ಕವಿಯ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಓದುವಾಗ ಕೂಡ ಇಷ್ಟೊಂದು ಡಿಕ್ಷನರಿಯ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಜಸ್ವಾಲ್, ತೀರ ತೀರ ತಡವಾಗಿ ತಾವು ಕುರುಪ್ ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಸ್ತಾವಿಕ ಮಾತುಗಳ ಕಾಣಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕುರುಪ್ ಅವರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರೌಢಿಮೆ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯ ಸೊಗಡನ್ನು ತಾವು ಸವಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವಷ್ಟು ಪಕ್ವರಾಗುವ ಮೊದಲೇ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಕಟಪಡಿಸಿದರೇನೋ, ತಮ್ಮ ಕಾಣಿಕೆಯೂ ಅಷ್ಟೇ ತಡವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿತು ಎಂದಿರುವ ಅವರ ಮಾತು ಕುರುಪ್ ಅವರ ಕವಿತೆಗಳ ಗುರುತ್ವವನ್ನಷ್ಟೇ ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಬಸವನಗುಡಿಯ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲೇ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮತ್ತು ಇಕನಾಮಿಕ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದ ಕುರುಪ್‌ಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಂಟೂ ಇರುವುದು ಕುತೂಹಲಕರ. ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿ, ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ, ಕಾಪಿರೈಟರಾಗಿ, ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತುಗಳ ಚಿತ್ರನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ದುಡಿದ ಕುರುಪ್ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಸರಕಾರದ ಸಲಹೆಗಾರ ಕೂಡ ಆಗಿದ್ದರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಚಾಕ್ಲೇಟ್ ಮಾಡುವುದನ್ನೂ ಕಲಿತಿದ್ದ ಇವರು ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಷಾಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಎಂಎ ಕಲಿಯುವಾಗ ಫಿಲ್ಮ್ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟಿನಲ್ಲಿ ಸಮಯ ಕಳೆದಿದ್ದೇ ಹೆಚ್ಚು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ವಿಲಕ್ಷಣ ಒಂಟಿತನ, ಮೃತ್ಯು ಪ್ರಜ್ಞೆ, ಅಲೌಕಿಕದ ಜೊತೆಗೆ ಅದೇನೋ ನಂಟು - ಇವು ಇವರ ಕಾವ್ಯದ ಸ್ಥಾಯೀ ಭಾವ. ಇವರ ಕವಿತೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವೇ ಇಲ್ಲದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು, ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು, ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಒಟ್ಟಿಗಿರಿಸಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ತೀರ ಹೊಸತನದ ಲೇಪವುಳ್ಳ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಓದುಗನಲ್ಲಿ ಉದ್ದೀಪಿಸುವ ಅನುಭವದಲ್ಲಿ ಮೌನದ ಪಾತ್ರವೇ ಹೆಚ್ಚು, ಹೇಳಿಯೂ ಹೇಳದುಳಿಸುವ ಭಾವ ಮಣಭಾರ. ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯ ಎನ್ನುವ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನೆಲ ತಟ್ಟಿ ಇಟ್ಟ ಶಾಪ ಇದು, ಕವಿಗೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಇದು ಹೊಟ್ಟೆ ತೊಳಸಿದಾಗ ಏನೂ ವಾಂತಿಯಾಗದಿದ್ದರೂ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಏನೋ ಬರುವಂತೆ ಅನಿಸುವ ವಾಕರಿಕೆ, ಕನಸಲ್ಲಿ ಕಂಡಿದ್ದು ನಿಜವಾಗಿ ನಡೆಯಿತೆನ್ನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಚಿತ್ತಭ್ರಮೆ, ಎಲ್ಲೋ ಏನೋ ಯೋಚಿಸುವಾಗ ಇನ್ನೇನನ್ನೋ ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಮರೆತು ಬಿಟ್ಟ ಕುರಿತ ಗೊಂದಲ, ಕಾರಣವೇ ಇಲ್ಲದೆ ಉಮ್ಮಳಿಸಿ ಬರುವ ದುಃಖ....ಈ ತರದ್ದು. ಇದನ್ನು ಬೇರೆ ಹೇಗೆ ಹೇಳಲಿ!


ಕೇವಲ `Unraveling an unspun web ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲೇ ಒಂದು ಕತೆ ಹೇಳಬಲ್ಲ ಕವಿ ಇಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಿರುವುದು ಅವಳು ಬರೆಯಬೇಕಿದ್ದ, ಬರೆಯದೇ ಉಳಿಸಿ ಹೋದ ಒಂದು ಕವಿತೆಯ ಬಗ್ಗೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬರೆಯದೇ ಇರುವ ಕವಿತೆಯ ಅಮೂರ್ತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹೇಗೆ ಮೈತಳೆದಿದೆ ನೋಡಿ. ‘ಅವಳು’ ಅದನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕಿತ್ತು. ನೆನಪುಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಮೂರ್ತಗೊಳಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ನೆನಪುಗಳು ಬರ್ಬರ ಇವೆ. ನೆನೆದಿದ್ದೇ ಅವು ಮನದ ಕಿಟಕಿಯ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ಫಟಾರೆಂದು ಒದ್ದು ಕುರುಡು ಹಕ್ಕಿಗಳಂತೆ ಹಾರಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಆ ಕುರುಡು ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಕ್ತ ಕವಿಯ ಕಣ್ಣುಗಳ ಕೆಂಪಾಗಿ ಮೂಡಿದೆ. ಕವಿ ಕತ್ತಲೆಯ ಮೌನದಲ್ಲಿ, ನೆನಪುಗಳ ಭಾರದೊಂದಿಗೆ ಕೂತು ರೋದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ವೀಣೆಯ ಮೇಲೆ ಆತುರಾತುರವಾಗಿ ಕೈಯಾಡಿಸುವ ವೈಣಿಕನಂತೆ ಕೈಗೆ ಹತ್ತದ ಒಂದು ರಾಗಕ್ಕಾಗಿ ಆಕೆ ಒದ್ದಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳಲ್ಲಿ ಅದಮ್ಯ ಮೋಹದ, ಪ್ರೀತಿಯ ಕನಸಿದೆ. ಆದರೆ ದಕ್ಕುವುದಿಲ್ಲ. ಬರೆಯದೇ ಉಳಿದ ಕವಿತೆ ಈಗ ನಿಂದ್ಯ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಪಿಶಾಚಿಯಂತೆ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನರಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗದು ಯಾವತ್ತೂ. ಅವಳು ಸತ್ತ ನೆನಪುಗಳನ್ನೇ ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಕೂಗಿ ಕರೆದು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕೊಲ್ಲುವ ಹಾಗೆ ಬರೆಯಬೇಕಿದ್ದ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲಾರದೇ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಕೊನೆಗೂ ಅವಳಿಗೆ ಕವಿತೆಗಳು ಮಾಡಿದ್ದು ಸರಿಯೆನಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕವಿ ಅವನೂ ಹೌದು, ಅವಳೂ ಹೌದು!

ಇನ್ನೊಂದು ಪುಟ್ಟ ಕವಿತೆಯ ಹೆಸರು ಟ್ವಿಲೈಟ್ ಲೆಟರ್. ಇಲ್ಲಿಯೂ ಕವಿ ಕೇಳಲಾಗದ ಸ್ವರ, ಆಡಲಾರದ ಮಾತು, ನಾಲಗೆಗೂ ದಕ್ಕಲಾರದ ರುಚಿ, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದ ನೋಟ, ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬಾರದೇ ಹೋದ ಸ್ಪರ್ಶ ಮುಂತಾದ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನೇ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬಳಸುವುದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕವಿತೆಗಳಿಗೆ ಆಗಸದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ನಂಟು, ರಾತ್ರಿಯ ಕತ್ತಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಸಖ್ಯ, ಮೌನದ ಪಿಸುಗುಡುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಸಾಂತ್ವನ, ಗಾಳಿ ನೀಡುವ ನೇವರಿಕೆ ನೆಲದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ, ಸುತ್ತಲಿನ ಮನುಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯ ಎನ್ನುವ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನೆಲ ತಟ್ಟಿ ಇಟ್ಟ ಶಾಪ ಇದು, ಕವಿಗೆ. ಅವನಿಗೆ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಎಲ್ಲವೂ ನಿಲುಕುತ್ತಿದೆ, ಆಗಸದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಷ್ಟೇ ಸಲೀಸಾಗಿ. ಅದೇ ಅವನ ಶಾಪವಾಗಿ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ, ಅವನು ಕವಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಕುರುಪ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ನಿಜವಾದ ಕವಿತೆಯೊಂದು ಇರುವುದೇ ಆದರೆ ಅದು ಸಾವಿನಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು!

ಮತ್ತೊಂದು ಕವಿತೆ ಸ್ವರದ ಸ್ವರ ಕೇಳಲು ಹಾತೊರೆವ ಕಿವಿಯ ತಹತಹದ್ದು. ಹಾವಿನಂತೆ ನಾಲಗೆ ಚಾಚಿ ಸ್ವರವನ್ನು ಕೇಳಬಯಸುವ ಕವಿಗೆ ಕಿವಿಯಿಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿ! ನಾಲಗೆಯೇ ಕಿವಿ! ಹಾಗಾಗಿ ಇಲ್ಲೊಂದು ಹಾವಿದೆ, ಅದು ಒಮ್ಮೆ ಬಲಿಯ ನುಂಗಿ ವಿಷವಿಹೀನವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಹಾಗಾಗಿ ಅದು ಬಾಯ್ತೆರೆಯಲಾರದೆ ಕಟವಾಯಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಜಿನುಗಿಸುತ್ತ ಬಿದ್ದಿದೆ. ನಾಲಗೆ ಚಾಚಿ ಪಂಚಮದ ಸ್ವರದ ಸ್ವರವನ್ನು ಎಂದೂ ಕೇಳಲಾರದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಗದುಳಿದ ವಿಷದಿಂದಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡ ಕವಿಗೂ ನಾಲಗೆ ಚಾಚಿ ಪಂಚಮದ ಸ್ವರದ ಸ್ವರ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ತೆರೆದಿದೆ. ಆದರೆ ಅವನೋ, ಬೆಳಕೇ ಇಲ್ಲದ ಕಾಂತಿ ಸುರಿಸುವ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಮೊರೆ ಹೊಕ್ಕಿದ್ದಾನೆ, ಸುರಿವ ಮಳೆಯ ನಾದಕ್ಕೆ ನಾಲಗೆ ಚಾಚಿ ಸ್ವರದ ಸ್ವರ ಕೇಳುವ ಹೊಸರುಚಿಗೆ ಸಜ್ಜಾಗಿದ್ದಾನೆ!

ಅಜಿತನ್ ಜಿ ಕುರುಪ್ ಅವರ ಕವಿತೆಗಳಿಗೂ ನಾವು ಹೀಗೆಯೇ ಪಂಚೇಂದ್ರಿಯಗಳ ರೂಢಿಗತ ಅಭ್ಯಾಸ ಬದಲಿಸಿ ಕಿವಿಯಿಂದ ಓದುವ, ಕಣ್ಣಿಂದ ಆಘ್ರಾಣಿಸಿ ನಾಲಗೆ ಚಾಚಿ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ, ಇತ್ಯಾದಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಹೊಸ ಬಗೆಗೆ ಸಜ್ಜಾಗಬೇಕಿದೆ. ಅಜಿತನ್ ಅವರ ಸದ್ಯ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲ ಎಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಕವಿತೆಯೂ ಇಂಥ ಸವಾಲು.



ಕವಿತೆ ಒಂದು
ಕಟ್ಟದ ಬಲೆಯ ಅಂಟಿನಂಟು

ಕುರುಡು ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಕ್ತದಿಂದ
ನನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕೆಂಪಡರಿವೆ
ಆತುರದಿ ಬೆರಳುಗಳು ಅರಸಿವೆ
ಗೊತ್ತುಗುರಿಯಿಲ್ಲದೇ ಒಂದು ರಾಗವ

ರಾತ್ರಿಯ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ನಿಟ್ಟಿಸಿದೆ ದಿನ
ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯೂ ಮರಳಿಸಿದೆ ಆ ನೋಟವ
ಕನ್ನೆಹೆಣ್ಣ ರತಿನೋಟದಂತೆ
ಕಾಲವೇನೂ ದೇಹದ ಕುಲುಕಾಟವಲ್ಲ
ಸೆಳೆವ ಚುಂಬಕವ ಒಲಿದು ಹಿಂಬಾಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ

ಮುಂಗಾರಿನ ತುಂಟ ಮೋಡ ನಲಿದಿದೆ
ಅಪರಾಹ್ನದ ಆಗಸದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪತ್ತು ಹೊತ್ತು
ತಿರುಗಿ, ತಿರುವಿ ಗಿರ್ರೆಂದು ಜಾರಿ
ಹಗಲಿಂದ ಇರುಳಿಗೆ ಹೊತ್ತು
ಬೊಗಸೆಯಲ್ಲಿ ತಾರೆಗಳ ತೋಟ
ಗೋಧೂಳಿ ನೋಟ

ಅಟ್ಟಿದಂತೆ ಥಟ್ಟನೆದ್ದು ಮನದ ಕಿಟಕಿಯ
ಕದವೊದ್ದು ಹಾರಿ ಹೋದ ಕವಿತೆಗಳೇ
ಸೂತಕದ ಮೌನ ಹೊದ್ದ ಗಾಳಿಗೆ
ಫಟಫಟನೆ ಬಡಿಯುತಿವೆ ನೋಡಿ
ಕಿಂಡಿ ಬಾಗಿಲು

ಆವರಿಸಿ ಕವಿದ ಕರಿ ಪಿಶಾಚಿಯೋ ಎಂಬಂತೆ
ಕಂಡ ಪರಿತ್ಯಕ್ತ ನಾನು
ನಿಂದ್ಯ ನೆರಳುಗಳಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಅರ್ಥಹೀನ ಮುಕ್ತಿ...

ಆಗೊಮ್ಮೆ ಜಗದ ನಿರಾಕರಣ
ಉಳಿದಿದ್ದೆಲ್ಲವೂ ನಿರ್ಜೀವ, ನಿಸ್ಸತ್ವ, ನಿಸ್ಸಾರ
ಸಿಂಬಿ ಸುತ್ತಿದ ಡಿಎನ್ನೇ, ಅಸಂಖ್ಯ ಜೀವಕೋಶ
ಜೀವರಕ್ಷಕ ಅಂಗ
ಅನಂತ ಬಯಕೆಗಳ ಹೊತ್ತ ಜೀವ
ಧಾತುವಿನನಂಗ ಚಲನೆ...

ಆಗಲೂ ಕಾಲವೆಂಬುದು ಈ ದೇಹ ನುಲಿದಂತಲ್ಲ
ಮತ್ತು ಮುತ್ತಿನಂಥ ಮಾತುಗಳು
ಸತ್ತ ಕವಿತೆಗಳ ದೇಹದ ಅವಶೇಷದಿಂದಾಯ್ದ
ನೆನಪುಗಳ ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಕರೆದು ಕೂಗಿ
ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕೊಂದಂತೆ...

ಎಂಥೆಂಥಾ ತಿರುವುಗಳು, ಏನನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸುಳಿವು ಹೊಳಹುಗಳು
ಬೆಳಕಿನ ಕೊನೆಯ ಮಬ್ಬು ಬೆಳಕು ಮರೆಯಾಗುವ ಕ್ಷಣವೊಂದು
ಹಿಡಿದೀತೆ ಬೊಗಸೆಯಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟನ್ನೂ?

ನನಗಿದು ಗೊತ್ತು,
ಸತ್ತ ಮೋಹದ ಪುಷ್ಟ ತೊಡೆಗಳ ಮೇಲಾಡುವ ಕೈಗಳು
ಸುಡುವ ನಿಗಿನಿಗಿ ಕೆಂಡ
ದ ಮೇಲೆ ಹೊರಳಿಸಿ, ಹಿಂಡಿ, ತಿರುಪಿ....

ಹಾರಿ ಹೋದ ಕವಿತೆಗಳೇ,
ಸರಿಯಾಗಿತ್ತು ಅದು
ನೀವು ಮಾಡಿದ್ದು.

ಮತ್ತು ನಾನು
ನಾನೆಂಬೋ ನಾನು
ಕವಿತೆಯಾಗುವ ಪರಿ.



ಕವಿತೆ ಎರಡು
ಗೋಧೂಳಿ ಲಗ್ನ
 

"ಪತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಧನ್ಯವಾದಗಳು. ಬಹುಕಾಲದ ನಂತರ ಅಂತೂ ಅಂಚೆಯಲ್ಲಿ ಏನೋ ಬಂತು. ಆದರೆ ನೀನ್ಯಾರೆಂದು ನನಗೆ ನೆನಪಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಬಹುಶಃ ನಿನ್ನ ಈ ಪ್ರೇಮಾರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಬಟವಾಡೆಯಾಗದ ಪತ್ರಗಳ ಖಾನೆಗೆ ರವಾನಿಸಬೇಕಿತ್ತು ನೀನು."

ಸುಮ್ಮನೇ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ನನಗೆ ಗೊತ್ತು
ನಾನು ಯಾವತ್ತೂ ಹುಟ್ಟಲೇ ಇಲ್ಲ.

ಅದೊಂದು ಹುಚ್ಚು ಸುಳಿ, ಶುದ್ಧ ಶಿವರಂಜಿನಿಯ ಪಾತಾಳಗರಡಿ
ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾಯಿಯ ತಾಂಡವ ಗೀತ
ಮತ್ತು ನೀನು ಕುಸಿಯುತ್ತಾ ಕೃಶನಾಗಿ
ಕರಗುತ್ತಾ ನಾಶವಾಗಿ ಹೋದ ಬಗೆ
ಅಸಹನೀಯ ತಾರಕಸ್ಥಾಯಿ
ಸ್ವರಗಿವುಡು ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಅಪಸ್ವರದ ಗುರುತೂ ಹತ್ತದು

ಪ್ರೀತಿಯಿಲ್ಲದ ಅಕ್ಷರದ ಮುದ್ದೆಗಳ ಗಾಢ ನೆನಪುಗಳು
ರತಿಯುದ್ವೇಗದುಸಿರಿನ ಸದ್ದು ಅನಂಗನಾತುರದ ನೆಕ್ಕು
ಸತ್ಯದುಸಿರಿನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳಂತೆ ರಿಂಗಣಿಸುತಿವೆ ಇಲ್ಲಿ
ಕಣ್ತಪ್ಪಿಸಿದ್ದು, ವಾದ ಹೂಡಿದ್ದು, ಕಾದಾಟ, ತಿರಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಬಿಕ್ಕು....

ಗೋಧೂಳಿ ಲಗ್ನದ ಈ ಪತ್ರದ ತುಂಬ ಜೇಡದಂತೆ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿವೆ
ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯ ಎನ್ನುವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನೆಲ ತಟ್ಟಿ ಇಟ್ಟ ಶಾಪ....

ಬಸವಳಿದ ನನ್ನ ನರಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲ ನೆನಪುಗಳು ಸೋರಿ ಹೋಗಿವೆ ಈಗ
ಅಸಹಾಯ ಚಲನೆ ನರಳಿದೆ ನರಳಿ ಹೊರಳಿದೆ

ಚೈತನ್ಯವರಸಿ....

ಕವಿತೆ ಮೂರು
ಸ್ವರದ ಪಂಚಮದ ಸ್ವರದ…

ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ತಪ್ಪಿಬಿಡುವ ಆ ಪಂಚಮದ ಸ್ವರ
ಹಿಡಿದಿಟ್ಟು ಕೇಳಲಾರದೇ ನನ್ನ ಕಿವಿ ಗುಂಯ್ ಎನ್ನುತಿದೆ
ಹಾತೆಗಳಷ್ಟೇ ಕಾಣಬಲ್ಲ ಅದ ಕಾಣ ಹಾತೊರೆದು ನನ್ನ
ಕಣ್ಣುಗಳು ಬಿರಿದು ಒಡೆದಿವೆ
ಇದೇ ಇಲ್ಲಿದೆ ಇಲ್ಲೇ ಇದೆಯೆನಿಸುವ ಅದ ಒಮ್ಮೆ ಮುಟ್ಟುವ
ತವಕದಿಂದೆನ್ನ ಬೆರಳುಗಳೊದ್ದೊದ್ದೆ ಗೈರುಹೊಡೆದಿವೆ

ಓ! ಎನ್ನಿಂದ್ರಿಯಗಳಿಗದೆಷ್ಟು ಪ್ರೀತಿ ನಾನು ನಾನು ಎಂದರೆ!
ಏಳೇಳು ಜನ್ಮದನುಬಂಧವಿದು
ನಾನು ನನ್ನೊಂದಿಗೇ ಸುರತನಿರತ ರತಿಲೋಲನಾದರೆ
ಕುಸಿದು ಬಸಿದು ಸೀದು ಹೋಗುವುದೇನು!

ಆಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಿತ್ತು ಆ ಫಳಫಳ ಹೊಳೆವ ವಿಷಜಂತು
ಹೊಲದ ಬದುವಿನ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನಾನು ಓಡಾಡಿಕೊಂಡಿರಲು
ಹೊಟ್ಟೆಯುಬ್ಬರಿಸಿ ಬಿದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಆ ಕಟ್ಟುಕಟ್ಟಿನ...ಬಲಿಯ
ನುಂಗಿದ ಬಳಿಕ ವಿಷವಿಹೀನ, ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಕಟವಾಯಿ ಹೊಲಿದಂತೆ ಸ್ತಬ್ಧ
ರಕ್ತ ಸುರಿಸುತ್ತ ವಿಷವ ನೀಗುತ್ತ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯಗೊಂಡ
ಅದು ನನ್ನ ಹೋಗಗೊಟ್ಟು ನಾ ಉಳಿದೆ.
ಉಳಿದ ನಾನೀಗ ವ್ಯರ್ಥವಾಗದುಳಿದ ವಿಷದ
ಕತೆಗೊಂದು ಸುಖದ ಅಂತ್ಯವ
ಹೇಳಬೇಕಿದೆ, ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

ಬೆಳಕು ಇದನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಟ್ಟೀತೆ ನೋಡೋಣ.

ಮಗುವಿನ ಮುಗ್ಧತೆಯಲ್ಲೆ ಹರಿತ ಹುಲ್ಲ ಭರ್ಜಿ ಹಿಡಿದು
ನೊಣವ ಚುಚ್ಚುತ ಬಜ್ಜಿ ಮಾಡಿದ
ಸಂತ ತನ್ನ ವಿಧಿಯ ಹಳಿಯುತ್ತ ಮರುಗಿದ ಕತೆ ಹೇಳಲೆ
ಅಥವಾ ನಾನೇ ಸ್ವತಃ ಹುಟ್ಟಿದ ಯೋನೀದ್ವಾರದ
ಕೊಳಕು ನೆನೆಯುತ್ತ ಹೇವರಿಸಿ....

ಉಬ್ಬು ತಗ್ಗುಗಳಿಲ್ಲದ ದೇಹದ ಮಾಂಸ ಭೋಗಿಸುತ್ತ
ಎಂದೂ ಪ್ರೀತಿ ಮಾತನುಸುರದಂತೆ ತುಟಿ ಹೊಲಿದು
ಅಥವಾ ತನ್ನದೇ ಚಿತೆಯ ಸುಡುವಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಬೇಯುತ್ತ
ಪರರ ಚಿತಾಭಸ್ಮವ ಅರಸುತ್ತ ಕಲಸುತ್ತ ಸುತ್ತ ಸತ್ತ...

ತಾರೆಗಳುತ್ತರಿಸಿಯಾವೆ ತಮ್ಮ ಬೆಳಕಿಲ್ಲದ
ಕಾಂತಿಯಲ್ಲಿ?

ಬಣ್ಣವಿಲ್ಲದ ಪೇಲವ ಕ್ರೌರ್ಯದ ಹಗಲೆದುರು
ಒಂದಿರುಳ ಕಾಣಿಕೆಯ ವಚನವಿತ್ತಿದ್ದ ತಾರೆಗಳು
ಬೆಚ್ಚಿ ಬಿಳುಚಿ ಕಾಲ್ಕಿತ್ತಿವೆಯಲ್ಲಾ....

ಈಗ ಅದು ಬಯಲಾಗಲಿ
ಹೇಗೆ ನಾನು ಗುಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸುರಿವ ಮಳೆಯ
ಗಾನಕ್ಕೆ ಬತ್ತಲಾದೆ, ಬಯಲಾದೆ
ಮತ್ತು
ಹುಡುಕಿದೆ
ಚಾಚಿ ಜಗದಗಲ
ಎಂದೂ ಯಾತರ ರುಚಿಗೂ ಮೈಯೊಡ್ಡದ
ನಾಲಗೆಯಿಂದ
ಸದಾ ಹಿಡಿಯ ಸಿಗದೆ ಜಾರಿಬಿಡುವ
ಆ ಪಂಚಮಸ್ವರದ ಸ್ವರದ
ಸ್ವರದ ಸ್ವರದ....

(ಮಯೂರ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯ ಮೇ 2018ರ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತ)
ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Monday, May 14, 2018

ಅಗಸರವಳು

ತೀರ ಮುದಿಯಾಗಿ ಮುರುಟಿಕೊಂಡಂತಿದ್ದ ಮುದುಕಿಯಾಕೆ. ಅವಳು ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಬಟ್ಟೆ ಒಗೆಯುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬರತೊಡಗಿದಾಗಲೇ ಆಕೆಗೆ ಎಪ್ಪತ್ತರ ಗಡಿ ದಾಟಿತ್ತು. ಅವಳ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ, ನಿತ್ರಾಣದಿಂದ, ದೇಹ ಶಿಥಿಲಗೊಂಡು ಹಾಸಿಗೆ ಹಿಡಿದಿರುತ್ತಾರೆ. ನಮ್ಮದೇ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಮುದುಕಿಯರಿಗೂ ಬೆನ್ನು ಬಾಗಿ ಊರುಗೋಲು ಬಂದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಮುದುಕಿ ರೈತ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದರಿಂದಲೋ ಏನೋ ವಯಸ್ಸಾಗಿದ್ದರೂ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾಗಿದ್ದಳು. ಹಲವಾರು ವಾರಗಳಿಂದ ಒಗೆಯದೇ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಬಟ್ಟೆಬರೆಗಳ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಮೂಟೆಯನ್ನು ನನ್ನಮ್ಮ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ ಈ ಮುದುಕಿಗೆ ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಮುದುಕಿ ಆ ಇಡೀ ಮೂಟೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತನ್ನ ಪುಟ್ಟ ಭುಜಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಳು. ನಮ್ಮ ಮನೆಯಿಂದ ಅವಳ ಮನೆಗೆ ಸುಮಾರು ಒಂದೂವರೆ ಗಂಟೆಯ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯ ದಾರಿಯಿತ್ತು.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ವಾರಗಳ ಬಳಿಕ ಅವಳು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬಟ್ಟೆಯನ್ನೂ ಸ್ಫಟಿಕ ಶುಭ್ರವಾಗಿ ಒಗೆದು, ಇಸ್ತ್ರಿ ಹಾಕಿ, ಶುಚಿಯಾಗಿ ಮಡಚಿ ಮೂಟೆಕಟ್ಟೆ ತಂದೊಪ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ನನ್ನಮ್ಮನಿಗೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ಹೆಂಗಸಿನ ಕೆಲಸವೂ ಇಷ್ಟೊಂದು ತೃಪ್ತಿ ತರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಅಷ್ಟು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು ಆಕೆಯ ಕೆಲಸ. ಹಾಗಿದ್ದೂ ಅವಳು ಬೇರೆಯವರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಜೂರಿ ಕೇಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನಮ್ಮ ಸದಾ ಅವಳ ಮಜೂರಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧವಾಗಿಟ್ಟಿರುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವಳು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ದೂರದಿಂದ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಬಾರದು ಎನ್ನುವುದು ಅವಳ ಕಾಳಜಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆ ಒಗೆಯುವುದು ಎಂದರೆ ಅಷ್ಟೇನೂ ಸುಲಭದ ಕೆಲಸವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಮುದುಕಿ ವಾಸವಿದ್ದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವಳು ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಿಂದ ಪಂಪ್ ಮಾಡಿ ನೀರನ್ನು ಹೊತ್ತು ತರಬೇಕಿತ್ತು. ಲಿನನ್ ಬಟ್ಟೆಗಳು ಅಷ್ಟು ಸ್ಫಟಿಕ ಶುಭ್ರವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಅವನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ತಿಕ್ಕಿ ತೊಳೆಯುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆಮೇಲೆ ಅವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಭಾರೀದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಕುದಿಸಿ, ಗಂಜಿ ಹಾಕಿ, ಬಳಿಕ ಇಸ್ತ್ರಿ ಹಾಕಬೇಕಿತ್ತು. ಒಂದೊಂದು ಬಟ್ಟೆಯನ್ನೂ ಏನಿಲ್ಲವೆಂದರೆ ಹತ್ತು ಬಾರಿ ಅವಳು ಗಮನಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇನ್ನು ಒಣಗಿಸುವುದೋ, ಅದರದ್ದೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕತೆ! ಹೊರಗಡೆ ಒಣಹಾಕಿದರೆ ಕಳ್ಳರ ಕಾಟ ಹೇಳಿತೀರದ್ದು. ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆ ಒಣಗಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಅಂದರೆ ಈ ಬಟ್ಟೆಯ ದೊಡ್ಡ ರಾಶಿಯನ್ನು ಅವಳು ಅಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯಬೇಕಿತ್ತು. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆಗಳು ಹೇಗೆ ಗಾಜಿನ ಹಾಳೆಯಂತೆ ಸೆಟೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವೆಂದರೆ ಮುಟ್ಟಿದರೆ ಅವು ಹರಿದೇ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದರ ನಡುವೆ ಅವರು ಅವರವರ ಕೆಲಸ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೂ ಅದೇ ಅಟ್ಟವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಮುದುಕಿ ಅದು ಹೇಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಿತ್ತೋ ದೇವರೇ ಬಲ್ಲ.

ಮುದುಕಿಗೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಚರ್ಚಿನೆದುರು ಭಿಕ್ಷೆಗೆ ಕೂರಬಹುದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆಕೆ ಸ್ವಾಭಿಮಾನಿ. ದುಡಿದು ತಿನ್ನಬೇಕು ಎನ್ನುವ ನಿಲುವಿನವಳು. ಮುದುಕಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಮಗನಿದ್ದ ಮತ್ತು ಅವನು ತುಂಬ ಶ್ರೀಮಂತನೂ ಆಗಿದ್ದ. ಅವನು ಅದೇನು ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದನೋ ನನಗೀಗ ನೆನಪಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ತನ್ನ ತಾಯಿ ಎಂದರೆ ಅಸಹ್ಯವಿತ್ತು. ಅವಳೊಬ್ಬ ಅಗಸರ ಹೆಂಗಸಲ್ಲವೆ. ಅವನು ಯಾವತ್ತೂ ಅವಳನ್ನು ಕಾಣಲು ಬರಲಿಲ್ಲ. ಅವಳಿಗೆ ಒಂದು ನಯಾಪೈಸೆ ಸಹಾಯವನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಯಾವುದೇ ಕಹಿ, ಬೇಸರವಿಲ್ಲದೆ ಆ ಮುದುಕಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಳು. ಒಂದು ದಿನ ಆ ಮಗನಿಗೆ ಮದುವೆಯೂ ಆಯಿತು. ಅವನೇನೂ ತಾಯಿಯನ್ನು ಮದುವೆಗೆ ಕರೆದಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಈ ಮುದುಕಿ ಚರ್ಚಿನ ಗೇಟಿನ ಪಕ್ಕದ ಮೆಟ್ಟಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಮದುವಣಿಗರನ್ನು ಕಂಡು ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು. ತುಂಬ ಚಂದದ ಹೆಣ್ಣು, ಹೇಳಿ ಮಾಡಿಸಿದಂತಿದ್ದ ಜೋಡಿ ಎಂದಿದ್ದಳು.

ಹೀಗಿರುವಾಗ ಒಮ್ಮೆ ಭೀಕರವಾದ ಚಳಿಗಾಲ ಬಂತು. ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದೇ ದುಸ್ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ನಾವೆಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಬೆಂಕಿಯುರಿಸಿದರೂ ಕಿಟಕಿ ಗಾಜುಗಳ ಮೇಲಿನ ಮಂಜು ಕರಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ಪಟ್ಟಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡೇ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನ ಚಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಸಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಸುದ್ದಿಗಳು ಬರತೊಡಗಿದವು. ಉರುವಲು ವಿಪರೀತ ದುಬಾರಿಯಾಯಿತು. ಹೆತ್ತವರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪ್ರವಚನ ಮಂದಿರಗಳಿಗೆ ಕಳಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು, ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು.

ಅಂಥ ಒಂದು ದಿನ, ನಮ್ಮ ಬಟ್ಟೆ ಒಗೆಯುವ ಮುದುಕಿ, ಆಗ ಅವಳಿಗೆ ಸುಮಾರು ಎಂಬತ್ತು ವಯಸ್ಸು, ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬಂದಳು. ಕಳೆದ ಹಲವಾರು ವಾರಗಳ ಬಟ್ಟೆಯ ದೊಡ್ಡ ರಾಶಿಯೇ ಬಿದ್ದಿತ್ತು ಮನೆಯಲ್ಲಿ. ನನ್ನಮ್ಮ ಅವಳಿಗೆ ಬಿಸಿಬಿಸಿ ಚಹ ಮತ್ತು ಬ್ರೆಡ್ ಕೊಟ್ಟು ಸ್ವಲ್ಪ ಬೆಚ್ಚಗೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೇಳಿದಳು. ಮುದುರಿ ಕೂತ ಮುದುಕಿ ಚಳಿಯಿಂದ ಗಡಗಡ ನಡುಗುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ಮುದುಕಿ ಬಿಸಿಯಾದ ಟೀ ಕಪ್ ಹಿಡಿದು ತನ್ನ ಅಂಗೈಯನ್ನು ಬೆಚ್ಚಗೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ಅವಳ ಬೆರಳುಗಳೆಲ್ಲ ನಿರಂತರ ಕೆಲಸದಿಂದಲೋ, ಮೂಳೆ ಸವೆತದಿಂದಲೋ ಬಿಳಿಚಿ ಕಡ್ಡಿಕಡ್ಡಿಯಂತಾಗಿದ್ದವು. ಆ ಕೈಗಳು ದುಡಿಯುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ದುಡಿಯುವ ಅವಳ ಕೆಲಸದ ಮಜಕೂರನ್ನೂ, ಜಗದ ಮಾನವೀಯತೆಯ ನಿಷ್ಠುರ ಮುಖಗಳನ್ನೂ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವಂತಿದ್ದವು. ನನ್ನಮ್ಮ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನೆಲ್ಲ ಲೆಕ್ಕ ಮಾಡಿ ಪಟ್ಟಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದಳು. ಗಂಡಸರ ಒಳ ಅಂಗಿಗಳು, ಹೆಂಗಸರ ಒಳಬಟ್ಟೆಗಳು, ಉದ್ದ ಕಾಲಿನ ಪೈಜಾಮಗಳು, ಮನೆವಾರ್ತೆ ಬಟ್ಟೆಗಳು, ಪೆಟಿಕೋಟುಗಳು, ಶರ್ಟುಗಳು, ತುಪ್ಪಳದ ಕೋಟುಗಳು, ದಿಂಬಿನ ಕವರುಗಳು, ಬೆಡ್ಶೀಟುಗಳು, ಟವಲುಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ಇತ್ಯಾದಿ.

ಒಟ್ಟಾರೆ ಮೂಟೆ ಭಾರೀ ದೊಡ್ಡದಾಯಿತು, ಯಾವತ್ತಿಗಿಂತಲೂ ದೊಡ್ಡದು. ಮುದುಕಿ ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಹೆಗಲಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಅವಳೇ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೊದಲಿಗೆ ಅವಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಜೋಲಿದಳು, ಇನ್ನೇನು ಆ ಮೂಟೆಯಡಿ ಬಿದ್ದೇ ಹೋಗುತ್ತಾಳೋ ಎನ್ನುವಂತೆ. ಆದರೆ ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಒಳಗಿನಿಂದ ಅದೊಂದು ಶಕ್ತಿ ಎದ್ದು ಬಂತು. ಇಲ್ಲ, ನೀನು ಕುಸಿಯಬಾರದು. ಒಂದು ಕತ್ತೆ ತನ್ನ ಭಾರ ಹೊರಲಾರದೇ ಕುಸಿದು ಹೋಗಬಹುದು, ಆದರೆ ನೀನಲ್ಲ!

ನಾನು ಭಯಭೀತನಾಗಿ ಆ ಹಾದಿಗುಂಟ ಆ ದೊಡ್ಡ ಮೂಟೆಯನ್ನೆತ್ತಿಕೊಂಡು ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಮುದುಕಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದೆ. ಹೊರಗೆ ಹಾದಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಮಂಜು ಒಣ ಉಪ್ಪಿನಂತೆ ಹರಡಿತ್ತು. ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಶೀತ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಮಂಜು ಮಿಶ್ರಿತ ಚಳಿಗಾಳಿ ಬೀಸುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ಈ ಮುದುಕಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ತನ್ನ ಮನೆತನಕ ತಲುಪುವಳೇ?!

ಕೊನೆಗವಳು ಕ್ರಮೇಣ ಕಾಣದಾದಳು. ನನ್ನಮ್ಮ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಟ್ಟು ಅವಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಳು.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮುದುಕಿ ಎರಡು, ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಮೂರು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮರಳಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದಳು. ಆದರೆ ಮೂರು ವಾರಗಳು ಸರಿದು ಹೋದವು, ನಾಲ್ಕು, ಆಮೇಲೆ ಐದು. ಮುದುಕಿಯ ಸುದ್ದಿಯೇ ಇಲ್ಲ. ಈಗ ನಮ್ಮ ಬಳಿ ತೊಡಲು ಬೇರೆ ಬಟ್ಟೆಗಳೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಶೀತಗಾಳಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಭೀಕರವಾಗಿತ್ತು. ದೂರವಾಣಿ ತಂತಿಗಳೆಲ್ಲ ಹಗ್ಗದಂತೆ ಬಾತಿದ್ದವು. ಮರದ ರೆಂಬೆಕೊಂಬೆಗಳು ಗಾಜಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು. ರಸ್ತೆಗಳೆಲ್ಲ ಮಂಜಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಯೇ ಹೋಗಿದ್ದವು. ದಯಾಳುಗಳು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿ ಹಾದಿ ಹೋಕರು ಚಳಿಯಿಂದ ಸಾಯದಂತೆ ಮೈ ಬೆಚ್ಚಗಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆಒಗೆಯುವ ಹೆಂಗಸಿನ ಕಣ್ಮರೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನೇ ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿತ್ತು. ನಮಗೆಲ್ಲ ತೊಡಲು ಒಗೆದ ಬಟ್ಟೆಬರೆಗಳ ಅಗತ್ಯ ಹೇಳತೀರದಾಗಿತ್ತು. ತೊಟ್ಟಿದ್ದನ್ನೇ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ತೊಡಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಿತ್ತು. ನಮಗೆ ಯಾರಿಗೂ ಆಕೆಯ ಮನೆ ಎಲ್ಲಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಸರಿಯಾಗಿ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮುದುಕಿಯಂತೂ ಈ ಚಳಿಗಾಳಿಗೆ ಬದುಕುಳಿದಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ನಮಗೆ ಮನವರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ನನ್ನಮ್ಮನಂತೂ ತನಗೆ ಆಕೆ ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಬಂದಾಗಲೇ ಆಕೆ ಇನ್ನು ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಇದೇ ನಾವು ಅವಳನ್ನು ಕೊನೆಯ ಬಾರಿ ನೋಡುವುದು ಎನ್ನುವ ಬಲವಾದ ಭಾವನೆ ಬಂದಿತ್ತು, ಅದೇ ನಿಜವಾಯಿತು ಎಂದಳು. ನಾವೆಲ್ಲರೂ ತುಂಬಾ ಮರುಗಿದೆವು, ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನಮ್ಮ ಬಟ್ಟೆಬರೆಗಳಿಗಾಗಿಯೂ, ಅಷ್ಟೆಲ್ಲ ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಅತ್ಯಂತ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದ ಆ ಶಿಥಿಲಗೊಂಡ ಜೀವದ ಮುದುಕಿಗಾಗಿಯೂ.

ಎರಡು ತಿಂಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಸರಿದು ಹೋಯಿತು. ಮಂಜು ಒಮ್ಮೆ ಕರಗಿ, ಮತ್ತೆ ಹೊಸ ಹಿಮ ಬೀಳುವುದಕ್ಕೆ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು. ಹೊಸ ಚಳಿಗಾಳಿ ಬೀಸುವುದು ಸುರುವಾಯಿತು. ಅಂಥ ಒಂದು ಮುಸ್ಸಂಜೆ, ನನ್ನಮ್ಮ ಚಿಮಣಿ ದೀಪದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ಹಳೆಯ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ತಿಕ್ಕಿ ಚೊಕ್ಕ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದುಕೊಂಡಿತು, ಒಂದಿಷ್ಟು ಹಬೆಯಾಡಿದಂತೆ ಗಾಳಿ ನುಗ್ಗಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಬೆನ್ನಿಗೇ ಒಂದು ಭಾರೀ ದೊಡ್ಡ ಮೂಟೆ ಮನೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ಮೂಟೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲೆಲ್ಲೋ ಕಂಡೂ ಕಾಣದಂತೆ ಮುದುಕಿಯ ಆಕೃತಿಯೂ ಕಂಡಿತು. ಮುದುಕಿ ಬಿಳಿಯ ಬಟ್ಟೆಯಂತಾಗಿದ್ದಳು. ನನ್ನಮ್ಮ ಆಘಾತದಿಂದ ಹಾ! ಎಂದು ಬಾಯ್ತೆರೆದು ಬಿಟ್ಟಳು. ನಾನು ತಕ್ಷಣವೇ ಮುದುಕಿಯತ್ತ ಓಡಿ ಆಕೆಗೆ ಮೂಟೆ ಕೆಳಗಿಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ. ಅವಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕೃಶಳಾಗಿದ್ದಳು, ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಾಗಿದ್ದಳು. ಆಕೆಯ ಮುಖ ನಿಸ್ತೇಜವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ತಲೆ ಎಡಕ್ಕೂ ಬಲಕ್ಕೂ ಇಲ್ಲ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಿರುವಂತೆ ಗಲಗಲ ಅಲುಗುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ಮುದುಕಿ ಮಾತನಾಡುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಬಾಗಿದ ಮುಖದಲ್ಲೇ ತನ್ನ ಒಣಗಿದ ತುಟಿಗಳಿಂದ ಏನನ್ನೋ ಮಣಮಣಿಸಿದಳು.

ಸ್ವಲ್ಪ ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ ತನಗೆ ಸಿಕ್ಕಾಪಟ್ಟೆ ಜ್ವರ ಬಂದು ಬಿಟ್ಟಿತ್ತು ಎಂದಳಾಕೆ. ಅವಳಿಗದೇನು ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿತ್ತೋ, ಅದರ ಹೆಸರು ನನಗೀಗ ಮರೆತಿದೆ. ಅವಳಿಗದೆಷ್ಟು ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ ಯಾರೋ ಪಾಪ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಕರೆಸಿದರಂತೆ. ಆ ವೈದ್ಯರು ಅವಳ ದಿನಗಳು ಮುಗಿದವು ಎಂದು ಪಾದ್ರಿಗಳಿಗೆ ಬರಹೇಳಿದ್ದರಂತೆ. ಇನ್ಯಾರೋ ಅವಳ ಮಗನಿಗೆ ಸುದ್ದಿ ಮುಟ್ಟಿಸಿದರಂತೆ. ಮಗನು ಅವಳ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಹಣವನ್ನಷ್ಟೇ ಕಳಿಸಿದನಂತೆ. ಆದರೆ ಆ ಭಗವಂತನಿಗೆ ಈ ನೋವುಂಡ ತಾಯ ಸಹವಾಸ ಇಷ್ಟು ಬೇಗನೇ ಬೇಕೆನಿಸಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಅವಳು ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳ ತೊಡಗಿದಳು. ಒಮ್ಮೆ ಸ್ವಸ್ಥಳಾಗಿದ್ದೇ ಅವಳು ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದಳು. ನಮ್ಮದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಇನ್ನೂ ಎಷ್ಟೋ ಮನೆಗಳ ಬಟ್ಟೆಬರೆಗಳ ಹೊರೆ ಅವಳಿಗಾಗಿಯೇ ಕಾದು ಕೂತಿದ್ದವು. "ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕೆಲಸದಿಂದಾಗಿ ನನಗೆ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಆರಾಮಾಗಿ ಮಲಗುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಕೆಲಸವೇ ನನ್ನನ್ನು ಸಾಯದಂತೆ ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದು" ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ ಮುದುಕಿ.

"ಭಗವಂತನ ದಯೆಯಿಂದ ನೀನು ನೂರಿಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷ ಬದುಕುವಂತಾಗಲಿ" ಎಂದಳು ನನ್ನಮ್ಮ, ಅರ್ಧ ಬೆರಗು, ಅರ್ಧ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಬೆರೆತ ಪ್ರವಾದಿಯಂತೆ. 

"ದೇವರು ಕ್ಷಮಿಸಲಿ! ಅಷ್ಟು ಕಾಲ ಬದುಕುವುದು ಯಾರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿದೆ? ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ನನ್ನ ಕೈಸೋಲುತ್ತಿದೆ. ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ನನ್ನ ಕೈಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಹಾಗಂತ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಹೊರೆಯಾಗಿ ಇರುವುದೂ ನನಗೆ ಬೇಡ" ಮುದುಕಿ ಮಣಮಣಿಸಿ ಆಕಾಶದತ್ತ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗವಿದೆಯೋ ಎಂಬಂತೆ ದೃಷ್ಟಿ ಹಾಯಿಸಿದಳು.

ಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕಾಸಿತ್ತು. ಅಮ್ಮ ಅದನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಮಾಡಿ ಮುದುಕಿಯ ಕೈಗಿಟ್ಟಳು. ಬಟ್ಟೆ ಒಗೆದೂ ಒಗೆದೂ ಬೆಳ್ಳಗಾಗಿದ್ದ ಅವಳ ಆ ಅಂಗೈಯಲ್ಲಿ ಆ ನಾಣ್ಯಗಳು ಕೂಡ ಸ್ಫಟಿಕಶುಭ್ರ ಮಣಿಗಳಂತೆ, ಒಮ್ಮೆಗೇ ಅವಳಷ್ಟೇ ಪವಿತ್ರಗೊಂಡಂತೆ ನನಗೆ ಭಾಸವಾಯಿತು. ಅವಳು ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೊತ್ತಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಕರವಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಳು. ಬಳಿಕ ಕೆಲಕಾಲದ ನಂತರ ಮರಳಿ ಬರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿ ಆಕೆ ಹೊರಟು ಹೋದಳು.

ಆದರೆ ಅವಳೆಂದೂ ಮರಳಿ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಆವತ್ತು ಅವಳು ನಮಗೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಒಗೆದ ಬಟ್ಟೆಗಳೇ ಈ ಭುವಿಯ ಮೇಲೆ ಆಕೆಯ ಕೊನೆಯ ಶ್ರಮದಾನವಾಯಿತು. ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಸೇರಿದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಅವರವರಿಗೇ ತಲುಪಿಸಬೇಕೆಂಬ ಒಂದೇ ಒಂದು ತುಡಿತ ಅವಳ ಜೀವವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿತ್ತು ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿಯೇ ಅವಳು ಕೃತಾರ್ಥಳಾದಳು. ಈ ಮುದುಕಿ ಇಲ್ಲದ ಒಂದು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೂ ನನ್ನಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇಂಥ ಶ್ರಮಜೀವಿಗೆ ತಕ್ಕ ಪ್ರತಿಫಲ ಒದಗಿಸದ ಒಂದು ಜಗತ್ತನ್ನೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನನ್ನಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

(ಐಸಾಕ್ ಬಾಲ್ಷೆವಿಕ್ ಸಿಂಗರ್ ಕೃತಿ "ಇನ್ ಮೈ ಫಾದರ್ಸ್ ಕೋರ್ಟ್" (ಮೊದಲ ಭಾಗ) ನಿಂದ ಆಯ್ದ ಒಂದು ಬರಹದ ಸಂಗ್ರಹಾನುವಾದ)
ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Monday, April 23, 2018

ನಾ ಮೊಗಸಾಲೆಯವರ ‘ಧಾತು’ ಕಾದಂಬರಿ

ಅನೇಕ ಲೇಖಕರು ನಾನೇಕೆ ಬರೆಯುತ್ತೇನೆ, ಯಾರು ನನ್ನ ಓದುಗ ಎಂದೆಲ್ಲ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಉದ್ದೇಶ, ತುಡಿತಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿರುವುದುಂಟು. ಓದುಗನು ಕೂಡ ನಾನೇಕೆ ಓದುತ್ತೇನೆ, ಓದಿನಿಂದ ನನ್ನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳೇನಾದರೂ ಇವೆಯೆ, ಯಾವ ಬಗೆಯ ಪುಸ್ತಕ/ಲೇಖಕ ಮಾತ್ರ ನನ್ನ ಆದ್ಯತೆ ಎಂದೆಲ್ಲ ಯೋಚಿಸುವ ಒಂದು ಹಂತ ಬಂದೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆ ನಾ ಮೊಗಸಾಲೆಯವರ ಧಾತು ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಓದುತ್ತ ಸ್ವತಃ ಲೇಖಕರೇ ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಯ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಆಡಿರುವ ಕೆಲವು ಮಾತುಗಳು ಮತ್ತು ನಾಡಿನ ಖ್ಯಾತ ವಿಮರ್ಶಕರಾದ ಎಂ ಎಸ್ ಆಶಾದೇವಿಯವರು ಬರೆದಿರುವ ಮುನ್ನುಡಿಯ ಮಾತುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಕೆಲವೊಂದು ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಈ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಓದಿದ ಬಳಿಕ ನನಗೆ ಅನಿಸಿದ್ದೇ ಬೇರೆ, ನನಗೆ ಮುಖ್ಯ ಎನಿಸಿದ್ದೇ ಬೇರೆ. ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ನನಗೇ ಕೊಂಚ ಅಚ್ಚರಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿದ ವಿದ್ಯಮಾನವಾದರೂ ನಾನು ಈ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ನೋಡುವ ಬಗೆ ಹೀಗೆ, ನನಗೆ ಈ ಕಾದಂಬರಿ ತಟ್ಟಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯ ಎನಿಸಿದ್ದು ಈ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೇ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಬಗೆ ನನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಓದು, ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನ ಕೂಡ ಮೊದಲಿಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕವೇ ಎನಿಸುತ್ತದೆ ನನಗೆ. ವಿಮರ್ಶಕರು ಬಹುಶಃ ಸಾಮಾಜಿಕ, ತಾತ್ವಿಕ, ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳಿಂದಲೇ ನಿರ್ಲಿಪ್ತವಾಗಿ ನೋಡಿ ಬರೆಯುತ್ತಾರೇನೊ, ನಾನು ಅದಲ್ಲ.


ಈ ಒಂದು ಪೂರ್ವಭಾವಿ ‘ನಿರೀಕ್ಷಣಾ ಜಾಮೀನಿ’ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡೇ ನಾನು ಬರೆಯುತ್ತೇನೆ. ಜೊತೆಜೊತೆಗೇನೆ ನನಗೆ ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಕೃತಿಯಿಂದ ಇವತ್ತು ನಾವು ಏನನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತೇವೆ ಎನ್ನುವುದರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ನಾ ಮೊಗಸಾಲೆಯವರಂಥ ನುರಿತ ಹಿರಿಯ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು ಬರೆಯುವಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚೇ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವ ನನ್ನಂಥವರು ಅಂಥ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಆಡಬೇಕಾದ ಮಾತುಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಕೃತಿಯನ್ನು ಅದರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತಂತುಗಳ ಜೊತೆ ನಿಲ್ಲದೆ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ (ಮ್ಯಾಕ್ರೊ ಎನ್ನುತ್ತೇವಲ್ಲ ಹಾಗೆ) ಗಮನಿಸಿ ಆಡುವ ಮಾತುಗಳು ಹೇಗೆ ಹಾದಿತಪ್ಪಿಸುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಕೂಡ ಎತ್ತಿ ಆಡಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಇದರಾಚೆ ನಾನು ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲೇ ತಡಕುವುದರಿಂದ ಕೊಂಚ ಎಚ್ಚರದಿಂದ ಮಾತನಾಡುವ ತಾಪತ್ರಯವನ್ನು ಮೈಮೇಲೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆಂಬ ಪ್ರಜ್ಞೆಯೂ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದೆ.

ಮೊದಲಿಗೆ ಮೊಗಸಾಲೆಯವರು ಚತುರ್ವಿಧ ಪುಣ್ಯಪುರುಷಾರ್ಥದ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ. ನಾನಿದನ್ನು ಮೊದಲು ಕೇಳಿದ್ದು ಮತ್ತು ಈಗಲೂ ಕೇಳುತ್ತಿರುವುದು ನಮ್ಮ ಪುರೋಹಿತರ ಬಾಯಲ್ಲಿ. ನನ್ನ ಕೈಲಿ ಗಣಹೋಮ ಮಾಡಿಸುತ್ತ ಅವರು ಪ್ರತಿಬಾರಿ ನನಗೆ ಈ ನಾಲ್ಕು ಸಿದ್ಧಿಸಲಿ ಎಂದು ನಾನಿದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹೇಳಿಸುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಬಹುಶಃ ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಇದ್ದಿರಬೇಕು, ನಾನು ಸಂಸ್ಕೃತ ಬಲ್ಲವನಲ್ಲ. ನಾನು ಧರ್ಮದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತ ಸಂಪಾದಿಸುವ ಅರ್ಥ (ಸಂಪತ್ತು) ನನಗೆ ನನ್ನ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶ ತೆರೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾಮನೆಗಳು ಸಂತೃಪ್ತಗೊಂಡಿದ್ದೇ ಆದರೆ ಮನುಷ್ಯ ಭೂತದ ಹಂಬಲ, ಭವಿಷ್ಯದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ವರ್ತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮೋಕ್ಷ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ ಎನ್ನುವುದು ನಾನು ಇದಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟುಕೊಂಡ ಅರ್ಥ. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕಿನ್ನೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಮುಖದ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯ ಮೂಲಕ ಪುತ್ರ ಸಂತಾನ ಹೊಂದಿದಲ್ಲಿ ಆತ ಪಿಂಡಪ್ರದಾನಾದಿ ಅಪರಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾನಾದ್ದರಿಂದ ಪಿತೃವಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುವ ಅವಕಾಶವಿದ್ದು ಮೋಕ್ಷ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದೇ ಆ ಇನ್ನೊಂದು. ನಮ್ಮ ಪುರೋಹಿತರು ಹೇಳುವುದು, ಅವರ ಮನಸ್ಸಲ್ಲಿರುವುದು ಇದು. ನಾರಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ದಾರಿ (ಬರಿಯ ದಾರಿ ಮಾತ್ರ, ಅವಳೇ ಸ್ವರ್ಗವಲ್ಲ!) ಎಂದು ಅಚ್ಚಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವಾಗಲೂ ನನ್ನ ಕಿವಿಗೆ ಕೇಳುವ ಅರ್ಥ ಅದೇ. ಐವತ್ತರ ಸಮೀಪ ಇರುವ, ಧರ್ಮದ ಪತ್ನಿಯಿಲ್ಲದ ನನಗೆ ಈಗ ದೈಹಿಕ ಭೋಗದ ಕಾಮನೆಗಳಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸದ್ಯ ನಾನಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯೇ ಮೋಕ್ಷದ್ದು ಎನ್ನುವ ಬಗ್ಗೆ ಗೊಂದಲಗಳಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನನ್ನ ಈ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಹೆಣ್ಣಿನ ಸ್ನೇಹ, ಸಂಗ, ಸಹವಾಸ, ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ರಿಸ್ಕ್ ಇಲ್ಲದೇ ಸಿಗುವಂತಿದ್ದರೆ ಭೋಗ ಕೂಡ ಬಯಸುವ ವಿವಾಹಿತರೂ (ಧರ್ಮದ ಪತ್ನಿ ಇರುವವರೂ), ಅವಿವಾಹಿತರೂ ನನಗೆ ಗೊತ್ತು. ಇವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರಿಗೆ ಆ ಹೆಣ್ಣಿನ ಬಗ್ಗೆ ವಿಪರೀತ ಮಡಿವಂತಿಕೆ, ಅಂದರೆ ಆಕೆಯ ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ, ವೈವಾಹಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ, ವಯಸ್ಸು ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಕುರಿತಾದ ಮಡಿವಂತಿಕೆ ಇಲ್ಲ. ಅಷ್ಟೇಕೆ, ಒಂದಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನಾನು ಅವರ ಕೆಟಗರಿಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದವನು. ಹಾಗಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿ ಮೊಗಸಾಲೆಯವರು ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದೆಲ್ಲ ನನಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಏನಿಲ್ಲವೆಂದರೂ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಮ್ಮಕ್ಕಳ ಬದುಕು, ಬವಣೆ, ಆಸೆ, ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಿಂದ, ದೂರದಿಂದ ಸ್ಪಂದಿಸಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಎನ್ನಬಹುದಾದ ಅನುಭವ ಪಡೆದಿರುವವನಾಗಿ ಬಹುಶಃ ಈ ಕಾದಂಬರಿಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ ಸ್ಪಂದನ ನೀಡಬಲ್ಲ ಅರ್ಹತೆ ನನಗಿದ್ದೇ ಇದೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತೇನೆ ಕೂಡ. 


ಮೊಗಸಾಲೆಯವರು ಬಹುಮುಖ್ಯವಾದ ಮಾತೊಂದನ್ನಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಾವು ಆಚರಿಸಿದ್ದು ಕಡಿಮೆ, ಉಪದೇಶಿಸಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚು ಎನ್ನುವ ಮಾತದು. ಇದು ಅವರು ಹೇಳಿರುವ ಅರ್ಥಲ್ಲೂ ನಿಜ, ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲೂ ನಿಜ. ಹೆಣ್ಣುಗಂಡು ಸಂಬಂಧದ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ನಾವು ಆಡುವುದೆಲ್ಲಾ ಬೊಗಳೆಯೇ. ನಿಜವಾದ ಅಗ್ನಿಪರೀಕ್ಷೆ ಎದುರಾಗುವುದು ವಿಷಮ ಸಂಬಂಧವೊಂದು (ವೈವಾಹಿಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನಾಚೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ ಗಂಡು-ಹೆಣ್ಣು ಸಂಬಂಧಗಳು, ಲೈಂಗಿಕತೆ ಇರಲಿ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ, ಅದು ಅಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ) ಏರ್ಪಟ್ಟು ನಾವು ಅದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭ ಎದುರಾದಾಗಲೇ. ಆಗ ನಾವು ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತೇವೆ ಎನ್ನುವುದು ಮಾತ್ರ ನಿಜ. ಉಳಿದಿದ್ದೆಲ್ಲಾ ಬೊಗಳೆ. ಎಷ್ಟು ಚಂದನ್ನ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ, ಕ್ವಟೇಶನ್ನುಗಳಲ್ಲಿ, ಎಸ್ಸೆಮ್ಮೆಸ್ಸು, ಡಯ್ಲಾಗುಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಘೋಷಿಸಿದರೂ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಒಂದು ಜೀವ ಇನ್ನೊಂದು ಜೀವದಿಂದ ನಿಜಕ್ಕೂ ಬಯಸಿದ್ದು ದೇಹದ ಸಂಸರ್ಗವೇ, ಬೌದ್ಧಿಕ ಸಂಸರ್ಗವೇ, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅನುಬಂಧವೇ, ಒಳಗಿನ ಟೊಳ್ಳನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಸದ್ದು, ಚ್ಯಾಟು, ಮಾತುಕತೆ ಮತ್ತು ಹರಟೆಯ ಗದ್ದಲವೇ ಎನ್ನುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲು ಎರಡು ಮೂರು ವರ್ಷ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಕೊತಕೊತ ಅಂತ ಸುಡುವ ಬಾಯ್ಲಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಎಲ್ಲಿದೆ ಅಂದರೆ, ನನ್ನ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಯರು ಕಾರವಾರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಶಶಿ ಉಡುಪರಿಗೂ ತಮಗೂ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ರೂಮು ಬುಕ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಿಂತ ಬಳಿಕ ಕಳೆಯುವ ಮೊದಲ ರಾತ್ರಿಯ ಗೊಂದಲಗಳಲ್ಲೇ ಇದೆ ಅದು. ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಪರಸ್ಪರ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹ ಇದುವರೆಗೂ ಮೌಕಿಕವಾಗಿದ್ದಿದ್ದು ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಹೊರಳುವುದೇ ಎನ್ನುವ ಆತಂಕ, ನಿರೀಕ್ಷೆ, ಉದ್ವೇಗ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಾಗಲೇ ಇದು ಪಬ್ಲಿಕ್ ಆದರೆ ಎನ್ನುವ ಒಂದು ಆತಂಕವೂ ಜಾಗೃತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಂಬಂಧಿಕರು ಅಂದರೆ ಸಂಸಾರ, ಕುಟುಂಬ, ಸಮಾಜ ಎಂಬ ಮೂರೂ ಹಂತದ ವಲಯ ಇಲ್ಲಿ ಶಶಿ ಉಡುಪರಿಗೆ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ರಾಯರಿಗೆ ಇದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಎರಡನೆಯ ಆತಂಕ ರಾಯರಿಗಿದ್ದಷ್ಟು ಉಡುಪರಿಗೆ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ನಿಜ. ಹಾಗಾಗಿ ರಾಯರ ಆತಂಕವನ್ನು ಶಶಿ ಉಡುಪರು ಕೊಂಕು ಆಡಿ ತಿವಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಆಗ, ಅಂಥ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ರಾಯರು ತಲೆ ಕೆಳಗೆ ಹಾಕುವುದಷ್ಟೇ ಸಾಧ್ಯ! ತಮ್ಮ ಮಗ ಮತ್ತು ಸೊಸೆಯನ್ನು ರಾಯರು ಶಶಿ ಉಡುಪರ ಜೊತೆ ಕಾರವಾರದ ರೂಮಿನಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸಲಾರರು ಎನ್ನುವುದೇ ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ಅಗ್ನಿಪರೀಕ್ಷೆಯೇ ಹೊರತು ಇಲ್ಲಿ ಪುರುಷಾರ್ಥದ ಈಡೇರಿಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಾಗಲೀ, ಸ್ತ್ರೀಮತದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಾಗಲೀ ಇಲ್ಲ. ಇದೆ ಎಂದು ನಾವು ನಂಬಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕೇ ಹೊರತು ಅವು ಸಹಜ ಸ್ಫೂರ್ತ ಅಲ್ಲ. 

ಇಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಇನ್ನೆರಡು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿವೆ. ಒಂದು, ಇಲ್ಲಿ ರಾಯರು ಮತ್ತು ಉಡುಪರು ಒಂದೇ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಸಲ್ಲುವವರಾಗಿರುವುದು. ಅಕಸ್ಮಾತ್ ರಾಯರು ಮೊದಮೊದಲು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದಂತೆ ರಾಧೆ (ಶಶಿ ಉಡುಪ) ತೀರ ಎಳೆವಯಸ್ಸಿನ ಹುಡುಗಿಯಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದಲ್ಲಿ ಇದೆಲ್ಲ ಹೇಗಿರುತ್ತಿತ್ತು ಎನ್ನುವುದು. ನಾನು ಮೊದಲಿಗೆ ಧಾರವಾಡದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ತಾವು ಕಲ್ಪಿಸಿದ ಹೆಣ್ಣು ತನ್ನದೇ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಸಲ್ಲುವ ಶಶಿ ಉಡುಪ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದೇ ರಾಯರು ಭ್ರಮನಿರಸನಗೊಂಡು ಆಕೆಯ ಆಕರ್ಷಣೆಯಿಂದ ದೂರವಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂದೇ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದೆ! ಆದರೆ ಆಮೇಲೆ ರಾಯರು ನನಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉದಾರವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎನಿಸಿತು. ಅವರು ವಯಸ್ಸಾದ ರಾಧೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸವಾಲೊಂದು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ. 

ಇಲ್ಲಿಯೇ ಹೇಳಬಹುದಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಆಯಾಮದ ಕುರಿತ ಮಾತಿದೆ. ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ರಂಗಪ್ಪಯ್ಯ-ಯಶೋದಾರ ಸಂಬಂಧದ ಕುರಿತು ಒಂದು ಉಲ್ಲೇಖವಷ್ಟೇ ಎನ್ನಬಹುದಾದ ಎಳೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ಧಾತು ಎತ್ತಿಕೊಂಡ ವಸ್ತು ವಿಧುರ, ಅವಿವಾಹಿತ/ತೆ, ವಿಚ್ಛೇದಿತೆ, ವಿಧವೆ ಮುಂತಾದ ಗಂಡು-ಹೆಣ್ಣುಗಳ ನಡುವೆಯೇ ಸಂಭವಿಸಬೇಕಾದ್ದಿಲ್ಲ. ವಿವಾಹಿತರಾಗಿ ಬದುಕು ಸಾಗಿಸುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ಹೊರಜಗತ್ತಿಗೆ ಸುಖೀಸಂಸಾರ ಎನಿಸುವಲ್ಲಿಯೂ ಇಂಥವು ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ರಂಗಪ್ಪಯ್ಯ-ಯಶೋದಾ ಮತ್ತು ಮೊಗಸಾಲೆಯವರ ಸಣ್ಣಕತೆ ಮನದ ಮುಂದಣ ಮಾಯೆಯ ಕಾಮತ್-ಗೀತಾ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲೇ ಇದು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಎರಡೂ ಪ್ರಕರಣಗಳು ರಾಯರು ಮತ್ತು ಶಶಿ ಉಡುಪರ ಪ್ರಕರಣದಂತೆ ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಮೊಗಸಾಲೆಯವರು ಒನ್ ಇಸ್ ಟು ಒನ್ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೇ ಕಟ್ಟುಬಿದ್ದು ಕಥಾನಕವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವುದು ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಾಯರಿಗೆ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಇಬ್ಬರು ಅಥವಾ ಮೂವರು ಸ್ತ್ರೀಯರು, ವಿಭಿನ್ನ ವಯೋಮಾನದವರು ಮತ್ತು ರಾಯರ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ತರದ ಅಭಿಮಾನ ಹೊಂದಿದ್ದವರು ತಗುಲಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಹೇಗಿರುತ್ತಿತ್ತು ಎನ್ನುವ ಒಂದು ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಕಾದಂಬರಿಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಹೊರಗಿನದೇ ಆಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ರಾಯರ ಪತ್ನಿ ಬದುಕಿದ್ದು ಇದೆಲ್ಲ ನಡೆದಿದ್ದರೆ ಹೇಗಿರುತ್ತಿತ್ತು, ಅಥವಾ ಪರಸ್ಪರ ಗೆಳತಿಯರಿಗೆ ರಾಯರು ಹೇಗೆ ಸಮಯ ಹಂಚುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರೊಳಗಿನ ಕಲಹಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎನ್ನುವುದೆಲ್ಲ ಕುತೂಹಲಕರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಮೂಲತಃ ಮನುಷ್ಯನ ಈ ಹಪಹಪಿ ದೇಹದ್ದೆ, ಮನಸ್ಸಿನದ್ದೆ ಅಥವಾ ಬೇರೆಯೇ ಒಂದು ಸಂಚಾರೀ ಲಹರಿಯದ್ದೇ ಎನ್ನುವುದನ್ನೆಲ್ಲ ಇಂಥ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳೇ ಒರೆಗೆ ಹಚ್ಚಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ ಕೂಡ. 

ಆದರೆ ಮೊಗಸಾಲೆಯವರು ಕಥನ ಕೇಂದ್ರಿತವಾಗಿ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತಾರೆಯೇ ವಿನಃ ಆರಿಸಿಕೊಂಡ ವಸ್ತು ಕೇಂದ್ರಿತವಾಗಿ, ವಸ್ತುವನ್ನು ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ನೋಡಿ ಕೃತಿಕಟ್ಟುವ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಕೈಹಾಕುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಾದಂಬರಿಯ ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಪುಟದಲ್ಲೇ ಎದುರಾಗುವ ಡಾ.ಪ್ರದೀಪರ ಪ್ರಶ್ನೆ, ‘ನಿನಗೆ ಈಗ ಹೆಣ್ಣು ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಲೈಂಗಿಕ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಾಗಿಯೇ ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಾಗಿಯೇ?’ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ರಾಯರು ಉತ್ತರಿಸದೇ ನುಣುಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೋ ಹಾಗೆಯೇ ಇಡೀ ಕಾದಂಬರಿ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು, ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸದೇ ನುಣುಚಿಕೊಂಡೇ ಸಾಗುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ವಯಸ್ಸು ದಾಟಿದ ಬಳಿಕ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಭಿನ್ನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹದಿಹರೆಯದ ಹುಚ್ಚು ಪ್ರೇಮ ಬೇಕೆಂದರೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಹೇಗೋ ಹಾಗೆಯೇ ದೇಹದಲ್ಲೂ ಯೌವನದ ಕೆಲವೊಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸಹಜ-ಸುಲಭ ಆಗಿ ಉಳಿದಿರುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಲೈಂಗಿಕ ಉದ್ರೇಕ ಒಂದು ವ್ಯಾಯಾಮದಂತಾಗಿ ಬ್ಲೂಫಿಲಮ್ಮಿನ ಹೊಸ ಹೊಸ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಅಷ್ಟಿಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಕಂಡು ಅದನ್ನು ಸಾಧಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಖಲನವೆಂಬುದು ಬೆನ್ನಹುರಿಯ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಮೀಟಿ ನಡುಗಿಸದೆ ಕೇವಲ ವಿಸರ್ಜನೆಯಷ್ಟೇ ಆಗಿ ಮುಗಿದುಬಿಡುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ದೇಹವನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಒಬ್ಬ ಯುವತಿಯ ಜೊತೆ ಅವಳನ್ನು ಸಂತೋಷವಾಗಿಡುವ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತ, ಖರ್ಚುಮಾಡಿ, ಪ್ರೀತಿ ತೋರಿಸಿ ಗಂಡು ಪ್ಯಾದೆ ತರ ಆಗುವುದು ನಮಗೆ ಗೊತ್ತು. ನಡುವಯಸ್ಸಿನ ಇಬ್ಬರು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಾಗಲೂ ಅದು ದೇಹದ ನೆಲೆಗೆ ಏರುವುದೇ, ಮಾನಸಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಷ್ಟೇ ತೃಪ್ತವಾಗಿರುವುದೇ ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಮೊಗಸಾಲೆಯವರು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಎದುರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆ ಎಸ್ ನರಸಿಂಹಮೂರ್ತಿಯವರು ಕೂಡ ತಮ್ಮ ಒಂದು ಕವನದಲ್ಲಿ ಕಾಮವೇ ಮೊದಲು ಬರಲಿ, ಅದು ತೃಪ್ತಗೊಂಡ ಬಳಿಕ ಬರುವ ಪ್ರೇಮವೇ ನಮಗುಳಿಯಲಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಕುದಿಬಿಂದುವಿನಾಚೆ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಮೊಗಸಾಲೆಯವರು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದರೆ ಬಹುಶಃ ಅಂಥ ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕೂಡ ಕಾಣಬಹುದಿತ್ತೇ ಅಥವಾ ಇನ್ನೇನೋ ಬೇರೆಯೇ ಆಗುವುದಿತ್ತೇ ಎನ್ನುವ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೊನೆಗೂ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. 

ಇಲ್ಲಿ ನಮಗೆ 2002ರಲ್ಲಿಯೇ ಬಂದಿದ್ದ ನಟಿ ರೇವತಿ ನಿರ್ದೇಶನದ, 2003ರಲ್ಲಿ ಮೂರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಾಚಿಕೊಂಡ ಮಿತ್ರ್ ಮೈ ಫ್ರೆಂಡ್ ಎಂಬ ಸಿನಿಮಾ, 2003ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಕವಿತಾ ಲಂಕೇಶ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಸಿನಿಮಾ, ಪ್ರೀತಿ ಪ್ರೇಮ ಪ್ರಣಯ, 2007ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಚೀನೀ ಕಮ್ ಸಿನಿಮಾ ಮತ್ತು 2014ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ನಮ್ಮ ಪ್ರಕಾಶ್ ರೈ ನಿರ್ದೇಶನದ ಒಗ್ಗರಣೆ ಎಂಬ ಸಿನಿಮಾ ಗಮನದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮೊಗಸಾಲೆಯವರು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡ ವಸ್ತುವಿಗೂ ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ನೆನಪಾಗುವ ಈ ನಾಲ್ಕೂ ಸಿನಿಮಾ ಕತೆಗಳಿಗೂ ತುಂಬ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ವಸ್ತುವಿನ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ, ಅದನ್ನು ಕೃತಿಯೊಳಕ್ಕೆ ತರಲು ಬೇಕಾದ ಕೆಲವೊಂದು ಆಯಾಮಗಳು ನಮಗೆ ಈ ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಲು ಸಿಗುವುದರಿಂದ ಬಹುಶಃ ಮೊಗಸಾಲೆಯವರು ಕೂಡ ಈ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದರೆ, ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಆಗ ಅವರು ಕಥನ ಕೇಂದ್ರಿತ ಕೃತಿಯೊಂದನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದರ ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೇ ವಸ್ತು ಕೇಂದ್ರಿತ ಕಥನವನ್ನೂ ಕಟ್ಟುತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವೂ ಸಮಗ್ರವೂ ಆದ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಕೊಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎನ್ನುವುದು ನನ್ನ ನಂಬಿಕೆ. 

ಇನ್ನೊಂದು ಈ ವಸ್ತು, ಅದನ್ನು ಮೊಗಸಾಲೆಯವರ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲೇ ಇಟ್ಟು ನೋಡುವುದಾದರೆ ಅದು ಅಷ್ಟೊಂದು ಸಮಕಾಲೀನವಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದರತ್ತ ಕೂಡ ನಮ್ಮ ಗಮನ ಇರಬೇಕಾದ್ದು ಅಗತ್ಯವಿದೆ, ಕಾದಂಬರಿಯ ಗುರುತ್ವವನ್ನು ಮಹತ್ವವನ್ನು ನಾವು ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಈ ಅಂಶವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿಯೂ ಅವಕಾಶವಿದ್ದೇ ಇದೆ ಎನ್ನುವ ಕಾರಣಕ್ಕೇ ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮೊಗಸಾಲೆಯವರ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಕಥಾನಕದ ವಸ್ತು ಬಂಧಿಯಾಗಿಲ್ಲ, ಅದು ಅವರು ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆಧುನಿಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದೇ ನನ್ನ ಉದ್ದೇಶವೇ ಹೊರತು ಇನ್ನೇನಲ್ಲ.

ಮೊಗಸಾಲೆಯವರ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ನಿಜವಾಗಿದ್ದ ಈ ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿ ನನ್ನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಕೊಂಚ ಸುಧಾರಿಸಿತ್ತು. ನಮಗೆ ಇದೆಲ್ಲ ಪತ್ರಮೈತ್ರಿ, ಇಂಟರ್ನೆಟ್, ಆರ್ಕುಟ್, ಯಾಹೂ/ರೀಡಿಫ್ ಬೋಲ್‌ಗಳ ಚ್ಯಾಟ್‌ರೂಮುಗಳಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಿಷ್ಟು ಪರಿಹಾರವಾದರೆ ನಂತರದ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ವ್ಯಾಟ್ಸಪ್, ಫೇಸ್‌ಬುಕ್, ಸ್ಕೈಪ್, ಸ್ನ್ಯಾಪ್ ಚ್ಯಾಟುಗಳಂಥ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಅವಕಾಶಗಳು ತೆರೆದುಕೊಂಡವು. ಸದ್ಯದ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಫಿಲ್ಟರುಗಳಿಲ್ಲ. ಇವತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಜಾ ತಗೊಳ್ಳೋಣವೇ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಅದು ಬಂದಿದೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ನಡುವೆ ಬಂದಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಮೊಗಸಾಲೆಯವರು ಹೇಳುತ್ತಿರುವ ಚತುರ್ವಿಧ ಪುಣ್ಯಪುರುಷಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಮ ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆ, ಗುಟ್ಟು, ರಹಸ್ಯ ಇತ್ಯಾದಿಯಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ, ಗಂಡಿಗೂ ಹೆಣ್ಣಿಗೂ. ದಶಕಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ "ಇಣುಕಿ ನೋಡುವ" ಚಪಲದ ದಿನಗಳು ಕಳೆದು ಹೋದವು ಎಂದು ಹದಿಹರಯದ ತಲೆಮಾರು ಘೋಷಿಸಿದ್ದು ನನಗೆ ನೆನಪಿದೆ. ಅಷ್ಟೇಕೆ, ಸುಮಾರು 1998 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲೇ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ವಿದ್ಯಮಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದರೆ ನಿಮಗೆ ಅಚ್ಚರಿಯಾದೀತು. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೈಕ್ಲಾಸ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಕ್ಲಬ್ಬಿನ ಸದಸ್ಯರು ಸಪತ್ನೀಕರಾಗಿ ರಾತ್ರಿಯ ಡಿನ್ನರಿಗೆ ಬಂದು ಒಂದು ಆಟ ಆಡುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಆಟ ಏನೆಂದರೆ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕಾರಿನ ಕೀಯನ್ನು ಟೀಪಾಯಿಯ ಮೇಲೆಸೆಯಬೇಕು. ಬಳಿಕ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮದಲ್ಲದ ಒಂದು ಕೀಯನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಆ ಕೀ ಯಾರದೋ ಆತನ ಮಡದಿ ಆವತ್ತಿನ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕೀ ಆರಿಸಿಕೊಂಡವನ ಸಂಗಾತಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಇದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿದ ವಯೋವೃದ್ಧರು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದವರು, ಸ್ವತಃ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನದ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ವಿಷಯ ತಿಳಿದುಕೊಂಡವರು. 2009ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ನಾಗರಾಜ ವಸ್ತಾರೆಯವರ ಒಂದು ನೀಳ್ಗತೆ ಮಡಿಲು (ಇದು ಪುಟ್ಟ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿಯೇ ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು) ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖನಾರ್ಹ. ಈ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಯುವಕನೊಬ್ಬ ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಬಳಿಯೇ ತಾನು ಈಚೆಗೆ ತೀರ ಆಧುನಿಕ ವರಸೆಯ ಹುಡುಗಿಯೊಬ್ಬಳ ಜೊತೆ ಓಡಿಯಾಡಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಘನ ಉದ್ದೇಶವಿದೆಯೆಂದೂ, ನಾಳೆ ತಾನು ಮದುವೆಯಾಗುವ ಹುಡುಗಿ ತನ್ನ ಲೈಂಗಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಸಂಭವನೀಯ ಸಾಧ್ಯತೆಗೆ ತಾನು ಈಗಿನಿಂದಲೇ ತಯಾರಾಗಬೇಕಿದ್ದು ಒಂದು ವೇಳೆ ತಾನು ಮದುವೆಯಾದ ಹುಡುಗಿಯೆದುರು ಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಅಷ್ಟೇನೂ ಆವ್‌ಸಮ್ ಅಲ್ಲ ಅನ್ನಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಅದು ತನ್ನ ಬದುಕನ್ನೇ ಸರ್ವನಾಶಗೊಳಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ತನ್ನ ವಿಚಾರ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ! ಮೊಗಸಾಲೆಯವರ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲೇ ಒಂದೆಡೆ ಸವಿತಾ ತನ್ನ ಬದುಕು ಹಾಳಾದ ಕತೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ ಗಂಡಸರಲ್ಲೂ ಯಾರು ನಪುಂಸಕ, ಯಾರು ಅಲ್ಲ ಎಂದು ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂದು ನಿಡುಸುಯ್ಯುತ್ತಾಳೆ. ಒಂದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಯೋಗ, ವ್ಯಾಯಾಮ ಎಲ್ಲ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಪುರುಷ ಇವತ್ತು ದೇಹದ ಆಕೃತಿ, ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಕ್ಕೆ, ಸಿಕ್ಸ್ ಪ್ಯಾಕು, ಫಿಗರು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಹೊರಟಿರುವುದರಿಂದಲೇ ಅಲ್ಲವೆ ಗಲ್ಲಿಗಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಜಿಮ್ಮುಗಳು ಸುರುವಾಗಿರುವುದು? ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಮೊಗಸಾಲೆಯವರು ನಿಂತು ಬರೆಯುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯಮಾನ ಅವರ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಸಂದು ಹೋದ ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣಿನ ಸಂಬಂಧದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯಲ್ಲ. ಇವತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ, ಅಥವಾ ಕನಿಷ್ಠ ಎಸ್ಸೆಮ್ಮೆಸ್ ಜಮಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿದ್ಯಮಾನವೇ. 

ಇದೆಲ್ಲ ಹೋಗಲಿ ಎಂದರೆ, ಮೊಗಸಾಲೆಯವರ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ವಾತ್ಸಾಯನನ ಕಾಮಸೂತ್ರವನ್ನು ಓದಿಕೊಂಡು ರತಿಸುಖವನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸುವಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಇಬ್ಬರೂ ಕೊಡುವ ಮತ್ತು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮನೋಧರ್ಮದಿಂದ ಒಂದಾಗುವುದು ಅಗತ್ಯ,ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಅದು ತನ್ನ ಹಕ್ಕು ಎಂಬಂತೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ, ಹೆಣ್ಣು ಅದನ್ನು ವೈವಾಹಿಕ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂಬಂತೆ ಇಷ್ಟವಿರಲಿ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ, ದೇಹ-ಮನಸ್ಸು ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತಿರಲಿ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ ಕೊಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು ಎನ್ನುವಂತೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಎಂ ಎಸ್ ಆಶಾದೇವಿಯವರು ಸ್ತ್ರೀಮತದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಮೊಗಸಾಲೆಯವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಿರುವ ತಲೆಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಹೇಗಿರುತ್ತಿದ್ದವು ಎನ್ನುವ ಕಡೆಗೂ ನಮ್ಮ ಗಮನ ಹರಿಯುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ತೀರ ಇಲೈಟ್ ಎನ್ನಬಹುದಾದ ವಕೀಲರು, ವೈದ್ಯರು, ಇಂಜಿನಿಯರುಗಳು ಮುಂತಾದ ವರ್ಗದ ವಿದ್ಯಾವಂತರನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಖಾಸಗಿತನದ ಬೆಡ್‌ರೂಮ್ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಎಲ್ಲಿತ್ತು! ಹಜಾರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೊಳಗೊಂದಾಗಿ ಬಿದ್ದುಕೊಂಡ ಬಳಿಕ ಎಲ್ಲರೂ ಮಲಗಿದ್ದನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಎಲ್ಲಿ ಯಾರು ಎದ್ದು ಬಿಡುತ್ತಾರೋ ಎಂಬ ಆತಂಕದಲ್ಲಿ ಗಡಿಬಿಡಿಯಲ್ಲೇ ಮುಗಿದು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ‘ಕೆಲಸ’ಕ್ಕೆ ವಾತ್ಸಾಯನನ ಅಗತ್ಯವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ ಅಲ್ಲವೆ! ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ, ಕೊಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳೆಲ್ಲ ಈ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇರಲೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದ ಮೇಲೆ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಮತವೆಲ್ಲಿ ಬಂತು. ಮೇಲಾಗಿ, ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಬಲ್ಲಂತೆ ಪುರುಷ ಒಂದಿಷ್ಟಾದರೂ ಹೆಣ್ಣಿನ ತೆಕ್ಕೆಗೆ ಬಿದ್ದು ಬಾಗಿದ್ದು, ಅವಳ ಕೆಲವು ಆಶೋತ್ತರಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿದ್ದು, ಅವಳ ಪರವಹಿಸಲು ಒಪ್ಪಿದ್ದು ಇದ್ದರೆ ಅದು ಈ ಕೊಟ್ಟು-ಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ, ಅದರ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದೇ ಎನ್ನುವುದು ಕೂಡ ಸತ್ಯವಲ್ಲವೆ! ಸದ್ಯ ಮೊಗಸಾಲೆಯವರು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಿರುವ ದಾಂಪತ್ಯ ಅಥವಾ ಸಾಂಗತ್ಯದ ಕತೆಯಂತೂ ಆ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಲ್ಲವೇ ಅಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಯ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ನಾ ಮೊಗಸಾಲೆಯವರು ಕೆಲವೊಂದು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅನಕೃ ಅವರ ಶನಿಸಂತಾನ, ಭೈರಪ್ಪನವರ ಜಲಪಾತ, ವಂಶವೃಕ್ಷ ಮತ್ತು ಮಂದ್ರ, ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರ ಸಂಸ್ಕಾರ, ಆಲನಹಳ್ಳಿಯವರ ಕಾಡು ಮತ್ತು ಕಾರಂತರ ಮೈಮನಗಳ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ. ಕಾದಂಬರಿಯ ಒಳಗೆ ಒಂದು ಪಾತ್ರ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಕಾದಂಬರಿ ಭಾರತೀಸುತರ ಗಿಳಿಯು ಪಂಜರದೊಳಿಲ್ಲ. ಮೊಗಸಾಲೆಯವರ ಕಾದಂಬರಿಯೊಳಗೇ ಮನದ ಮುಂದಣ ಮಾಯೆ ಎನ್ನುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣಕತೆಯೂ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಣ್ಣಕತೆಗೆ ಬಂದ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನವೇ ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ಮೊಗಸಾಲೆಯವರೂ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಣ್ಣಕತೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣು ಮಾತ್ರ ವಯಸ್ಸು ಮೀರಿದ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಅವಿವಾಹಿತಳಾದ ಯುವತಿ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷತಃ ಈ ಗಂಡು-ಹೆಣ್ಣು ಇಬ್ಬರ ನಡೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಮವಾಗಿ ಕಾಣಬಲ್ಲ ಒಂದು ಪಾತ್ರವಿದೆ. ಅದರ ಟೀಕೆ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಕೂಡ ಬಹುಮುಖ್ಯವಾದ ಕೆಲವೊಂದು ಸತ್ಯಗಳಿಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಒಡ್ಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕಾದಂಬರಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿ ಇಂಥ ಮುಖಾಮುಖಿಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ನನಗೆ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರರ "ಜೀಕೆ ಮಾಸ್ತರರ ಪ್ರಣಯ ಪ್ರಸಂಗ" ಎಂಬ ಕಿರುಕಾದಂಬರಿಯ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ನಡುವಯಸ್ಸಿನ ಮಾಸ್ತರರನ್ನು ಸೆಳೆಯುವ ಬಾಲೆ, ಇನ್ಯಾವುದೋ ತರುಣನ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡುವುದು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದರೂ ತಲ್ಲಣಿಸುವ ಮಾಸ್ತರರ ಪ್ರೇಮದ ಉತ್ಕಟತೆ, ಆ ತರುಣನ ತಲೆ ಕಂಡರೇ ಕೆರಳುವ ದ್ವೇಷ, ಸಿಟ್ಟು...ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಹುಚ್ಚಿನೆದುರು ತಾವೇ ಪೆಚ್ಚಾಗುವ ಮಾಸ್ತರರಿಗೆ ಪ್ರೇಮ ವಯಸ್ಸಿನ ಪಾಠ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ, ಬದುಕಿನ ಸತ್ಯ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಇನ್ನೊಂದು ಕತೆ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೂ ನೀಳ್ಗತೆ ಅಥವಾ ಕಿರುಕಾದಂಬರಿ. ಅದರ ಹೆಸರಾಗಲೀ, ಅದನ್ನು ಬರೆದವರ ಹೆಸರಾಗಲೀ (ಎಂ.ಎನ್.ವ್ಯಾಸರಾವ್ ಇರಬಹುದೆ?) ಈಗ ನೆನಪಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ತುಂಬ ಹಿಂದೆ ಮಯೂರದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಓದಿದ್ದು. ಬಟ್ಟೆಯಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿದ್ದ ನಾಯಕನಿಗೆ ನಡುವಯಸ್ಸು. ಅಕ್ಕತಂಗಿಯರ ಮದುವೆ, ಬಾಣಂತನ, ವರೋಪಚಾರದ ಬಾಕಿಚುಕ್ತಾ, ವಯಸ್ಸಾದ ಹೆತ್ತವರ ಪಾಲನೆ ಪೋಷಣೆ ಎಂದೆಲ್ಲ ಎಂದೂ ಮುಗಿಯದ ಸಂಸಾರ ತಾಪತ್ರಯಗಳಲ್ಲಿ ಇವನು ಮದುವೆಯಾಗದೇ ಉಳಿದುಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತಾನೆ. ನಡುವಯಸ್ಸಿನ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆಲ್ಲ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತದೇನೋ. ಇವನನ್ನು ಬಟ್ಟೆಯಂಗಡಿಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರಿದ ಹುಡುಗಿಯೊಬ್ಬಳು ಸೆಳೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಅದು ಅನುಕಂಪವೋ, ಕರುಣೆಯೋ, ಪ್ರೇಮವೋ, ಮೋಹವೋ ತಿಳಿಯದ ಗೊಂದಲ ಒಂದುಕಡೆಗಿರುತ್ತ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅವಳಿಗೆ ತನ್ನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿರಬಹುದೇ ಎಂಬ ತಳಮಳ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ. ಮನೆಯ ಒಡಕು ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳ ಸೇರ್ಪಡೆ ಉಂಟು ಮಾಡಬಹುದಾದ ತಲ್ಲಣಗಳ ಕುರಿತ ನಿರಂತರ ಚಿಂತೆ. ಪ್ರೇಮ ಅವನನ್ನು ಹೀಗೆಲ್ಲ ದಹಿಸುತ್ತ ಖುಶಿಯ ಝಲಕ್ ಕೊಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಪ್ರೇಮದ ನಾಟಕ ದುರಂತದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹೌದು, ನಾಟಕವೇ. ಹುಡುಗಿ ಬಟ್ಟೆಯಂಗಡಿಯನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ದೋಚಿ, ಅದರ ಹೊಣೆ ಇವನದಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯಕರನೊಂದಿಗೆ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಈತನ ಪಾಡು ನಾಯಿಪಾಡೇ.

ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಈ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದೇಕೆಂದರೆ, ಧಾತು ಕಾದಂಬರಿಯ ಕೇಂದ್ರ ವಿದ್ಯಮಾನ ಯಾವುದು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ. ಅದು ಮೊಗಸಾಲೆಯವರದೇ ಸಣ್ಣಕತೆ ಮನದ ಮುಂದಣ ಮಾಯೆಯ ಎದುರು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದರೂ ಅದನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೃತಿಗಳೆದುರು, ಕೆಲವೊಂದು ಸಿನಿಮಾಗಳೆದುರು ಇರಿಸಿದ್ದು ಕೂಡ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲೇ. ಅದು ಲೈಂಗಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯೋ, ಗಂಡು-ಹೆಣ್ಣು ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಪಾತ್ರವಹಿಸುವ ದೇಹ-ಮನಸ್ಸಿನ ಕುರಿತ ಗೊಂದಲವೋ ಆಗಿರದೆ ಕೊಂಚ ಬೇರೆಯೇ ಆದದ್ದು ಎನ್ನುವುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ವಸ್ತುವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ದೇ ಅದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಬಗೆ ಕೂಡ ನಮಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ಅದು ನಡುವಯಸ್ಸಿನ, ಹೆಚ್ಚಿನ ದೈಹಿಕ ಮಾನಸಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಿವೃತ್ತಿಯಿಂದಲೋ ಅತಿಯಾದ ವಿರಾಮದಿಂದಲೋ ಕುಂಠಿತಗೊಂಡಿರುವ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮನೆಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಹಾಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಬ್ಬರಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುವ ಆಫ್ಟರ್‌ನೂನ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌‍ನಲ್ಲಿ. ನಗರಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ದುಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಕೆಲವು ನಾಟಕಗಳು, ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಇದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿವೆ ಕೂಡ. ಧಾತು ಕಾದಂಬರಿಯ ರಾಯರು ಎಸ್ಸೆಮ್ಮೆಸ್ಸುಗಳಿಗಾಗಿ ಕಾಯುವ, ಹೆಣ್ಣಿನ ಮಾತು, ನಗು, ಸಂದೇಶ ಅವರಲ್ಲಿ ಜೀವ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ತುಂಬುವ ಪರಿಯಲ್ಲೇ ನಾವಿದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಹಂತದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಈ ಸಂಬಂಧ ಮುಂದುವರಿದ ಹಂತದಲ್ಲಾಗಲಿ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಡಾ.ಪ್ರದೀಪ್ ಎತ್ತಿದ ದೇಹ ಅಥವಾ ಮನಸ್ಸಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಎದುರು ನಿಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರಾಯರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವುದಾದರೆ, ಅಪರಿಚಿತರೊಂದಿಗೆ ಅಪರಿಚಿತರಾಗಿಯೇ ಇದ್ದುಕೊಂಡು ನಡೆಸುವ ಮೌಕಿಕ ಸಂಭಾಷಣೆಯಿಂದಲೇ ಒಂಥರಾ ಲೈಂಗಿಕ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಗೀಳು ಇದು, ಮನೋರೋಗ. 

ವಿವೇಕ್ ಶಾನಭಾಗ್ ಅವರ ಊರುಭಂಗ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ವಿವಾಹೇತರ ಸಂಬಂಧವೊಂದು ಚಿಗುರೊಡೆಯುವ ಹಂತದ ಹಪಹಪಿ ಮತ್ತು ಗೊಂದಲಗಳಿವೆ. ಅವರದೇ ನಾಟಕ ಬಹುಮುಖಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಬಗೆಯ ಪ್ರಸಂಗಗಳ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡರ ನಾಟಕ ಮದುವೆಯ ಆಲ್ಬಮ್ ಹಾಗೂ ಅಕ್ಷರ ಕೆ ವಿ ಅವರ ಸ್ವಯಂವರ ಲೋಕ ನಾಟಕಗಳು ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಮಗೆ ಕೊಡುತ್ತಿವೆ. 

ಒಂದು ಚರ್ಚಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಕತೆಗಾರ ಅಶೋಕ್ ಹೆಗಡೆ ಅವರು ದಾಂಪತ್ಯದ ನಿಷ್ಠೆ, ದಾಂಪತ್ಯ ಎನ್ನುವ ಸಂಬಂಧಕ್ಕಿರುವ ಮೌಲ್ಯ ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ವಿವೇಕ್ ಶಾನಭಾಗರ ಊರುಭಂಗ ಕಾದಂಬರಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಡ್ಡುತ್ತಿದೆ ಅಂತ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಅದು ನಿಜ. ಆದರೆ, ವೈವಾಹಿಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಹೊರಗೆ ಒಂದು ಸಂಬಂಧ ನಿಷಿದ್ಧ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ಅಂತ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದ್ದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಹಶಾಂಬಿಯಂಥ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಕೇಶವ ಮಳಗಿ ಅವರು puritan concept ಬಗ್ಗೆ ಆಡಿದ ಮಾತುಗಳು ನೆನಪಾಗುತ್ತವೆ. ನಾವು ಕೇವಲ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನೆರಳಿಗೆ ಬದ್ಧರಾಗಿ ನಾವು ದಾಂಪತ್ಯ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ನೋಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ ಅಲ್ಲವೆ? ಎಲ್ಲಿಯ ವರೆಗೆ ಬದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡದೆ, ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿತನ ತೋರಿಸದೇ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದೋ ಅಲ್ಲಿಯ ತನಕ ಅದು ಸಮಾಜ ವಿರೋಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಅಂತ ತಿಳಿಯಬೇಕೇಕೆ? ಊರುಭಂಗ ಕಾದಂಬರಿಯ ಶಮಿಯನ್ನೇ ಗಮನಿಸಿ. ಅವಳು ಯಾವತ್ತೂ ಮನಮೋಹನನ ಬಳಿ ನಿನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಾ, ತನಗೆ ಬೇರೆ ಮನೆ ಮಾಡಿ ನಿಲ್ಲಿಸು, ತನ್ನನ್ನೇ ಮದುವೆಯಾಗು ಎಂದೆಲ್ಲ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ನಿನ್ನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು dis-own ಮಾಡಬೇಡ ಎಂಬುದಷ್ಟೇ ಬಹುಶಃ ಅವಳ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿತ್ತು ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಪಾರ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದ ಯಾರಿಗೋ ಮನಮೋಹನ ತನ್ನ ಕುರಿತು, ಈ ಹುಡುಗಿ ಯಾರು ಎಂದು ವಿವರಿಸಿ ಹೇಳುವ ರೀತಿಗೇ ಅವಳು ಬೇಸತ್ತು ದೂರವಾದಂತಿದೆ. ಹೀಗೆ ದಾಂಪತ್ಯಕ್ಕೆ, ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿಗೆ ನಾನು ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಇದ್ದರೆ ಅದು ದಾಂಪತ್ಯದ ಸಹಜ ಧರ್ಮ, ನಾನು ಹಾಗಿರುವುದು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿ ಅಷ್ಟೆ. ನಾನು ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿಗೆ ನಿಷ್ಠನಾಗಿದ್ದೇನೆ ಎನ್ನುವುದೇ ಒಂದು ಅಹಂಕಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದಾದ ಸಂಗತಿ ಆಗುವುದಾದರೆ, ಲೈಂಗಿಕ ಪಾವಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ದೇಹದ ಸ್ತರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಭಿಚಾರವನ್ನೇ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೂ ತನ್ನ ದೈಹಿಕ ಪಾವಿತ್ರ್ಯದ ಕುರಿತು ಅಹಂಕಾರವಿರುವುದಾದರೆ ಅದರ ಗರ್ವಭಂಗ ಕೂಡ ಅನಿವಾರ್ಯವೇ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಆದರ್ಶಗಳ ನಿಜವಾದ ಸ್ವರೂಪ ನಮಗೆ ಹೊಳೆಯುವುದೇ ನಾವು ಅದನ್ನು ಮೀರಿದಾಗ, ನಾವು ವಾಯ್ಡ್ ಆದಾಗ. ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಅಗ್ನಿಪರೀಕ್ಷೆ ಆಗ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ವಿವೇಕ ಶಾನಭಾಗರ ನಾಟಕ ಬಹುಮುಖಿಯ ಈ ಭಾಗ ಗಮನಿಸಿ:

"ಬೆಳಗಿನ ಹತ್ತು ಗಂಟೆಯಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ನಾಲ್ಕರವರೆಗೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಜಗತ್ತು. ಗಂಡಸರು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ, ಮಕ್ಕಳು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋದ ಮೇಲೆ ಉಳ್ಳವರ ಮನೆಯ ಹೆಂಗಸರ ಖಾಲಿ ಜಗತ್ತು. ಇಲ್ಲೊಂದು ಬಗೆಯ ಬೇಸರ ಇದೆ. ಬರೀ ಬೇಸರ. ಅದು ಹಾಗೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವಂಥದ್ದಲ್ಲ. ಮಧ್ಯವಯಸ್ಸಿಗೂ ಬಹಳ ಮುಂಚೆಯೇ ಹುಟ್ಟಿದ ಬೇಸರ. ಬೋರ್. ನಿರಾಳತೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಬೇಸರ. ಏನನ್ನಾದರೂ ಮನಸ್ಸು ಅಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗದೇ ಇದ್ದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸಮಾಧಾನ ಇದೆಯೇನು? ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಪಾರ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕಡೆಯೂ ಗಂಡಂದಿರ ಕೆಲಸವನ್ನೇ ಚರ್ಚಿಸ್ತಾ ಇದ್ದರು. ಇವರಿಗೇನು ಸ್ವಂತ ಮಾತೇ, ಸ್ವಂತ ಕತೆಯೇ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೆ. ಇತ್ತು - ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಕೇಳುವವರು ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡರೆ ಅಂತಸ್ತಿಗೆ ಕುಂದು. ಮಕ್ಕಳು ಕೇಳಲು ತಯಾರಿಲ್ಲ. ಗಂಡನಿಗೆ ಪುರಸತ್ತಿಲ್ಲ. ಇವರಿಗೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ಅಭಿರುಚಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಪುಸ್ತಕ ತಗೋತಾರೆ ಓದಲ್ಲ. ಕೊಳ್ಳೋದನ್ನೇ ಅನುಭವಿಸೋದು ಅಂದ್ಕೋತಾರೆ. ಮಾತಿಗೆ ಜನ ಇಲ್ಲ. ನಾನು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಿಗೇ ನನ್ನ ಕಿವಿ ಕೊಟ್ಟೆ. ಬರೀ ಇಷ್ಟೇ ಆದರೆ ಯಾವನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ? ಹಾಗಾಗಿ ಅದಕ್ಕೆ ಯೋಗ ಧ್ಯಾನ ಸೇರಿಸಿ ಸಾತ್ವಿಕ ಕಳೆ ಕೊಟ್ಟೆ. ಅವರಿಗೂ ನನ್ನ ಫೀಸು ಕೊಡಲೊಂದು ದಾರಿ ಇರಬೇಕಲ್ಲ. ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಫಾರ್ ಮನಿ ಅಂತ ಗಂಡಂದಿರಿಗೆ ಕಾಣಿಸಬೇಕಲ್ಲ. ಜಗನ್ನಾಥನಿದ್ದವನು ಗುರು ಜಕ್ಕೂಜಿ ಆದೆ." (ಪುಟ 35)

ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಇದು ಬರೀ ಹೆಂಗಸರ ಗೋಳು ಅಂದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಿಲ್ಲ.

ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡರ ನಾಟಕ ಮದುವೆಯ ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ದೃಶ್ಯ ಐದು ಗಮನಿಸಿದರೆ ನಿಮಗೆ ಇದರ ತೀವ್ರತೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಚ್ಯಾಟ್ ಇದೆ. ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಕೆಫೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ವಿಮಲಾ ಎಂಬ ಪಾತ್ರ ಕಂಪ್ಯೂಟರಿನೆದುರು ಕುಳಿತು ಪ್ರೇಕ್ಷರಿಗೆ ಧ್ವನಿ ಮಾತ್ರ ಕೇಳಿಸುವ ಒಂದು ಪಾತ್ರದೊಂದಿಗೆ ರೋಲ್‌ಪ್ಲೇ ಮಾಡುವ ದೃಶ್ಯವಿದು. ಈ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಢಾಳಾಗಿಯೇ ಮೌಕಿಕ ರತಿಕ್ರೀಡೆ ಇದೆ. ಇದು ಮೊಗಸಾಲೆಯವರು ಕೆಲವೊಂದು ಐಡಿಯಲ್ಸ್‌ನಡಿ ಸಭ್ಯತೆ, ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಟ್ಟುಪಾಡಿನ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೇ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಿರುವ ಆದರೆ ಸಮಕಾಲೀನ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಹಾಗಿಲ್ಲದೇ ಇರುವ ಒಂದು ವಿದ್ಯಮಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದ, ನೈಜ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಮಹತ್ವದ್ದು.

ಕಾದಂಬರಿಯ ಎರಡನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಶಿ ಉಡುಪ ಅವರದೇ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಇಡೀ ಬದುಕಿನ ಕತೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದೂರದ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುವ ಚೆನ್ನಿಗರಾಯನಂಥ ಆಕೆಯ ತಂದೆ, ಆತನಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇರಬಹುದಾದ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಇಲ್ಲಿ ಆ ತಂದೆಯ ತಮ್ಮನೇ ತನ್ನಣ್ಣನ ಮಡದಿಯ (ಶಶಿ ಉಡುಪ ಅವರ ತಾಯಿ) ಮೇಲೆ ಹಾಕುವ ಕೆಟ್ಟ ದೃಷ್ಟಿ, ಆಕೆಯ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ, ಅಪ್ಪ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದಾಗಿ ತಾಯಿಯ ತವರಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಶಶಿ ಉಡುಪ, ಅಲ್ಲಿ ಸಹಪಾಠಿ ಹುಡುಗನೊಬ್ಬನ ಪಿಪಾಸೆ, ಮುಂದೆ ಮಂಡ್ಯದ ವಾಸ, ಮಾವನ ಆಸರೆ, ಅತ್ತೆಯ ಅರೆಮನಸ್ಸಿನ ಸಹಕಾರ, ನೌಕರಿಯ ಗೋಳುಗಳು, ಬದುಕಿನ ಹೊಸ್ತಿಲ ತನಕ ಬಂದು ವಾಪಾಸಾಗುವ ಸಹವರ್ತಿಗಳ ಲೈಂಗಿಕ ಬದುಕುಗಳ ಸಮಾಚಾರ, ಕತೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ತುಂಬಿವೆ. ಆದರೆ ಅಜ್ಜಿ, ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ, ತಾಯಿ ಕಡೆಯ ಅಜ್ಜಿ, ಮಾವಂದಿರು ಯಾರೂ ಕೂಡ ವಯಸ್ಸಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಶಶಿ ಉಡುಪರ ಮದುವೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಮತ್ತು ಈ ಯಾವುದೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಶಶಿ ಉಡುಪ ಅವರಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕ ಕಾಮನೆಗಳು ಹೊತ್ತಿ ಉರಿದ ವಿವರಗಳಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಕೊಂಚ ಅಸಹಜವಾದ ನಿರೂಪಣೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಇದು ಶಶಿ ಉಡುಪರ ನಿರೂಪಣೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಮೊಗಸಾಲೆಯವರ ನಿರೂಪಣೆಯ ಹದ, ವಿವರಗಳ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವರು ಸಾಕಷ್ಟು ಗಮನ, ಪೋಷಣೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ದೈನಿಕದ, ಬದುಕಿನ ಮನೆವಾರ್ತೆ ವಿವರಗಳು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಹೆಣ್ಣಾಗಿ ಶಶಿ ಉಡುಪರ ಬದುಕಿನ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣಿನ ಬದುಕಿನ ಯಾವ ವಿವರಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ಬರುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಅವು ಅಲಂಕಾರದ, ಸೀರೆ ಒಡವೆಗಳ, ಅಡುಗೆ, ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನಗಳ ಅಥವಾ ಇಂಥ ಯಾವ ಸ್ತರದವೂ ಆಗಿರಬಹುದಿತ್ತು. ಎಂಥಾ ಬದುಕಿನಲ್ಲೂ ಇಂಥವು ಇಣುಕುವುದೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದರೆ ನಂಬುವ ಮಾತೆ? ಹಾಗಿದ್ದೂ ಶಶಿ ಉಡುಪರ ಬದುಕಿನ ನಡೆ, ಅಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸಂಬಂಧಿಕರ ನಡೆನುಡಿಯ ವಿವರ ಎಲ್ಲವೂ ಅತ್ಯಂತ ವಾಸ್ತವಿಕ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನದ್ದು ಅನಿಸುವಂತಿದ್ದು ಆ ಭಾಗ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಒಂದಷ್ಟು ಕಾಲ ಇದು ಇಡೀ ಕಾದಂಬರಿಯ ಮೂಲ ಎಳೆಯಿಂದ ಸರಿದು ಕಾದಂಬರಿಯ ಒಡಲನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಡುವುದರಿಂದಾಗಿ ಇವೆಲ್ಲ ಚೆನ್ನಾಗಿವೆ. ಇಂಥ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಶಶಿ ಉಡುಪ ಅವರಿಗೆ ರಾಯರ ಕತೆ, ಮನದ ಮುಂದಣ ಮಾಯೆ ಒಡ್ಡುವ ಆಕರ್ಷಣೆ ಸಹಜವಾದದ್ದು ಎಂಬಂತೆ ಈ ಭಾಗ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವುದು ನಿಜ. ಆದರೆ ಗಂಡಿನ ಬಗ್ಗೆ ಶಶಿ ಉಡುಪರ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳೇನಿದ್ದವು, ಆಕೆಯ ಮಾನಸಿಕ ದೈಹಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳೇನಿದ್ದವು ಎನ್ನುವ ಕುರಿತು ಈ ಭಾಗ ಗಾಢ ಮೌನವಹಿಸುತ್ತದೆ. 

ಧಾತು ಎಂದರೆ ಕೊಂಕಣಿಯಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರ, ಪ್ರಜ್ಞೆ, ಸ್ವಯ ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥವೂ ಇದೆ. ಹೆಣ್ಣು ಗಂಡಿನ ಸಂಬಂಧ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮುದ ನೀಡುವಂಥದ್ದು. ಇನ್ನೊಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ, ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಬಯಸುವಂಥಾದ್ದು ಕೂಡ. ಇನ್ನೊಂದು ಜೀವದ ಬದುಕು-ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಲು ಹೊರಟ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅದರ ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬದ್ಧನಾಗಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅದು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ, ಆತಂಕದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೂಡ. ನಾವು ಒಂದು ಕಾರು ಕೊಂಡರೆ, ಆಸ್ತಿ ಕೊಂಡುಕೊಂಡರೆ ನಾಳೆ ದಿನ ಅದಕ್ಕೂ ನಮಗೂ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದರೆ ಅದನ್ನು ಮಾರಿ ಕಳಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ತೊಡಗುವ ಸಂಬಂಧ ಆ ಬಗೆಯದ್ದಲ್ಲ. ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸುರುವಾತು ಎನ್ನಬಹುದಾದ ಒಂದು ಬಿಂದು ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತದೆ, ಅಂತ್ಯ ಎನ್ನುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವ ಸಂಬಂಧವೂ ನೀವೇನೇ ಮಾಡಿದರೂ ಮುಗಿಯಿತು ಎನ್ನುವುದಿಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಎಚ್ಚರದ ಹೆಜ್ಜೆ ಎರಡು ಬದುಕು-ಭವಿಷ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಸ ಅಪಾಯ, ಸಾಹಸಕ್ಕೊಡ್ಡುವಂಥವು. ಮೊಗಸಾಲೆಯವರ ಕಾದಂಬರಿ ನಮ್ಮೆದುರು ತೆರೆದಿಡುವ ಸಂಕೀರ್ಣ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಈ ನಿಟ್ಟಿನವು. ಕಾಮದ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಲಿ, ಸ್ತ್ರೀ ಪುರುಷ ಸಮಾನತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಾಗಲೀ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಎಳೆಯಾಗಿ ನನಗಂತೂ ಕಂಡಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದೇನಿದ್ದರೂ ಕಾದಂಬರಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿನ ನಿರಾಸೆ ಹುಟ್ಟಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಮೊಗಸಾಲೆಯವರು ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪೋಷಣೆ ನೀಡದೆ, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಥಾನಕದ ನಿರೂಪಣೆಯಾಚೆ ಬೆಳೆಸುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದೇ. 

ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಚರ್ಚಿಸಿ ವಸ್ತುವಿನ ಬಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತ ಮೊಗಸಾಲೆಯವರು ಅದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಬಗೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಹೇಳುತ್ತ ಬಂದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವೇನೆಂದರೆ ಈ ಕಾದಂಬರಿ ನನ್ನ ಸಮಕಾಲೀನ ಬದುಕಿಗೆ ಹೇಗೆ ಮುಖ್ಯ, ಎಷ್ಟು ರಿಲವಂಟ್ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಸಮಕಾಲೀನ ತಲೆಮಾರು (ಅಂದರೆ ನನ್ನೊಂದಿಗೇ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಎಲ್ಲ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಹೊಚ್ಚಹೊಸ ತಲೆಮಾರು ಕೂಡ) ಇದನ್ನು ಯಾಕೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಹೇಳುವುದು. ನಾನು ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 1986-89ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನ ಅಪರಾಹ್ನ ನಾನು ಊಟ ಮುಗಿಸಿ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಬರುತ್ತಿರುವಾಗ ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತಮ್ಮ ವಿಳಾಸ ಕೊಟ್ಟು ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹ ಬೆಳೆಸಬಹುದೇ, ತಮಗೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪತ್ರ ಬರೆಯಬಹುದೇ ಎಂದು ಕೇಳಿಕೊಂಡರು. ನಾನು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತೊಂದು ಓದಿಕೊಂಡಿದ್ದೆನಾದ್ದರಿಂದ ಒಂದು ಸ್ನೇಹ, ಒಂದಿಷ್ಟು ಪ್ರೀತಿಗೆ ಹಾತೊರೆವ ಮನುಷ್ಯನ ಆಳದ ಹಂಬಲವನ್ನು ಇಷ್ಟು ನೇರವಾಗಿ ಕಂಡು ಅವಾಕ್ಕಾದೆ. ಮುಂದೆ ಪತ್ರಮೈತ್ರಿಯ ಹಲವಾರು ಆವೃತ್ತಿಗಳು ನನಗೆದುರಾಗಿದ್ದವು. ನನ್ನ ಹತ್ತು ಹದಿನೈದು ಮಂದಿ ಕಾಲೇಜು ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ನಾನು ತುಂಬ ವರ್ಷ ಪತ್ರ ವ್ಯವಹಾರ ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಆ ಪತ್ರಗಳು ತುಂಬ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಆ ಹತ್ತು ಹದಿನೈದು ಮಂದಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಿಬ್ಬರಾದರೂ ಅವುಗಳನ್ನು ತುಂಬ ಪ್ರೀತಿ ಗೌರವದಿಂದ ಕಾಣುವವರಿದ್ದರು. ಹೊಸಳ್ಳಿ ದಾಳೇಗೌಡ ಎನ್ನುವವರು ಪತ್ರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ ಪತ್ರಮೈತ್ರಿಯಲ್ಲೂ ನಾನು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಕಾಲ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದೆ. ಬಹುಶಃ ನನಗೆ ಹಾಲಾಡಿ ಮಾರುತಿರಾಯರು ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಇಲ್ಲೇ. (ಹಾಲಾಡಿ ಮಾರುತಿರಾಯರ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರಿಗೆ ಗೊತ್ತು. ಇವರು ಹರೆಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಾಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಕಾರಣಾಂತರದಿಂದ ಆಕೆಯನ್ನೇ ಮದುವೆಯಾಗುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮುಂದೆ ಇಳಿವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಅಮೆರಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವುದು ತಿಳಿದು ಸಂಪರ್ಕ ಏರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಆ ಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ಹಾಲಾಡಿಯವರು ವಿಧುರರಾಗಿದ್ದರು. ಆಕೆಯೂ ಪತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗ ಹಾಲಾಡಿಯವರಿಗೆ ಹೊಸದೊಂದು ಯೋಚನೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಈಗ ತಮ್ಮ ಪ್ರೇಯಸಿಯನ್ನು ಏಕೆ ವಿವಾಹವಾಗಬಾರದು ಎನ್ನುವುದೇ ಆ ಯೋಚನೆ. ಆದರೆ ಅಮೆರಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೇನು, ಎಷ್ಟು ವಿದ್ಯಾವಂತರಾದರೇನು, ಎರಡೂ ಕಡೆ ಮಕ್ಕಳು ಮರಿಮಕ್ಕಳು ಈ ಮದುವೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊಡುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಹಾಲಾಡಿಯವರು ಆಕೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮುಂದೆ ಅವರು ತಮಗಿಂತ ಕಿರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನ ಒಬ್ಬರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕೊನೆಗಾಲದ ತನಕ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ನಡೆಸಿ ಒಂದು ಮಾದರಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದವರು.) ನಿವೃತ್ತ ಅರಣ್ಯಾಧಿಕಾರಿ ನಾರಾವಿ ಗೋಪಾಲಶೆಟ್ರು ಕೂಡ ನನ್ನ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಆಪ್ತ ಗೆಳೆಯರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರನ್ನೆಲ್ಲ ಯಾವತ್ತೂ ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದಿಲ್ಲ. ಫೋನಿನಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದು ಕೂಡ ಇಲ್ಲ. ಅದೆಲ್ಲ ಬೇಕು ಅನಿಸಿರಲೂ ಇಲ್ಲವೆನ್ನಿ. ಆದರೆ ಮುಂದೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಲ್ಲಿ (ನಾನು ನನ್ನ ಮುವ್ವತ್ತೈದನೆಯ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಲುಪುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಹನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ-ಬಿಟ್ಟು ಮಾಡಿದವ) ಹುಡುಗಿಯರ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಎದುರಿಸಿದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳಿವೆ. ಕತೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಬರೆಯತೊಡಗಿದ ಬಳಿಕ ವಿಳಾಸ ಹಿಡಿದು ಪತ್ರ ಬರೆದು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳಿವೆ. ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ಕು, ವ್ಯಾಟ್ಸಪ್ಪು ಇತ್ಯಾದಿ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿಸಿದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳೂ ಇವೆ. ಒಂದು ವಯಸ್ಸಿನಾಚೆ ಮತ್ತು ಆಗಲೇ ಸಾಕಷ್ಟು ಅನುಭವಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಇವೆಲ್ಲವೂ ತಲೆ ತಿನ್ನುವ, ಕಿರಿಕಿರಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವ, ಸುಮ್ಮನೇ ನಮ್ಮ ಸಮಯ ಮತ್ತು ನೆಮ್ಮದಿ ಹಾಳುಗೆಡಹುವ ಪ್ರಕರಣಗಳಷ್ಟೇ ಆಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆಯೇ ಹೊರತು ದೀರ್ಘಾವಧಿ ನೆಮ್ಮದಿ, ಸುಖ ಇಂಥ ಸಂಬಂಧಗಳಿಂದ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ, ಅದೇನಿದ್ದರೂ ನಮ್ಮೊಳಗಿನಿಂದಲೇ ಸಿಗಬೇಕಾದ್ದು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಮೇಲಷ್ಟೇ ನನಗೆ ಇವತ್ತು ನನಗಿಂತ ಕಿರಿಯ ತಲೆಮಾರು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಿರಿಯ ತಲೆಮಾರು ಕೂಡ ಮುಗ್ಗರಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಎಲ್ಲಿ, ಏಕೆ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಎನ್ನುವುದೆಲ್ಲ ಕಾಣತೊಡಗಿದೆ. ಇವತ್ತು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬಗಳಿಲ್ಲ. ಫ್ಲ್ಯಾಟು ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟುಗಳಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧ ದಂಪತಿಗಳು, ವಿಧುರ ವಿಧವೆಯರೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವೆಲ್ಲ ಒಂಥರಾ ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮದಂತಿವೆ. ಇವರಿಗೆ ಆಸರೆ ಯಾರು? ಒಂದು ದಿನ ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಸತ್ತು ಬಿಡುವ ಇವರ ಶವದ ವಿಲೇವಾರಿಯಾದರೂ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ಚಿಂತೆ ಅದೇ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರದೂ ಅಲ್ಲವೆ? 
ಹಾಗಂತ ಕೌನ್ಸೆಲಿಂಗ್ ಸುರುಮಾಡಲಾರೆ. ಎಲ್ಲರೂ ಅವರವರ ಶಿಲುಬೆಯನ್ನು ಅವರವರೇ ಹೊರಬೇಕು. ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ತನುವನ್ನು, ಮನವನ್ನು ತಾವೇ ಸಂತೈಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. 

ಅದೇ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮೊಗಸಾಲೆಯವರ ಕಾದಂಬರಿಯ ನಿಜವಾದ ಮುದ್ದೆ ಏನು ಎನ್ನುವುದು ಕೂಡ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಕತೆಯೇನು, ಕಾದಂಬರಿಯೇನು, ನನಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿರುವುದು ಹಿರಿಯ ಜೀವ ಮೊಗಸಾಲೆಯವರ ಜೀವನ ಪ್ರೀತಿ, ಜೀವಪರ ಕಾಳಜಿ. ಅದು ಎಲ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ನಿಲ್ಲುವುದಲ್ಲವೇ? ಅದಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ಮೆಚ್ಚುಮಾತಿನ ಹಾರ ಬೇಕೆ? ಆ ಹೃದಯದ ಔದಾರ್ಯ ಭೂಮಿತೂಕವಲ್ಲವೆ? Bodies are separate, Minds overlap and Soul is one ಎನ್ನುವ ಮಾತಿದೆ. ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಮಾತು, ನಗು, ಸ್ನೇಹ, ಸಂಬಂಧ, ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ, ಸಾಂಗತ್ಯ, ಸಹವಾಸ, ಜೊತೆಗಾರಿಕೆ ಬದುಕಿಗೆ ಏನನ್ನೋ ತುಂಬಿಕೊಡುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ಭರವಸೆ ನಿಮಗಿದ್ದರೆ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಕೈಚಾಚಿ, ನೀವು ಕೈ ಚಾಚಿದ್ದು ನಿಮಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅಂಥ ಯಾವುದೂ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಂದ ಸಿಗುವುದಕ್ಕಿಲ್ಲ, ಒಳಗಿನ ಟೊಳ್ಳನ್ನು ಹೊರಗಿನಿಂದ ತುಂಬುವುದಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎನಿಸಿದರೆ ಅದನ್ನು ಒಳಗಿನಿಂದಲೇ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಾದಿ ಹಿಡಿಯಿರಿ. ಎರಡೂ ಸಂಘರ್ಷದ್ದೇ, ಕಾಲು ಜಾರುವಂಥಾದ್ದೇ. ಆದರೆ ಕೊನೆಗೂ ಪಮುಕ್ ಹೇಳಿದಂತೆ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ಸಂತೋಷವಾಗಿರುವುದೇ ಮುಖ್ಯ. ಪ್ರೀತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೊತೆಗಿದ್ದಾಗ ಮನುಷ್ಯ ಸಂತೋಷವಾಗಿರುತ್ತಾನಂತೆ. ಇದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಾಗ ಕೆಮಾಲ್ ಜೊತೆ ಅವನ ಪ್ರೀತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವಳು ಇಹಲೋಕ ತ್ಯಜಿಸಿ ವರ್ಷಗಳೇ ಕಳೆದಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಅವನು ನೆನಪುಗಳಲ್ಲಿ, ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಉದ್ದೀಪಿಸುವ, ಜೀವಂತಗೊಳಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅವಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಬದುಕುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ತನ್ಮೂಲಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷವಾಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ತಾನೇ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಆ ಕಾದಂಬರಿಯ ಹೆಸರು ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಇನ್ನೊಸೆನ್ಸ್. ಇದು ಒಂದು ವಾಸ್ತವವಾಗಿಯೂ ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪಮುಕ್ ಹೇಳಿದ ವಿಚಾರ ನಾವಂದುಕೊಂಡಷ್ಟು ಸರಳವಾಗಿಲ್ಲ, ಆ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚೇ ಧ್ಯಾನಿಸಿ ನೋಡಿ. ಮನುಷ್ಯ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಬದುಕಿರುವುದೇ ಯೋಚನೆಗಳಲ್ಲಿ, ನೆನಪುಗಳಲ್ಲಿ ಎಂದು ನನಗಂತೂ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಅನಿಸತೊಡಗಿದೆ. ಅವನ ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಇಂಟೆಲೆಕ್ಚುವಲ್ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ತೊಲಗಿಸುವಂಥ ಒಂದು ನಿಲುವು ಇದು. ಇದು ಕೂಡ ಸರಳವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಾನು ಹೇಳಬೇಕಾದುದನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ.
ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Monday, April 2, 2018

ಚೌಕಟ್ಟಿಲ್ಲದ ಕನ್ನಡಿಗಳು, ಕಿಟಕಿಗಳು...

ಎಸ್. ಎಫ್. ಯೋಗಪ್ಪನವರ್ ಅವರ ಹೊಸ ಕಾದಂಬರಿ ‘ಶೋಧ’ ಕೆಲವು ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿರುವ ಬಗೆಯಲ್ಲೇ ಒಂದು ವಿಶೇಷವಿದೆ. ತೀರ ಎಚ್ಚರದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ತೀರ ಜಾಗರೂಕ ಕಥಾಜಗತ್ತನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಹಾಗೆಂದರೆ ಹಾಗೆ - ಹೀಗೆಂದರೆ ಹೀಗೆ ಎನ್ನುವಂತೆ ಎಷ್ಟು ಬೇಕೋ ಅಷ್ಟೇ ಮಾತನಾಡುತ್ತ, ಆಡಿದ ಮಾತಲ್ಲೇ ಆಡದಿರುವುದನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತ ಸಾಗುವ ಹಾದಿ ಅಕ್ಷರಶಃ ಕತ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ನಡಿಗೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ಒಪ್ಪಲೇ ಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಮಾಡುತ್ತ ಯೋಗಪ್ಪನವರ್ ಒಂದು ಹೊಸ ಶೋಧಕ್ಕೆ ತೊಡಗುತ್ತಾರೆಯೇ ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ಹೊಳಹು, ಸತ್ಯ, ತೀರ್ಮಾನ, ದರ್ಶನ ಕೊಡುವ ದುಡುಕು ತೋರಿಸದೇ ಇರುವುದರಿಂದ ಈ ಕೃತಿಯ ಜೊತೆ, ಕೃತಿಕಾರನ ಜೊತೆ, ಈ ಕೃತಿಯ ಜಗತ್ತಿನ ಜೊತೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಈ ಕೃತಿಗೆ ಬೆನ್ನುಡಿ ಬರೆದಿರುವ ಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ ತೋಳ್ಪಾಡಿಯವರ ಜೊತೆ ಕೂಡ ಅವರವರದೇ ಅಂತಃಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಬಹುದು, ಜಗಳ ಮಾಡಬಹುದು, ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು. ಇವತ್ತಿನ ದಿನ ಕಷ್ಟದ್ದಾದ ಒಂದು ಸ್ಪೇಸ್ ಇಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಮೊದಲ ನಮನ ಸಲ್ಲಬೇಕು. ಹಾಗೆ ನಾನಿಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುವುದು ಒಂದು ಸಂವಾದ, ನನ್ನೊಳಗಿನ ಸ್ವಗತ. ಇದರಿಂದ ಕೃತಿ ಪರಿಚಯವಾದಲ್ಲಿ ಅದು ಉಪ ಉತ್ಪನ್ನ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಆಡಿರುವುದೆಲ್ಲ ಕೃತಿಯ ಮೂಲ ಉತ್ಪನ್ನವೇ. ಹಾಗಾಗಿ ಕೃತಿಯ ಜಾಣ್ಮೆಯೆಲ್ಲದರ ಜೊತೆಗೂ ಈ ಸಂವಾದಕ್ಕೆ ಕೂಡ ನಂಟು ಅನಿವಾರ್ಯ.


ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಅರ್ಥಹೀನವೂ, ನಿರರ್ಥಕವೂ, ನಿರುಪಯುಕ್ತವೂ ಎನಿಸುವ ನಮ್ಮ ಈ ಬದುಕಿಗೆ ಒಂದು ಅರ್ಥವಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ಊಹೆ, ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಬಹಳ ಇಷ್ಟವಾಗುವ ನಂಬಿಕೆ. ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ದೃಢೀಕರಿಸುವುದು ಸಾಹಿತ್ಯ. ಆರಂಭ, ಅಂತ್ಯ ಎನ್ನುವುದು ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಸಾವೇ ಆಗಿರುವ ಬದುಕಿನ ವ್ಯಕ್ತಮಧ್ಯದ (ಅಡಿಗ) ಹೋಳುಗಳನ್ನು ಆಯ್ದು ಅದಕ್ಕೊಂದು ಆಕೃತಿಯನ್ನೂ, ಅರ್ಥವನ್ನೂ ದಕ್ಕಿಸಿ ಏನನ್ನೋ ಕಾಣಿಸಲು ಒಂದು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಒಂದು ಹೋಳು ಇಲ್ಲ. ಇದ್ದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಅದರಷ್ಟಕ್ಕೇ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುವ ಅರ್ಥವೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಥವತ್ತಾದ ಹೋಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಮತ್ತು ಆ ಅಗತ್ಯ ನಮಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಒಂದು ಚಿತ್ರವೇನಿದೆ, ಅದು ಕೇವಲ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾದ ಒಂದು ಸತ್ಯ. ಪರಿಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯಗಳಿಲ್ಲದೇ ಹೋದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಹೋಗುವ ಸತ್ಯ. 


ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವೂ ಆದದ್ದು ಎಂದು ನಾವೆಲ್ಲ ತಿಳಿಯುವ ಗಣಿತ ಕೂಡ ಒಂದು ಸತ್ಯವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೊರಡುವಾಗ ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಸುಳ್ಳನ್ನು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಸತ್ಯ ಎಂದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ ಎನ್ನುವಲ್ಲಿಂದಲೇ ತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಗಣಿತದ್ದು ಕಲ್ಪಿತ ಸತ್ಯವೇ ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಸದ್ಯ ಬದಿಗಿಟ್ಟು ಇದನ್ನು ನೋಡಬೇಕಿದೆ! ಹೀಗೆ ಬದಿಗಿಡುವುದು ಕೂಡ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪರಿ. ಒಂದು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಅದು ಎಕ್ಸ್ ಎಂದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ ಎಂತಲೋ, ಮೂಲ ಬೆಲೆ ನೂರು ರೂಪಾಯಿ ಎಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ಇನ್ನೊಂದು ಇಂತಿಷ್ಟು ಎಂತಲೊ ಇಲ್ಲದ್ದರ ಮೇಲೆ ಇರುವುದನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೂಡ ಹಾಗೆಯೇ ಕೆಲವೊಂದು ಚಲನಶೀಲ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು, (ಸ್ಥಿರ)ಸ್ತಬ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ತನಗೆ ಬೇಕಾದ ಉಳಿದ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಜೀವಂತವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ತನ್ನ ಕಥಾಜಗತ್ತನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೇ ಕೊಂಚ ಬೇರೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಜಾಯ್ಸ್ ಸಿಗ್ನಿಫಿಕೆಂಟ್ ಡೀಟೇಲ್ಸ್ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಮುಂದೆ ನೋಡೋಣ. ಎರಡೂ ಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಒಂದು ವಾಸ್ತವದ ಯಥಾವತ್ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ತುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ವಾಸ್ತವದ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಕೃತಕವಾಗಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿ ಕಲ್ಪಿತ ವಾಸ್ತವದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿರುವುದನ್ನು ನೀವು ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕ ಗಮನಿಸದೆ, ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಇದೇ ನಿಜ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಮಾಡಿ ನಿಮಗೆ ಅತ್ಯಂತ ವಾಸ್ತವಿಕವಾದ ಒಂದು ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟು ಬದುಕಿನ ಸತ್ಯವನ್ನು ಕಾಣಿಸುವ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಕೈಯಿಕ್ಕುತ್ತದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಬದುಕಿನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಎಂದು ನಾವು ನಂಬುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಪ್ರತಿಬಿಂಬದ ಮೂಲ ಬಿಂಬವಾದ ಬದುಕು ನಮಗೆ ಕೊನೆಗೂ ಅನೂಹ್ಯವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲ, ಅಷ್ಟಿಷ್ಟು ಅರ್ಥವಾಗಿದೆ ಎಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಇನ್ನೂ ಪೂರ್ಣವಾಗಿಯೇ ಇಲ್ಲದ ಒಂದು ಆಗಲೇ ಅರ್ಥವಾಗಿದೆ ಎಂದಾದರೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ನಮಗೆ ಅರ್ಥವಾಗಿರುವುದು ಯಾವುದು, ಏನು?

ಇಲ್ಲಿಯೇ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಇನ್ನೆರಡು ತಂತ್ರಗಳು ರೂಪಕಗಳದ್ದು ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಭಾಷೆಯದ್ದು. ರೂಪಕಗಳು ಕೂಡ ಸರಿಸುಮಾರು ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ, ಯಾವುದು ಅಲ್ಲವೋ ಅದನ್ನು, ಯಾವುದು ಹೌದೋ ಅದಕ್ಕೆ - ಹೋಲಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಹೌದಾಗಿರುವುದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನಿಜಗೊಳಿಸುವ, ಪುನರ್-ಸೃಷ್ಟಿಗೊಳಿಸುವ, ‘ಹೌದು’ ಎನ್ನಿಸುವ, ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯಾರಿಗೂ ನಿಜವಾದ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈ ಹೇಗಿದೆಯೋ ಅಂಥ ಮುಖವುಳ್ಳ ಹುಡುಗಿ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಚಂದ್ರವದನೆ ಎಂದಾಗ ಎಲ್ಲರ ಮುಖವೂ ಅರಳುತ್ತದೆ. ಇದು ರೂಪಕ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುವ ಒಂದು ಭ್ರಾಂತಿ. ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಭಾಷೆಯಾದರೂ ಮಾಡುವುದೇನನ್ನು? ಹೇಳುವುದರ ಮೂಲಕ ಹೇಳದೇ ಇರುವುದನ್ನು ಕಾಣಿಸುವುದು ಕಾವ್ಯ (ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ). ಒಂದು ಬಿಂದುವನ್ನು ಮೂಡಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಇಡೀ ವೃತ್ತವನ್ನು ನೀವು ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಕಾವ್ಯ (ಪ್ರಸೂನ್ ಜೋಶಿ). ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅರ್ಥದ ಹಂಗಿನಿಂದ ಪಾರು ಮಾಡುವುದು ಕಾವ್ಯ (ಕೀರಂ ನಾಗರಾಜ್). ಜಾಯ್ಸ್ ಹೇಳುವ ಸಿಗ್ನಿಫಿಕೆಂಟ್ ಡೀಟೇಲ್ಸ್ ಕೂಡ ಇದೇ ನಿಟ್ಟಿನದು. ಕವಿ ಭಾವ ಪ್ರತಿಮಾ ಪುನರ್-ಸೃಷ್ಟಿಯ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲೇ ಯಾವುದನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು/ಬಾರದು, ಯಾವುದನ್ನು ಎಷ್ಟು ಹೇಳಬೇಕು/ಬಾರದು, ಯಾವುದನ್ನು ಹೇಗೆ ಹೇಳಬೇಕು/ಬಾರದು, ಯಾವುದನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕು/ಬಾರದು ಎನ್ನುವುದರ ಮೂಲಕ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕತ್ತಲೆ ಬೆಳಕಿನಾಟ ಆಡುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ನುರಿತ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ (ಈ ಶಬ್ದದ ಮಾಯೆಯೇ ಒಂದು ರೂಪಕವಲ್ಲವೆ!) ಮಾಡುವುದೂ ಇದನ್ನೇ. ಬಹುಶಃ ಇದು ಎಲ್ಲ ಕಲೆಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದಿಷ್ಟು ಆಗುತ್ತಲೇ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮೀರಿದ ಒಂದು ಸಂದಿಗ್ಧವನ್ನು ಕೂಡ ನಾವು ಗಮನಿಸುವುದಿದೆ. ಬಹುಶಃ ಇದು ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾದದ್ದು. ಡಾ||ಯು ಆರ್ ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರು ಒಂದೆಡೆ ಭಾರತೀಯ ಮನಸ್ಸು ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳನ್ನು ಬದುಕುತ್ತಿರುತ್ತದೆ ಎಂದಿದ್ದರು. ಅವನಿಗೆ ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತಗಳು ನಿಜ. ತನ್ನ ತಂದೆ, ತಾತ ಕೂಡ ನಿಜ. ತನ್ನ ವರ್ತಮಾನವಂತೂ ಹೇಗಿದ್ದರೂ ನಿಜ. ಜೊತೆಗೆ ಮುಂದಿನ ಸಂತತಿ ಕೂಡ ನಿಜ. ಅವನು ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಇಹಕ್ಕೂ ಪರಕ್ಕೂ ಸಲ್ಲುವಂತೆ ಬದುಕುವ ಮನೋಧರ್ಮವನ್ನು ಸಹ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಅಳೆದು ನೋಡಿದರೆ ಬಹುಶಃ ಅವನ ಇಹದಲ್ಲಿ ಪರದ ಪಾಲೇ ಹೆಚ್ಚು. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ದರ್ಶನಗಳು, ವೇದೋಪನಿಷತ್ತು, ಗೀತೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರಗಳು, ಎಲ್ಲಾ ಸೇರಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಒಂದು ಅರಿವು, ಜ್ಞಾನ ಏನಿದೆ ಅದನ್ನು ಪ್ರಮಾಣ ಎಂದು ನಂಬಿ ನಮ್ಮ ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ನಿಂತಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಯೋಗಪ್ಪನವರ್ ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಬೆನ್ನುಡಿ ಬರೆದಿರುವ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ ತೋಳ್ಪಾಡಿಯವರಿಗೆ ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಒಂದು ಪ್ರಮಾಣ. ಅವರು ಅಲ್ಲಿಂದ ಉಳಿದಿದ್ದನ್ನು ಅಳೆಯಬಲ್ಲವರು, ಜಿಜ್ಞಾಸೆಗೊಡ್ಡಬಲ್ಲವರು, ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ, ಉತ್ತರಿಸಿ ಸಂಶಯಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಬಲ್ಲವರು, ಅಸ್ಪಷ್ಟವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಗೊಳಿಸಬಲ್ಲವರು ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ಕಾಣಬಲ್ಲವರು.

ಆದರೆ ನಾವು ಭಗವದ್ಗೀತೆಗೆ ಪ್ರಮಾಣ ಹುಡುಕುವವರು. ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟು ದೀರ್ಘವಾದ ಒಂದು ಉಪನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ತಗುಲಿದ್ದೀತು, ಅಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಉಳಿದವರೆಲ್ಲ ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಇತ್ಯಾದಿ ನಮ್ಮ ಶಂಕೆ. ಸಂಶಯಾತ್ಮಾ ವಿನಶ್ಶತಿ ಎನ್ನುವ ವಾಕ್ಯ ನಮ್ಮ ಸಂಶಯವನ್ನಂತೂ ನಾಶ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ನಮ್ಮ ಸುಡುಸುಡು ವರ್ತಮಾನದಲ್ಲಿ ಏನೋ ಆಗಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಇವೇ ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಮಂದಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಇನ್ನೇನೋ ಮಾಡಿರುವುದು, ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ನಮಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ನಮ್ಮ ನಿಜವಾದ ಇಹ-ಪರದ ಸಂಘರ್ಷದ ರೂಪುರೇಷೆಗಳನ್ನೇ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಪುನರ್-ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡಿರುವುದು ನಿಜ. ಆದರೆ, ಕೆಲವೇ ದಶಕಗಳ ಹಿಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಇದ್ದ ಇಹ-ಪರದ ಸಂಘರ್ಷ ಬೇರೆಯೇ ನೆಲೆಯದ್ದಾಗಿತ್ತು ಎನ್ನುವುದು ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ನಿಜ. ಇದು ಕಾಲದ ಮಹಿಮೆ. ನಾವು ಆ ತಲೆಮಾರಿನ ಸಂಘರ್ಷದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡೇ ಇಂದಿನ ಗತಿ-ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಸಾಧ್ಯತೆ ಅಥವಾ ದೌರ್ಭಾಗ್ಯ ಪಡೆದವರಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ನೆಲೆಗಟ್ಟು ತೀರ ಬೇರೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ನೆಲೆಯಲ್ಲ, ಕಥನದ ಕಲ್ಪಿತ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಚಿಂದಿ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವೂ ಅಲ್ಲ. ಒಂದು ಅರಿವು/ಜ್ಞಾನದ ಶಾಖೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅದನ್ನು ರಿಕ್ತಗೊಳಿಸಿದ, ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ತವನ್ನು ಮೂಲವಾಗಿಸಿದ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಭ್ರಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶವನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ನೆಲೆಯೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ ತೋಳ್ಪಾಡಿಯವರಿಗಾಗಲಿ, ಎಸ್ ಎಫ್ ಯೋಗಪ್ಪನವರ್ ಅವರಿಗಾಗಲಿ ಮುಕ್ತಿ, ವಿನಾಯಿತಿ ಇಲ್ಲ. 

****

ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಾವ್ಯ ಎಲ್ಲ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಓದಿನಿಂದ ದರ್ಶನ ದಕ್ಕಬಹುದು ಎಂದೆಲ್ಲ ನಾವು ನಂಬುತ್ತೇವೆ. ಅದು ಒಂದು ಸೀಮಿತ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಜ.

ಮನುಷ್ಯನ ಕಣ್ಣು ತುಂಬ ಇತಿಮಿತಿಗಳಿರುವ ಕಣ್ಣು. ಬೆಕ್ಕಿನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಣ್ಣಗಳ ವಿವೇಚನೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲವೂ ಕಪ್ಪು-ಬಿಳುಪು ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಯಾರಿಗೆ ಗೊತ್ತು! ಆಕಾಶ ನೋಡಿ ಊಳಿಡುವ ನಾಯಿಗೆ ಅಪರಲೋಕದ ಜೀವಿಗಳು, ಅಂದರೆ ಯಮದೂತರು, ಪ್ರೇತ-ಭೂತ-ಪಿಶಾಚಾದಿ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸರೆಲ್ಲ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಯಾರಿಗೆ ಗೊತ್ತು!! ಮಾನವ ಮಾತ್ರನ ಬರಿಗಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಲಾಗದ ವಿಶ್ವರೂಪ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ತನ್ನ ಮಿತ್ರ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ದಿವ್ಯದೃಷ್ಟಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾನಲ್ಲ, ಅದನ್ನು ಸಂಜಯನಿಗೂ ನೀಡುತ್ತಾನಂತೆ. ಟೆಕ್ನಿಕಲಿ ಅದು ನಿರೂಪಣೆಯ ತಂತ್ರವಷ್ಟೇ ಇರಬಹುದು. ಸಂಜಯನಲ್ಲವೆ ನಮಗೂ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಅಲ್ಲಿ ಏನೇನಾಯ್ತು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಹೇಳುವವ? ಇಡೀ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ನಿರೂಪಿಸಿದವ ಅವನೇ! ಇದನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ ದಿವ್ಯದೃಷ್ಟಿಗೆ ಅವನು ಹೇಗೆ ಅರ್ಹನೊ, ಅದಕ್ಕೇನು ಕತೆಯಿದೆಯೊ (ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ ಬಿಡಿ, ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ-ಕಾರಣ ಸಂಬಂಧ ಇಲ್ಲದ್ದು ಏನೂ ಇಲ್ಲವಲ್ಲ!) ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ.

ಹೇಳಲು ಹೊರಟಿದ್ದು, ಮನುಷ್ಯನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾ ಇಲ್ಲ, ಅವನು ಕಾಣಲು ಅಸಮರ್ಥನಾಗಿರುವ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಗತಿಗಳು ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲೇ, ಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತು ರೇಡಿಯೋ ತರಂಗಾಂತರಗಳಂತೆಯೇ ಸಾಕಷ್ಟಿವೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನ. (2015ರ ಪುಲಿಟ್ಜರ್ ಪ್ರೈಜ್ ಪಡೆದ ಕೃತಿಯ ಹೆಸರು All the Light We Cannot See! (Anthony Doerr)) ಅಂದರೆ, We are virtually blind to many things. May be more so than what we can actually see!!
ಇದು ಪೂರ್ತಿ ನಿಜವಾದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಬಲ್ಲ ಹೊರಗಿನ ವ್ಯಕ್ತಿ ಯಾ ಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ ನಾವೆಲ್ಲ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ತಡಕಾಡುತ್ತಾ ಇರುವ ಪೆದ್ದುಗಳಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾ ಇರುತ್ತೇವೆ. ಒಂಥರಾ ಬಿಗ್‌ಬಾಸ್ ಮನೆಯ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳ ಹಾಗೆ ಅನ್ನಿ. ಟೀವಿ ನೋಡುತ್ತಾ ಇರುವ ನಿಮಗೆ ಅವರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗೊತ್ತು. ನಿಮ್ಮನ್ನೂ ಎಷ್ಟು ಬೇಕೋ ಅಷ್ಟೇ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿರಿಸುತ್ತಾ ಬರುವ ಬಿಗ್‌ಬಾಸ್‌ಗೆ, ಚಾನೆಲ್‌ನವರಿಗೆ ನಿಮಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗೊತ್ತು. ಮೊನ್ನೆ ಮೊನ್ನೆ ಬಯಲಾದ ಸೀಕ್ರೆಟ್ ರೂಮಿನ ಗೋಟಾಳೆ ಕೆಲವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿದ್ದೂ ಹಲವರಿಗೆ ಗುಟ್ಟಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದ್ದ ಹಾಗೆ.

So to say, ನಾವು ತಿಳಿಯದೇ ಇರುವ ಭಾಗ ಹೆಚ್ಚು, ತಿಳಿದಿರುವುದು ಕಡಿಮೆ. ತಿಳಿದಿದೆ ಅಂದುಕೊಂಡಿರುವ ಭಾಗವನ್ನೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಿರುವುದಿಲ್ಲ, ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೋಡಿದರೆ, ಓದಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿಯುವ, ಹಿಂದಿನ ಬಾರಿಯ ತಪ್ಪು ಅರಿವಿಗೆ ಬರುವ ಹಾಗೆ ನಮ್ಮದೇ ಬದುಕಿನ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲವಲ್ಲ! ಅವು ನೆನಪು-ಮರೆವುಗಳ ಭೂತಕಾಲಕ್ಕೆ ಸಂದಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹಾಗಾಗಿ, ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಎವಿಡೆನ್ಸ್ ಇಲ್ಲದ, ನೆನಪು-ಕಲ್ಪನೆ-ಕನಸು-ಭ್ರಮೆ-ಸತ್ಯ ಎಲ್ಲವೂ ಕಲಸುಮೇಲೋಗರವಾಗಿರುವ ಅವುಗಳ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾರ್ಟೆಮ್ ಕೂಡಾ ಮತ್ತಷ್ಟು ತಪ್ಪುಗಳಿಗೆ, ತಪ್ಪುಗ್ರಹಿಕೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು. We are guided by our own known and unknown prejudice.

ಇಂಥ ಕುರುಡುಗಣ್ಣ, ಮೊಂಡು ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಮನುಷ್ಯ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಾಣಬಲ್ಲ ಮತ್ತು OUTSIDER ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ನಿರಪೇಕ್ಷ ಗ್ರಹಿಕೆಗಳಿರುವ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಬಲ್ಲ ಒಂದು ವಸ್ತು - ಅಂಥದ್ದೊಂದು ಇರುವುದೇ ಆದಲ್ಲಿ - ಮಾತ್ರ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು, ದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಕೊಡಬಹುದೇ ಹೊರತು, ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವ, INSIDERS ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಲ್ಲ ಅಲ್ಲವೆ? ನಿನಗೇ ಪೂರ್ಣದೃಷ್ಟಿಯಿಲ್ಲದೇ ಇರುವಾಗ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಯಾವುದರ ದರ್ಶನ ದಕ್ಕಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ನಿನಗಿದೆ! ಅದೇನಿದ್ದರೂ ಕುರುಡ ಬಣ್ಣಿಸುವ ಆನೆಯಾಗದೇ? ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಂತೆಯೇ ಕುರುಡರು ನಾವು! ನಮಗೊಬ್ಬ ಸಂಜಯ ಬೇಕು ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ ಆ ದಿವ್ಯದೃಷ್ಟಿಯೂ ಇರಬೇಕು. ಇದೆ ಎಂದು ನಾವು ಕುರುಡಾಗಿ ನಂಬಬೇಕು ಎನ್ನುವುದೇ ಭರತವಾಕ್ಯ! ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೇನು ಗೊತ್ತು ನಿಜಕ್ಕೂ ಏನು ನಡೆಯುತ್ತಾ ಇತ್ತು ಅಂತ? ಸಂಜಯ ಹೇಳಿದ, ಅವನು ನಂಬಿದ! ಹಾಗೆಯೇ ನಾವೂ ನಂಬಿದೆವು.

ಬಟ್, ನಾವು ಈ ಇತಿಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮರೆತು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಲ್ಲವರಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತೇವೆ, ಬದುಕುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ಬರೆಯುತ್ತೇವೆ. ಇದು ಸಹಜ ಮತ್ತು ಸರಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ODD ಅನಿಸುವಂಥದ್ದೇನಿದೆಯಪ್ಪಾ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ.

ಇಷ್ಟಿದ್ದೂ ನಮಗೆ ಆಗಾಗ ಒದಗುವ ಆರನೇ ಇಂದ್ರಿಯದ ಹೊಳಹುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕುತೂಹಲ ಉಳಿದೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಮನುಷ್ಯ ಆಡುವುದನ್ನು, ಬರೆಯುವುದನ್ನು ಅದರ ಒಳಪದರ ಕಾಣಬಲ್ಲ ಎಕ್ಸ್‌ರೇ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಗ್ರಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇದ್ದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು. ಬೇಕು ಅದು. ಬಹುಶಃ ನಾವು ಸ್ವಲ್ಪ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ಅಷ್ಟಿಷ್ಟು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದ್ವೇಗದಿಂದ, ಸಿಟ್ಟು-ದ್ವೇಷ-ಈರ್ಷ್ಯೆಯಿಂದ, ಅತಿಯಾದ ಸಂತೋಷ, ಮಿತಿ ಮೀರಿದ ಅಭಿಮಾನದಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿಷಯವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವಾಗ ಮಾತ್ರ ಒಳಗಣ್ಣಿಗೆ ಮಬ್ಬು ಕವಿಯುತ್ತದೆ.

ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾವು ‘ಕಲ್ಪಿತ ನಡವಳಿಕೆ’ ಯನ್ನಷ್ಟೇ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಕಲ್ಪಿತ ಪಾತ್ರಗಳು, ಅವರವರ ಕಲ್ಪಿತ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದೊಂದಿಗೆ, ಕಲ್ಪಿತ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು, ಕಲ್ಪಿತ ಉದ್ದೇಶಪೂರೈಕೆಗೆ ಬೇಕಾದಂತೆ ಕಲ್ಪಿತ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಸಹಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಮತ್ತಿಲ್ಲಿ ನೀವು ಒಬ್ಬ ಕಲ್ಪಿತ ಓದುಗ, ಬರಹಗಾರನಿಗೆ. ನಿಮಗೆ, ನೀವು ಕಲ್ಪಿತ ಕಥಾನಕದ ಹೊರಗಿದ್ದು ನೋಡಬಲ್ಲವರಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ನಿಮಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ, ಎಲ್ಲವೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನೀವು ಇರುವ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದ ಹೊರಗಿನ ಒಂದು ಆವರಣ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ನೀವು ಆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಆತನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಒಳಗೇ ಬಂಧಿಯಾಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ. ನಿಜಕ್ಕೂ ಹೊರಗಿನದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದಾದ ಒಂದು ಹೊರವ್ಯಾಪ್ತಿ ಇರುವುದೇ ಆದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮೀರಿದ ಹೊರಗಿನ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಇರುವುದು ಕೂಡ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಆ ಪ್ರಜ್ಞೆ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ ದಕ್ಕದ್ದು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ ನೀವು ಕಲ್ಪಿತ ವಾಸ್ತವಕ್ಕೇ ಸೇರಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಅದನ್ನು ಮೀರಿದವರಲ್ಲ ಮತ್ತು ಹಾಗಿರುತ್ತ ನೀವು ಆ ಮಿತಿಯೊಳಗೇ ಇದ್ದು ಇದನ್ನು ಮೀರಿದ ಒಂದು ಪ್ರಜ್ಞೆ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇರಬಹುದು ಎಂದು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರಿ ಅಷ್ಟೇ, ಇದು ಕಲ್ಪಿತ ಸಾಧ್ಯತೆಯೇ ಹೊರತು ‘ಸತ್ಯ’ ಅಲ್ಲ.

"ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಾತ್ರ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಗುಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದೂ, ತಾನು ತನಗೇ ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೂ ನಿನಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಲಿ" - ಇದು ಬ್ರಹ್ಮ ಕೊಟ್ಟ ವರವಂತೆ ವಾಲ್ಮೀಕಿಗೆ. ಡಾ||ಯು ಆರ್ ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, ‘ಇದು ಸಾಲದು!’

"ಪರಕಾಯ ಪ್ರವೇಶದ ಒಳ-ನೋಟಗಳ ತನ್ಮಯತೆ ತತ್ಪರತೆಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಈ ವಾಕ್ ಸಿದ್ಧಿಯ - ಅಂದ ಮಾತು ತತ್‌ಕ್ಷಣವೇ ನಿಜವೆನ್ನಿಸುವ - ವರವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

"ಕಾವ್ಯದ ಮಾಂತ್ರಿಕತೆ ಎಂದರೆ ಇದೇ."

- ಕೊನೆಗೂ ಅದು ಮಾಂತ್ರಿಕತೆ. ಸತ್ಯದ ಬಳಿಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ತಲುಪಿಸಬಲ್ಲ. ಸತ್ಯದರ್ಶನ ಮಾಡಿಸಬಲ್ಲ, ಸತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಬಲ್ಲ ಮಾಂತ್ರಿಕತೆಯೆ? ಹಾಗಂದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ‘ಲಿಂಗ ಮೆಚ್ಚಿ ಅಹುದು ಅಹುದು ಎನಿಸುವಂಥ’ - ಯಾರಿಗೆ ಅನಿಸುವಂಥ?! ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಕೂತು ಅಹುದು ಅಹುದು ಎಂದು ತಲೆಯಾಡಿಸುತ್ತಿರುವವರು ಇಲ್ಲಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಯಾರು!!!

****

ಯೋಗಪ್ಪನವರ್ ಅವರ ಶೋಧ ತೊಡಗುವುದು, ಮುಂದುವರಿಯುವುದು ಒಬ್ಬ ಪೋಲಿಸ್ ಪೇದೆಯೊಂದಿಗೆ. ಮೊದಲು ದೇವರು,ಧರ್ಮ ಬಂತು. ಅದು ನಮಗೆ ಸ್ವರ್ಗ ನರಕಗಳ ಆಮಿಷ ಮತ್ತು ಭಯ ಒಡ್ಡಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಚೌಕಟ್ಟು ಒದಗಿಸಿತು. ನಂತರ ಕಾನೂನು, ಕೋರ್ಟು ಬಂತು. ಪೋಲೀಸು,ಜೈಲುಗಳ ಭಯವೊಡ್ಡಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಚೌಕಟ್ಟು ಒದಗಿಸಿತು. ತದನಂತರ ಒಂದು ಲಾಜಿಕ್ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಬದುಕು ಯಾವ ಲಾಜಿಕ್ಕಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆಯೊ, ಅದು ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣ ನಿಯಮವನ್ನು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಒಪ್ಪುತ್ತೇವೆ. ಸರ್ ಐಸಾಕ್ ನ್ಯೂಟನ್ ಹೇಳಿದ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ರಿಯೆಗೂ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾದ ಮತ್ತು ಸಮನಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ನಿಯಮವನ್ನೇ ಆಧ್ಯಾತ್ಮವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಲಾಜಿಕ್ಕು ಅದು. ಸರಳವಾಗಿ ಕರ್ಮ ಸಿದ್ಧಾಂತ. ಇದಕ್ಕೆ ದೇವರು ತೀರ ಅಗತ್ಯವೇನಲ್ಲ. ಪೋಲೀಸೂ ಅನಿವಾರ್ಯನಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಈ ಲಾಜಿಕ್ಕಿನ ಭಾಗವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಅಷ್ಟೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಯೋಗಪ್ಪನವರ್ ಆರಿಸಿಕೊಂಡ ಪೋಲೀಸು, ಅವನು ಕೇಂದ್ರ ಪಾತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಅವಳಿಯಂತೆ, ನೆರಳಿನಂತೆ, ಎರಡೂ ಎರಡಲ್ಲ, ಒಂದೇ ಎನ್ನುವಂತೆ ಇರುವುದು, ಸಂಯೋಜಿಸಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಒಂದು ತಂತ್ರ.

ಇಲ್ಲೊಂದು ಶೋಧವಿದೆ. ಅಪರಾಧಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದುಕೊಂಡಿರುವ ಪೇದೆ, ತೀರ ಆಪ್ಯಾಯಮಾನವಾದ ಒಂದು ಸನ್ನಿಧಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದೇನೆಂದು ನಂಬುವ ನಿರೂಪಕ ಇಬ್ಬರೂ ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವುದು ಒಬ್ಬನನ್ನೇ ಎನ್ನುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ನಿರಂತರವಾದ ಅನುಮಾನವೂ ಖಾತ್ರಿಯೂ ಇದೆ. ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ರೇಖಾಚಿತ್ರ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಿದೆ. ಕಂಡಿದ್ದೇನೆಂದುಕೊಂಡ ರೂಪು ಮನದ ಭಿತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೇನೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿ ಬಾರಿಯೂ ಅವನ ಗುರುತು ಹತ್ತುವುದು ಅವನು ಕಣ್ಮರೆಯಾದ ಬಳಿಕ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಕೂಡ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲದೆ, ಅವನು ಬಿಳಿಯ ಎತ್ತಾಗಿ, ಬಿಳಿ ದಿರಿಸಿನ ಶಲ್ಯಹೊದ್ದ ಶಾಂತಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ, ಹೊಲಸಿನಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿತೆಗೆದಂತಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಸೇವಕನಾಗಿ, ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಧಗಧಗಿಸುವ ಬೆಂಕಿಯನ್ನೇ ಉಗುಳುತ್ತಿರುವ ಹೆಣ್ಣಾಗಿಯೂ, ಎದೆ ಹಾಲ ಎರೆವ, ಹಸಿವು ನೀಗಿಸಿ ಪೊರೆವ ತಾಯಾಗಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಜೀವ-ಜೀವಿ, ಲಿಂಗಿ-ನಿರ್ಲಿಂಗಿ, ಗುಣಿ-ಅವಗುಣಿ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಅತೀತವಾಗಿ ಉಳಿಯುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿರುವುದು ಕೂಡ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ವಿಶೇಷವೇ. 

ಇಲ್ಲಿ ಶೋಧ, ಹುಡುಕಾಟ ಅಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ನಿಜ, ಯಾವತ್ತೂ ಅದು ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕೊಂದು ಅಂತ್ಯವಾಗಲಿ ಉತ್ತರವಾಗಲಿ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ಶೋಧ ಮುಗಿದೂ ಮುಗಿಯದಂತೆ ಕಥಾನಕ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಯೋಗಪ್ಪನವರ್ ಕಟ್ಟಿರುವ ರೀತಿ ಹಲವು ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುವುದಕ್ಕೆ, ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ರಂಗಕ್ಕೆ ತರುವುದಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಕಲ್ಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿಯೇ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಫ್ಯಾಂಟಸಿ, ರೂಪಕ, ಕಾವ್ಯ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಯೋಗಪ್ಪನವರು ಸಮರ್ಥವಾಗಿಯೂ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿಯೂ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಕೂಡ ಕಥಾನಕದ ಮೂಲ ಎಳೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡೂ ಕಾಣದಂತೆ ಹರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಅವನು ಶಿವನೆ, ಅದು ನಂದಿಯೆ, ಅವಳು ಕಾಳಿಯೆ ಎಂದೂ ನೀವು ನೋಡಬಹುದು. ಅವನೊಬ್ಬ ರಾಬಿನ್‌ಹುಡ್ ಇರಬಹುದೇ, ಸಿದ್ಧಾಂತ, ಆದರ್ಶ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡ ನಕ್ಸಲ್ ಇರಬಹುದೇ, ಅಲ್ಲಿ ಬಂದಾತ ಮದರ್ ಥೆರೆಸಾ, ಕ್ರಿಸ್ತ ಇರಬಹುದೇ ಎಂದೂ ನೀವು ನೋಡಬಹುದು. ಅವನು ಸಂತೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಪವಾಡಪುರುಷನಂತೆಯೂ, ಇವನು ಅಲೆಮಾರಿ ವಿಭ್ರಾಂತನಂತೆಯೂ ಕಂಡರೆ ತಪ್ಪೇನಿಲ್ಲ. 

ಈ ಕೃತಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪುಟವೂ ಸುಟ್ಟ ಬೆರಳಿನಂತೆ ಓದುಗನ ಎದೆಯ ಮೇಲಾಡಲಿ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಗಮಿಸುವವನ ಕೊನೆಯ ಕೂಗಿನಂತೆ ಕೇಳಲಿ ಎಂದು ಆಶಿಸುವ ಕೃತಿಕಾರರ ಆಶಯ, ಬೆನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ ತೋಳ್ಪಾಡಿಯವರು ತಮ್ಮ ಅದ್ಭುತ ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯದಿಂದ ಮತ್ತು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ರಿಲ್ಕೆ-ವ್ಹಿಟ್‌ಮನ್ನರ ನುಡಿಗಳಿಂದ ಒದಗಿಸಿದ ತೇಜಃಪೂರ್ಣ ಪ್ರಭಾವಳಿಯ ಆಶಯ ಎರಡನ್ನೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಓದುಗರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಸಿಗಲಿ ಈ ಕೃತಿಗೆ ಎನ್ನುವುದು ನನ್ನ ಹಾರೈಕೆ. ಅಂಥ ಪ್ರತೀ ಓದುಗನಲ್ಲೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಜಿಜ್ಞಾಸುವೊಬ್ಬ ನಿರಂತರ ಹುಟ್ಟುತ್ತಿರಲಿ ಎನ್ನುವುದು ನನ್ನೆದೆಯ ಹಂಬಲ.
(ಈ ಲೇಖನ ಟಿ ಎಸ್ ಗೊರವರ ಅವರ ಸಂಪಾದಕತ್ವದ ‘ಸಂಗಾತ’ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಚೊಚ್ಚಲ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತ)
ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Friday, March 30, 2018

ಅಲ್ಲೊಂದು ಚೂರು ಇಲ್ಲೊಂದು ಚೂರು...

ಒಂದು ದಿನ ನಾನು ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಯಾರದೋ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭಾವಭಂಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಕದ್ದು ಪೋಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ನುಡಿಮುತ್ತುಗಳು.....ಸುತ್ತ ನನ್ನ ಅಭಿಮಾನೀ ಸಹಪಾಠಿಗಳು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹುಡುಗಿಯರು. ಆಗ, ಅಚಾನಕವಾಗಿ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೆ. ಯಾರೋ ಕೊಳಕು ಹುಡುಗ. ಹೋಟೆಲಿನವನಿರಬೇಕು ಎನಿಸಿತು, ಆಕ್ಷಣಕ್ಕೆ. ಈಗ ಎಲ್ಲ ನೆನಪುಗಳ ಮಹಾಪೂರವೇ ಅಲೆಅಲೆಯಾಗಿ ಪ್ರವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಆ ಹುಡುಗ ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಸರಳನಾಗಿದ್ದ. ಗಿಮ್ಮಿಕ್‌ಗಳು, ನಾಟಕೀಯ ಚಲನೆಗಳು ತಿಳಿದಿರದವ. ಬೆಳೆದಂತೆಲ್ಲ ತಾನು ತನ್ನದೇ ಅಂತರಂಗದೊಳಗೆ unfit animal ಆಗಿ ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಆ ಪೆದ್ದು ನಗೆಯಲ್ಲಿ, ಸಂಕೋಚದ ಮುದ್ದೆಯಂತಿದ್ದ ಆ ಮುಖದಲ್ಲಿ, ಕೊರಳಲ್ಲಿದ್ದ ಮಾಸಿದ ಕಾಶೀದಾರದಲ್ಲಿ, ಹಳೆಯ ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ಖಾಕಿ ಚಡ್ಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಆ ಚಡ್ಡಿಯ ಕಾಲುಗಳಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಸೊಟ್ಟ ಕಾಲುಗಳನ್ನಿಟ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ - ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಗದಂತೆ ಅಡಗಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ತನ್ನಲ್ಲೆ ಎಂಬ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯೇ ಇಲ್ಲದೆ - ಬದಲಾಗಿ ಈ ಬೆದರುಗೊಂಬೆಯ ವೇಷವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೇ ಸಾರುವವನ ಹಾಗೆ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ನನ್ನನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತ ನಗುತ್ತಿದ್ದ, ಗೊಗ್ಗರು ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತ. ಕೊನೆಗೂ ಆ ಹುಲ್ಲುಗಳನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತ ಮಾತು ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದ ನನಗೆ ಹೊಳೆಯಿತು, ಆ ಹುಡುಗ ನಾನೇ ಆಗಿದ್ದೆ!

ಎಂಥ ಆಘಾತ! ಫಕ್ಕನೆ ಎಚ್ಚರವಾಗಿತ್ತು ನನಗೆ. ಆಗಿನ್ನೂ ಮುಂಜಾವದ ನಾಲ್ಕುಗಂಟೆ. ನನ್ನೊಳಗೇ ನಾನು ಭಾಷಣ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಢಾಂಬಿಕತೆಯನ್ನು ಇದಕ್ಕಿಂತ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ವಿಡಂಬಿಸಬಲ್ಲ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರತಿಮೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಹಾಗೆ ಕನಸು ನನ್ನನ್ನು ಕಂಡು ಕೇಕೇ ಹಾಕಿ ನಕ್ಕಿರಬಹುದು. ನನಗೆ ತುಂಬ ಅವಮಾನವಾಗಿತ್ತು. ಆನಂತರ ನಾನು ಭಾಷಣ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟೆ.


ಮೇಲಾಗಿ, ಆನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಹುಡುಗ ನನ್ನನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಆಗಾಗ ನಾನೇ ಅವನನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುವುದು ಸುರುವಾಯ್ತು. ಹೀಗೆ ಕಡಲಿನ ಎದುರು ದಟ್ಟವಾಗುತ್ತ ಹೋಗುವ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ, ಸಮುದ್ರದ ನೀರು ಕೂಡಾ ಕಪ್ಪಾಗುತ್ತ ನಿಗೂಢತೆಯನ್ನು ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಉಕ್ಕಿಸತೊಡಗುವಾಗ ನಾನು ನನ್ನ ಗರ್ಭದೊಳಗೆ ಬೆಳೆಯತೊಡಗುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಆ ವಿಚಿತ್ರ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸಿಗರೇಟ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಇದ್ದ ಹಾಗೆ. ಬಿಯರ್ ಕುಡಿಯುತ್ತಿರುವ ಹಾಗೆ, ಗುಟುಕು ಗುಟುಕಾಗಿ...... ಏನೋ ಆತಂಕ, ಭಯ, ಆಳದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮಟೆ ಬಡಿಯುತ್ತಿರುವ ಹಾಗೆ.... (ಡಿಸೆಂಬರ್ 1997)

ಚಿಂತಾಮಣಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಮುಖ
ಚಿಂತಾಮಣಿಯ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಭಾಷಣಮಗ್ನ
ಮನಸ್ಸು, ಮನಸ್ಸಿನ ಶೇಕಡಾ ತೊಂಭತ್ತು ಪಾಲು; ಕಣ್ಣು
ಹಾಯುತ್ತಿತ್ತು ಮುಖದಿಂದ ಮುಖಕ್ಕೆ, ಹುಡುಕುತ್ತಿತ್ತು
ರೇವುಳ್ಳ ನಡುಗಡ್ಡೆಯೊಂದ, ತಂಗಲು ನಿಮಿಷ; ತಂಗಿ
ಅಂತರಂಗದ ಅನಂಗ ಭಂಗಿಗೆ ತಕ್ಕ ಭಂಗಿ, ದೃಷ್ಟಿಗೆ ದೃಷ್ಟಿ
ಬಡಿತಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಪ್ರತಿ ಬಡಿತ ಕೊಡುವಿನ್ನೊಂದು
ಸಮ ಹೃದಯದ ನಿಗೂಢ ಸಹಕಂಪನದ ರೋಮಾಂಚ
ಪ್ರತಿಫಲಿಸಬಲ್ಲೊಂದು ಮುಖವ. ಹಠಾತ್ತಾಗಿ
ಮೂಡಿತ್ತಲ್ಲಿ ಅಗೋ, ಅಗೋ ಸಭಾಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಮಾಪ್ತ ಮುಖ,
ಮಾತಿನಾಚೆಯ ಸಹಸ್ಪಂದಿ; ಮಾತಿಲ್ಲದೆಯೆ
ಇಂಗಿತವನರಿವ ಸಹಭಾಗಿನಿಯ ಸಹಜ ಮುದ್ರೆ.
ಯಾವ ಮುಖ ಅದು? ಎಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗ ಯಾವ ಭವ
ದಲ್ಲಿ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯ ಯಾವ ಆಕಸ್ಮಿಕದ
ಆತ್ಮೀಯ ಆಪ್ಯಾಯಮಾನ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ
ಕಂಡದ್ದು ಅದು?
ಒಳತಳದ ಬೀಗ ಹೇಗೋ ಕಳಚಿ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದು
ಮೇಲಕ್ಕೆ ಚಿಮ್ಮಿ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ಕೆಂಪು,
ಮಿಂಚಂತೆ ಬಂದೊಂದು ಬೆರಗು, ನಿಷ್ಕಾಮವಾದೊಂದು ಚೆಲುವಿನ ಕಂಪು;
ಕಣ್ಣಂಚಲ್ಲಿ ಚಕಮಕಿಸುತ್ತಿರುವ ಬೆಳಕಿನ ಗುಳ್ಳೆ,
ಕನ್ನೆಯಲ್ಲವತರಿಸುವ ಅನಾದಿ ರಾಗದ ಪ್ರತಿಮೆ.
ಅಹಹಾ, ಅಲೌಕಿಕ ಸಖಿಯೆ,
ಮಂಗೈ ಮೇಲೆಯೇ ಅಮೂರ್ತ ಕುಳಿತ ಓ ಅರಗಿಣಿಯೇ,
ಅಸಂಭಾವ್ಯ, ಸಂಭಾವ್ಯವಾದೊಂದು ನಿಮಿಷ, ಅನಿಮೇಷ,
ವೇಷವೆಲ್ಲವ ಕಿತ್ತು ಬಿಸುಟ ಅಂತರ್ಮೂಲದ ಅಮೂಲ್ಯ ಹಾಸ.
ಚಿಂತಾಮಣಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದ ಅರಸುತ್ತಿದ್ದ
ನನ್ನ ಆ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ; ಸ್ತ್ರೀಮುಖ; ಮಖಮಲ್ಲು 
ಮಡಿಕೆ ಬಿಚ್ಚಿದರೆ ಕಾಣುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರೇಖೆಗಳಲ್ಲಿ
ರೂಪುಗೊಂಡಂತೆ ಕಾಣುವ ಚಹರೆ; ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ನಾ ಕಂಡ
ನನ್ನದೇ ಆದ ಹೊಸ ಮುಖ.
ಯಾರು? ಹೆಸರೇನು? ಕುಲ, ಗೋತ್ರ ಯಾವುದು ಎಲ್ಲಿ?
ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಗೊತ್ತಾಗಲಿಲ್ಲ, ಅರ್ಧಗಂಟೆಯ ಕಾಲ
ಒಳಗು ಒಳಗುಗಳ ಸಂವಾದ, ವಿಷಾದಭರಿತ ಸಂತೋಷದ ಹಂಸ
ಪಾದ, ಮಾನಸ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಅರಸಂಚೆ
ಕಂಡಿತ್ತು ತನ್ನದೇ ಆದ ಆ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖವ
ಮತ್ತೆ ವಿರಹದ ಸುದೀರ್ಘ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ರಾತ್ರಿ;
ದೀಪವಿಲ್ಲದ ದೀವಿಯಲ್ಲಿ ಸೆರೆಮನೆಯೊಳಗೆ
ಕಂಭಸುತ್ತುವ ಪುರೋಗಮನಸ್ಥಿತಿ;
ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಏನನ್ನೊ ಹುಡುಕುತ್ತ ಕಂಡಂತಾಗಿ ಕಾಣದೇ ಬೇಯುವ ಫಜೀತಿ.
ಪ್ರತಿ ಮುಖದ ಹಿಂದೆ ಒಂದೊಂದು ಅಪ್ರತಿಮ ಲೋಕ,
ಸ್ವಸಂಪೂರ್ಣ ಎಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಒಂದನ್ನೊಂದು ಬಯಸಿ
ಬೇಯುತ್ತಿರುವ ನಡುಗಡ್ಡೆಗಳೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು
ಬದುಕಿಗೂ ಈ ಕರೀ ನೀರಲ್ಲಿ
ಜನ್ಮಟಾಪು; ಜೈಲರನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ
ಅತ್ತಿತ್ತ ದೋಣಿ ಸಂಚಾರ. ಒಂದು ನಡುಗಡ್ಡೆಯಿಂದಿನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ
ಜಿಗಿದು ಹಾರಿ, ಈಜಾಡಿ ಪಾರಾಗಿ, ಬದುಕಿ ಉಳಿಯುವ ಬಂಟ
ರಿದ್ದರೂ ಸಿಕ್ಕುವುದೆಲ್ಲ ಪರಕೀಯ. ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ
ತನ್ನ ಇನ್ನೊಂದರ್ಧ ಎಲ್ಲಾದರೂ ಕ್ಷಣಾರ್ಧ
ಸಿಕ್ಕಿದವನೆ ಕೃತಾರ್ಥ, ಭಾಗ್ಯವಂತ.

ಮತ್ತೆ ಯಾವಾಗ ಮರುಭೇಟಿ? ಕಣ್ಣು ಕಣ್ಣುಗಳ ಸಮ್ಮಿಲನ,
ಮೌನದ ನಿಗೂಢ ಗಂಭೀರ ಸಂವಾದದ ಚಟಾಕಿ?
ಆತ್ಮೀಯ ದೀವಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಬರಬಲ್ಲೆನೇ, ಏಳು ಕಡಲುಗಳ ದಾಟಿ?
ಬಂದರೂ ಕೂಡ ದೊರೆವುದೆ ಹೇಳು, ಈ ಇಂಥ ಸರಿಸಾಟಿ?

ಈ ಮೇಲಿನದನ್ನು ಬರೆದಾಗ ನಾನು ಅಡಿಗರ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಓದುವುದಿರಲಿ, ಮುಟ್ಟಿ ಕೂಡ ನೋಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲೇನೂ ಹೆಚ್ಚುಗಾರಿಕೆಯಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಹೇಳುವುದಷ್ಟೇ ನನ್ನ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಈ ಪರಿಚ್ಛೇದದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತೇನೆ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿರುವಂತೆ ಅಡಿಗರ ಚಿಂತಾಮಣಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಮುಖ ಕವನಕ್ಕೆ ಹಲವು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಈಗ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಲಂಕೇಶರು ಇದನ್ನು ಓದಿ ‘ಆದರೆ ಎಲ್ಲರಿಗೆ ವಸ್ತು - ಎಪ್ಪತ್ತರ ಅಡಿಗರು ಒಂದು ಹೆಣ್ಣಿನ ಸುಂದರ ಸ್ನೇಹದ ಮುಖ ನೋಡಿ ಭಾವಿಸಿದರು - ಎಂಬುದು. ಅಥವಾ ಈ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಅದು ಬೇರೆ ಎಲ್ಲ ವಯಸ್ಸಿಗಿಂತ ಅನಿವಾರ್ಯವೋ?’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಸರಿಸುಮಾರು ಕನ್ನಡದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ವಿಮರ್ಶಕರೂ ಒಂದಿಲ್ಲಾ ಒಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಡಿಗರ ಈ ಕವಿತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅಷ್ಟೇನೂ ಮಹತ್ವದ ಕವಿತೆ ಇದಲ್ಲ ಎಂದವರೂ ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಒಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಈಗ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಳಸಲಾಗಿರುವ ‘ಕಿಟಕಿ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಿ’ಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದರೆ ಇನ್ನೊಂದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಪ್ಲೇಟೋನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ತಮ್ಮದೇ ಬಾಲ್ಯಸಖನಲ್ಲಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಆತ್ಮೀಯ ಗೆಳೆಯನ ಕುರಿತಾದ ಅದಮ್ಯ ಹಂಬಲು-ತಹತಹ ಈ ಕವಿತೆಯ ಹಿಂದೆಯೂ ಹಪಹಪಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಲು ಸೋಲುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ತಮಗಿಷ್ಟವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮವನ್ನು ಈ ಕವನದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಅಡಿಗರ ಇಹ-ಪರ ತಾತ್ವಿಕತೆಯನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಮೊದಲಿಗೇ ಹೇಳಿದ ನಾನು ಯಾರು ಎಂಬ ಹುಡುಕಾಟದ ಬಗ್ಗೆ. ಇದೂ ಈಗ ಹಳತು. ಸ್ಪ್ಲಿಟ್ ಪರ್ಸನಾಲಿಟಿಗೆ ಕೂದಲೆಳೆಯ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಿಪ್ರಜ್ಞೆ (ಅಡಿಗರಿಗೆ ತುಂಬ ಇಷ್ಟವಾದದ್ದು ಇದು, ಅವರು ನಡೆಸಿದ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಹೆಸರೂ ಸಾಕ್ಷಿ.) ಇದೆ. ಮರದ ಮೇಲೆ ಎರಡು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಕುಳಿತಿವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಣ್ಣು ತಿನ್ನುತ್ತಿದೆ; ಮತ್ತೊಂದು ಸುಮ್ಮನೇ ಅದನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದೆ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹಕ್ಕಿಗಳಿಲ್ಲ, ಇರುವುದು ಒಂದೇ. ಎರಡನೆಯದು ಮೊದಲನೇ ಹಕ್ಕಿಯ ಸಾಕ್ಷಿಪ್ರಜ್ಞೆ ಎನ್ನುವ ಕತೆಯನ್ನು (ಉಪನಿಷತ್ತು) ಎಲ್ಲರೂ ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ. ನಾನು ಯಾರು, ಯಾಕಾಗಿ ಈ ಮನುಷ್ಯ ಜನ್ಮ ತನಗೆ ಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಸಾವು ಎಂದರೇನು, ಸತ್ತ ಬಳಿಕ ಏನಿದೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಜಿಜ್ಞಾಸೆ ಕೂಡ ಅಡಿಗರಲ್ಲಿದೆ. ಅವರ ‘ವ್ಯಕ್ತಮಧ್ಯ’ ಎನ್ನುವ ಒಂದು ಶಬ್ದವೇ ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಅಥವಾ ಒಳನೋಟ-ಒಳಾರ್ಥ-ದರ್ಶನ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ‘ನಾನು’ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ‘ನನ್ನಿಂದ’ ಹೊರಗಿಟ್ಟು ಅಥವಾ ‘ನಾನು’ ಎನ್ನುವುದರಾಚೆ ನಾನು ನಿಂತು ‘ನನ್ನನ್ನು’ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ಈ ಹುಟ್ಟಿಗೂ ಮೊದಲಿನದ್ದು ಹಾಗೂ ಸಾವಿನ ನಂತರದ್ದು ಏನೋ ಇದ್ದೇ ಇದೆ ಎನ್ನುವ ಒಂದು ಸುಪ್ತಶ್ರದ್ಧೆಯೇ ಹೊರತು ಇನ್ನೇನಲ್ಲ. ಈ ‘ನಾನು’ ಮತ್ತು ನಾನು - ಗೆ ಎಷ್ಟೇ ಕೋಟ್ ಮಾರ್ಕ್ ಹಾಕಿದರೂ ಆ ಎರಡೂ ನಾನುಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ನಾನು ಒಂದೇ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಮರೆಯದಿದ್ದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು. ಇದೆಲ್ಲ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಮನಸ್ಸಿನ ಸರ್ಕಸ್ಸು ಅಷ್ಟೆ. ಸಾಕಷ್ಟು ಪುರುಸೊತ್ತಿದ್ದರೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸರ್ಕಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಬಹುದು. ತಮಾಶೆ ಎಂದರೆ ಎರಡೇ ನಾನುಗಳು ಇರುವುದು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಪುನರ್ಜನ್ಮದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರು, ಸಂಶೋಧಕರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುವುದು ಹಿಂದಿನ ಒಂದು ಜನ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರವೇ ಆಗಿರುವುದು. ಹಿಂದಿನ ಹತ್ತಾರು, ನೂರಾರು ಅಥವಾ ಸಾವಿರಾರು ಜನ್ಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡುವವರು ನಮ್ಮ ನಿಮ್ಮ ನಡುವೆ ಇರುವುದು ಕಡಿಮೆ. ಈ ಕವನದಲ್ಲೂ ಬರುವ ಸಪ್ತಸಾಗರದಾಚೆಯೆಲ್ಲೊ ಎನ್ನುವ ಮಾತು ಈ ಕವನವನ್ನು ಅಡಿಗರ ಮೋಹನ ಮುರಳಿ ಕವನದೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಓಎಲ್ಲೆನ್ ಅವರು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಹುಶಃ ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಇದೇ ಎನಿಸುತ್ತದೆ.

ನನ್ನನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಹದಿಹರಯದ ಒಂದು ಬೇಗುದಿ. ಅತ್ಯಂತ ಆಪ್ತವಾದ ಒಂದು ಜೀವ ಅದರ ಹುಡುಕಾಟ. ಇದು ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಆಗ ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಅಂಥದ್ದೊಂದು ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು. ಆದರೆ ಅಡಿಗರಿಗೆ ಅಂಥದ್ದೊಂದು ಇದೆ ಎನ್ನುವ ಅಚಲ ವಿಶ್ವಾಸ ಅವರ ಎಪ್ಪತ್ತರ ಹರಯದಲ್ಲೂ ಇತ್ತು ಎನ್ನುವುದೇ ಸೋಜಿಗ ಮತ್ತು ಮೆಚ್ಚಬೇಕಾದ ಮುಗ್ಧತೆ ಎಂದೇ ಅನಿಸುತ್ತದೆ ನನಗೆ. 

ಮೈಕು ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆ ಸಿಕ್ಕೊಡನೆ ಮನುಷ್ಯ ಸುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಹೇಳತೊಡಗುತ್ತಾನೆ ಎಂದರು ಲಂಕೇಶ್. ಅವರು ಭಾಷಣ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಸರಳವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯ ಶೋಕಿಲಾಲ. ಅವನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು (ಪ್ರೆಸೆಂಟೇಶನ್) ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾನೆ. ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಭ್ರಷ್ಟತನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೂ ಹೋಗಬಹುದು ಎಂದು ಹೆದರಿದ ಒಂದು ತಲೆಮಾರು ಅದು, ಲಂಕೇಶ್ ಅವರದ್ದು. ಪ್ರದರ್ಶನಪ್ರಿಯರು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದು ತಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಒಳ್ಳೆಯ ಮುಖವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲವೆ? ತಮ್ಮ ‘ಕ್ಷುದ್ರ ದೈನಂದಿನದ ಕ್ಲುಲ್ಲಕತನವನ್ನು’ (ಡಾ||ಯು ಆರ್ ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರ ‘ಅವಸ್ಥೆ’ ಕಾದಂಬರಿಯಿಂದ) ಯಾರೂ ಬಿಸಿಲಿಗೊಡ್ಡಲು ತಯಾರಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಭಾಷಣಕ್ಕೆ ನಿಂತ ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಲು ಸಿದ್ಧನಿರುವುದಿಲ್ಲ, ತತ್‌ಕ್ಷಣದ ಮಟ್ಟಿಗಾದರೂ. ವೇದಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೈಕಿನ ಮುಂದಿನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಒಂದು ವೇಷದ್ದು, ಸೋಗಿನದ್ದು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಪ್ರಿಯತೆಯ ಉತ್ತುಂಗದ್ದು. ಆಗ, ಚಿಂತಾಮಣಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಮುಖ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದೇ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಕ್ಷಣ ಇಲ್ಲಿ. ಅದು ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಂಡಿದ್ದರೂ ಅಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತಲೇ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಆನಂತರ ನೀವದನ್ನು ಒಂದು ಆಪ್ತಜೀವದ ಹುಡುಕಾಟವೆನ್ನಿ, ಹೆಣ್ಣಿನ ಸಂಗ-ಸಹವಾಸ-ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ-ಸಾಹಚರ್ಯ-ಸ್ನೇಹ-ಸಂಬಂಧದ ಬಯಕೆಯೆನ್ನಿ, ಕಂಡಿದ್ದು ಕನ್ನಡಿ ಎನ್ನಿ, ಕಿಟಕಿ ಎನ್ನಿ, ಏನೇ ಅನ್ನಿ. ಅವೆಲ್ಲವೂ ಅಡಿಗರು ಹೇಗೋ ಹಾಗೆ ವಿಶ್ಲೇಷಕರೂ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದು ಅಷ್ಟೆ. ದತ್ತ ಎನ್ನುವುದೇನಾದರೂ ಇದ್ದರೆ ಒಂದೇ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಒಂದು ಅಂಶ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೈಕಿನ ಮುಂದೆ ಇದ್ದಿದ್ದು ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಅಂಶ ಬರೀ ಕಣ್ಣಾಗಿ ಎದುರಾಗಿದ್ದು ಅಷ್ಟೆ. ಅದು ಹಲವರಿಗೆ ಹಲವು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು, ಇದೆ ಮತ್ತು ಇರುತ್ತದೆ. 

ಮುವ್ವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಈ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಓದುವಾಗ ನಾವು ಕೊಂಚ ಹಗುರವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಓದಬಹುದು, ಅದರ ಒರಿಜಿನಲ್ ಭಾರ ನಮ್ಮ ಮೇಲಿಲ್ಲ. ನಾವು ಟಾಯ್ಲೆಟ್ಟಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸ್ಮಶಾನದ ತನಕ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಸೊಡ್ಡು ಚಂದ ಕಾಣುವಂಥ ಸೆಲ್ಫೀ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತ, ನಮ್ಮದು ಅಂತ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಕವಿತೆ/ವಿಚಾರ/ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಇತ್ಯಾದಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದಕ್ಕೆಲ್ಲ ವೇದಿಕೆ ಕಲ್ಪಿಸುವಂಥ ವಿವಾದಗಳು ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಕರ್ಮ!) ಹೆಂಡತಿ ಮಾಡಿದ ಹಳದೀ ಬಣ್ಣದ ಚಿತ್ರಾನ್ನದ ಫೋಟೋವನ್ನೋ, ನಾವು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ತಯಾರು ಮಾಡಿದ ನಮ್ಮ ಮಗುವಿನ ಫೋಟೋವನ್ನೋ, ಓದುವುದಕ್ಕಂತೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಕೊಂಡ ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಹಣ ತೆತ್ತು ಕೊಂಡ ಪುಸ್ತಕದ ಫೋಟೋವನ್ನೋ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ಕಿಗೆ ಅಥವಾ ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮಿಗೆ ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿ ಸದ್ಯ ನಾನಿನ್ನೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದೇನೆಂಬುದನ್ನು ಖಾತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನೆಮ್ಮದಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಸೇರಿದವರು. ಹೆಪ್ಪಿ ಟು ಬ್ಲೀಡು, ಮಿಟೂ, ಫಕ್ ಎಂದೆಲ್ಲ ಬರೆದುಕೊಂಡು ಸ್ತ್ರೀಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಅನುಭವಿಸುವ ಇನ್ಸ್ಟಂಟ್ ಜನ. ನಮಗೆ ಕಿಟಕಿಯೂ ಕನ್ನಡಿಯೂ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಸೆಲ್‌ಫೋನೇ ಆಗಿರುತ್ತ ಚಿಂತಾಮಣಿಯಲ್ಲಿ ಅಡಿಗರಿಗೆ ಕಂಡ ಮುಖ ನಮ್ಮದಲ್ಲದ ಪಕ್ಷ ಅದರಲ್ಲೇನೂ ಸ್ವಾರಸ್ಯವಿದೆ ಅನಿಸದ ಮಂದಿ. ವಾಟೆ ಫಕ್ಕಿಂಗ್ ಪೊಯೆಮ್ಮಯಾ ಎಂದು ಬದಿಗೆ ಸರಿಸುತ್ತೇವಾ ಅಥವಾ ಫಕ್ಕಿಂಗ್ ಗುಡ್ಯಾ ಎನ್ನುತ್ತೇವಾ ಎನ್ನುವುದು ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಸಂಕಥನದ ರಾಜೇಂದ್ರ ಅಡಿಗರನ್ನು ಇವತ್ತಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಟ್ಟು ನೋಡಿ ಎನ್ನುವಂತೆ ಎಸೆದ ಸವಾಲು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸರಿಯಾಗಿಯೇ ಇದೆ. ನಾನು ಇದೀಗಷ್ಟೇ ನೀವು ಓದಿ ಮುಗಿಸಿದ ಪರಿಚ್ಛೇದವನ್ನು ‘ಗೀಚಿಲ್ಲ’. ಸಿನಿಕತೆಯಿಂದ ಕಾರಿದ್ದಲ್ಲ ಅದು. ಪದಪದವನ್ನೂ ಯೋಚಿಸಿಯೇ, ಇಲ್ಲಿ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿದೆ ಎಂದೇ ಬರೆದಿದ್ದೇನೆ. ಮೊನ್ನೆ ಮೊನ್ನೆ ನಾನು ಬಲ್ಲ ಒಬ್ಬ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗ್ರಾಹಿ ಸಂವೇದನೆಗಳ ಹೊಸತಲೆಮಾರಿನ ಕವಯತ್ರಿ ಒಬ್ಬಳು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಟೇಟಸ್ ಹಾಕಿ ಒಂದು ಅದ್ಭುತವಾದ ಕವನ ಸಂಕಲನದ ಬಗ್ಗೆ ಫಕಿಂಗ್ ಗುಡ್ ಎಂದಳು. ಆ ಶಬ್ದವನ್ನು ಆಕೆ ತನ್ನ ಸ್ಟೇಟಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರು ಸಲ ಬಳಸಿದ ನೆನಪು. ಬಹುಶಃ ನನ್ನ ತಲೆಮಾರಿನ (ಐವತ್ತರ ಆಸುಪಾಸಿನ) ಓರ್ವ ಗಂಡಸು ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತ ನೀನು ಬರೆದಿದ್ದೆಲ್ಲ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ, ಆ ಫಕಿಂಗ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದವೊಂದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಎಂದ. ಸುರುವಾಯ್ತು ನೋಡಿ. 1. ಇದು ಗಂಡಸು ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಶೋಷಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. 2. ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪದ ಬಳಸದಂತೆ ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀಯ. 3. ಹೀಗೆ ಕಟ್ಟುಪಾಡು ವಿಧಿಸುತ್ತಿರುವ ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಾದರೂ ಎಂಥದ್ದಿರಬಹುದು! ಹೆಣ್ಣನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ನಿನ್ನ ಧೋರಣೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾ ಇದೆ ನಿನ್ನ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ. 4. ಗಂಡು ಅಥವಾ ಹೆಣ್ಣಿನ ಜನನಾಂಗ ಮತ್ತು ಸಂಭೋಗವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಒಂದಿಷ್ಟು ಪದಗಳ ಪಟ್ಟಿ. (ಈಗೇನು ಮಾಡ್ತೀಯ ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ) 5. ನಿನಗೆ ಒಂದು ಪದ ಇಷ್ಟವಾಗದಿದ್ದರೆ ಸುಮ್ಮನಿರು. ಅದನ್ನು ಬಳಸಬೇಡ ಎನ್ನಲು ನೀನು ಯಾರು? ಇದು ಸ್ತ್ರೀವಿರೋಧಿ ಹೇಗೆ ಎನ್ನುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಮಾಡು. ನಮಗಿದು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ನಿನ್ನಂಥವರು ಸುರು ಮಾಡುವ ಈ ಮೀಟೂ ಇತ್ಯಾದಿಗಳೆಲ್ಲ ನಮಗೆ ತಿಳಿಯೋಲ್ಲ ಅಂದುಕೋ ಬೇಡ. ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ಅಂಥದ್ದು ಇದೆ. ಇಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ ನಿಮಗೀ ಬಗೆಯ ಸೋಗುಗಳ ಅಗತ್ಯವೇ ಬೀಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.....ಇತ್ಯಾದಿ.

ಅಡಿಗರ ಧ್ವನಿ ತೀರ ಕ್ಷೀಣವಾಗಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ ನನಗೆ.

.......................................ಮಾತಿಲ್ಲದೆಯೆ
ಇಂಗಿತವನರಿವ ಸಹಭಾಗಿನಿಯ ಸಹಜ ಮುದ್ರೆ.
........................
..................................
ಒಳತಳದ ಬೀಗ ಹೇಗೋ ಕಳಚಿ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದು
ಮೇಲಕ್ಕೆ ಚಿಮ್ಮಿ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ಕೆಂಪು,
ಮಿಂಚಂತೆ ಬಂದೊಂದು ಬೆರಗು, ನಿಷ್ಕಾಮವಾದೊಂದು ಚೆಲುವಿನ ಕಂಪು;

ಅಡಿಗರಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಬಗ್ಗೆ ಇದ್ದ ಮನೋಧರ್ಮವೇನಾದರೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆಯೆ? ಅಡಿಗರು ಇಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರಾ ಮೆರಿಟಲ್ ಅಫೇರ್ ಒಂದನ್ನು ಕನಸುತ್ತಾ, ಅವಳ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಬದ್ಧತೆಯಿಲ್ಲದೆ ‘ಮತ್ತಿನ್ನು ಯಾವಾಗ ಸಿಗುತ್ತೀಯ, ಸಿಗುತ್ತಾ ಇರು ಆಗಾಗ’ ಎನ್ನುವ ಧೋರಣೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆಯೇ! ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಅದು ಸ್ತ್ರೀವಾದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಅವಳನ್ನು ಶೋಷಿಸುತ್ತಾ ಇದೆಯೇ?! ಇದೆಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಅಡಿಗರ ‘ನಾನು’ ಗಳ ಹುಡುಕಾಟ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಎನಿಸುತ್ತಾ ಅರ್ಥಹೀನ ಅನಿಸುತ್ತಾ? ಅಡಿಗರೇಕೆ ಆ ಚಿಂತಾಮಣಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಮುಖದ ಜೊತೆ ಒಂದು ಸೆಲ್ಫೀ ತೆಗೆಯುವ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ! ಮಾತಿಲ್ಲದೇ ಇಂಗಿತವನ್ನರಿವ ಸಹಭಾಗಿನಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿಟ್ಟರೆ ವ್ಯಾಟ್ಸಪ್ ಏನು ಮಣ್ಣು ತಿನ್ನಬೇಕ! ನಾವು ಭಾಷಣಮಗ್ನರಾಗಿ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ ವೈಫೈ ಇದೆಯಾ ಸಿಗ್ನಲ್ ಸಿಗುತ್ತಾ ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತೇವೆಯೇ ಹೊರತು ರೇವುಳ್ಳ ನಡುಗುಡ್ಡೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲ. ಒಂದು ಲೈವ್ ಸೆಶನ್ ಅರೇಂಜ್ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ಲೊಕೇಶನ್ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಬೇಕಾದ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ರೇವುಳ್ಳ ನಡುಗುಡ್ಡೆ ಯಾಕೆ! ಹಾಗೆ ತೀರ ಬೇಕೇ ಎಂದಾದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಯಾರಾದರೂ ಫಕಿಂಗ್ ಕವಿತೆ ಬರೆಯುತ್ತಾ ಕೂಡ್ರಬೇಕ! ದಟ್ಸ್ ಇಟ್!

ಇಷ್ಟಿದ್ದೂ ‘ನಾಟ್ ಎವೆರಿಥಿಂಗ್ ಈಸ್ ಲಾಸ್ಟ್’ ಯಾರ್! ಪ್ರತಿಯೋರ್ವನಿಗೂ ತನ್ನೊಳಗಿನ ಖಾಲಿ ಏನಿದೆ, ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಗೊತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ದಾಂಪತ್ಯಗಳು ನೀರಸವಾಗಿವೆ. ಸ್ನೇಹ ಮುಕ್ಕಾಗಿದೆ. ಹಣ, ಯಶಸ್ಸು, ವಶೀಲಿ, ಅಡ್ಡದಾರಿ, ಕಾಲೆಳೆಯುವುದು, ಪ್ರತಿಭೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾದಲ್ಲಿ ಬೇರೇನೇನೆಲ್ಲ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿರುವುದು ಗೊತ್ತು. ಇರುವುದೆಲ್ಲವ ಬಿಟ್ಟು ಇರದುದರೆಡೆಗೆ ತುಡಿಯುತ್ತಿರುವುದರ ಸ್ಪಷ್ಟ ಗುರುತು ಹತ್ತಿದೆ ಈ ತಲೆಮಾರಿಗೆ. ಆದರೆ ಸೊ ವಾಟ್ ಎನ್ನುವ ಧಿಮಾಕು ಇದ್ದೇ ಇದೆ. ಮೊಳೆಯದಲೆಗಳ ಮೂಕ ಮರ್ಮರ ಅವರಿಗೂ ಅಷ್ಟಿಷ್ಟು ಕೇಳಿಸಿದೆ. ನಿದ್ದೆ ಮಂಪರಿನಲ್ಲಿ, ಕುಡಿದ ಮತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿಸ್ಮೃತಿಯ ಜಾಗರಣೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ಅವರಿಗೆ ಕಂಡಿದೆ. ತಾವೇ ಹಿಡಿದ ಸೆಲ್ಫೀಗಳಲ್ಲಿ, ಸೆಲ್ಫೀಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಯೊ ಕಿಟಕಿಯೊ ಕಾಣದೆ ತಾವಿರುವ ಅಷ್ಟೂ ಜಾಗ ಕತ್ತರಿಸಿ ತೆಗೆದ ಹಾಗೆ ಕಂಡಿದ್ದಿದೆ. ಆಸುಪಾಸಿನ ಮುಖಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಿರುವುದೆಲ್ಲ ಸುಳ್ಳೆನಿಸಿದ್ದಿದೆ. 

ಪ್ರತಿ ಮುಖದ ಹಿಂದೆ ಒಂದೊಂದು ಅಪ್ರತಿಮ ಲೋಕ,
ಸ್ವಸಂಪೂರ್ಣ ಎಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಒಂದನ್ನೊಂದು ಬಯಸಿ
ಬೇಯುತ್ತಿರುವ ನಡುಗಡ್ಡೆಗಳೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು
ಬದುಕಿಗೂ ಈ ಕರೀ ನೀರಲ್ಲಿ
ಜನ್ಮಟಾಪು; ಜೈಲರನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ
ಅತ್ತಿತ್ತ ದೋಣಿ ಸಂಚಾರ. ಒಂದು ನಡುಗಡ್ಡೆಯಿಂದಿನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ
ಜಿಗಿದು ಹಾರಿ, ಈಜಾಡಿ ಪಾರಾಗಿ, ಬದುಕಿ ಉಳಿಯುವ ಬಂಟ
ರಿದ್ದರೂ ಸಿಕ್ಕುವುದೆಲ್ಲ ಪರಕೀಯ. ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ
ತನ್ನ ಇನ್ನೊಂದರ್ಧ ಎಲ್ಲಾದರೂ ಕ್ಷಣಾರ್ಧ
ಸಿಕ್ಕಿದವನೆ ಕೃತಾರ್ಥ, ಭಾಗ್ಯವಂತ.

ಎಚ್ಚರವಾಗಬಾರದ ಕೆಟ್ಟ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ನಡುರಾತ್ರಿ ಎದ್ದು ಕುಳಿತವಳ ಕೈ ಸೆಲ್‌ಫೋನ್‌ಗಾಗಿ ತಡಕಾಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲ, ಯಾರ ಯಾವ ಮೆಸೇಜೂ ಇಲ್ಲ ಇವತ್ತು. ಎಲ್ಲ ಸತ್ತು ಹೋದರಾ ಅನಿಸುವಾಗಲೇ ಮಂದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಇದೆಲ್ಲದರ ಅರ್ಥವಾದರೂ ಏನು ದೇವರೇ ಎಂದು ಅವಳದೇ ‘ನಾನು’ ಮೊರೆಯಿಟ್ಟಂತೆ ಕೇಳಿಸಿ ಆ ಆರ್ತನಾದವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರೆ ಎಂಬಂತೆ ಒಮ್ಮೆ ತಲೆಗೂದಲಲ್ಲಿ ಕೈಯನ್ನು ಸೀಳಿ ಕತ್ತಲನ್ನೆ ಪಿಳಿಪಿಳಿ ನೋಡುತ್ತಾಳೆ. ದೇವರು ಅರ್ಥ ಬಿಡಿಸಿ ಹೇಳಲು ಬರುವ ಮುನ್ನವೇ ಅವಳು ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲೇ ಬಿದ್ದುಕೊಂಡು ನಿದ್ದೆಗೆ ಜಾರುತ್ತಾಳೆ. ಕೈಯಲ್ಲಿನ ಮೊಬೈಲು ತಾನೂ ಜಾರಲೇ ಬೇಡವೇ ಎಂದು ಅನುಮಾನಿಸುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಅದರ ಬಲತುದಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಜಿಮೊನೆಯಷ್ಟು ಬೆಳಕು ಮಿನುಗತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಷಣಾರ್ಧ ಎಲ್ಲವೂ ಅರ್ಧರ್ಧವಾಗಿಯೇ ಪೂರ್ತಿಯ ಕನಸು ಕೂಡಾ ಅರ್ಧ.
ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Sunday, December 31, 2017

ಕೇಳದೆ ನಿಮಗೀಗ...ದೂರದಲ್ಲಿ ಯಾರೋ, ಹಾಡು ಹೇಳಿದಂತೇ...

ಏನೋ ಮೆಲ್ಲಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ಧ್ವನಿ. ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತಿದೆ ಅದು ಅಂತ ಗೊತ್ತಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅಥವಾ ನನ್ನದೇ ಭ್ರಮೆಯೋ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಬೇರೆ. ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಎದ್ದು ಕಿವಿಯಾನಿಸಿದೆ. ಎಡ ಪಕ್ಕದ ಗೋಡೆಯಿಂದ ಬರ್ತಿದೆ ಅನಿಸಿತು. ಆ ಕಡೆ ನಮ್ಮ ಕಿಚನ್ನಿದೆ. ರೂಮಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಕಿಚನ್ನಿಗೆ ಹೋದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಲೈಟ್ ಹಾಕಿದ್ದೇ ಸರಬರ ಎಂದು ಜಿರಲೆ, ಹಲ್ಲಿಗಳೆಲ್ಲ ಅಡ್ಡಾದಿಡ್ಡಿ ಓಡತೊಡಗಿದವು. ಆ ಸದ್ದಿಗೆ ಧ್ವನಿ ನಿಂತೀತಾ ಎಂದು ಆಲಿಸಿದರೆ, ಇಲ್ಲ. ಈಗ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಯೇ ಕೇಳುತಿತ್ತು. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅತ್ತಂತೆ. ಅಲ್ಲ, ಏನೋ ದೂರಿಕೊಂಡಂತೆ. ಆದರೆ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಟ್ಟು, ರೋಷ ಇಲ್ಲ. ಒಂಥರಾ ಬೇಸರ, ನೋವು. ಇಲ್ಲ, ಅಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ಧ್ವನಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಯೇ ಇದೆಯಾದರೂ ತೀರ ಮೆಲುದನಿ, ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನು ಆಡಿಕೊಂಡಂತೆ.... ಅಲ್ಲಿಯೂ ಗೋಡೆಯಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತಿತ್ತು ಧ್ವನಿ! ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ತೂಗು ಹಾಕಿದ್ದ ಚೀಲ, ಕ್ಯಾಲೆಂಡರು, ದೇವರ ಒಂದು ಫೋಟೋ ಎಲ್ಲ ಮೆಲ್ಲಗೆ ಒಂದರ ಬಳಿಕ ಒಂದರಂತೆ ತೆಗೆದು ಇಳಿಸತೊಡಗಿದೆ. ಆಗಲೂ ಧ್ವನಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇನ್ನೇನು ನಾನು ಗೋಡೆಯೊಳಗೇ ಹೋಗಿ ನೋಡಬೇಕು ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೇ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ ಮೆಲ್ಲಗೆ, ಆ ಧ್ವನಿಗೆ ನನ್ನಿಂದ ತೊಂದರೆಯಾಗದಂತೆ. ಎದುರಾಗಿದ್ದು ಗೋಡೆಯಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡ ಕನ್ನಡಿ. ಧ್ವನಿ ನೊಂದ ಹೆಣ್ಣಿನದು. ನನ್ನದೇ ಕನ್ನಡಕವನ್ನು ಹಣೆಯ ಮೇಲಿಟ್ಟು ಮರೆತವನಂತೆ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿ ಒಮ್ಮೆಗೇ ಥಕ್ಕಾದೆ! ಆ ಮಾತಿಗೆ ಸಮನಾಗಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ತುಟಿಗಳು ನನ್ನವೇ!


ಇದು ಮಂಜಿರಿ ಇಂದೂರ್ಕರ್ ಅವರ ಕವಿತೆಗಳಿಗೆ ನಾನು ಬರೆದ ರೂಪಕ. ಇವರ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಆಶ್ಚರ್ಯಾಘಾತ ಎನ್ನುತ್ತಾರಲ್ಲ, ಅದರ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ. ಇವರು ತಮ್ಮ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಪಕ್ಕ ಒಂದು ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನಿರಿಸುವ ಎಚ್ಚರದ ರೀತಿ ಹೇಗಿದೆಯೆಂದರೆ, ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆಯಾದರೂ ಒಡೆದು ಬಿಡಬಹುದಾದ ಗಾಜಿನ ಅಪೂರ್ವ ಪುರಾತನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಡುತ್ತಿದ್ದಾರೋ ಎಂಬಂತೆ! ಅವು ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನ ಭೌತಿಕ ವಸ್ತು ವಿವರಗಳಾಗಿದ್ದೂ ಇವರು ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದು ಪಾರಮಾರ್ಥಿಕವಾದ ಇನ್ನೇನನ್ನೋ ಎಂಬಂತೆ! ಕೊನೆಗೂ ಹೇಳಿಯೂ ಹೇಳದುಳಿಯುವ ಇವರ ಮಾತುಗಳೆಲ್ಲ ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡ ಮಾತುಗಳಂತೆ, ಕನಸಲ್ಲಿ ದಕ್ಕಿದ ರಸಿಕ ಸ್ಪರ್ಶದಂತೆ, ನಾಲಗೆಯಲ್ಲಿ ರುಚಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಸಿ ಹೋದ ತಿನ್ನದ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಯಂತೆ, ಬೊಗಸೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯಲಾಗದೇ ಹೋದ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ರಾಗದಂತೆ ಜಾರಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ನಿಮಗೂ ನಮಗೂ ಎಲ್ಲವೂ ಅರ್ಥವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯ ಚಿಹ್ನೆ ಹಾಕಲು ಮರೆತಿಲ್ಲ, ಅದರ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಅಷ್ಟೆ. 

ಹಾಗೆಯೇ, ಈ ಯಾವ ಕವಿತೆಗಳಿಗೂ ವಿವರಣೆ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ಸಾಂಗತ್ಯ ಬೇಕು, ಮೌನ ಬೇಕು, ಪ್ರೀತಿ ಬೇಕು. ಮತ್ತೆ, ಅವನ್ನೆಲ್ಲ ಬೇಡದೇ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳೊ ಕವಿತೆಗಳಿವು. 

ಕೆಲವೊಂದು ಕವಿತೆಗಳು ಬಂಡಾಯವೆದ್ದ ಹಾಗೆ ತುಂಡು ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡದೆ, ಗದ್ಯದ ಸಾಲುಗಳಂತೆ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇವೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಎಸ್ ದಿವಾಕರ್ ಅವರು ಹೀಗೆ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದರು. ಒಬ್ಬ ಕವಿ ಹೇಗೆ ಬರೆದರೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಕವಿತ್ವ ಇರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಂತಿವೆ ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು. ಅಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಮಂಜಿರಿ ಇಂಧೂರ್ಕರ್ ಒಬ್ಬ ಶುದ್ಧಕವಿ.

ಕವಿತೆ ಒಂದು
ಹನ್ನೆರಡಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಹತ್ನಿಮಿಷ: ನಾನು ಬಹುಶಃ ತುಂಬ ಪ್ರೀತಿಸುವ, ಒಂದು ಹೆಣ್ಣಿನ ಸಾವು.

ಮನೆ, ನಾನು ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ಮನೆಯಲ್ಲ,
ಇದು ಬೇರೆ, ಹೊಸ ಮನೆ,
ಹಳತರ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದು.
ಈ ಮನೆ ನನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲ, ಅಂದರೆ
ಹಳೇ ಮನೆ ಆಗಿತ್ತಲ್ಲ, ಹಾಗೆ ನಂದಲ್ಲ.
ಈ ಮನೆಯ ಕಿಚನ್ನೇ ಅದ್ದ್ಯಾ ಕೋಣೆಯಾಗಿತ್ತು,
ನಾನು ಈ ಕೋಣೇನ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ ಅವಳ ಜೊತೆ,
ರಮಾಕಾಂತನ ಬದಲಿಗೆ. 

ಈ ಕೋಣೆಯ ಸೊಳ್ಳೆಪರದೆಯೇ ನನ್ನ ಗುಮ್ಮನಿಂದ ಕಾಪಾಡಿದ್ದು
ಮತ್ತು ನಾನು ಪೌರಾಣಿಕ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದ ಹಾಗೆ
ಜಾರಿ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಬೀಳ್ತಾರಲ್ಲ, ಹಾಗೆ ಬೀಳದ ಹಾಗೆ ಹಿಡಿದಿದ್ದು.
ಸಿನಿಮಾದ ಹೆಸರು ಕೇಳಬೇಡಿ, ನನಗೀಗ ಅದೆಲ್ಲ ನೆನಪಿಲ್ಲ,
ಗೂಗಲಲ್ಲೂ ಹುಡುಕಲಾರೆ, ಅಷ್ಟೆ.

ಲಿವಿಂಗ್ ರೂಮಿನ ಅರ್ಧದಷ್ಟು, ಮೊದಲಿನ ಹಾಗೇ ಇದೆ,
ಹಳೇ ಮನೆಯ ಕಿಚನ್ನಿನ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಈಗ ಲಿವಿಂಗ್ ರೂಮ್ ಆಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ.
ಅಮ್ಮ ಮತ್ತು ನಾನು ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಹಾಡು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅದೇ ಜಾಗ
ಲಗ್ ಜಾ ಗಲೇ ಕಿ ಫಿರ್ ಯೇ ಹಸೀನ್ ರಾತ್ ಹೊ ನ ಹೊ,
ಶಾಯದ್ ಫಿರ್ ಇಸ್ ಜನಮ್ ಮೆ, ಮುಲಾಖಾತ್ ಹೊ ನ ಹೊ

ಭೋಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಅಮ್ಮ ಮತ್ತು ಅಪ್ಪನ ಕೋಣೆ ಅಲ್ಲೇ ಇದೆ,
ಆದರದು ದೊಡ್ಡದು ಕಾಣ್ತಿದೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಅದರದ್ದೇ ಟಾಯ್ಲೆಟ್ಟಿದೆ.
ಈಗ ಯಾರೂ ಹಿತ್ತಲ ಕಡೆ ಹೋಗಬೇಕಾದ್ದಿಲ್ಲ.
ಈಗ ಯಾರೂ "ಹಿತ್ಲು ಕಡೆ ಹೋಗ್ತಿದೀನೀ" ಅಂತ ಹೇಳೋದಿಲ್ಲ.
ನಾವದನ್ನೆಲ್ಲ ಹಿಂದಕ್ಕಿಕ್ಕಿಯಾಗಿದೆ.

ಅದ್ದ್ಯಾ ಸತ್ತ ಮುಂಜಾನೆ ಅಮ್ಮ ನನಗೆ ಕಾಲ್ ಮಾಡಿದ್ಲು,
ಕಾಲ್ ರಿಸೀವ್ ಮಾಡೊ ಮೊದಲೇ ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿತ್ತು,
ಆ ಹೆಂಗಸು ಸತ್ತಿದ್ದಾಳೆ ಅಂತ.
ನನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಭಯಂಕರ ಗುಟ್ಟೊಂದನ್ನ ತನ್ನ ಹೊಟ್ಟೇಲಿ ಬಚ್ಚಿಟ್ಕೊಂಡ ಹೆಣ್ಣು,
ನನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಭಯಂಕರ ಗುಟ್ಟೊಂದನ್ನ ತನ್ನ ಹೊಟ್ಟೇಲಿ ಬಚ್ಚಿಡಬಾರದಿದ್ದ ಹೆಣ್ಣು
ಸತ್ತಿದ್ದಳು.

ಅದ್ದ್ಯಾಹೊಟ್ಟೆಯೇ ಒಂದು ಪವಾಡಸದೃಶ ಹೊಟ್ಟೆ.
ಸಾಯುವುದಕ್ಕೂ ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ ಅವಳು ನೋವು ನೋವು ಅಂತಿದ್ಲು,
ಆ ಬಳಿಕ ಸಾಯುವ ತನಕವೂ ಅವಳು ಬೇಗಬೇಗ ‘ರೆಡಿಯಾಗ್ತಿದ್ಲು’.
ಆ ಹೊಟ್ಟೆ ಕೊನೆಮೊದಲಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಕಥೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು.
ನಾನವುಗಳನ್ನ ನನ್ನಿಬ್ಬರು ಗೆಳತಿಯರಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೆ,
ಕಣ್ಣುಬಾಯಿ ಬಿಟ್ಟು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ ನನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಗೆಳತಿಯರು,
ಅವರವರ ಮನೆಯ, ಸತ್ತಿರುವ ಯಜಮಾನನ
ಕುರ್ಚಿ ಮೇಲೆ ಕೂತು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದರು.
ಅವಳ ಹೊಟ್ಟೆ ನಡುವಿನಿಂದ ಒಳಕ್ಕೆ ಎಳಕೊಂಡ ಹಾಗೆ ಚಟ್ಟೆ
ನಂಗಷ್ಟೂ ಇಷ್ಟವಾದ, ಹೊರಕ್ಕೆ ಉಬ್ಬಿಕೊಂಡು ಬೀಗಿದ ಅಮ್ಮಂದರ ಹಾಗಲ್ಲ 
ಭೂತ ಪಿಶಾಚಿ ಬರದ ಹಾಗೆ ನಾನವಳ ಹೊಟ್ಟೆ ಮೇಲೆ ಕೈಯಿಟ್ಟು ಮಲಗತಾ ಇದ್ದೆ
(ನಾನವಳನ್ನ ಮುಟ್ಕೊಂಡಿದ್ರೆ ಭೂತ ಪಿಶಾಚಿ ನನ್ನ ಮುಟ್ಟಲ್ಲ)
ಅವಳು ನಡುರಾತ್ರಿ ಯಾವಾಗ್ಲೊ ನಿದ್ದೇಲಿ ಅದನ್ನ ಕಿತ್ತೆಸೀತಿದ್ಲು.
ಸ್ವತಂತ್ರ ಮನೋಭಾವದ ಹೆಂಗಸೇನಾದ್ರೂ ಎಲ್ಲಾದ್ರೂ ಇದ್ರೆ 
ಅದು ಅದ್ದ್ಯಾನೇ.

ನಮ್ಮ ಕಿಚನ್ನಾಗಿದ್ದ ಅವಳ ಕೋಣೆ ತುಂಬ
ತುಂಬಾ ದಿನದಿಂದ ಬೀಗ ಹಾಕಿಟ್ಟ ಹಳೇ ಕೋಣೆ ಘಾಟು, ವಾಸನೆ.
ಏರ್ ಕಂಡೀಶನರ್‌ಗಾಗಿ ನಾವು ಆ ಕೋಣೇನ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟಿದ್ದೀವಿ.
ಬೇಡದ ಗಲೀಜು ಪಾತ್ರೆಪಗಡಿ ಇಡೋದಕ್ಕಷ್ಟೆ 
ಹಿತ್ತಲಕಡೆ ಇರೊ ಆ ಕೋಣೆ ಕಡೆ ನಾವು ಹೋಗ್ತೀವಿ.
ಯಾವ್ದಾದ್ರೂ ಬಟ್ಟೆ ಹುಡುಕೋಕೆ ಹೋಗ್ತೀವಿ,
ಮದ್ದು ಮಾತ್ರೆ ಹುಡುಕೋಕೆ ಹೋಗ್ತೀವಿ.
ನೆಂಟರು ಬಂದಾಗ ನಾವು ಅವಳ ಹಾಸಿಗೆ ಮೇಲೆ ಹೊದಿಕೆ ಹಾಸ್ತೀವಿ.
ಅವಳ ಕೋಣೇಲಿ ಕೂಲರು, ಏರ್‌ಕಂಡೀಶನರು ಎಲ್ಲ ಇಲ್ಲ,
ಬಹುಶಃ ಸತ್ತವರಿಗೆ ಅದೆಲ್ಲ ಬೇಕಂತ ಇಲ್ಲ.

ನಾವ್ಯಾರೂ ಅವಳ ಬಾತ್‌ರೂಮು, ಎಲ್ಲಾ ಸರಿಯಿದ್ರೂ, ಬಳಸಲ್ಲ.
ನಾವು ಅವಳ ಗಡಿಯಾರದ ಸೆಲ್ಲು ಬದಲಿಸಲ್ಲ.
ನಾವಲ್ಲಿ ಧೂಳು ಕೂಡ ಹೊಡೆಯಲ್ಲ.
ಯಾವತ್ತಾದ್ರೂ ಜಬ್ ವಿ ಮೆಟ್ ಸಿನಿಮಾ ನೋಡೋವಾಗ,
ರೂಮ್ಮೇಟ್ ಹತ್ರ ಹೇಳೋದಿದೆ, ಇದು ಅವಳ ಇಷ್ಟದ ಸಿನಿಮಾ ಅಂತ,
ಯಾವಾಗ್ಲೂ ಜಾನ್ ಅಬ್ರಹಾಂನ್ನೂ ಶಹೀದ್ ಕಪೂರನ್ನೂ ಕನ್ಫ್ಯೂಸ್ ಮಾಡ್ಕೋತಿದ್ಲು ಅಂತ.
ಇಬ್ರೂ ನಗ್ತಿದ್ವಿ, ಮತ್ತೆ, ಒಂದೇ ಸಲಕ್ಕೆ ಯಾಕೋ ಹೆದರಿದ ಹಾಗೆ ಬಿಳಿಚುತಿದ್ವಿ
ಮತ್ತೆಲ್ಲ ಯಾವತ್ತಿನ ಹಾಗೇ ನಡೀತಿತ್ತು.

ಅದ್ದ್ಯಾ ಸಾವಿಗೆ ಇದ್ದಿರಬಹುದಾದ ಕಾರಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ
1. ಹೊಸಾ ಮನೇಲಿ ಅವಳ ಕೋಣೆಗೆ ಅದರದ್ದೇ ಬಾತ್‌ರೂಮಿತ್ತು,
ಬಾತ್‌ರೂಮಲ್ಲಿ ಕಮೋಡು ಕೂಡಾ ಹಾಕಿದ್ದರು,
ಅವಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರವಳಾಗಿದ್ಲು ಮತ್ತು ಇಂಥ ಅಬದ್ಧಕ್ಕೆಲ್ಲ ಅವಳು ಒಗ್ಗಿರಲಿಲ್ಲ,
ಕೊಳಕನ್ನ ಕೋಣೆಯೊಳಕ್ಕೇ ತಂದಿದ್ದು ಅವಳನ್ನ ಕೊಂದಿತೆ?
2. ಅವಳಿಗೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ವಯಸ್ಸಾದಾಗ ಅವಳು ಸೀರೆ ಬಿಟ್ಟು
ಮ್ಯಾಕ್ಸಿ ಉಡಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು.
ತನ್ನ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಅದು ಶೋಭಿಸಲ್ಲ ಅಂತಿದ್ಲು ನನ್ನ ಹತ್ರ.
ಮನಸ್ಸಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಯ್ತಲ್ಲ, ಅದು ಕೊಂದಿತೆ ಅವಳನ್ನ?
3. ಅವಳು ಯಾವಾಗ ನೋಡಿದ್ರೂ ಹೊಟ್ಟೆ ನೋವು ಅಂತಿದ್ಲು
ಆದ್ರೆ, ನಾವು ಕೊಟ್ಟ ಪುದಿನ್‌ಹಾರ ತಗೋತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಅವಳಿಗೆ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ವಾಸ ಇರಲಿಲ್ಲ
ನಾವು ವಿಷ ಹಾಕ್ಬೋದು ಅಂತ ಅನುಮಾನ.
ಅವಳ ಅನುಮಾನವೇ ಅವಳನ್ನ ಕೊಂದಿತಾ?
4. ಅವಳ ಕೋಣೆಯ ಗಡಿಯಾರ ನಿಂತಿತ್ತು
ಯಾರೂ ಅದನ್ನ ಸರಿಪಡಿಸ್ಲಿಲ್ಲ.
ಹನ್ನೆರಡಕ್ಕೆ ಹತ್ನಿಮಿಷ ಇತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ, ಹಗಲೊ, ರಾತ್ರಿಯೊ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ.
ಚಲನೆ ಇಲ್ದೇ ಇದ್ದಿದ್ದೇ ಅವಳನ್ನ ಕೊಂದಿತಾ?

ಕವಿತೆ ಎರಡು

ಕೆರೆ-ದಡ, ದಡ-ಕೆರೆ
ಹಗಲಲ್ಲಿ ನಾನು ಇದ್ದುದರಲ್ಲಿ ಕಡಕ್ಕಾದ ಕೆಂಪು ಲಿಪ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು ನೀರಳೆಯುವ ಪಾತ್ರೆಯ ಪಕ್ಕ ಕೂರುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ಹೊಸದಾಗಿ ಲಿಪ್‌ಸ್ಟಿಕ್ಕಿನ ಗೀಳಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳದೇ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಂಥ ಕಡು ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನ ಧರಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ಕೆಂಪು ವರ್ಣಛಾಯೆಯ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನ ಧರಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ಧರಿಸಿಯಾದ ಮೇಲೆ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನೇ ನಾನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ, ಅದನ್ನ ಒರೆಸಿ ಹಾಕುತ್ತೇನೆ. ಆಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ನಾನು ಧರಿಸುತ್ತೇನೆ. ನೀರಿನ ಪಾತ್ರೆಯ ಪಕ್ಕ, ನನ್ನ ತೋಳುಗಳು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತವೆ, ಕಡಿದಾದ ಸೇತುವೆಯ ಹಾಗೆ ಬಾಗಿದ ನನ್ನ ಮೊಣಕಾಲ ಮೇಲೆ ಪೂರ್ತಿ ಭಾರ ಹಾಕದೇ ಅವು ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಈಗ ಆ ಜಾಗ ಕಿಚನ್ನಿನಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಲಿವಿಂಗ್ ರೂಮಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ. ಆ ಜಾಗದಲ್ಲೀಗ ನಾನಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಕೋಣೆಯ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕ್ಷಿಪ್ರಾತಿಕ್ಷಿಪ್ರ ಕೋನಗಳಲ್ಲಿ ತೂಗು ಬಿದ್ದಿರುವ ಆ ಚಚ್ಚೌಕದ ಕನ್ನಡಿಯ ಮೇಲೆ ಕೂರಲು ಪ್ರತಿ ಧೂಳಿನ ಕಣಕಣವೂ ಒಂದರೊಂದಿಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ತಮ್ಮತಮ್ಮ ಜಾಗಕ್ಕಾಗಿ ಹೊಡೆದಾಡುತ್ತ ಇರಬೇಕಾದರೆ, ಅದೂ ಹೊಸಬ ಬೇರೆ ತನ್ನ ಜಾಗಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದು ಕಾದು ನಿಂತಾಗ, ನಾನು ನನ್ನ ಮೇಕಪ್ಪಿಗೆ ಜಾಗ ಕಬಳಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ಸತ್ತ ನನ್ನ ಅಜ್ಜಿ ಕೊನೆಗೂ ಇವತ್ತು ನನ್ನ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಬಂದಳು. ಕನಸಲ್ಲಿ ಅವಳು ಸತ್ತಿದ್ದಳು. ಅಜ್ಜಿ ಸತ್ತ ವಾರ್ತೆ ಕೇಳಿ ನನ್ನಜ್ಜ ಸೂಯಿಸೈಡ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡ, ಕನಸಲ್ಲಿ. ನನ್ನ ಎಷ್ಟೇ ಹಿಂದಿನ ನೆನಪು ತೆಗೆದರೂ ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ಮುದುಕನಾಗಿಯೇ ಇದ್ದ. ಅವನು ನೇಣು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರ ಕೋಣೆಯ ಒಂದು ಮೂಲೇನ ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಅವನದಕ್ಕೆ ಹಳೇ ಫ್ಯಾನು ಆರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಬೀಮ್‌ಗೆ ನೇತು ಬಿದ್ದಿದ್ದನ್ನ ನಾನು ಕಂಡೆ. ಅವನ ದೇಹ ಗೋಡೆಯ ಜೊತೆ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಕೋನದಲ್ಲಿ ತೂಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅದು ಕೆರೆಯೋ ದಡವೋ ನನಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸೋಕೆ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಅವನನ್ನ ಕೆಳಗಿಳಿಸೋ ಆತುರ ಯಾರೊಬ್ಬರಿಗೂ ಇದ್ದಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಗೋಡೆ ಮೇಲಿನ ಕನ್ನಡಿ ನನಗೆ ಅವನ ತೂಗುತ್ತಾ ಇರುವ ದೇಹಾನ ತೋರಿಸಿತು. ಅದು ಎಂಥಾ ನೆಮ್ಮದಿ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯಿಂದ ತೂಗಾಡ್ತಾ ಇತ್ತೆಂದರೆ, ಅದು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಹಾಗೆಯೇ ಇದ್ದುಬಿಡಲು ಬಯಸಿದ ಹಾಗಿತ್ತು. ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಸತ್ತವರಿಗೆಂಥ ಅರ್ಜೆಂಟು ಇರುತ್ತೆ. ನನ್ನಜ್ಜಿಯೂ ಏನೂ ಗಡಿಬಿಡಿಯಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವಳು ನನಗೆ ಚಾಯ್‌ಗೆ ಒಳ್ಳೇ ಸ್ವಾದ ಬರಬೇಕಂದ್ರೆ ಹಾಕೋ ಮೊದಲು ಏಲಕ್ಕೀನ ಸರಿಯಾಗಿ ಹುಡಿ ಮಾಡ್ಕೋಬೇಕು ಅಂತ ನೆನಪಿಸಿದ್ಲು. ಈ ಹೆಂಗ್ಸು ಮಾಡೊ ಅಡುಗೆ ಭಯಂಕರ ಇತ್ತು. ಸತ್ಮೇಲೂ ಇದು ನನ್ನ ಕನಸಲ್ಲಿ ಬಂದು ಏಲಕ್ಕಿ ಹುಡಿ ಮಾಡೋ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳೋದಿದೆಯಲ್ಲ, ನಗು ಬರುತ್ತೆ. ಸರಿಯಾಗಿ ಅಂದಿದ್ದು ಅವಳು, ನಾನೂ ರಿಪೀಟ್ ಮಾಡ್ದೆ, ಸರಿಯಾಗಿ. ಇದೆಲ್ಲ ಆಗ್ತಿರಬೇಕಿದ್ರೆ, ಅಜ್ಜ ಕೆರೆ-ದಡ, ದಡ-ಕೆರೆ ಮಾಡ್ತಲೇ ಇದ್ದ ಎನ್ನಿ.

ಕನ್ನಡಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಗೊತ್ತು. ಇವತ್ತು ನನ್ನ ಲಿಪ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ಬಣ್ಣ ನೇರಳೆ. ಲಿಪ್‌ಸ್ಟಿಕ್ಕಿನ ಸ್ಟಿಕ್ಕು ಮುರಿದಿದೆ. ತೋರು ಬೆರಳಿನಿಂದ ಮೆತ್ತಗೆ ತುಟಿ ಮೇಲೆ ತಟ್ಟಿ ಸರಿಪಡಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಅಜ್ಜ ತೂಗಾಡುತ್ತಿರುವ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲೇ ನನಗೊಂದಿಷ್ಟು ಜಾಗ ಖಾಲಿ ಇದೆ. ನನ್ನ ಲಿಪ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ಧರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅದು ನನ್ನ ಯಾವ ಡ್ರೆಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೂ ಮ್ಯಾಚಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ನಾನು ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ತೆಗೆದು ಹಾಕಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಮೊಲೆಗಳ ಮೇಲೆಲ್ಲ ಒಣಗಿದ ಗಾಯದ ಗುರುತಿದೆ. ಕೀವು ತುಂಬಿದ ಗುಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ನಾನು ನೀರ್ಗುಳ್ಳೆ ಒಡೆದ ಹಾಗೆ ಒಡೆದಿದ್ದರಿಂದ ಆಗಿದ್ದು. ಯಾವತ್ತೂ ತುಸು ಬಿಗಿಯಾಗೇ ಇರುತ್ತಿದ್ದ ನನ್ನ ಸ್ಕೂಲ್ ಯೂನಿಫಾರ್ಮಿನ ಬೆಲ್ಟ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಆದ ಗುರುತು ಹೊಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕಂಕುಳವನ್ನ ಶೇವ್ ಮಾಡದೆ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲ ಕಪ್ಪನೆಯ ಗುರುತಾದಂತಿದೆ. ನಾನು ನನ್ನ ಲಿಪ್‍ಸ್ಟಿಕ್ಕನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ದಪ್ಪಕ್ಕೆ ಬಳಿಯುತ್ತೇನೆ. ಅಜ್ಜನತ್ತ ಮುಗುಳ್ನಕ್ಕು ನನ್ನ ಜಾಗವನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ಹಾಗೆ ಮಾಡಲೇಬೇಕಲ್ಲವೆ. ಅದು ಖಾಲಿ ಬಿದ್ದ ಒಂದು ಚಚ್ಚೌಕದ ನನ್ನ ಜಾಗ. ಅದು ಸರಿಯಾಗಿ ನೀರಳೆಯುವ ಪಾತ್ರೆಯ ಪಕ್ಕಕ್ಕಿದೆ.

ಕವಿತೆ ಮೂರು

ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾ
ನನ್ನ ನೂರಹದಿನಾರು ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯದ ಅಜ್ಜಿ, ಮೇರಿ ಅನ್ನೋ ಗೆಳತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಹೇಳೋ ಹಾಗೆ, ಮೇರಿ, ಅವಳು ನೋಡಿರೋ ಹುಡುಗೀರಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರಿಯಾದ ಹುಡುಗಿ. ನನ್ನಜ್ಜಿ ತನ್ನ ಅಪ್ಪನ ಅಂತಿಮಯಾತ್ರೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೇರೀನ ಕಂಡಿದ್ದಂತೆ. ಆವತ್ನಿಂದ ಅವರಿಬ್ರೂ ಗೆಳತೀರು. ಮೇರಿಯ ಜೊತೆ ಗೆಳೆತನ ಮಾಡ್ದೇ ಇರೋದು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ತನ್ನ ರಾಕಿಂಗ್ ಚೇರಿನಲ್ಲಿ ಕೂತು ಒಂದೇ ಸಮನೆ ಗಡಿಯಾರದತ್ತ ದೃಷ್ಟಿ ನೆಟ್ಟಿರೋ ನನ್ನಜ್ಜ ಕಾಲಾನ ಅಳೀತಾನೆ ಹೇಳ್ತಾನೆ, ಮೇರಿ ಹೆಸರಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಇಲ್ಲ, ಅವನೆಂದೂ ಮೇರೀನ ಕಂಡಿದ್ದಿಲ್ಲ. ನೂರ ಇಪ್ಪತ್ತಾರನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನಜ್ಜಿ ಸತ್ತಾಗ, ಅವಳಿಗಿದ್ದ ಒಂದೇ ಒಂದು ಆಸೆ ಅಂದ್ರೆ, ಅವಳು ಮೇರೀನ ಮೊತ್ತಮೊದಲು ಭೇಟಿಯಾದ ಸಿಮೆಟ್ರಿಯಲ್ಲೇ ತನ್ನ ಹೂಳಬೇಕು ಅನ್ನೋದು. ನಾನು ಸ್ವತಃ ಗೋರಿ ತೋಡುತ್ತಾ ಇರಬೇಕಾದ್ರೆ ಮೇರಿ ಅಲ್ಲೇ ಪಕ್ಕದ ಗೋರಿ ಮೇಲೆ ಕೂತು ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನನ್ನನ್ನೇ ನೋಡ್ತಿದ್ಲು. ಎಷ್ಟು ಚಂದ ಕಾಣ್ತಿದೀ ನೀನು ಮೇರಿ, ಅಂದೆ. ನಿಜಕ್ಕೂ ನಾನು ಕಂಡ ಹುಡುಗೀರಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ನೀನೇ ಚಂದ. ನನ್ನಜ್ಜ, ಸದಾ ಸಮಯದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಕಣ್ಣಿಟ್ಟೇ ಬದುಕಿದ ಮನುಷ್ಯ ಈ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಂದವ. ಈಗ, ತನ್ನ ರಾಕಿಂಗ್ ಚೇರಿನ ಮೇಲೆ ಕೂತು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುವ ಪ್ರತೀ ನೋವಿನ ಒಂದೊಂದು ಸೆಕೆಂಡಿಗೂ ಕಣ್ಣೀರಿಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಹಗಲಲ್ಲಿ ನಾನು ಅವನನ್ನು ಒಂದು ಮೂಲೆಯಿಂದ ಗಮನಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅವನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಲ. ಹಗಲಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಆದರೆ, ನಾನು ಮೇರಿ ಜೊತೆಗಿರೋದು ಹೆಚ್ಚು. ಅವಳೀಗ ನನ್ನ ಮತ್ತು ನನ್ನಜ್ಜಿ ಜೊತೆ ಬಂದಿರುತ್ತಾಳೆ. ನಮ್ಮದೇ ಚಲನೆಯಿಲ್ಲದ ಜಗತ್ತಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಗಳು ಕಲ್ಲಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಯಾರೂ ಕಾಲವನ್ನ ಅಳೆಯೋಲ್ಲ.

ಕವಿತೆ ನಾಲ್ಕು

ಕರೇನಿನಾಳ ಪ್ರೇಮಿ
ಹಾಗೆ ಮಲಗಬೇಡ್ವೆ, ತೆರೆದ ಪುಸ್ತಕಾನ ಹಾಗೇ ಎದೆ ಮೇಲೆ ಹಾಕ್ಕೊಂಡು. ತುಂಬ ಹೊತ್ತಿನವರೆಗೆ ಹಾಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಾ ಕೂರಬೇಡ, ಆ ಜಾಗ ಕಾಡುತ್ತೆ ಅನ್ನುತ್ತಾಳೆ ನನ್ನಜ್ಜಿ. ಅವಳು ನೂರಾರು ಕತೆಗಳ ಮುದುಕಿ, ನೂರಾರು ನಂಬಿಕೆಗಳ ಹೆಂಗಸು, ನನ್ನಜ್ಜಿ. ಅವಳ ಓದೋ ಜಾಗ ಏನಿದೆ, ಅದು ಪಾತ್ರಗಳೆಲ್ಲ ಜೀವಂತಗೊಂಡು ಓಡಾಡೋ ಜಾಗವಂತೆ, ಹೇಳ್ತಾಳೆ ನನ್ನಜ್ಜಿ. ನೀವು ಗಮನ ಇಟ್ಟು ಕೇಳಿಸ್ಕೊಂಡ್ರೆ, ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತು ಅವು ಮಾತಾಡೋದು ಕೇಳಿಸುತ್ತೆ ಅಂತಾಳೆ ನನ್ನಜ್ಜಿ. ಅವಳ ಪ್ರಕಾರ ಅವೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ಅವಳ ವಿರುದ್ಧ ಪಿತೂರಿ ಮಾಡ್ತಿವೆಯಂತೆ, ನಂಬಿದ್ದಾಳೆ ನನ್ನಜ್ಜಿ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ನನ್ನ ಅಜ್ಜ ಅಂಥ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕಾನ ತೆರೆದೇ ಇಟ್ಟಿದ್ನಂತೆ, ಹೇಳ್ತಾಳೆ ನನ್ನಜ್ಜಿ. ಅನ್ನಾಕರೇನಿನಾ ಗೊತ್ತಲ್ಲ, ಒಬ್ಬಂಟಿ, ನೋವುಂಡ ಮಾಯಾವಿ, ಆ ಪುಸ್ತಕದಿಂದ ಮೆತ್ತಗೆ ಹೊರಬಿದ್ದು ನನ್ನಜ್ಜನ್ನ ಕರೆದುಕೊಂಡೇ ಹೋದ್ಲು. ನನ್ನಜ್ಜಿ ಪ್ರತಿ ರಾತ್ರಿ ಪುಸ್ತಕಾನ ಹಿಡಿದು ಓದುತ್ತಾಳೆ, ಕರೇನಿನಾಳ ಪ್ರೇಮಿ ಅಂತ ವದಂತಿ ಇದೆಯಲ್ಲ, ಆ ತನ್ನ ಗಂಡನ್ನ ಹುಡುಕೋಕೆ. ಆ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಂಗಸು ಕರೇನಿನಾ. ನಾನವಳನ್ನ ಇಷ್ಟಪಡೋ ಹಾಗಿಲ್ಲ, ನಾನವಳ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗೋ ಹಾಗಿಲ್ಲ. ಆ ರಶಿಯನ್ ಮಾಟಗಾತಿಗೆ ಮಾಯ ಮಂತ್ರಗಳೆಲ್ಲ ಗೊತ್ತು, ಅವಳು ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಮಂಕುಬೂದಿ ಎರಚಿ, ನಿನ್ನನ್ನೂ ತನ್ನ ಜೊತೆ ಕರೆದೊಯ್ತಾಳೆ ಅಂತಾಳೆ ನನ್ನಜ್ಜಿ. ಕರೇನಿನಾನ ಸದಾ ಕಾಲ ನನ್ನಜ್ಜಿಯ ಕಬೋರ್ಡ್ ಒಳಗೆ ಬೀಗ ಜಡಿದು ಬಂಧಿಸಿಡಲಾಗಿದೆ. ನನ್ನಜ್ಜಿ ಸತ್ತ ದಿನವೇ ನಾನವಳನ್ನ ಬಂಧಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದೆ. ಆ ಒಬ್ಬಂಟಿ, ನೋವುಂಡ ಮಾಯಾವಿ ಈಗ ನನ್ನ ಟೇಬಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳ ಹೊರಮೈಯೆಲ್ಲ ಹರಿದು ಹೋಗಿದೆ. ಅವಳ ಬಾಗಿದ ನಗ್ನ ಬೆನ್ನಿನ ಭಾಗ ನನ್ನ ಕಡೆಗಿದೆ. ಮುಟ್ಟಬೇಕು ಅವಳನ್ನ ಅಂತ ಆಸೆಯಾಗುತ್ತೆ. ಅವಳು ಮೇಜಿನಿಂದಿಳಿದು ಬಂದು ನನ್ನನ್ನೂ ಸೆಳೆದೊಯ್ಯಬಾರದೇ ಎಂದು ನಾನದೆಷ್ಟು ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ