Wednesday, October 29, 2008

ಭಯದ ಬಣ್ಣ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ?


ಒಂದು ಕನಸನ್ನು ಮಗ ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅದು ನನಸಾಗುವುದು ಅವನಿಗಲ್ಲ, ಅವನ ತಂದೆಗೆ. ಹುಡುಗನ ಅಪ್ಪ ಮಗನ ಈ ಕನಸನ್ನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ತನ್ನ ನನಸಿನಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಎದುರಿಸಿದ್ದರಿಂದಲೇ ಒಂದು ಬಗೆಯ ವಿಸ್ಮೃತಿಗೆ ತುತ್ತಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅಪ್ಪನ ಈ ವಾಸ್ತವದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಕನಸಿನಿಂದೆಚ್ಚೆತ್ತವನಂತಿರುವ ಮಗ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಥವಾ ಅವಾಸ್ತವಿಕ ಕನಸೊಂದರ ಈ ವಾಸ್ತವಿಕ ಮುಂದುವರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಎಲ್ಲೋ ಕಲ್ಪನೆಗೂ ಎಟುಕದ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಗನ ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ತನ್ನದೇ ವಿಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪ ಕಾಣಬಲ್ಲವನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆ ಅಪ್ಪ ತನ್ನ ವಿಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ಮುಂದೆ ಒಂದು ಕನಸಾಗಿ ಮಗ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ, ಆ ತಂದೆಯ ಸಾವಿನ ನಂತರ!

`ತಿರೀಛ' ಕತೆ ಒಬ್ಬ ಅಪ್ಪ ಮಗನ ಕನಸು-ನನಸು-ಭ್ರಮೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವಗಳ ಪಾತಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಹರಿದಾಡುತ್ತ, ಈ ಅಪ್ಪ ಮಗನ ನಡುವೆ ಪಾರಂಪರಿಕವಾಗಿ ದಾಟಿ ಬಂದಿರಬಹುದಾದ ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ತಲೆಮಾರಿನಿಂದ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ದಾಟಿರಬಹುದಾದ ಭಯ, ಅಮಾಯಕತೆ, ವಿಧಿಯ ಅಸದೃಶ ಕೈವಾಡ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತನ್ನ ತೆಕ್ಕೆಯೊಳಗೆ ಸೆಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಯತ್ನಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿಧಾನದ ಕತೆ. ಇದು `ದೇಶಕಾಲ'ದ ಎಂಟನೆಯ ಸಂಚಿಕೆ (ಜನವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ 2007)ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಹಿಂದಿ ಕತೆಗಾರ ಉದಯಪ್ರಕಾಶರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕತೆ. ಇದನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದವರು ಮುಕುಂದ ಜೋಷಿ.
ತಿರೀಛ ಎಂಬ ಭಯಂಕರ ವಿಷಪ್ರಾಣಿಯ ಭಯ ಮಗನದ್ದು. ಇದು ಅವನ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಬಂದು ಅವನನ್ನು ಹೆದರಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಾಣಿಯ ಬಗ್ಗೆ, ಅದರ ವಿಲಕ್ಷಣ ವರ್ತನೆಯ ಬಗ್ಗೆ, ಅದರ ವಿಷದ ಘೋರ ಪರಿಣಾಮಕಾರತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಅದು ಗುರುತು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುವ ಬಗ್ಗೆ ಪುಟ್ಟ ಹುಡುಗ ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಅತಿರಂಜಿತ ನಂಬುಗೆ, ವದಂತಿ, ಸುಳ್ಳುಗಳೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದಂತಿರುವ ಈ ಅಗೋಚರ ಭಯವೇ ಇಲ್ಲಿನ ವಸ್ತು. ಈ ತಿರೀಛ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಅಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದು ಕಚ್ಚಲು ಹವಣಿಸುವುದು ಮಗನನ್ನು. ಆದರೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅದು ಒಂದು ದಿನ ಕಚ್ಚುವುದು ಮಾತ್ರ ಹುಡುಗನ ತಂದೆಯನ್ನು. ವಿಷಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆದ ತಂದೆಗೆ ಮರುದಿನ ಕೋರ್ಟಿಗೆ ಹೋಗುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತ ರಾಮ ಅವತಾರರು ಸಿಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಕೊಡುವ ಒಂದು ಸಲಹೆ - ಆ ತಿರೀಛವನ್ನು ಕೊಂದರಾಗಲಿಲ್ಲ, ಸುಡಬೇಕು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗಳ ನಂತರವೂ ಅದರ ವಿಷ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದು. ಅದನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಬಿಡಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಅವರು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲಕ್ಕೇ ಅಲ್ಲಿದ್ದು ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ ವರ್ತಿಸುವ ಮಗ ಥಾನೂ ಜೊತೆ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ತಾನು ತನ್ನ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡಿದ್ದ ಕಾಡು, ಬೆಟ್ಟ, ಪೊದೆ, ಬಂಡೆ, ಕಾಲುವೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾನೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಸತ್ತ ತಿರೀಛದ ದೇಹವನ್ನೂ ಹುಡುಕಿ ಅದನ್ನು ಸುಡುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ಥಾನೂ ಮಾತ್ರ ಅಳುತ್ತಿರುವುದು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿ.

ಕೋರ್ಟಿನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಹೋದ ತಂದೆ ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೊನೆಗಾಲ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅನುಭವಿಸುವ ಅನುಭೂತಿ ಮಗನ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಕೌತುಕ. ಸಾಯುವ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಿರೀಛ ಅನುಭವಿಸಿರಬಹುದಾದ ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೇ ಹುಡುಗನ ತಂದೆ ಅನುಭವಿಸುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಒಂದು ವಿಶೇಷವಾದರೆ, ಮೂಕಪ್ರಾಣಿಯೊಂದರ ಕುರಿತ ಈ ಎಲ್ಲ ಅಪನಂಬುಗೆ, ಮೌಢ್ಯ, ಭಯ, ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಕ್ರೌರ್ಯವಾಗಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಪಡೆಯುವುದನ್ನು ನವಿರಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಡುವುದು ಈ ಕತೆಯ ಘನತೆಯನ್ನು ಬಹುವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿರುವ ಅಂಶ.

ತಿರೀಛ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ಭಯಂಕರ ವಿಷವಾಗಿ, ಅಮೂರ್ತ ಭಯವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ, ಅಷ್ಟೆ. ಈ `ವಿಷ' ಮತ್ತು ಅಮೂರ್ತ ಭಯ - ಎರಡೂ ಪಟ್ಟಣದ ಮಂದಿಯ ಮೈ ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಂಡಿರುವುದರ ಚಿತ್ರ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಕ್ಯಾಶ್ ಕೌಂಟರಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನಿಮಗ್ನನಾಗಿದ್ದ ಕ್ಯಾಶಿಯರನ ಭಯ, ಪೋಲೀಸ್ ಎಚ್.ಎಸ್.ಓ ಭಯ, ಕಲ್ಲು ಹೊಡೆಯುವ ಹುಡುಗರ ಮತ್ತು ಜನರ ಭಯ ಅಕಾರಣವಾದದ್ದು ಮತ್ತು ಅದೇ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಭಯದ ಒಂದು ಕನಸಿನಷ್ಟೇ ನಿಷ್ಕಪಟವಾದದ್ದು. ಕುಡಿಯಲು ಒಂದು ಲೋಟ ನೀರು ಕೇಳುವುದಕ್ಕೂ ಹೆದರುವ, ಬಿದ್ದು ಹೋದ ತನ್ನದೇ ಕೋರ್ಟ್ ವ್ಯವಹಾರದ ಕಾಗದ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದಕ್ಕೂ ಹೆದರುವ ಅಪ್ಪನ ಭಯದಷ್ಟೇ ನಿಷ್ಪಾಪವಾದದ್ದು. ಆದರೆ ಕಚ್ಚಿದ ತಿರೀಛವನ್ನು ಕೂಡಲೇ ಕೊಲ್ಲಬೇಕು, ಬರೇ ಕೊಂದರಾಗಲಿಲ್ಲ ಸುಟ್ಟುಬಿಡಬೇಕು ಎಂಬ ನಂಬುಗೆಯಲ್ಲಿರುವ `ವಿಷ'ವೇ ಈ ಅಕಾರಣ ಭಯದ ಹಿಂದೆಯೂ ನಿಂತು ನಡೆಸುವ ಕ್ರೂರ ಹಿಂಸೆಯೇನಿದೆ ಅದು ಮಾತ್ರ ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸುವಂಥದು.

ಉದಯಪ್ರಕಾಶ ಇಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ವರ್ತನೆಯ ದ್ವಂದ್ವ, ಗೊಂದಲ, ಮುಗ್ಧತೆ, ಕ್ರೌರ್ಯಗಳನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ತರುತ್ತ ಅದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಮೂಲವಾಗಬಲ್ಲ ಅವನ ಕ್ಷಣಿಕ ಅಸಡ್ಡೆ, ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿತನ, ಆತುರಗಳ ದುರಂತವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿರುವ ಬಗೆ ಅದ್ವಿತೀಯವಾದದ್ದು. ಅವರ ಲೇಖನಿ ಒಂದು ಸಂಯಮದ, ಸಂತುಲಿತ ಸ್ಥಿಮಿತದಿಂದ ಈ ಕತೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದೆ.

`ಮೋಹನದಾಸ' ಉದಯಪ್ರಕಾಶರ ನೀಳ್ಗತೆ. ಗಾತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಕಾದಂಬರಿ ಎನ್ನಬಹುದಾದರೂ ನೀಳ್ಗತೆ ಎನ್ನುವುದೇ ಸೂಕ್ತ. ಇದನ್ನು ಹಿಂದಿಯಿಂದ ಅನುವಾದಿಸಿದವರು ಆರ್.ಪಿ.ಹೆಗಡೆ. ಇವರು `ತಿರೀಛ' ಕತೆಯನ್ನು `ದೇಶಕಾಲ'ದಲ್ಲಿ ಓದಿ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ಉದಯಪ್ರಕಾಶರ `ಮೋಹನದಾಸ' ಎಂಬ ನೀಳ್ಗತೆಯನ್ನು ತರಿಸಿ ಓದುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ವಸ್ತು, ಶೈಲಿ, ತಂತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅದ್ಭುತವೆನಿಸುವ ಈ ನೀಳ್ಗತೆ ಕನ್ನಡಿಗರೆಲ್ಲರನ್ನು ತಲುಪಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅನುವಾದಿಸಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆರ್.ಪಿ.ಹೆಗಡೆಯವರ ಈ ಘನ ಅಭಿರುಚಿಯ ಫಲಶ್ರುತಿ ಇದೀಗ ಲೋಹಿಯಾ ಪ್ರಕಾಶನದಿಂದಾಗಿ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಕೈಸೇರುವಂತಾಗಿರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಭಿನಂದನೀಯ.

ಈ ಮೋಹನದಾಸನ ಹೆಂಡತಿ ಕಸ್ತೂರಿ, ತಾಯಿ ಪುತಲೀಬಾಯಿ, ಮಗ ದೇವದಾಸ ಹೌದಾದರೂ ಇದು ಮಹಾತ್ಮನ ಕತೆಯಲ್ಲ. ಈತನೊಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ದಲಿತ. ಈತನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಒಂದೇ ಒಂದು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಈತ ಪದವೀಧರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಪದವೀಧರನಾಗಿರುವುದು. ಅದೇ ಈತನ ಎಲ್ಲ ಗೋಳುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು ಇಡೀ ಕತೆಯ ತಿರುಳು. ಫಸ್ಟ್‌ಕ್ಲಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಿಗ್ರಿ ಮುಗಿಸಿದ ಈತನ ಹೆಸರು ಮೆರಿಟ್ ಲಿಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ನಂಬರಿನಲ್ಲಿರುವುದು, ಓರಿಯೆಂಟಲ್ ಕೋಲ್ ಮೈನ್ಸ್‌ನ ನೌಕರಿಗಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಲಿಖಿತ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಸಾವಿರದೈನೂರು ಮೀಟರ್ ಓಟ, ವೇಗದ ನಡಿಗೆ, ಭಾರ ಎತ್ತುವುದು, ಜಿಗಿತ, ದೃಷ್ಟಿ-ಬಣ್ಣದ ಸೆನ್ಸ್ ಮುಂತಾದ ಶಾರೀರಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಮೊದಲನೆಯವನಾಗಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾಗುವುದು, ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲೂ ಇದೇ ಜಾಯ್ನಿಂಗ್ ಅಂದುಕೋ ಎನ್ನುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು - ಈತನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಮೂಲವಾಗುವುದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಡಂಬನೆ. ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಈತ ಬದಿಗೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ತನಗೇನು ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ, ಎಲ್ಲಿ ಆಗಿದೆ, ಹೇಗೆ ಆಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಕೂಡಾ ಈತನಿಗೆ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಅಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಈತನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಈವಿಲ್‌ ಇಲ್ಲವಾಗಿರುವುದೇ ಹೊರತು ಇನ್ನೇನಲ್ಲ. ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿರುವಾಗಲೂ ಮೌಲ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ವಿಶ್ವಾಸವಿರುವುದು ಈತನ ದೌರ್ಬಲ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕೊನೆಗೂ ಈತನಿಗೆ ವಾಸ್ತವದ ಅರಿವಾದಾಗ ಈತ ತಾನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಯಾರು, ಯಾರ ಮಗ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಕ್ಷಿ ಸಮೇತ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಬೇಕಾದ ದೌರ್ಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಓಡಾಡುವ ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದು ತಾನು ಸತ್ತಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಸಾಬೀತು ಪಡಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಷ್ಟೇ ಸರಳ ಮತ್ತು ಕಠಿಣವಾದ ಸಂಗತಿಯಿದು. ತಬರನ ಕತೆ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆಯೆ? ಸರಕಾರದ ಭ್ರಷ್ಟ ಮುಷ್ಟಿಯೊಳಗಿನ ಮುಗ್ಧ ಹಕ್ಕಿಮರಿ ಈಗ ಬದುಕಿದೆಯೇ ಸತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕಾದ, ತತ್‌ಕ್ಷಣದ ಸತ್ಯ ಏನೆಂಬ ಒಗಟಿನಷ್ಟೇ ಸರಳವಾದದ್ದು. ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ನ್ಯಾಯದ ಪರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ದುರ್ಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕತೆಯ ಮಹತ್ವವಿರುವುದು ಈ ದುರಂತದ ಚಿತ್ರಣದಲ್ಲಲ್ಲ. ಇದೆಲ್ಲ ಹೀಗೆ ಒಂದು ಕಲ್ಪನಾವಿಲಾಸದ ಕತೆಯೆಂಬಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಕಥಾಲೋಕದಲ್ಲೇ ಓದುಗ ಕಳೆದುಹೋಗಬೇಕಿಲ್ಲ. ಕಥಾನಕ ನಿಮ್ಮೆದುರು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ವರ್ತಮಾನದಲ್ಲೇ ಹೊರಗಿನ ವಾಸ್ತವದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಏನು ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಕೆಲಸ ಕಥಾನಕದ ಜೊತೆಗೇ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಕಥಾಲೋಕ ಮೀಟುವ ಭಾವಸ್ತರವನ್ನು ವಾಸ್ತವ ಜಗತ್ತಿನ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಪ್ರಜ್ಞೆಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಒಂದು ತಂತ್ರದ ಪರಿಣಾಮ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಜಗತ್ತು ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿತ್ತು, ಎಂಥೆಂಥ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು, ಹೊಸ ಹೊಸ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಹೇಗೆ ದೇಶದ ಭಾಗ್ಯದ ಬಾಗಿಲನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದವು, ಚರ್ಚೆ-ಸಂವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪರ ಮಂತ್ರಗಳು ಮೊಳಗುತ್ತಿದ್ದವು, ಭಾರತ ಹೇಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸತೊಡಗಿತ್ತು, ಉಗ್ರರ ಅಟ್ಟಹಾಸ ಹೇಗೆ ಭುವಿಯನ್ನು ನಡುಗಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಎಂಥೆಂಥ ಭ್ರಷ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದರೂ ಬಚಾವಾಗುತ್ತಿದ್ದರು, ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಮುಗ್ಧ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮೇಲೆ ಬರ್ಬರ ಬಲಾತ್ಕಾರ ನಿರಾತಂಕವಾಗಿ ನಡೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿರುತ್ತಿತ್ತು, ಮಕ್ಕಳು,ದಲಿತರು, ವಯೋವೃದ್ಧರು ಹೇಗೆ ಕಾಲನ ಕ್ರೌರ್ಯದ ತುಳಿತಕ್ಕೆ ಎಂದಿನಂತೆ ನಲುಗುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು ಎಂಬ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಕಥಾನಕಕ್ಕೆ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಅದರ ವಿಭಿನ್ನ ಘಟ್ಟದಲ್ಲೇ ನಮಗೆ ಸಿಗುವುದರಿಂದ ಈ ನತದೃಷ್ಟ ಮೋಹನದಾಸ ನಮಗೆ ಭಾವುಕ-ಅವಾಸ್ತವಿಕ ಪಾತ್ರವಾಗದ ಸಾಧ್ಯತೆಯೊಂದು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಈ ಮೋಹನದಾಸನ ಕುರುಡಿ ತಾಯಿ, ಕೆಮ್ಮಿನಲ್ಲಿ ರಕ್ತ-ಮಾಂಸ ಉಗುಳುವ ತಂದೆ, ತಿವಾರಿ ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟರನ ಕಾಮುಕ ಲಾಲಸೆಯನ್ನು ಕೆರಳಿಸುವ ಕಸ್ತೂರಿಯ ಸೌಂದರ್ಯ, `ಮುದಿ ಎತ್ತಿನ ಅಂಡಕೋಶದ ಹಾಗೆ' ಜೋಲುಬಿದ್ದ ಮುಖದ ಮೋಹನದಾಸ - ಎಲ್ಲರ ದುರಂತ ಓದುಗನಿಗೆ ಅತಿರಂಜಿತವಲ್ಲ ಅನಿಸುವುದು, ಅಸಾಧ್ಯ-ಅಸಂಭವ ಅನಿಸದೇ ಇರುವುದು, ಅವಾಸ್ತವಿಕವೆನಿಸದ ಒಂದು ಸತ್ಯದರ್ಶನವಾಗುವುದು ಈ ತಂತ್ರದ ಸಫಲ ಕೊಡುಗೆ. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಯಂಕರವಾದ ಸತ್ಯಗಳು ಇಲ್ಲೇ ಎಲ್ಲೋ ಯಾರದೋ ಬದುಕಿನ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಅಗೋಚರವಾಗಿ ಅವಿತಿರಬಹುದೆಂಬ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಆತಂಕ ಕೂಡ ಮೂಡುವಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ಕತೆಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವಿರುವುದೇ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಓದುಗನನ್ನು ತಲುಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕೌಶಲಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿದೆ.

ಕತೆ ಸುರುವಾಗುವುದು `ಭಯದ ಬಣ್ಣ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ?' ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದಿಗೆ. ಈ ಎರಡೂ ಕತೆಗಳು ತಿಳಿಯಲು ಹಾತೊರೆಯುವ ಸಂಗತಿ ಇದೇ. ಆದರೆ ಈ ಭಯ ಯಾವುದರದ್ದು ಎಂಬುದು ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗಹನವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ, ಕೇಳದೆಯೇ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಏಳುವಂಥದ್ದು, ಉದಯಪ್ರಕಾಶರ ಕಥಾನಕ ಹಿಡಿದಿಡಲು ಸದಾ ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವಂಥದು. ಇವತ್ತಿನ ನಾಗರಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಬದುಕ ಬಯಸುವ ಪ್ರತೀ ಮನುಷ್ಯನೂ ತನ್ನಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸುವ ತಳಮಳ, ನಿರಂತರ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುವ ಗೊಂದಲ, ಎದುರಿಸುವ ಅಪಮಾನ, ಕುಹಕ, ಸೋಲು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ ಈ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಸಣ್ಣ ಸರಳ, ಮೂರ್ಖ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲಿ.


ಮೋಹನದಾಸ (ನೀಳ್ಗತೆ)
ಮೂಲ ಹಿಂದಿ ಕತೆಗಾರ: ಉದಯಪ್ರಕಾಶ
ಅನುವಾದ: ಆರ್.ಪಿ.ಹೆಗಡೆ
ಪ್ರಕಾಶಕರು: ಲೋಹಿಯಾ ಪ್ರಕಾಶನ, `ಕ್ಷಿತಿಜ', ಕಪ್ಪಗಲ್ಲು ರಸ್ತೆ, ಗಾಂಧಿನಗರ, ಬಳ್ಳಾರಿ-583103 (08392-257412)
ಪುಟಗಳು: 108, ಬೆಲೆ : ರೂಪಾಯಿ ಐವತ್ತು.

4 comments:

ಜಿ ಎನ್ ಮೋಹನ್ said...

ondu kanasannu maga niddeyalli todaguttaane...vaakya bere reeti irabekittaa..?

ನರೇಂದ್ರ ಪೈ said...

ತಪ್ಪಾಗಿದೆಯೆ? ದಯವಿಟ್ಟು ಹೇಗಿರಬಹುದಿತ್ತು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರೆ ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಬರೆಯುವಾಗ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಇದು:
ಇಡೀ ಕತೆ ಒಂದೇ ಕನಸಿನ ಹಂತ ಹಂತದ ಮುಂದುವರಿಕೆಯಂತಿರುವುದರಿಂದ 'ಒಂದು'.
ಕನಸು ಸುರುವಾಗುವುದು ಮಗನಿಂದ, ಹಾಗಾಗಿ `ಮಗ ತೊಡಗುತ್ತಾನೆ'; ತಂದೆ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾನೆ ಎನ್ನುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ.
ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ ಕನಸು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ `ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿ' `ತೊಡಗುತ್ತಾನೆ'.
ಒಂದು ರೀತಿ ಸ್ಮೃತಿಯ ಮರುಕಳಿಕೆಯಂತೆ, ಹಗಲುಗನಸಿನಂತೆ, ನಿಶ್ಚಿತ ಗಮ್ಯವಿರುವಂತೆ, ಒಂದು project ನಂತೆ ಈ ಕನಸು ಸುರುವಾಗುವುದರಿಂದ `ತೊಡಗುತ್ತಾನೆ'.
ನಿಮಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ odd ಅನಿಸಿರಬೇಕು ಅಲ್ವ? ನನ್ನ ಕನ್ನಡ ಹೀಗೇಕಾಗುತ್ತಿದೆ ಮೋಹನ್? ಗೊತ್ತಾಗ್ತಿಲ್ಲ!
Anyhow, ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ವಂದನೆ.

shreedevi kalasad said...

‘ಒಂದು ಕನಸನ್ನು ಮಗ ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾನೆ’ ಮಗ ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ... ಹೀಗಿರಬೇಕಿತ್ತಾ?

ನರೇಂದ್ರ ಪೈ said...

Thank you ಶ್ರೀದೇವಿಯವರೆ.