Wednesday, February 25, 2009

ಶ್ರೀಧರ ಬಳಗಾರ ಅವರ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಕಥಾಸಂಕಲನ ಒಂದು ಫೋಟೋದ ನೆಗೆಟಿವ್ (2008)

ಈ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಹದಿಮೂರು ಕತೆಗಳಿವೆ. ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಆಕೃತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇದುವರೆಗೆ ನಮಗಿದ್ದ ಮಾದರಿಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಸಣ್ಣಕತೆಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಆಯಾಮವನ್ನೇ ನೀಡಿದ ಬಳಗಾರರ ಕತೆಗಳು ತಮ್ಮತನವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡೇ ಸಾಧಿಸಿದ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಜಲನ್ನು ನಾವಿಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಇಳೆ ಎಂಬ ಕನಸು ಸಂಕಲನದಲ್ಲೇ ಇಂಥ ಸುಳಿವುಗಳಿದ್ದರೂ ಈ ಸಂಕಲನದ ಕತೆಗಳು ಅದನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿವೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಈ ಹೊಸತನ ಬಳಗಾರರ ಈ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಮನ್ವಯದ ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಸಂತುಲಿನ ಆಯಾಮ ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ನಮ್ಮ ವಿಶೇಷ ಗಮನಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವಾಗಿದೆ.

ಒಂದು ಫೋಟೋದ ನೆಗೆಟಿವ್ ಈ ಸಂಕಲನದ ಮೊದಲ ಕತೆ. ಬಳಗಾರರ ಪ್ರೀತಿಯ ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬವೊಂದರ ವಿಭಜನೆಯ ನೋವು-ತಲ್ಲಣಗಳೊಂದಿಗೇ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಂತಿರುವ ಈ ಕತೆ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಸರಳ ಸಹಜ ಹಳ್ಳಿಬದುಕಿನ ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರವೇಶವಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು, ಆ ಪ್ರವೇಶ ಮನುಷ್ಯ-ಮನುಷ್ಯರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು, ಮನುಷ್ಯಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು, ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ನಿರ್ಜೀವ ಕಾಯದೆ,ಯಂತ್ರ ಮುಂತಾದುವುಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸತೊಡಗಿರುವುದನ್ನು ಬಹಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ, ಒಂದು ರೂಪಕವೋ ಎಂಬಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಈ ಕಥಾನಕದ ಅಥೆಂಟಿಸಿಟಿ - ಅದರ ಎಲ್ಲ ವೈಚಿತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಟಕೀಯತೆಗಳೊಂದಿಗೇ, ತುಂಬ ಮಹತ್ವದ್ದು. ಬಳಗಾರರ ಕಥನಶಕ್ತಿಯ ಮಹಾನ್ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಇಂಥಲ್ಲೇ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವುದು ವಿಶೇಷ. ಒಂದು ಜಲಪಾತ ತನ್ನ ಪಾಡಿಗೆ ತಾನಿದ್ದುದು ಕ್ರಮೇಣ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೂಲಕ, ಫೋಟೋದ ಮೂಲಕ ಪ್ರವಾಸೀತಾಣವಾಗುವುದು, ಅಂಥ ಸ್ಥಳವಾಗುವುದರ ಎಲ್ಲ ಅನಿಷ್ಟಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ತರುವುದು ಮತ್ತು ಇದೇ ಒಂದು ವ್ಯಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು ಒಂದೆಡೆ ಇರುತ್ತ ಬತ್ತಿ ಹೋಗುವ ಜಲಪಾತ ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಂಡಂತಿರುವುದು ಇನ್ನೊಂದು ಚೋದ್ಯವೆನ್ನಬೇಕು. ಈ ಬತ್ತಿ ಹೋದ ಜಲಪಾತದಂತೆಯೇ ತನ್ನೊಳಗಿನ ಚೈತನ್ಯದ ಚಿಲುಮೆಯನ್ನೂ ಬತ್ತಿಸಿಕೊಂಡು ಮೌನವಾಗುವ ವೆಂಕಟಪ್ಪನವರ ಕಾಯಿಲೆ-ಮರೆವು ಗುಣವಾಗಬೇಕೆಂದು ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರೆಲ್ಲರೂ ಬಯಸುತ್ತಿರುವುದು ಅವರ ಆಸ್ತಿಯ ಪಾಲಿನ ಸೂಕ್ತ ವಿಲೇವಾರಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಎನ್ನುವುದು ಕಾಲದ ವಿಪರ್ಯಾಸದಂತಿದೆ. ಇಡೀ ಕಥಾನಕದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫರ್ ವಾಸುದೇವನಿಗೆ ಮಾತಿಲ್ಲದ ಸ್ತಬ್ಧ ಚಿತ್ರದಂತೆ ಮಲಗಿಕೊಂಡಿರುವ ವೆಂಕಟಪ್ಪನವರೇ ಒಂದು ನೆಗೆಟಿವ್‌ನಂತೆ ಕಾಣುವುದು ತುಂಬ ಧ್ವನಿಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ.

ಇರುವುದೆಲ್ಲವ ಬಿಟ್ಟು ಕತೆಯಲ್ಲೂ ಮನೆತನದ, ಮನೆಯ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಯ ಅಳಿವು ಉಳಿವಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿದ್ದರೂ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದು ರೂಪಕವೇ ಪ್ರಧಾನ ಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ:

"ತುಂಗಕ್ಕ ನಾಗೊಂದಿಗೆಯ ಮೇಲೆಸೆದ ಹಾಲುದೀಪದ ಗುಡ್ಡವನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಿದಳು. ಎರಡು ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಉರುಟಾದ ಪುಟ್ಟ ಕಂಬದ ಮೋಹಕ ದೀಪವಾಗಿತ್ತು ಅದು. ಹುಣಸೆ ಹಣ್ಣು ಉಜ್ಜಿ ತೊಳೆದಾಗ ಅದು ಹೊಳೆದು ಅದರ ಮೈಮೇಲಿನ ಲತೆ ಮೂಡಿತು. ವಾಣಿ ಆಂಟಿ ಮಗುವಿನೊಂದಿಗೆ ಬಂದಳು. ಮಗು ಹಾಲು ಕುಡಿಯದೆ ಸೊರಗಿತ್ತು. ದೀಪಕ್ಕೆ ಎಣ್ಣೆ ಹಾಕಿ ಬೆಳಗಿದಳು. ಮಣೆಯ ಮೇಲೆ ಕೂತು ಕಾಲು ಚಾಚಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ಮಗುವನ್ನು ಅಂಗಾತ ಮಲಗಿಸಿದಳು. ಬೆಳದಿಂಗಳಂತೆ ತಂಪಾಗಿ, ಶಾಂತವಾಗಿ ಉರಿಯತೊಡಗಿದ ದೀಪವನ್ನು ನೋಡುತ್ತ ಮಗು ಅಳು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. ಬೆಳ್ಳಿಯ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಮಗುವಿನ ಬಾಯೊಳಗೆ ಹಾಲು ಸುರಿದಳು. ಮಗು ದುಂಡನೆಯ ಮುದ್ದಾದ ಕೈಕಾಲುಗಳನ್ನು ಒದೆಯುತ್ತ ಸುಖಿಸುತ್ತ ಹಾಲು ಚಪ್ಪರಿಸಿತು. ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬ ತೇಗು ಬರುವವರೆಗೂ ಮಗುವಿನ ದೃಷ್ಟಿ ಹೆಡೆಯಂತೆ ತೂಗುವ ದೀಪದ ಮೇಲಿತ್ತು. ದೀಪದ ಕುಡಿಯ ಕಾಡಿಗೆ ಕರಿಯಿಂದ ದೃಷ್ಟಿ ಬೊಟ್ಟಿಟ್ಟು ದೀಪ ಆರಿಸಿದಳು. "ಹೀಗೆ ಒಂದೆರಡು ಸಲ ರೂಢಿ ಮಾಡಿಸಿದ ನಂತರ ರಂಪಾಟದ ಮಕ್ಕಳು ಸುಸೂತ್ರ ಹಾಲು ಕುಡಿಯುತ್ತವೆ. ಈ ವ್ರತವನ್ನು ನೀನಾದರೂ ಮುಂದುವರಿಸು ತಂಗಿ. ಹಾಲುದೀಪವನ್ನು ತಮ್ಮನಿಗೆ ಒಯ್ಯಲು ಬಿಡಬ್ಯಾಡ" ವಾಣಿ ಆಂಟಿ ಯಾಚಿಸಿದಳು. "ಹಾಲು ದೀಪ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ತೇನೆ" ತುಂಗಕ್ಕ ವಾಗ್ದಾನ ನೀಡಿದಳು."
(ಪುಟ ೩೨.)

ತಮ್ಮ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಲ್ಲಲು ಬಯಸಿದ್ದಾನೆ. ತುಂಗಕ್ಕ ಮದುವೆಯಾಗಿ ಹೋದ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳು. ಹಿರಿಯರ ಮನೆ-ಮನೆತನಕ್ಕೆ ಈಗ ವಾರಸುದಾರರಿಲ್ಲ. ಮನೆ-ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಪರರಿಗೆ ಮಾರಿಬಿಡುವ ಮಹಾ ಸಂಕಟದ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಟ್ಟಾಗಿದೆ. ಆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯದಿನವೊಂದನ್ನು ಕಳೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಂಕ್ರಮಣ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕತೆ ಇರುತ್ತ ತುಂಗಕ್ಕನ ವಿಲಕ್ಷಣ ದಾಂಪತ್ಯದ ಕಥಾನಕವೂ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಒಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಮನೆತನದ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯನ/ಳ ಕತೆಯೂ ತುಂಗಕ್ಕನ ಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ತಳುಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಹೊರಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದೀಗ ಅದ್ಯಾವುದೂ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ. ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವುದು ಈ ಸಿಹಿ-ಕಹಿ ನೆನಪುಗಳ ಮೂರ್ತರೂಪದಂತಿರುವ ಮನೆಯನ್ನು ಮಾರುವುದು ಅಥವಾ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಎರಡೂ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಲೌಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯೊಂದನ್ನು ಮೀರಿದ ಅರ್ಥವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ತುಂಗಕ್ಕನ ಕಥಾನಕ. ಉಳಿದಂತೆ ಮುಖ್ಯವಾಗುವುದು ಹಾಲುದೀಪವೇ. ಮೇಲಿನ ಪರಿಚ್ಛೇದವೇ ಉಳಿದುದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ತೊಟ್ಟಿಲು ಕತೆಯಲ್ಲಿ ತೊಟ್ಟಿಲೇ ಒಂದು ರೂಪಕ. ಒಂದು ಬಗೆಯ ಉತ್ಸಾಹದ, ಸಂತಸದ ಗದ್ದಲ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿರುವ `ಹಬ್ಬದಗುಡ್ಡೆ'ಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಸದ್ದಿಗೂ ಒಂದು ಲಯಕೊಡುವ ಹಾಗೆ ಕೇಳಿಸುವ ಕಂಭದ ತೊಟ್ಟಿಲು ಜೀಕುವ ಸದ್ದು ಹಳ್ಳಿಯ ಜಾತ್ರೆಗೆ ಬಂದವರೆಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ತುಂಬುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಸದ್ದು, ಉತ್ಸಾಹ ಬಲ್ಲವರೇ ಬಲ್ಲರು. ಬಳಗಾರರ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಜಾತ್ರೆಯ ಸಂಭ್ರಮದ ಛಾಯೆಯಲ್ಲೇ ಒಂದು ವಿಷಾದ, ವಿಷಣ್ಣತೆ ತುಂಬಿಕೊಂಡಂತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ನಾಗರೀಕತೆಯ ನಾಗಾಲೋಟಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಊರು ಬರಿದಾಗುತ್ತಿದೆ, ಯುವಪೀಳಿಗೆ ನಗರದ ಆಕರ್ಷಣೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲೇ ನೆಲೆಯೂರುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಹೀಗಾಗಿ ಊರಿನ ಹಿರಿಯ ತಲೆಗಳಿಗೆ ದಿಕ್ಕಿಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದು. ಊರಿನ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಟ್ಟಿಲು ತೂಗುವ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದನ್ನೇ ಊರ ಜಾತ್ರೆಯ ತೊಟ್ಟಿಲ ಕಂಭ ಹುಗಿಯುವಲ್ಲಿಂದ ತೊಡಗಿ ಶೈಲಕ್ಕನ ಭ್ರಾಂತಿ, ಅನಂತಪ್ಪನವರ ಜೀವನಪ್ರೀತಿ ಎರಡನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡು ಹೇಳುತ್ತ ಕತೆ ಸಂಪನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಂಲಗ್ನ ಕತೆ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿಯ ಹರವು ಉಳ್ಳದ್ದು. ಡ್ರೈವರ್ ಪ್ರಭಾಕರ ಮತ್ತು ದೇವಕಾರಿನ ಬದುಕಿನೊಂದಿಗೆ ಅವನಿಗಿರುವ ನಂಟು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಂಲಗ್ನದಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಥಾನಕದಂತೆ ಕಾಣುವ ಇಲ್ಲಿನ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಜ್ಜ, ಹೆಬ್ಬಾರರು, ಭವಾನಿ, ಶಕುಂತಲೆಯ ನಾಟಕ, ಮಾರಗೌಡನ ಪ್ರಕರಣ ತೆರೆದಿಡುವ ಜಾತಿರಿವಾಜು ಎಲ್ಲ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ದೂ ಉಳಿದೇ ಹೋಗುವ ಕೆಲವು ಗುಟ್ಟುಗಳ ಕುರಿತು ತನ್ನದೇ ಆದ ರೀತಿಯ ಮುಗ್ಧ ಕೌತುಕವನ್ನು ಕಾಪಿಡುತ್ತ ಸಾಗುವ ಕತೆ ಸಣ್ಣಕತೆಯೊಂದರ ಇತಿಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಮೃಣ್ಮಯ ಕತೆ ಎರಡು ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಮಹತ್ವದ್ದು. ಒಂದು, ಬಹುಷಃ ಇದೇ ಮೊತ್ತ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಳಗಾರರ ಕತೆಯ ಕಥಾನಕದ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗವಾದರೂ ಉತ್ತರಕನ್ನಡದ ಹಳ್ಳಿಗಾಡನ್ನು ದಾಟಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಂಥ ನಗರಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿರುವುದು. ಎರಡು, ಈ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಗಾರರು ಹೆಚ್ಚು ನೇರವಾಗಿ ಜಾಗತೀಕರಣದ ಸೆಳಹುಗಳನ್ನು ಮೀಟಿರುವುದು. ಈ ಕತೆಯ ಮೂರು ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೇತಕಿ. ನಗರ ಜೀವನ ಈಕೆಯಲ್ಲಿ ತರಿಸಿದ ವಾಕರಿಕೆಗೆ ದೇವರಮನೆ ಕೋದಂಡನ ಗದ್ದೆಯ ಮಣ್ಣೇ ಪರಿಹಾರದಂತಿರುವುದು ಸ್ವತಃ ಬಸುರಿಯಾಗಿರುವ ಕೇತಕಿಯ ಪಾತ್ರದ ಸಾರ್ಥಕ ಪ್ರತಿಮೆಯಾಗಿ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಅದೇ ರೀತಿ ಈ ದೇವರಮನೆಯ ಕೋದಂಡ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಒಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಸಾರ್ಥಕ ರೂಪಕದಂಥ ಪಾತ್ರ ಕೂಡ. ಪಟ್ಟಣ ಸೇರಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ನಾಲಗೆಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅಸಂಖ್ಯ ಹಕ್ಕಿಪಿಕ್ಕಿಗಳ, ಗಿಡಮರಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಮರೆತು ಹೋಟೆಲಿನ ತಿಂಡಿಗಳ, ಸಿನಿಮಾ ಟಾಕೀಸುಗಳ, ಸಿಟಿ ಬಸ್ಸಿನ ನಂಬರುಗಳ ಉಗ್ರಾಣದಂತಾಗಿರುವ ಚೂಡಾಮಣಿ ಈ ಕತೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರ. ಈತನ ಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ನರಕವನ್ನನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಹುಚ್ಚಿ ತಾಯಿಯ ದುರಂತ ತಳುಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದೆ. ಒಂದೆಡೆ ಸಂತನಂಥ, ಸಲಹಿ ಸಂತೈಸುವ ಮಾತೃಗುಣದ ಕೋದಂಡ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಚೂಡಾಮಣಿಯ ಅತಂತ್ರ ಬದುಕು ಮತ್ತು ನಡುವೆ ಕೇತಕಿಯಿದ್ದಾಳೆ. ಮೃಣ್ಮಯ ಈ ಸಂಕಲನದ ಮತ್ತೊಂದು ಧ್ವನಿಪೂರ್ಣ ಸಾರ್ಥಕ ಕತೆ.

ಗಾಳಕ್ಕೆ ಬೀಳದ ಕೊಳದ ಚಂದ್ರ ಕತೆಯನ್ನು ನಾವು ತೇಜಸ್ವಿಯವರು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತ ಬಂದ ಒಂದು ಜಗತ್ತಿನ ಸ್ಮೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಕರ್ವಾಲೋ ಕಾದಂಬರಿಯ ಒಬ್ಬ ಮಂದಣ್ಣ, ಕರಿಯಣ್ಣ, ಎಂಕ್ಟನಾಗಲೀ, ಚಿದಂಬರ ರಹಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಇವೇ ಕೆಲವು ಪಾತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಗೋಸಾಯಿಗಳಿರಲಿ, ಮಾಯಾಲೋಕದ ಪಾತ್ರಗಳಿರಲಿ, ಪರಿಸರದ ಕತೆಗಳು ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಅನೇಕ ಪಾತ್ರಗಳಿರಲಿ - ಈ ಕತೆಯ ಗೊಲ್ಲರ ಶೇಷನ ಚರ್ಯೆಗೆ ಒಂದು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಂತೆ ನೆನಪಾಗುತ್ತವೆ, ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಕುತೂಹಲ ಇಂಥವರ ದೈನಂದಿನ ಸಾದಾ ಬದುಕಿನ ಲಯದ ಮೇಲೆ ತಿಳಿದೋ ತಿಳಿಯದೆಯೋ ನಡೆಸುವ ಅತಿಕ್ರಮಣ, ನಾಗರಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಇಂತಹುದೇ "ದಾಖಲಿಸುವ" ಅಥವಾ `ಸಂಗ್ರಹ'ದ ಹುಚ್ಚೇ ಮೂಲಕಾರಣವಾಗಿ ಏರುಪೇರಾಗುವ ಇವರ ಪರಿಸರ - ಒಂದು ಸ್ತರದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಾದರೆ, ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಜಾಣರ ಪಡೆ ನಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಕಲಕುವ ಇನ್ನೊಂದು ವಿದ್ಯಮಾನ ಬೇರೆಯೇ ಒಂದು ಸ್ತರದ್ದು. ಇಲ್ಲಿನ ಲಕ್ಕಣ್ಣನ ವ್ಯವಹಾರ ಚಾತುರ್ಯ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಿಂದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ಮಾಡಲು ಬಂದ ಅಲೆಕ್ಸ್‌ನನ್ನು ಕಬಳಿಸುವ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಗೊಲ್ಲರ ಶೇಷನ ಹಾವಾಡಿಗತನದ ಕೌಶಲ್ಯ, ಅವನ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕ್ರಮದ ಕೌಶಲ್ಯ, ಅದಕ್ಕೆ ಅವನು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಸಸ್ಯಸಂಜೀವಿನಿಯ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯುವ `ಕೆಟ್ಟ' ಕುತೂಹಲ, ಇವುಗಳೆಲ್ಲದರ ಮೇಲೆ ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಹದ್ದಿನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಬೀಳುವ ಪರಿಗೆ ಶೇಷ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದಿಸುವ ವಿನೂತನ ಬಗೆ ಬಳಗಾರರ ಕತೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕಂತೂ ಕತೆಯ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಈ ಕೊಳದ ಚಂದ್ರ ಗಾಳಕ್ಕೆ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಮಾಧಾನದಂತೆ ಕಂಡರೂ ಕತೆ ತನ್ನ ಗುರಿ ಸಾಧಿಸಿದಂತಿದೆ.

ಅಕ್ಕ ಕೇಳವ್ವ ಈ ಸಂಕಲನದ ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕತೆ ಮತ್ತು ಬಹುಷಃ ಬಳಗಾರರ ಕತೆಗಳಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚು ಸಶಕ್ತವಾಗಿ ಪ್ರತಿಮಾವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ಕತೆ. ಈ ಕತೆಯ ದಾನಪ್ಪ ಮಹಾಭ್ರಷ್ಟ. ದಾನಪ್ಪನ ದುರಾಸೆಯಿಂದಾಗಿ ಅನೇಕ ಬಡ ಕೂಲಿಕಾರ್ಮಿಕರ ಬದುಕು-ಭವಿಷ್ಯಗಳು ಕಮರಿ ಹೋಗಿವೆ. ಮುಚ್ಚಿದ ಗಿರಣಿ ಮತ್ತೆ ನಡೆಯುವಂತಾದರೆ ಮಾತ್ರ ಅವರ ಬದುಕು ಚಿಗುರಬಲ್ಲ ಸ್ಥಿತಿ. ದಾಕ್ಷಾಯಿಣಿ ಈ ದಾನಪ್ಪನ ಮಗಳು. ದಾನಪ್ಪನ ಬಡತನದ ದಿನಗಳ ಗೆಳೆಯ ಪುಟ್ಟಯ್ಯನ ಒಬ್ಬಳೇ ಮಗಳು ಅಕಾಲಿಕ ಮೃತ್ಯುವಿಗೆ ತುತ್ತಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಹಾಗೆ ಸತ್ತ ಉಮಾ, ದಾಕ್ಷಾಯಿಣಿಯ ಸಹಪಾಠಿ. ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಈ ದಾಕ್ಷಾಯಿಣಿ ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯ ಪ್ರತಿರೂಪದಂತೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಸಾಗುವ ಚಿತ್ರವಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯೌವನದಲ್ಲಿ ಅಪಮೃತ್ಯುವಿಗೀಡಾದ ಸಹಪಾಠಿ ಉಮಾ ಕಾರಣವೆ, ತಂದೆಯ ಭ್ರಷ್ಟತನದ ಕುರಿತು ಮೂಡಿದ ಅಸಹ್ಯ ಕಾರಣವೆ, ಗಿರಣಿಯ ಬಡ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹತಾಶೆ ಹಿಂಸೆ-ಕ್ರೌರ್ಯಗಳತ್ತ ಹೊರಳುತ್ತಿರುವುದರ ಅರಿವು ಕಾರಣವೆ ಅಥವಾ ತಂದೆಯ ವಿರುದ್ಧ, ಇನ್ನ್ಯಾವುದೋ ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಅವಳು ಗಳಿಸಿದಂತೆ ಕಂಡ ವಿಜಯದ ಕುರಿತೇ ಹುಟ್ಟಿದ ಅನಾಸಕ್ತಿ ಕಾರಣವೆ ಎಂದರೆ ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಎನ್ನಬೇಕು, ಕತೆ ಹಾಗೆ ಒಂದು ಸಮನ್ವಯತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ.

ತಿಮ್ಮಕ್ಕನ ದರ್ಶನಗಳು ಕತೆ ಕೂಡ ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಸರ್ಕಸ್ಸುಗಳ ಕುರಿತಾಗಿಯೇ ಇದೆ. ತಿಮ್ಮಕ್ಕನ ನಂಬುಗೆಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಬರಿದುಗೊಳಿಸಿ ಹೊಸ ಜೆರ್ಸಿ ದನವನ್ನು ತಂದು ಕಟ್ಟುವ ತಿಮ್ಮಕ್ಕನ ಮಗ ಸಹದೇವನ ಯೋಜನೆಗೆ ಕುಮ್ಮಕ್ಕು ಕೊಟ್ಟವರು ಹೊಸದಾಗಿ ವರ್ಗವಾಗಿ ಬಂದ ಪಶುವೈದ್ಯ ಪಾಟಣಕರ್ ಮತ್ತು ಟಿಲ್ಲರ್ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಇಟ್ಟಿರುವ ಜಮೀರ. ಇವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಇಂಥ ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಅವರವರದೇ ಆದ ಕಾರಣಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ತನ್ನ ಇಳಿವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಮಗ ಮತ್ತು ಸೊಸೆಯ ಕೈಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಕೂತಿರುವ ತಿಮ್ಮಕ್ಕ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದಿಸುವ ಬಗೆ ಕುತೂಹಲಕರವಾಗಿದೆ.

"ಜೆರ್ಸಿಯನ್ನು ತಿಮ್ಮಕ್ಕನಿಗೆ ದೇವತೆಗಳು ವಾಸವಾಗಿರುವ ಹಸುವಿನಂತೆ ಪರಿಭಾವಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲೇ ಇಲ್ಲ. ಭಾರತದ ಯಾವ ಪವಿತ್ರ ನದಿಯ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಅದನ್ನು ಕರೆಯಲು ಅವಳಿಗೆ ಮನಸ್ಸಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಗೋಮೂತ್ರ ಪಂಚಗವ್ಯದಂಥ ಪವಿತ್ರ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಜೆರ್ಸಿಯ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಲಾರವು ಎಂದೆನಿಸಿತ್ತು ಅವಳಿಗೆ. ಅದರ ಸೆಗಣಿಯಿಂದ ಮನೆಯ ನೆಲವನ್ನು ಸಾರಿಸಿ ಶುಚಿಗೊಳಿಸಲು ಬಾರದೆಂದು ಅವಳ ನಂಬಿಕೆ. ಆಕಳ ಪಾದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಲು, ಗೋಗ್ರಾಸ ಕೊಡಲು ತಿಮ್ಮಕ್ಕ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಮರಣಾನಂತರ ಹಸುವಿನ ಹೆಸರಿನ ಈ ವಿಕೃತ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಗೋದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದರೆ ತಾನು ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದು ಖಂಡಿತವೆಂದು ಅವಳಿಗೆ ಆತಂಕವಾಗಿತ್ತು. ಜೆರ್ಸಿಯ ಹಸಿವು, ಅದು ತಿನ್ನುವ ಆಹಾರದ ಪ್ರಮಾಣ ನೋಡಿ ತಿಮ್ಮಕ್ಕನಿಗೆ ಅಸಾಮಾನ್ಯವೆನಿಸಿ ದಿಗಿಲಾಗಿ ಹೋಗಿತ್ತು. ಮನುಷ್ಯರು ತಿನ್ನುವ ಆಹಾರವನ್ನೇ ಅದು ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಗಂಗಾಣಿ ಉಳಿದ ತಂಗಳನ್ನವನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಸಹದೇವ ಅದೊಂದು ಪ್ರಾಣಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆತು ಮನುಷ್ಯ ವಾಚಕದಲ್ಲೇ ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಅದರ ಸಗಣಿ ಮನುಷ್ಯರ ಅಮೇಧ್ಯದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ತಂದು ನೆಲಸಾರಿಸಿದರಂತು ತಿಮ್ಮಕ್ಕನಿಗೆ ವಾಕರಿಕೆಯೇ ಬಂದುಬಿಡುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದೊಂದು ಸಾತ್ವಿಕ ಪಶುವೇ ಆಗಿತ್ತು. ತಿನ್ನುವ ಮತ್ತು ಹಾಲು ನೀಡುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅದೊಂದು ಯಂತ್ರವೇ ಆಗಿತ್ತು. "ಮುಂದೆ ಬಂದರೆ ಹಾಯದ, ಹಿಂದೆ ಹೋದರೆ ಒದೆಯದ ಅದು ನಮ್ಮ ಪುಣ್ಯಕೋಟಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯೇನಲ್ಲ" ಎಂದು ಸಹದೇವ ವಾದಿಸಿದ್ದ. ಆದರೆ ತಿಮ್ಮಕ್ಕನಿಗೆ ಅದು ಪಳಗಿಸಿದ ಕಾಡುಪಶುವಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತೆ ವಿನಃ ಕಾಮಧೇನುವಾಗಲ್ಲ." (ಪುಟ ೧೧೫)

ಇಂಥ ಜೆರ್ಸಿ ದನದ ಕರು ನಂದಿಯ ಅವತಾರ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಂದಲೋ ಬಂದು ಸೇರಿಕೊಂಡ ಬೈರಾಗಿಯೇ ಆ ನಂದಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ರೂಪ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ಗಂಗಾಣಿ ಈ ಬೈರಾಗಿಯ ಬಂಜೆಯರಿಗೆ ಸಂತಾನ ಕರುಣಿಸಬಲ್ಲ ಅವಧೂತತನಕ್ಕೆ ಮರುಳಾಗುವುದು, ಜೆರ್ಸಿ ದನದ ಪಾವಿತ್ರ್ಯವನ್ನೇ ಒಪ್ಪಲಾರದ ತಿಮ್ಮಕ್ಕ ಈ ಅವತಾರವನ್ನಾಗಲೀ ಬೈರಾಗಿಯ ಸಾಚಾತನವನ್ನಾಗಲೀ ನಂಬದೆ ದೂರ ಉಳಿಯುವುದು, ಕೊನೆಗೂ ಆಕೆ ಗುಡಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಕಾಣುವ ವೃಷಭದೇವನ ಮಿಥುನ ಶಿಲ್ಪದ ನೋಟ ಮತ್ತು ಕಥೆಯ ಕೊನೆಗೆ ಅವಳು ದಿಗಿಲಿನಿಂದ ಕಾಡಿನತ್ತ ಸಾಗುವುದು - ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಕತೆಗೆ ನೀಡಿರುವ ಮಾಯಕತೆಯ ಸ್ಪರ್ಶ ಮತ್ತು ಹಿಗ್ಗಿಸಿದ ಅರ್ಥವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಶೇಷ ಗಮನಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವಾದುದಾಗಿದೆ.

ಬಳಗಾರರ ಅನೇಕ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕಾಣಸಿಗುವ ಅಸಂಗತ ಲೋಕದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಕತೆ ಮಾರಿಹೊರೆ. ನಾರ್ವೇಕರ ಮನೆತನದ ಕೊನೆಯ ಕೆಲವು ಕೊಂಡಿಗಳು ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆಯಲೋ ಎಂಬಂತೆ ಅಚಾನಕ್ಕಾಗಿ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿದ್ಯಮಾನದೊಂದಿಗೆ ತೊಡಗುವ ಕತೆ ಅವರ ವಿಲಕ್ಷಣ ಬದುಕು, ಓಡಾಟ ಮತ್ತು ಬೇರೆಯೇ ಆದ ಒಂದು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಜೀವಿಸುತ್ತಿರುವುದರ ಪರೋಕ್ಷ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಊರಿನ ಸಾಮಾನ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಯದ ಮೇಲ್ವರ್ಗದ ಎಲ್ಲ ಬಿಗುಮಾನ, ಅಸಹಜತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಈ ಅಣ್ಣತಮ್ಮಂದಿರು ಮನೆಯ ಕಸ ಕೂಡಾ ಹೊರಹಾಕದೆ ಬದುಕುವ ಪರಿ ಇಡೀ ಊರಿನ ಅವಲಕ್ಷಣದಂತಿರುವುದನ್ನು ಮಾರಿಹೊರೆ ಎನ್ನುವ ಶಬ್ದವೇ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಮಾರಿ ಎಬ್ಬುವುದು, ಮಾರಿ ಓಡಿಸುವುದು ಎಂಬೆಲ್ಲ ಪದ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಕೂಡಾ ಇಂಥ ಅರ್ಥವನ್ನೇ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ನೋವು ಮತ್ತು ತಲ್ಲಣಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಒಡಲಿನಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನಾವು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಪುಂಡಲೀಕ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತಂಗಿ ಮಾಯಾ ಬಳಿ ಹಿಂದೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಮುಸ್ಸಂಜೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ವಿಠೋಬನ ಭಜನೆಯನ್ನು ಹಾಡುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. `ಕಾಡು ಹೋಗುವ' ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸಲು ಓದುಗನ ನಿರೀಕ್ಷೆಗೂ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸಮ್ಮತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತು ಅವನ ಕೊನೆಯ ಚಿತ್ರ, ಸಿನಿಮಾ ನಟನಾಗಲು ಬಯಸಿದ್ದ ರಜನಿ ಕೊಡುವ ಚಿತ್ರ, ಹಲವು ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅರ್ಥಗಳನ್ನೂ ಧ್ವನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಊರಾಚೆ ಬಿಟ್ಟುಬಂದಿದ್ದ ಮಾರಿಹೊರೆಯನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತ ಅವನು ಸಮುದ್ರದತ್ತ ನಡೆದು ಹೋಗುವುದು ಮತ್ತು ರಜನಿ ಹಿಂದಿರುಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಆ ಚಿತ್ರ. ಇದು ಸುಳ್ಳಲ್ಲ ಎನ್ನುವಂತೆ ಪುಂಡಲೀಕ ರಜನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಸೈಕಲ್ ಇದೆ.

ಕಾಲದ ಘಾತಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ ನಾಶವಾಗುವುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಈ ಕತೆ ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಮನೆತನದ ಅವನತಿ ವರ್ತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಪ್ರಸ್ತುತವಾಗುವುದನ್ನು ಅದಕ್ಕಿರಬಹುದಾದ ಸಹಜ ಕಾರಣಗಳೊಂದಿಗೇ ಹೇಳುವಾಗ ಅದು ಒಂದು ಹೊರೆಯಾಗಬಹುದಾದ, ಪ್ರೇತಛಾಯೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ಅಪಶಕುನವಾಗಬಹುದಾದ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಳಗಾರರು ಮುಂದಿಟ್ಟು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬ ಪದ್ಧತಿಯ ಅವಸಾನ, ನಗರದ ಆಕರ್ಷಣೆಗೆ, ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಮೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಯ ವಲಸೆಯಿಂದ ಹಿರಿಯ ತಲೆಮಾರು ಅತಂತ್ರವಾಗುತ್ತಿರುವುದು, ಪುಟ್ಟ ಪುಟ್ಟ ಊರುಗಳು ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ಜೀವನಪದ್ಧತಿಯ ಮೋಹಕ್ಕೆ ಬಲಿಬೀಳುತ್ತಿರುವುದು ಮುಂತಾದ ವಸ್ತು-ವಿಷಯಗಳು ಬಳಗಾರರಿಗೆ ಆಪ್ತ ಎನಿಸುವಾಗಲೇ ಅವರು ಇದೆಲ್ಲದರ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖವನ್ನು ಕೂಡ ಹೀಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿರುವುದು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ.

ಮುಖ್ಯಪ್ರಾಣ ಕತೆ ಕೂಡ ಅಸಂಗತವನ್ನು ಸಂಗತ ಜಗತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತಲೇ ಮೈತಳೆದಿದೆ. ಮಹಂತಯ್ಯ ಮತ್ತು ಜಯಕ್ಕೋರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಎಳೆ ಎಷ್ಟು ಶಿಥಿಲವೋ ಅಷ್ಟೇ ಅಸಂಗತವಾದ ಒಂದು ವಿದ್ಯಮಾನದಂತಿರುವಾಗಲೇ ಅವುಗಳಿಂದ ಭದ್ರತೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಜಯಕ್ಕೋರು ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಾರೆ. ಜಯಕ್ಕನ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಾಗಲೀ, ಅಗತ್ಯಗಳಾಗಲೀ ಎಷ್ಟು ಮಾತ್ರಕ್ಕೂ ತಪ್ಪೆಂದು ಹೇಳಲು ಬಾರದವು. ಆದರೆ ಮಹಂತಯ್ಯ ಒಬ್ಬ ಗವಾಯಿ, ಸಂತ, ಕಲಾವಿದ ಎಲ್ಲವೂ ಆಗಿರುವ ಅಸಂಗತ ವಸ್ತು! ಗುಡಿಗಾರಗಲ್ಲಿಯೋ, ರಮಣಿಬಾಯಿಯ ಮಹಡಿಯೋ, ಲಂಬಾಣಿ ರೂಪ್ಲಿಯ ಕಾಡಿನ ಮನೆಯೋ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲದಂತಿರಬಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯ. ಜಯಕ್ಕ ತಾನು ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಒಂದು ಗಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕೇರಿಯ ಆಶೋತ್ತರಗಳನ್ನು ಕೂಡ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾರಳು! ದಾಂಪತ್ಯದ ಎಲ್ಲ ನಡಾವಳಿ-ರಿವಾಜು-ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಜಯಕ್ಕ ಕೂಡಾ ಅಭಿನಯಿಸಿ ಸೈಯೆನ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿರುವಾಕೆ. ಆದರೆ ಮಹಂತಯ್ಯನೊಂದಿಗಿನ ದಾಂಪತ್ಯ ಬೇರೆಯೇ ಸ್ತರದ್ದು. ಅದಕ್ಕೆ ಮಾನಸಿಕವಾದ ಒಂದು ಸ್ತರ ಮಾತ್ರ ಇರುವಂಥದ್ದು. ಇದು ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸೋಲುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ವಿಪರ್ಯಾಸ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿ ಇರುವ ಚಂದ್ರಹಾಸ-ಲಂಬಾಣಿ ಹುಡುಗಿಯ ದಾಂಪತ್ಯದ ನೆರಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಈ ಸಂಬಂಧ ಹೇಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಕತೆಗೆ ಹೊಸದೇ ಒಂದು ಒಳನೋಟವನ್ನು ನೀಡುವಂಥದ್ದು.

ಮುಳ್ಳುಬೇಲಿಯ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಕತೆ ಕೂಡಾ ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ದಾಂಪತ್ಯ ಅಥವಾ ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣು ಸಂಬಂಧದ ಎಲ್ಲೆಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ತಡಕುವಂಥದ್ದು. ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ದಾಂಪತ್ಯದ ಹೊರಮುಖದ ನಡಾವಳಿಗಳು, ವಿವಾಹಬಾಹಿರ ಗಂಡುಹೆಣ್ಣು ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದ ನಿರಾಳತನದ ಸಹಜತನ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕವಾದ ಒಂದು ಪರಸ್ಪರಾವಲಂಬನದ ಸಂಬಂಧ ಮೂರನ್ನೂ ಹೇಗೆ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮುಖ್ಯಪ್ರಾಣ ಕತೆ ಗಮನಿಸುತ್ತದೆಯೋ ಹಾಗೆಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಭಾಮಿನಿ ಮತ್ತು ಜಕ್ಕಣರ ಪ್ರೇಮವಿದೆ. ಮರಳಿ ಬಂದ ಭಾಮಿನಿ ವಿವಾಹಿತೆ. ಜಕ್ಕಣ ಮಾತ್ರ ಇನ್ನೂ ಭಾಮಿನಿಯ ಮನೋಗಾಮಿ. ಅವನು ಕೆತ್ತುವ ಪ್ರತೀ ಶಿಲ್ಪದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲೂ ಅವನು ಭಾಮಿನಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಗಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ಊರಿಗೆ ಬಂದ ಭಾಮಿನಿ ಮರಳಿ ಇವನಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಅವಳು ಆಗಲೇ ಸಾಂಗ್ಲಿಗೆ ಮರಳಿ ಹೋಗಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು ಭಾರವಾದ ಹೃದಯವನ್ನು ಹೊತ್ತು ಹೋದಳೆ ಅಥವಾ ಗೃಹಿಣಿಯ ನಿರಾಳಭಾವದಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತಳೆ - ಎಂಬುದನ್ನು ಕತೆ ಕಾಣಲು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರೇಮದ ಅಥವಾ ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣು ಸಂಬಂಧದ ಸ್ತರಗಳ ಸ್ಪರ್ಶ ಮಾತ್ರ ಕತೆಯ ಗಮ್ಯ.

ನವಿಲುದೀಪ ಒಬ್ಬ ಯುವ ಪ್ರತಿಭಾವಂತನ ವಿದೇಶ ಗಮನದ ಆತುರ-ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ವಸ್ತುವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಕತೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬರುವ ಗಿಣಿ ಮಾರಾಟ, ನಂದಿಯಜ್ಜ, ಕಶ್ಯಪನ ಪಾತ್ರದ ನಾಟಕೀಯತೆ ಎಲ್ಲವೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುರಿಯತ್ತಲೇ ಮುಖಮಾಡಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಕಶ್ಯಪನ ಕನಸು, ಬನವಾಸಿಯ ಚರಿತ್ರೆ, ಪಂಪನ ಕತೆ, ಕದಂಬ ಜ್ಯೋತಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಎಲ್ಲವೂ ಮನಸ್ಸಿನಾಳಕ್ಕೆ ತಟ್ಟುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬುದ್ಧಿಗೆ ನಿಲುಕಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸೆಳೆದರೂ ವಸ್ತುವಿನ ಸುತ್ತ ಹೆಣೆದ ಕತೆಯಾಗಿಯಷ್ಟೇ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.

ಕೊನೆಗಾಲ ಕೂಡ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗಮ್ಯದತ್ತ ಚಲಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲೇ ತೊಡಗುವ ಪಯಣವಾಗಿದ್ದಾಗಲೂ ಬಳಗಾರರ ಎಂದಿನ ಕತೆಗಳಂತೆ ಆಕೃತಿ-ವಸ್ತು-ತತ್ವದ ಸಿಲೆಬಸ್ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟು ಬದುಕನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನೆಚ್ಚುವುದರಿಂದ ಕೇವಲ ಇನ್ನೊಂದು ಕತೆಯಾಗುವ ಅಪಾಯದಿಂದ ಪಾರಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬರುವ ದೊಡ್ಡೆಯ ಮನೆತನದ ಕತೆ ಈ ಕಥಾನಕದ ಮೂಲ ಎಳೆಗೆ ಹೊಸತೇ ಆದ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದೆ. ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯ, ಅಣ್ಣನ ಆಸ್ತಿಯ ದುರಾಶೆಗೆ ದೊಡ್ಡೆಯ ಗಂಡ ಬಲಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ತಾನೂ ಬಲಿಯಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಊರಿಗೆ ಬಂದ ಶೃಂಗೇರಿ ಸಿದ್ಧನ ಜೊತೆ ಹೋದ ಕಿರಿಯ ಮೈದುನ-ಅಗ್ಗಾಸಿ ಸಿದ್ಧ-ಬುದ್ದಣ್ಣ ಎಲ್ಲ ಆಗಿ ಅವತಾರಗಳನ್ನೆತ್ತಿದ ಕತೆ ದೊಡ್ಡೆಯ ಬದುಕಿನ ದುರಂತಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸುಬ್ರಾಯ ಪುರಾಣಿಕರು ಹೀಗೆ ಇಬ್ಬರು ತಮ್ಮಂದಿರನ್ನೂ ನಿವಾರಿಸಿಕೊಂಡು ದೊಡ್ಡೆಯನ್ನು ಕ್ರಮೇಣ ಅನಾಥೆಯನ್ನಾಗಿಸಿದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಹೆಂಗಸರ ಬಗೆಗಿನ ತಿರಸ್ಕಾರ, ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಅವರ ಸುಖ-ದುಃಖಗಳ ಕುರಿತ ದಿವ್ಯ ಅವಜ್ಞೆಯನ್ನು ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಪರಂಪರೆಯ ವಿಡಂಬನೆಯನ್ನು ಬಳಗಾರರು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದೆಲ್ಲದರಾಚೆ ಮುಖ್ಯವಾಗುವುದು ದೊಡ್ಡೆಯಂಥವರ ಬದುಕುವ ಹುಮ್ಮಸ್ಸು, ಜೀವನ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಅವರು ನಂಬಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಮೌಲ್ಯಗಳು. ಅಷ್ಟೇ ಚಿದಂಬರ ಗೋಖಲೆಯಂಥ ಮುಗ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನ ಹೃದಯವಂತರು ಕೂಡ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.

ಬಳಗಾರರ ಈ ಸಂಕಲನ ವಿನೂತನ ಬಗೆಯ ಕತೆಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಒಂದೊಂದು ಕತೆಯೂ ಹೊಸತನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ವಸ್ತು-ವಿವರ ಮತ್ತು ಕಥಾನಕ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಕತೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದು ಓದುಗರಲ್ಲಿ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸುವಂತಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿ ಕತೆಯೂ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಹಂದರವನ್ನೂ, ವಸ್ತುವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಬದುಕು ಬಳಗಾರರ ಪ್ರಧಾನ ಕಾಳಜಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದಲೇ ಕತೆಯನ್ನು ಕಥಾನಕವಾಗಲೀ, ವಸ್ತುವಾಗಲೀ, ತಾತ್ವಿಕ ಆಯಾಮವಾಗಲೀ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಬದುಕಿನ ಸಮಗ್ರ ಚಿತ್ರಣವೇ ಕಥಾನಕವನ್ನು ಮುನ್ನೆಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಕತೆ ದೀರ್ಘವಾಗುತ್ತದೆ, ವಸ್ತು ಕೊಂಚ ತಿಳಿಯಾಗಿ ಹರಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣಕತೆಗಳ ಕುರಿತ ನಮ್ಮ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಂತೆ ಆದು ಮೊನಚಾಗಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈ ಸಂಕಲನದ ಕತೆಗಳು ಈ ತೊಡಕನ್ನು ಮೀರಲು ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಈ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಬಳಗಾರರು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿರುವುದೂ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿಯೂ ಸಣ್ಣಕತೆಗಳ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಬಳಗಾರರ ಈ ಸಂಕಲನ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಒಂದು ತಿರುವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನಬೇಕು.
ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Wednesday, February 18, 2009

ಶ್ರೀಧರ ಬಳಗಾರ ಅವರ ಮೂರನೆಯ ಕಥಾಸಂಕಲನ ಇಳೆ ಎಂಬ ಕನಸು (2003)

ಇಳೆ ಎಂಬ ಕನಸು ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಹನ್ನೆರಡು ಕತೆಗಳಿವೆ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಈ ಕತೆಗಳು ಪರಿಸರ (ಸುದಾಮ,ಆಕಾಶರಾಯ,ಜೀವಮೂಲದ ಬೇರು), ಸಹಜೀವನ (ಅಮೃತಪಡಿ, ಶಕುನದ ಹಕ್ಕಿ,ಮಹಾಮನೆ), ವ್ಯಾಪಾರೀಕರಣವಾಗುತ್ತಿರುವ ಧರ್ಮ (ಮಮ್ಮಿ), ಅನಾಥವಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಿರಿಯ ತಲೆಮಾರು (ಅಂತಃಪಟ, ಇಳೆ ಎಂಬ ಕನಸು, ಪಂಚಮಿಯ ಅಜ್ಜಿ), ಮಾನವೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಣ (ಕೆಳಗಿನವರು) ಮುಂತಾದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುರಿಯೊಂದನ್ನು, ತಾತ್ವಿಕ ಆಯಾಮವೊಂದನ್ನು ಇರಿಸಿಕೊಂಡೇ ಬರೆದ ಕತೆಗಳೆನ್ನಿಸಿದರೂ ಇವು ಭಿನ್ನವಾಗಿಯೇ ನಿಲ್ಲುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಬಳಗಾರರ ಹಿಂದಿನ ಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ ಇರದಿದ್ದ ಒಂದು `ಸಣ್ಣಕತೆಯ ವಸ್ತು' ಈ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೈತಾಳಿರುವುದಕ್ಕೆ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿರಲು ಸಾಧ್ಯ. ನಮ್ಮ ವಿಮರ್ಶಕರು, ಹಿರಿಯರು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಬರಹಗಾರನ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ ಸಂಗತಿಗಳತ್ತವೇ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಹರಿಸುವುದು, ಸಲಹೆ ನೀಡುವುದು ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಬಳಗಾರರ ಕತೆಗಳ ಕುರಿತೂ ಅಂಥ ಸಲಹೆಗಳು ಬಂದಿರಬಹುದು ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು. ಇನ್ನೊಂದು, ಬಳಗಾರರು ತಮ್ಮ ಮೂರನೆಯ ಕಥಾಸಂಕಲನದ ಹೊತ್ತಿಗಾದರೂ ತಮ್ಮ ಕತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹೇಳ ಹೊರಟಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುವುದು, ತಮ್ಮ ಕಥಾನಕಗಳಿಗೆ ಅವುಗಳ ಆಪ್ತ ಮತ್ತು ಸುಪುಷ್ಟ ವಿವರಗಳಾಚೆ, ಅಷ್ಟನ್ನು ಮೀರಿದ ಒಂದು ಗಮ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮನಗಾಣಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವೂ ಆಗಿತ್ತೆನ್ನಬೇಕು.

ಏನಿದ್ದರೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಈ ಸಂಕಲನದ ಕತೆಗಳು ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಎರಡೂ ಸಂಕಲನಗಳ ಛಾಯೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಯಾಕೆಂದರೆ, ಬಳಗಾರರ ಎಂದಿನ ಸಮಷ್ಠಿ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಇಲ್ಲಿನ ಕತೆಗಳಲ್ಲೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿರುವುದರಿಂದ. ಅವರು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ಊರೊಂದರ ಬದುಕು-ಬವಣೆಯ ಚಿತ್ರ ಅವರ ಕಥಾನಕದ ಸೀಮಿತ ಪರಿಧಿಯನ್ನು ಕಥಾನಕದ ವಸ್ತುವಿನ ಅಥವಾ ಕಥಾನಕದ ಕೇಂದ್ರದ ಯಾವುದೇ ಹಂಗಿಲ್ಲದೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು ಇಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸುದಾಮ, ಅಂತಃಪಟ, ಮಹಾಮನೆ, ಕೆಳಗಿನವರು, ಪಂಚಮಿಯ ಅಜ್ಜಿ, ಜೀವಮೂಲದ ಬೇರು ಕತೆಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಜಗತ್ತು ಅಸಾಧಾರಣ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಿಂದಲೂ, ಜೀವಂತಿಕೆಯಿಂದಲೂ ಮೂಡಿಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಈ ಮಾತು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಬಳಗಾರರು ಅತ್ಯಂತ ಸಂಯಮದಿಂದ ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಎರಡೂ ಸಂಕಲನಗಳ ಮಿತಿ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದಾದ ಮಜಲನ್ನು ದಾಟಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ದಾಟುವಾಗ ತಮ್ಮತನದ ಎಲ್ಲ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದೊಂದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾದ ಸಂತುಲನೆ. ಶ್ರೀಧರ ಬಳಗಾರ ಅದನ್ನು ಆಗಗೊಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ನಾವು ಅವರ ಈ ಸಂಕಲನದಲ್ಲೇ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದ್ದು ಈ ಕಾರಣಕ್ಕೇ ಇದು ಬಹಳ ಮಹತ್ವದ ಸಂಕಲನವಾಗಿದೆ.

ತಮ್ಮದೇ ಹಿಂದಿನ ಎರಡು ಸಂಕಲನಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನ ಧಾಟಿ ಹಿಡಿದಿರುವ ಬಳಗಾರರ ಈ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಿ.ರಾಜಶೇಖರ ಅವರ ಮಾತುಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. "ಸಿದ್ಧಾಂತಿಗಳು, ವಿವಿಧ ಪಕ್ಷ ಪಂಥಗಳವರು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿಗಳು, ಅಭಿವೃದ್ಧಿವಾದಿಗಳು, ಪರಿಸರವಾದಿಗಳು, ಎಲ್ಲರೂ ಈಗ ಲೇಖಕರನ್ನು ತಿದ್ದಿ ಸರಿದಾರಿಗೆ ಹಚ್ಚುವ ಯತ್ನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ. ಬಳಗಾರ ಇಂಥವರನ್ನು ಹತ್ತಿರ ಬಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಾರದು." ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಮರ್ಶಕ ಜಿ.ರಾಜಶೇಖರ. ಶ್ರೀಧರ ಬಳಗಾರ ಇಂಥ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಬರೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಅವರ ಹೊಸ ಸಂಕಲನ ಒಂದು ಫೋಟೋದ ನೆಗೆಟಿವ್ ಸಾಬೀತು ಪಡಿಸಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿಯೂ ಈ ಸಂಕಲನದ ಕತೆಗಳು ಒಂದು ಸಂಕ್ರಮಣ ಘಟ್ಟವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತುಂಬ ಕುತೂಹಲಕರವಾದ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡುತ್ತದೆ.

ಇಲ್ಲಿನ ಸುದಾಮ ಕತೆ ಆಪ್ತವಾಗುವುದು, ಇಷ್ಟವಾಗುವುದು ಸುದಾಮನ ಪಾತ್ರ-ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಚಿತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಬಳಗಾರ ತೋರಿಸುವ ಕೌಶಲ್ಯಕ್ಕಾಗಿ. ಸದಾಶಿವನಿಗೆ ಸುದಾಮನ ಕುರಿತು ಇರುವ ನೆನಪುಗಳಿಂದಲೇ ಈ ಪಾತ್ರ ರಕ್ತ ಮಾಂಸಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕುರಿತು ಇರುವ ಗಡೀಪಾರಿನ, ನಿಗೂಢವಾದ ಆರೋಪಗಳ, ವದಂತಿಗಳ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ವಿವರಗಳಲ್ಲೇ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸುತ್ತ ಅಮೂರ್ತವಾಗುತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುವ ಸನ್ನಿವೇಶದ ನಾಟಕೀಯತೆಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಕತೆ ಮಿಡಿಯುವುದು ತನ್ನ ಪರಿಸರ ಕಾಳಜಿಗಾಗಿಯೇ ಇರಬಹುದೆ ಅನ್ನಿಸುವಾಗಲೂ ಈ ಕತೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲುಳಿಯುವುದು ಈ ಪಾತ್ರ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪಡೆಯುವ ಒಂದು ಜೀವಂತಿಕೆಯಿಂದಲೇ. ಬಳಗಾರರ ಕಥಾನಕದ ಮಹತ್ಸಾಧನೆಯಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿಯೇ.

ಅಮೃತಪಡಿ ಕವಲೆತ್ತಿನ ಭೋಜಪ್ಪನ ಪಾತ್ರ ಕೂಡ ಸುದಾಮನ ನೆಲೆಯಲ್ಲೇ ಸಾಗುವುದಾದರೂ ಸುದಾಮ ಮತ್ತು ಅಮೃತಪಡಿ ಎರಡೂ ಕತೆಗಳನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ನೋಡಿದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕೇಡನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಚಂದ್ರನ ಕೊಡೆ, ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲುವ ಪಡಿಯಕ್ಕಿಯ ಘನತೆ ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ಹಬ್ಬದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಹಿಂದಿರುವ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮೃದುಗೊಳಿಸುವ ಒಂದು ಕಂಪು, ಬಳಗಾರರ ಎಂದಿನ ಸಮಷ್ಠಿಪ್ರಜ್ಞೆಯ ವಿವರಗಳು ಎಲ್ಲದರಾಚೆಗೂ ಕತೆಯಾಗಲೀ, ಕವಲೆತ್ತಿನ ಭೋಜಪ್ಪನಾಗಲೀ ಗಾಢವಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನು ತಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಿಚಾರ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಕತೆಯ ಅಜೆಂಡಾ ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯವಾದ್ದರಿಂದ ಹೀಗಾಗಿರಬಹುದೆ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಅನುಮಾನ ಅಷ್ಟೆ. ಕವಲೆತ್ತಿನ ಭೋಜಪ್ಪ ಒಂದು ಆದರ್ಶವಾಗಿ, ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಾಗ್ಯೂ ಪಾತ್ರ ನಾಟಕೀಯತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಕೊಂಡು ಜೀವಂತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ - ಶ್ರೀಧರ ಬಳಗಾರರದೇ ಬೇರೆ ಪಾತ್ರಗಳಂತೆ ಎಂದು ಸೇರಿಸಬೇಕು.

ಮಮ್ಮಿ ಕತೆ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಾಲವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಸಂಕೀರ್ಣ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕತೆ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರ ವಿಚಿತ್ರ ಪದ್ಧತಿಯ ಚಿತ್ರಣವಷ್ಟೇ ಎನಿಸುವಂತಿರುವ ಈ ಕತೆ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದಿರುವುದು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಹೇಳದೇ ಉಳಿದ ಸಂಗತಿಗಳಿಂದಾಗಿಯೇ ಕಾಡಬಲ್ಲ ಅಂತಃಶ್ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಕತೆಯ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಕಾರಣವೆನ್ನಬೇಕು. ಮೊದಲಿಗೇ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಒಂದು ವಿಲಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿಯ ಹಿಂದೆ ಸನಾತನ ಪರಂಪರೆಯ ನಿಗೂಢತೆಗಿಂತ ವ್ಯಾಪಾರೀ ಪರಂಪರೆಯ ನಿಗೂಢತೆ ಬೆರೆತಿರುವುದು ಆತಂಕವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ರಸೂಲರ ಇನ್ನೂ ಮೊಳೆತಿರದ ಆದರೆ ಹೃದಯಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಿರುವ ಒಂದು ಎಳೆಪ್ರೇಮದ ಕುಡಿ ಎನ್ನುವುದಂತೂ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಲ್ಲಣಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ತಿಂಗಳಾನುಗಟ್ಟಲೆ ಒಂಟಿಮನೆಯ ವಾಸ, ಅದರ ಹಿಂದಿರುವ ಅಗೋಚರ ಕೈಗಳ, ಶಕ್ತಿಗಳ ಒತ್ತಡ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೂ ವಾಚ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಕಗ್ಗತ್ತಲಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಒಂಟಿಯಾಗಿ, ನಗ್ನವಾಗಿ ಕಳೆಯಬೇಕು, ದೇವಿ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಬಂದು ಊರವರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಕೊಡುತ್ತಾಳೆ ಎನ್ನುವುದರ ಹಿಂದಿರುವ ಕಾಣದ ಕೈಗಳ, ಮನಸ್ಸುಗಳ, ದೇಹಗಳ ವಿಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಕತೆ ಏನನ್ನೂ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಇಡೀ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಆ ನಂಬುಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೂಡ ಒಂದೇ ಒಂದು ಮಾತು ಕತೆಗಾರನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ದಾಖಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಊರಮಂದಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಬಗೆ ಮತ್ತು ಅವಳ ಅಪ್ಪನ ಶ್ರದ್ಧೆ ಅವನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನು ಎಂಬಲ್ಲೇ ಕತೆಯ ತಿರುಳು ತೆರೆಯುವುದಾದರೂ ಹೇಳಿದ ರೀತಿಗಾಗಿಯಷ್ಟೇ ಈ ಕತೆ ಮುಖ್ಯ. ಮತ್ತೆ ಪುನಃ ಯಾಕೆಂದರೆ, ಕತೆ ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ವರ್ಗದ ಜನರ ನಂಬುಗೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ವ್ಯಾಪಾರೀಕರಣವನ್ನು ಕುರಿತು ಹೇಳುತ್ತಿದೆ ಎನಿಸುವಾಗಲೂ ಅದು ಅದನ್ನು ಮೀರಿ ರೋಗಗ್ರಸ್ತ ಸಮಾಜದ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಮುಖಗಳತ್ತ ತಣ್ಣಗೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿದ್ದು ಈ ನಿರೂಪಣೆಯ ಹದ ಎನ್ನುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ.

ಅಂತಃಪಟ ಕತೆ ತನ್ನೆಲ್ಲ ಮಾಯಕ ವಿವರಗಳ ಜೀವಂತಿಕೆಯ ಒಂದು ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವುದರಾಚೆಗೂ `ಹೇಳಹೊರಟಿರುವುದರ' ಬಗ್ಗೆ ವಾಚ್ಯವಾಗಿರುವುದು ತನ್ನ `ಉದ್ದೇಶ'ದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷತಃ ಜಾಗ್ರತವಾಗಿದ್ದುದರಿಂದಲೇ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಎರಡೂ ಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಕತೆಯನ್ನು ಈ ಕತೆ ಇಂಥಾದ್ದರ ಕುರಿತಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಬರದ ಹಾಗೆ ಇಡೀ ಬದುಕನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಬರುವುದೇ ಬಳಗಾರರ ಶೈಲಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಳಗಾರರು ತಮ್ಮ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲವಾದರೂ ಕತೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊನಚು, ವಸ್ತುವಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪೋಷಣೆ ನೀಡುವುದರ ಕಡೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ನೀಡಿರುವುದು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ವಿಮರ್ಶಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಥಾನಕದ ಮಹತ್ವದ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸುವವರಿಗೆ ಈ ಕತೆ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನದಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಶಕುನದ ಹಕ್ಕಿ ಒಂದು ರೂಪಕದಂತಿರುವ ಕತೆ. ಈ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಅನುಭವಗಳು, ಅತಿಮಾನವ ಶಕ್ತಿಗಳು, ಕಲ್ಪನೆ, ಭ್ರಮೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ, ಸೇರಿಯೂ ವಾಸ್ತವದ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳುವ ಆಯಾಮ ಇದೆ. ಹಾಲಕ್ಕಿಸಿದ್ಧನ ಮಾತಿನಂತೆ ಶಕುನದ ಒಡಪು ಬಿಡಿಸಲು ಸ್ಮಶಾನಕ್ಕೆ ಶಕುನದ ಹಕ್ಕಿಯನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇದೆಂಥಾ ಭ್ರಾಂತಿ ಎನಿಸುತ್ತದಾದರೂ ಚಂದ್ರಪ್ಪನಿಗೆ ತಗಲುವ ಮಹಾಹಸಿವಿನ ಭ್ರಮೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಗಾಭರಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ವಿದ್ಯಮಾನವೇ ಆಗಿರುವುದು ನಿಜ, ಭ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೂ ಊರಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಬರಕ್ಕೂ ನಿಂತು ಹೋದ ದೇವಿಯ ಉತ್ಸವಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧ ಇರುವುದು ಕೂಡ ಸರಿಯೇ, ಕಥಾನಕದ ತಂತ್ರದಾಚೆಗೂ. ಆದರೆ ಊರೇ ಕಲ್ಪಿಸಿದ ಹಾಗೆ ಬಲಿಕೋಣ (ಅದನ್ನು ಹಾಗೆ ಕರೆಯುವುದು ಕೂಡಾ ಸುಮ್ಮನೇ ಗುರುತಿಗಾಗಿಯೇ ಹೊರತು ಅದನ್ನೇನೂ ಬಲಿಕೊಡುವ ಇರಾದೆ ಊರಿನವರಿಗೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ) ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದಕ್ಕೂ ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧವೇನಿಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವಕ್ಕೆ ಅದು ಬಲಿಗಾಗಿರುವ ಕೋಣವೇ ಅಲ್ಲ. ಆದರೂ ಚಂದ್ರಪ್ಪನ ಕಾಯಿಲೆಯ ಮದ್ದು ಮತ್ತು ಕೋಣ ಎರಡೂ ಒಟ್ಟಿಗೇ ಪತ್ತೆಯಾಗುವುದು ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ತಮಾಷೆಯಂತಿದ್ದರೂ ಕತೆ ಘನವಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹಿಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಇಳೆ ಎಂಬ ಕನಸು ಈ ಸಂಕಲನದ ಹೆಸರಿನ ಕತೆ ಕೂಡಾ. ಅಲ್ಲದೆ ಸಂಕಲನ ಕೂಡ ಜನಕಜ್ಜನಂಥವರ ನೋವು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಿಮಾನಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಜನಕಜ್ಜನ ನೋವು-ಸ್ವಾಭಿಮಾನಕ್ಕಿಂತ, ಈತನ ಸ್ಥಾನಭ್ರಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಕಣ್ಮರೆಗಿಂತ ಬಳಗಾರರ ಸನ್ನಿವೇಶ ಕತೆಯ ವಿಠೋಬನ ನೋವು, ಅಪಮಾನ ಸಣ್ಣದಲ್ಲ. ಸುದಾಮ ಕತೆಯ ಜೀರುಂಡೆಯ ಅಳು ಕೂಡ ಧ್ವನಿಸುವುದು ಇದನ್ನೇ. ಸುದಾಮನ ಸ್ಥಾನಭ್ರಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಕಣ್ಮರೆ ಕೂಡ ಇಷ್ಟೇ ಆಳವಾದದ್ದು, ಕೆಡುಕಿನದ್ದು. ಆದರೆ ಸ್ವತಃ ಬಳಗಾರರು ಸೃಜಿಸಿದ ಸುದಾಮನ ಎದುರು, ವಿಠೋಬನ ಎದುರು ಜನಕಜ್ಜ ಯಾಕೋ ಪೇಲವ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮುಖ್ಯವೆನಿಸುವುದು, ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು,ಇಂಥ ಒಂದು, ಬಹುಷಃ ಆಗಲೇ ಕ್ಲೀಷೆಯಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿರುವ ಮುಳುಗಡೆಯ ಗೋಳುಗಳನ್ನೇ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳುವ ಕತೆಯನ್ನು ಹೇಳುವಾಗಲೂ ಬಳಗಾರರು ನಮಗೆ ನೀಡುವ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ, ಒಂದು ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಅದರ ಎಲ್ಲ ಗುಣ-ಶಬ್ದ-ವಾಸನೆ-ಬಿಸಿಲು-ನೆರಳುಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸುವ ತಮ್ಮ ಶ್ರದ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲವಲ್ಲ, ಆಲಸ್ಯ-ಅನ್ಯಮನಸ್ಕತೆ ತೋರುವುದಿಲ್ಲವಲ್ಲ ಎಂಬುದೇ. ಜನಕಜ್ಜನಿಗೆ ತನ್ನ ಗಣದ ದೈವಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಮಾರುತಿಯ ಬಗ್ಗೆ, ಪುನರ್ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಮಂದಿಯ ವಿಲಕ್ಷಣ ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅನಿಸುವುದೇನೇ ಇರಲಿ, ಆತನ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಓದುಗನ ಮನದಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೇನಿದೆ, ಅದು ಬಳಗಾರರ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಘಟಿಸುವ ಮಾಯಕ ಅಧ್ಯಯನ ಯೋಗ್ಯವಾದದ್ದು ಮತ್ತು ಬಳಗಾರರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಹಜವಾದದ್ದು ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಾತಿಲ್ಲ.

ಕಾಡಿನಲ್ಲೊಂದು ಟ್ವಿಂಕಲ್ ಸ್ಟಾರ್ ಕತೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗ ನಿಗೂಢ - ಅಮೂರ್ತ ತಂತ್ರಗಳಿಂದಲೇ ಕೂಡಿದೆ. ಸುಮಾರಾಗಿ ಇದೇ ಕತೆಯ ಈ ಬಗೆಯ ವಿವರಗಳು ಬಳಗಾರರ ಕೇತಕಿಯ ಬನ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಇದ್ದರೂ ಇರಬಹುದು, ಈ ಕತೆ ಕೂಡ ಕಾದಂಬರಿಯ ಒಂದಾನೊಂದು ಅಧ್ಯಾಯದ ಕೆಲವು ಪುಟಗಳಂತೆ ಬಿಡಿಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿದು ಬಿಡುತ್ತದೆ.

ಮಹಾಮನೆ ಕತೆಯ ಮೋಚಿ ಯಾಕೋ ಭಾರತೀಸುತರ ಕತೆಯ ಮೋಚಿಯನ್ನು ನೆನೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಾಗುವ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾಮನೆ ಕೂಡ ಒಂದು. ಈ ಕತೆಯ ಫೌಜಿಯಾಗಲು ಬಂದ ಗುಲಾಮನ ಹಿಂದೆಯೂ ಹೃದಯ ಹಿಂಡುವ ಕತೆಯಿದೆ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ನಮಗೆ ಕತೆಗಾರ ಕಾಣಿಸುವುದು ಹಾದಿಮನಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮೋಚಿಯ ಕತೆಯ ಮೂಲಕವೇ ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲೇ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟತೆ ಇದೆ. ಹಾದಿಮನಿ! ಹೌದು, ಹಾದಿಯೇ ಮನೆಯಾದವರ ಕತೆ ಕೂಡ ಇದು, ಮಹಾಮನೆ! ಬಳಗಾರರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಒಂದೊಂದು ಸಂಸಾರವಾಗುತ್ತ, ಸಂಸಾರವೆಂಬುದು ಊರುಕೇರಿಯಾಗುತ್ತ, ತನ್ನ ಬಾಹುಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಕತೆ ಮೈತಳೆದು ಬರುತ್ತದೆ. ಬಳಗಾರರ ಯಾವುದೇ ಕತೆಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡರೂ ಈ ಮಾತು ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ಕತೆಗಾರರಾಗಿ ಬಳಗಾರರು ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡ ಕೌಶಲವಲ್ಲ ಇದು. ಇದು ಅವರಿಗೆ ಸಹಜವಾದ ರೀತಿ. ಈ ವಿವರಗಳು ಜೀವಂತಗೊಳಿಸುವ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ಕಥಾನಕಗಳು ಮೈತಳೆಯುವುದು ಬದುಕನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ಬಳಗಾರರ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಅದೇ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ.

ಕೆಳಗಿನವರು ಕತೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಮುದಾಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಂತೆಯೇ ಕತೆ ಒಂದು ಸಮುದಾಯದ ಕತೆಯನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟಯ್ಯನಂಥವರ ಶೋಷಣೆಯಾಗಲೀ, ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಿಗಾಗಿ ಪೀಟರನ ವೇಷ ಧರಿಸುವ ಪೇದ್ರುವಿನ ಬಲಿಯಾಗಲೀ ವಿಶೇಷ ಅನಿಸುವ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಕೆಳಗಿನವರಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಒಬ್ಬ ಸ್ವಾಭಿಮಾನಿ, ಸ್ವಾವಲಂಬಿ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಮನೋವೃತ್ತಿಯವನಾಗಿದ್ದ ಪೇದ್ರು ಕ್ರಮೇಣ ಮರಗಳ್ಳತನದ ವೃತ್ತಿಗೆ ಶರಣಾಗಿ ತನ್ನದಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಜೊತೆಗೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಕೂಡ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರ ಚಿತ್ರವೇನಿದೆ, ಅದನ್ನು ಬಳಗಾರರು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಬಗೆಯೇನಿದೆ, ಅದು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿದೆ.

ಪಂಚಮಿಯ ಅಜ್ಜಿ ಅತ್ಯಂತ ಭಾವುಕಸ್ತರದಲ್ಲಿ ತಟ್ಟುವ, ಆಪ್ತವಾಗುವ ಮತ್ತು ಅವೇ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಓದುಗರನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಕಲಕುವ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಕತೆ. ಬಳಗಾರರ ಎರಡನೆಯ ಸಂಕಲನದ ಗಂಜಿಗದ್ದೆ ಕಥೆಯ ಗೌರಜ್ಜಿ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೆಯ ಕಥಾಸಂಕಲನದಲ್ಲಿನ ಕತೆ ಕೊನೆಗಾಲದ ದೊಡ್ಡೆಯ ಗಾಢ ಛಾಯೆಯಿದ್ದಾಗಲೂ ಪಂಚಮಿಯ ಅಜ್ಜಿಯ ಕೊನೆಗಾಲದ ನೋವು, ಪುಟ್ಟಣ್ಣನ ಅನುಚಿತ ಕಾರ್ಯವೇ ಅದಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಕಾರಣವಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಅವನ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಅದೇನಿತ್ತೋ ತಿಳಿಯದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ದೂಷಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಆಗದ ಒಂದು ನೆಲೆಯಲ್ಲೇ ನಮ್ಮನ್ನು ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಹಿಂಡುತ್ತ ಉಳಿಯುವುದು ಕತೆಗೆ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡಮಾಡಿದೆ. ಕತೆಯ ಓದು ತುಂಬ ಕಾಲ ಬದುಕು, ಅದರ ಕುರಿತ ತಲೆಮಾರಿನಿಂದ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತ ಬಂದಿರುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು, ಎಲ್ಲವೂ ವಿಭಿನ್ನ ಭ್ರಮೆಗಳಷ್ಟೇ ಆಗಿರಬಹುದಾದ ದುರಂತದಾಚೆಗೂ ಕಾಡುವ ಮುಗ್ಧ ಮೋಹದ ಬಗ್ಗೆ ಹೃದಯ ಕಲಕುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮುಗ್ಧ ಮೋಹ ಯಾರನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಯಾವತ್ತೂ ಅದಕ್ಕೆ ಅರ್ಥ, ಕಾರ್ಯಕಾರಣ ಸಂಬಂಧ, ವಿವರಿಸಲಾಗುವ ತರ್ಕ ಯಾವುದೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಲ್ಲದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಪಡಿದಿರುತ್ತದೆ. ಜೀವನದ ಕೊನೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಮುಗ್ಧ ಮೋಹಕ್ಕೆ ಬೀಳುವ ಪೆಟ್ಟು ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಜೀವದಿಂದಿರುವಾಗಲೇ ಕೊಲ್ಲುವಷ್ಟು ಆಳವಾದ ನೋವು. ಇಲ್ಲಿ ಗೌರಜ್ಜಿಯಂಥ ಜೀವನಪ್ರೀತಿಯ ಗೌರಜ್ಜಿಯ ಪಾತ್ರ ಇಂಥಾ ಒಂದು ನೋವಿಗೆ ತುತ್ತಾಗುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಮನಸ್ಸು ವಿಹ್ವಲವಾಗಿ ಹೊರಳಾಡಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕತೆಯನ್ನು ಓದಿದ ಮೇಲೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಇನ್ನೇನೂ ಮಾಡಲಾಗದೆ ಸುಮ್ಮನೇ ಕೂತು ನಿಡುಸುಯ್ಯುವಂತಾಗುತ್ತದೆ.

ಎಂ.ಕೆ.ಬಿ ಎಂಬ ಅತ್ಯಂತ ವಾಸ್ತವ ಜಗತ್ತಿನ ಜೀವಂತ ಪಾತ್ರವೊಂದು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಆಕಾಶರಾಯನಂತೆ ಮಿನುಗುತ್ತಿರುವ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಆಕಾಶವನ್ನು ಹೊಕ್ಕು ನಡೆದು ಬಿಡುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ತಾನೂ, ತನ್ಮೂಲಕ ಕತೆಯೂ ಒಂದು ರೂಪಕವಾಗಿ ಬಿಡುವ ಚೋದ್ಯವುಳ್ಳ ಸುಂದರ ಕತೆ ಆಕಾಶರಾಯ. ಎಂಕೆಬಿಯ ತಂದೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪಲ್ಲಟಗಳು ಎಂಕೆಬಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಅದೂ ಅವನ ಮುಪ್ಪಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಿರುವುಮುರುವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಪರಂಪರೆ, ಸಹಜ ಬದುಕು, ದೇಸೀಮೂಲ ಮುಖ್ಯವಾಗುವ ಹಿಮ್ಮೊಗವಲ್ಲದ ಆದರೆ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಹಿಮ್ಮೊಗ ಚಲನೆ ಎಂದು ಕಾಣಿಸಬಹುದಾದ ಚಲನೆ ಆಗಲೇ ಮರಿ ಪುಡಾರಿಯಾಗಿರುವ ಪನ್ನಗನಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುವಂಥದ್ದಲ್ಲ. ಅಷ್ಟೇಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯಾವಂತರಿಗೂ ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳೇ ಹಾಗಿವೆ. ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರು ಒಮ್ಮೆ ಇದನ್ನೇ ಕುರಿತು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಅವರು ಕಾರಂತರ ಕಾದಂಬರಿ ಮರಳಿ ಮಣ್ಣಿಗೆ ರಾಮ ಐತಾಳ, ಸರಸೋತಿ-ಪಾರ್ವತಿಯರನ್ನೆಲ್ಲ ಉದಾಹರಿಸುತ್ತ ಕನಿಷ್ಠ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸುಖವಾಗಿರಬಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯ ನಮ್ಮ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಬಡವನಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದರು. ಹೊಲಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡಸರಂತೆ ದುಡಿದು, ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಹಾಕುವುದಕ್ಕೆ ಮಿಡಿ ಮಾವಿಗಾಗಿ ಮೈಲುಗಟ್ಟಲೆ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದು, ಮಳೆಗಾಲಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಹಪ್ಪಳ ಸೆಂಡಿಗೆ ಎಂದು ಹೈರಾಣಾಗಿ, ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೋಟಕ್ಕೆ ನೀರು ಮೊಗೆದು ರಟ್ಟೆ ಸೋತರೂ ಅಂಥ ಘನ ಘೋರ ಕಷ್ಟದ್ದೆನಿಸುವ ಬದುಕನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವ ಸರಸೋತಿ-ಪಾರ್ವತಿಯರು ಸ್ವತಃ ಅದನ್ನು ಕಷ್ಟ ಎಂದರಲ್ಲ. ಹಾಗಾದರೆ ಹೀಗೆ `ಸುಖ'ವಾಗಿ ಬದುಕುತ್ತಿರುವುದರ ಹಿಂದೆ ಯಾವ ನೆಮ್ಮದಿ ಅವರನ್ನು ಪೊರೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಎನ್ನುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಯೋಚಿಸಬೇಕಿದೆ. ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಆಹಾರ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ನಮ್ಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಾಳಜಿಯಾಗಿಲ್ಲದೇ ಇರುವಾಗ ಅದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯೇ ಗುರಿ, ಉದ್ದೇಶವಾಗಿರುವ ಅಮೆರಿಕದ ಟ್ರೂಮನ್ ಪಾಲಿಸಿಯ ಫಲಶ್ರುತಿಯಾಗಿರುವ ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಕತೆ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಚ್ಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟೇ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ.

ಜೀವಮೂಲದ ಬೇರು ಕೂಡಾ ಈ ಸಂಕಲನದ ಇನ್ನೊಂದು ಉತ್ತಮ ಮತ್ತು ಬಹುಮುಖ್ಯ ಕತೆ. ಕಥಾನಕದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಹಂದರವೇ ಅದನ್ನು ಯಾವುದೇ ಅಜೆಂಡಾದ ಮುಖವಾಣಿಯಾಗದಂತೆ ರಕ್ಷಿಸಿದೆ ಎನ್ನಬೇಕು. ಎಲ್ಲೋ ಪರಿಸರದ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದು ತಳುಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದೆ ಎನಿಸುವಾಗಲೂ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಸತ್ಯ. ಆದರೆ ಉಳಿದಂತೆ ಕತೆಯ ಅಂತಹ ಭಾಗಗಳೇನಿವೆ ಅವು ಏನನ್ನೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಕೂಡ ಸತ್ಯ. ಸಣ್ಣಕತೆಯ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ನಾವಿಲ್ಲಿ ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿಯೇ ಎದುರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಅನಿತಾ ಆಗಿದ್ದಿರಬಹುದಾದ ಒಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳು ಗೋಕರ್ಣದ ಸಮುದ್ರ ಕಿನಾರೆಯಲ್ಲಿ `ನಾನು ಯಾರೆಂದು ನನಗೆ ಅರ್ಥವಾಗಬೇಕು, ನನಗೆ ನನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಡಿ' ಎಂದು ಬಿಳಿರಟ್ಟಿನ ಫಲಕ ಹಿಡಿದು ಓಡಾಡುವ ಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಯುವ ಈ ಕತೆ ಪರಿಸರದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಚೆಗೂ ನಮ್ಮ ತಲ್ಲಣಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು ನಿಜ. ಮಾಧವನ್‌ರ ಸಂಸಾರದ, ದಾಂಪತ್ಯದ ಸೋಲು, ಅವರ ಹತಾಶೆ, ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಬೇರಿನ ಮೇಲಿನ ಅವರ ಅವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ಅದು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪರ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಿಗದೆ ಅವರಿಗೆ ಹಿಡಿಯುವ ಹುಚ್ಚು ಇದು ಒಂದು ನೆಲೆ. ಅನಾಥವಾಗಿದ್ದ ಕೂಸನ್ನು ಅವರು ಸಾಕಿ, ಬೆಳೆಸಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಕೊಡಿಸಿ ನೋಡಿಕೊಂಡರೂ ಆಕೆ ತನ್ನ ಅಸ್ಮಿತೆಯನ್ನೋ, ತಂದೆ ಯಾರು ಎಂಬ ಐಡೆಂಟಿಟಿಯನ್ನೋ ಹುಡುಕಿ ಅಲೆದಾಡುವುದು - ಈ ಜಗತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ತಾರ್ಕಿಕ ಸಂಬಂಧದ ಪರಿಧಿಯಿಂದಲೇ ಹೊರಗಾಗಿರುವ ಭ್ರಮಿತ ಮಾಧವನ್ನರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಬಗೆ ಬೇರೆಯೇ ಇದೆ. ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸಬಲ್ಲ ದಟ್ಟ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ನಟ್ಟಿರುಳು ಕಳೆಯುವುದರ ಮೂಲಕವೇ ತನಗೆ ತಾನು ಅರ್ಥವಾಗಬೇಕೆಂದು ಹೊರಟ ಮಾಧವನ್ ಮನಸ್ಸಿನ ಭಿತ್ತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತ ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನ ಶಾಂತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಬೇರು, ಗೋಕರ್ಣದ ಆತ್ಮಲಿಂಗದ ಬೇರು, ಅನಿತಾಳ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಬೇರು, ಮಾಧವನ್ನರ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬೇರು ಈ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಾಗಿ ಕಾಡುವುದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.

ಬಳಗಾರರು ಈ ಸಂಕಲನದ ಮಮ್ಮಿ, ಶಕುನದ ಹಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಈ ಜೀವಮೂಲದ ಬೇರು ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಕೈಚಾಚಿದ್ದಾರೋ ಅಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಅನಂತವಾಗಿವೆ ಎಂದೂ ಅನಿಸುತ್ತದೆ.
ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Saturday, February 14, 2009

ಶ್ರೀಧರ ಬಳಗಾರ ಅವರ ಎರಡನೆಯ ಕಥಾ ಸಂಕಲನ ಮುಖಾಂತರ (1998)

ಶ್ರೀಧರ ಬಳಗಾರ ಅವರ ಕತೆಗಳನ್ನು ಓದುವಾಗ ಮೊದಲಿಗೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದ್ದು ನಾವು ಇದುವರೆಗೆ ಸಣ್ಣಕತೆಯ ಆಕೃತಿ, ವಸ್ತು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಗಳ ಕುರಿತಂತೆ ನಂಬಿರುವ, ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದಂತಿರುವ ಮತ್ತು ನಿರಾಕರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕವೇ ಹೊಸ ಹಾದಿಯೊಂದನ್ನು ತೆರೆಯುವ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕತೆಹೇಳುವ ಒಂದು ಕ್ರಮ. ಇದು ಬಳಗಾರರದ್ದೇ ಬಳಗಾರರಿಗೇ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದದ್ದು.

ಮೊದಲಿಗೆ ಇವರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕತೆಯ ವಸ್ತುವನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತ ಹೋದರೆ, ಇವರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕತೆಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ಧ್ವನಿ, ಉದ್ದೇಶ ಅಥವಾ ಇವರು ಕತೆಯ ಮೂಲಕ ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದೇನನ್ನು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತ ಹೋದರೆ, ಬಳಗಾರರ ಕತೆಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಜೆಂಡಾ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು (ನವಿಲುದೀಪ ಮತ್ತು ಕೊನೆಗಾಲ ಕತೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಕತೆಗಳು ತೊಡಗಿದಾಗಲೇ ನಮಗೆ ಈ ಕಥಾನಕದ ಆತ್ಮಗತ ಗಮ್ಯವೊಂದರ ಸುಳಿವು, ಹೊಳಹು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ, ಕತೆಯ ಓದು ಮುಗಿದ ಬಳಿಕವೂ ಬಳಗಾರರ ಕತೆ ಇಂಥದ್ದರ ಕುರಿತಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸರಳಗೊಳಿಸಿ ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸಣ್ಣಕತೆಯೊಂದರ ಕಥಾನಕ, ವಸ್ತುವಿಗೆ ಇರುವ ಮೊನಚು ಬಳಗಾರರ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ತೀವೃವಾಗಿ ಇರುವುದು ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಕಾದಂಬರಿಯೊಂದರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣವಾದ ವಿಶಾಲ ಹರಹು, ಸಮಷ್ಟಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳುವ ತುಡಿತವೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಗೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಈ ಕತೆಗಳು ಮೈತಳೆಯುವುದು ಬದುಕನ್ನು ಗಮನಿಸುವ ಬಳಗಾರರ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ. ಈ ಗ್ರಹಿಕೆಗಳು ಇನ್ನೇನು ಒಂದು ಆಕೃತಿಯ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂತೆನ್ನುವಾಗ ಕಥಾನಕವೂ ಕೊನೆಯೆನ್ನಬಹುದಾದ ಒಂದು ನಿಲುಗಡೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನಿಲ್ಲುವುದು ಕಥಾನಕ, ಬದುಕಲ್ಲ ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ, ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ಣ ಅರಿವಿನಲ್ಲೇ ಈ ನಿಲುಗಡೆಯ ಅರ್ಥ ಕೂಡಾ ಹೊಳೆಯಬೇಕು. ಆಗಲೇ, ಅದುವೇ ಕಥಾನಕದ ಸಾರ್ಥಕ್ಯ ಎನ್ನುವ ನಿಲುವಿನಲ್ಲಿ ಬಳಗಾರರ ಕತೆಗಳು ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ.

ಮುಖಾಂತರ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ನರಸಿಂಹ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರು, ಗಣಪಯ್ಯ, ಭಾಗೀರಥಿ, ಮಂಜುನಾಥ ಮತ್ತು ನಾಗಜ್ಜಿಯರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳು ಅನಾವರಣಗೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕವೇ ಇಲ್ಲಿ ಕಥಾನಕ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಬಳಗಾರರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಥೆಗಳ ತಂತ್ರ ಕೂಡ ಇದೇ. ಪಾತ್ರಗಳು, ಊರು, ಜನಜೀವನದ ಮೂಲಕ ಕಥಾನಕ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ, ಅರಳುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಸಂದಿಗ್ಧವನ್ನು ಈ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಿದೆ. ಒಂದು ಸ್ತರದಲ್ಲಿ ಅದು ನರಸಿಂಹ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರು ಮತ್ತು ಗಣಪಯ್ಯನ ಋಣದ ಹಂಗು ಒಡ್ಡಿದ ಸಂದಿಗ್ಧ. ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ತರದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಸ್ನೇಹಾಂತಃಕರಣದ ಹಂಗು ಒಡ್ಡಿದ ಸಂದಿಗ್ಧ. ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಹಣ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳೆರಡರ ನಡುವಿನ ಹೊಯ್ದಾಟ. ಈ ಋಣಸಂದಾಯ, ಹಂಗುಗಳ ಚುಕ್ತಾ ವ್ಯವಹಾರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಒಂದು ಹಿಂಸೆಯಷ್ಟೇ ಆಗಬಹುದಾದ್ದು. ಈ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಮೀರುವುದಕ್ಕೆ ನಮಗಿರುವ ಹಾದಿ ಯಾವುದು? ಆತ್ಮೀಯ ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಕೂಡ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕವಾಗಿಯೂ ಕಾಣಬೇಕಾಗುವ ಹಣಕಾಸಿನ ಮೇಲೆಯೇ ನಿಂತಿರುವ ಜಗತ್ತಿನ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ಮನುಷ್ಯ ಮೀರುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವಾಗ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ? ಕಥೆ ಈ ಸಂದಿಗ್ಧವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಲೇ ತನ್ನ ತೆಕ್ಕೆಯೊಳಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಸೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಬಳಗಾರರ ಎಲ್ಲ ಕತೆಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲೂ ಇದು ಘಟಿಸುತ್ತದೆ.

ನರಸಿಂಹ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರನ್ನು ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ಆದರ್ಶವಾದಿ, ಉದಾರಿ, ಮಾನವತಾವಾದಿ ದೇವತಾ ಪುರುಷನನ್ನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತ ಹೋಗುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಬಳಗಾರರ ಕೆಲಸ ಸುಲಭವಿರುತ್ತಿತ್ತೋ ಏನೊ. ಬಳಗಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕಥಾನಕಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಸಿದ್ಧ ಅಜೆಂಡಾದ ಹಂಗಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗುವುದು ಇಲ್ಲೇ. ಗಣಪಯ್ಯ ಕೂಡ ಹಣದ ಬಗ್ಗೆ ತಪ್ಪಿಯೂ ಯೋಚಿಸದ ಬರೇ ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತೇ ಭಾವುಕನಾಗಿ ತರ್ಕಿಸುವ ಭಾವಜಗತ್ತಿನ ಮಾದರಿಪುರುಷನೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಬಳಗಾರರ ಕೈಯಲ್ಲಿ. ಭಾಗೀರಥಿ ಮತ್ತು ನಾಗಜ್ಜಿ ಈ ಎರಡು ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಪರ್ಯಾಯವನ್ನು ಮೀಟುವುದು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಗಣಪಯ್ಯನ ಹೆಂಡತಿ ಭಾಗೀರಥಿ ಬದುಕಿಗೆ ಹಣದ ಅಗತ್ಯ ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು ಎಲ್ಲ ಭಾವುಕ ನಿಲುವುಗಳಾಚೆ ಕೇವಲ ತರ್ಕ ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಿಂದ ನೋಡಬಲ್ಲವಳು. ಅವಳ ವರ್ತನೆಗೆ ಅವಳದೆ ಆದ ಕಾರಣಗಳಿವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ನರಸಿಂಹ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರ ತಾಯಿ ನಾಗಜ್ಜಿಗೆ ಕೊನೆಗೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡಿದ್ದು ಗೋದಾನಕ್ಕೆ ಆಕಳು ಇನ್ನೂ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು. ಗಣಪಯ್ಯನನ್ನು ತನ್ನ ಮಗನಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಕಾಣಲಾರಳು ಅವಳು. ಅವಳಿಗೆ ಋಣದ, ಹಂಗಿನ ಅಂತರಗಳಿಲ್ಲ ಅವನ ಮಟ್ಟಿಗೆ. ನಲವತ್ತು ದಾಟಿದ ವಿದುರನಿಗೆ ತನ್ನ ಯೌವನವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿದ ಭಾಗೀರಥಿಯೂ, ಐದನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾಗಿ ಅರ್ಧಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ವಿಧವೆಯಾದ ನಾಗಜ್ಜಿಗೂ ನಡುವೆ ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಸಮಾನ ತಂತುವಿದೆ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ.

ಬಳಗಾರರ ಲೇಖನಿಗೆ ಆತುರವಿಲ್ಲ, ದುಡುಕಿಲ್ಲ. ಅದು ಬದುಕನ್ನು ಅದರ ಸಮಗ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಿಸುವುದಕ್ಕೆ ತುಡಿಯುವ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲೇ ವಿವರಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲೂ ಅನಗತ್ಯ ವಾಚಾಳಿಯಾಗದ ಸಂತುಲನೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ವಿಶೇಷ ಗಮನಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವಾದ ಗುಣವಾಗಿದೆ. ಸಹಜತೆ ಮತ್ತು ನೈಜ ವಾಸ್ತವ ಚಿತ್ರಣ ಇವರ ಕತೆಗಾರಿಕೆಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಗೆ ಕಾರಣವಾದಂತೆಯೇ ಬಳಗಾರ ಚಿತ್ರಿಸುವ ಟಿಪಿಕಲ್ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಕಥಾಜಗತ್ತು ಓದುಗನಿಗೆ ಥಟ್ಟನೇ ಆಪ್ತವಾಗುವ ಲಯಗಾರಿಕೆಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಬಹುಷಃ ಮೃಣ್ಮಯ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಒಂದು ಕತೆಯನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿದರೆ ಬಳಗಾರರ ಯಾವುದೇ ಕತೆಯ ಜಗತ್ತು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಹಳ್ಳಿಗಾಡನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಗೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದೇ ಇಲ್ಲವೇನೋ.

ಬಳಗಾರ ಕಥೆಯ ನಡೆಯನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುತ್ತಲೇ ತಮ್ಮ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಒಂದು ಜನಜೀವನದ ಶೈಲಿಯನ್ನು, ಪರಿಸರವನ್ನು, ಬದುಕನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವುದರ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ಗಮನಿಸಿ:

"ಬಿಸಿಲಲ್ಲಿ ಡಾಂಬರು ರಸ್ತೆಗುಂಟ ಹೊಡೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿರುವ ಗೋವನ್ನು ಹಿಂದೆ ಬಿಟ್ಟು, ಜೋಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಒಗರು ಪರಿಮಳದ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಯ ಸರೀಸೃಪಗಳಂತಹ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಅತ್ಯಂತ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಗ್ಲಾಸು ಹಾಕಿಸಿದ ಶನಿದೇವರ ಫೋಟೋವನ್ನು ತೊಡೆಯ ಮೇಲಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಊರ ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಾಗಲೇ ಗಣಪಯ್ಯನಿಗೆ ಗೆಳೆಯನ ನಿಧನದ ವಾರ್ತೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು."

ಇದನ್ನು ಓದುವಾಗಲೇ ಡಾಂಬರು ರಸ್ತೆಯ ಬಿಸಿಲಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿರುವ ಆ ಗೋವು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಜೋಳಿಗೆಯ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಯ ಬೇರುಗಳು ಆಗಲೇ ತೀರಿ ಹೋಗಿರುವ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಎಂದೇ ಕೊಂಡಿದ್ದು. ಇನ್ನು ಶನಿದೇವರ ಫೋಟೋವಂತೂ ತನ್ನದೇ ಅದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯುಳ್ಳದ್ದು. ಕಲಘಟಗಿಯಿಂದ ಊರಿಗೆ ಹೊರಟು ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ಗಣಪಯ್ಯನ ಚಿತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ಪೂರ್ತಿಯಾಗುವಾಗಲೇ ನಿಧನದ ವಾರ್ತೆ ಅವನನ್ನು ತಲುಪಿದ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಚಿತ್ರವೂ ಇದೆ. ಇದೆಲ್ಲದರ ಆಚೆ ಗಣಪಯ್ಯ ತಲುಪಲಿರುವ ಊರಿನ ಚಿತ್ರವೂ ಸುರುವಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರವೇ ಇಡೀ ಕಥಾನಕದ ಚೌಕಟ್ಟಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಊರಿನ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಗದ್ದೆ, ಬಯಲು, ಮನೆಯ ಪರಿಸರ, ಸಲಿಲ ಜಲಧಾರೆ, ಗರುಡಪುರಾಣ, ಸೂತಕದ ವಾತಾವರಣ ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಒಂದು ಜೀವಂತ ಜಗತ್ತು ಉಸಿರಾಡತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲದರ ನಡುವೆ ಕಥಾನಕ, ವಸ್ತು, ತಂತ್ರ, ಧ್ವನಿ ಎಲ್ಲವೂ ಗೌಣವಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತವೆ!

ಮರವಾಗಿ ನಿಂತವನು ಕತೆಯ ಬಂಡು ಪ್ರಕೃತಿ-ಪರಿಸರ-ಕಾಡುಗಳೆಲ್ಲದರ ಪ್ರತೀಕದಂತಿದ್ದಾನೆ. ಇವನ ಬದುಕಿನ ಸಹಜ ಆದರೆ ವಿಲಕ್ಷಣ ಏರಿಳಿತಗಳು ಕೂಡ ಅವನ್ನೇ ಧ್ವನಿಸುತ್ತವೆ. ಕೊಪ್ಪದ ನ್ಯಾಮ ಬಂಡು, ಆನೆಹೊಂಡದ ನರಸಪ್ಪ, ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಬೋಳಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಾಡು, ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಗಂಗೆ ಮುಂತಾದ ಪಾತ್ರಗಳು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವಂಥ ಚಿತ್ರಣ ಬಳಗಾರರ ಕಥಾ ನಿರೂಪಣೆಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಯಲ್ಲಮ್ಮನ ಮಣೆ ಎತ್ತಿದ್ದು ತಪ್ಪಾಯಿತೇನೋ ಎಂದು ತನ್ನ ಕಾಯಿಲೆಯ ಕುರಿತು, ಜೈಲಿನ ವಾಸದ ಕುರಿತು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಡುವ ಬಂಡು, ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯವರು ಕಟ್ಟಿಸುವ ಮಾರುತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಎಲ್ಲವೂ ಕಥೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು, ಜಗತ್ತನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಲೇ ಹೋಗುತ್ತವೆ.

ಚರಿತ್ರೆ ಕತೆಯನ್ನು ಓದುವಾಗ ಕಾರಂತರ ಚೋಮನ ದುಡಿಯ ಚೋಮ ನೆನಪಾಗುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹುಲಿಯನಿಗೆ ಅನಾಯಾಸ ಹೊಲ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅವನು ಅದನ್ನು ಉಳುವುದೆ ಇಲ್ಲ. ಅವನ ಪರಿವಾರದಲ್ಲಿ ಗದ್ದೆಯ ಯಜಮಾನನಾಗುವುದು ಎಂದರೆ ಶ್ರೀಮಂತನಾಗುವುದು ಎಂದೇ ಅರ್ಥ. ಅದೂ ಅಲ್ಲದೆ, ಕಾಗದ ಪತ್ರ, ಕಾನೂನು, ಎಂದೆಲ್ಲ ಎದ್ದರೆ ಕೂತರೆ ಸರಕಾರ, ತಾಲ್ಲೂಕು ಕಚೇರಿಯ ಒಡನಾಟ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯೇ ಅವನನ್ನು ಅಸ್ವಸ್ಥಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಇವೆಲ್ಲ ತನ್ನ ಗುಲಾಮತನದ ವಿಚಿತ್ರ ನೆಮ್ಮದಿ, ಸುಖವನ್ನು ಹಾಳುಗೆಡಹುವುದಕ್ಕೇ ಬಂದಂತೆ ಕಾಣುವ ಅವನು ಗದ್ದೆಯ ಯಜಮಾನಿಕೆಯಿಂದ ಪಾರಾಗುವುದಕ್ಕೇ ಒದ್ದಾಡ ತೊಡಗುತ್ತಾನೆ! ಇಡೀ ಕತೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವುದನ್ನು ಬಳಗಾರ ಅಷ್ಟೇ ನವಿರಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಗಂಜಿಗದ್ದೆ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬವೊಂದು ಒಡೆದ ನಂತರದ ತಲ್ಲಣಗಳಿದ್ದರೂ ಬಳಗಾರರ ಎಲ್ಲ ಕತೆಗಳಂತೆಯೇ ಇದೂ ತನ್ನ ವಸ್ತು,ಕಥಾನಕದ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಮೀರಿ ಇಲ್ಲಿನ ಬದುಕು ಅದರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿವರಗಳ ಜೊತೆಗೇ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಕಾದಂಬರಿಯೊಂದರ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಓದುತ್ತಿರುವ ಅನುಭವವಾದರೆ ವಿಶೇಷವಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಹುಮುಖ್ಯವೆನಿಸುವ ಎಳೆಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಪರಮಯ್ಯನ ಸೋಲು ಮತ್ತು ಶಾನುಭೋಗನೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆಯುವ ಅವನ ಪತ್ನಿ ಗೋದಾವರಿಯ ಸಂಬಂಧ, ಎಲ್ಲದರ ಒಟ್ಟು ಪರಿಣಾಮದಂತಿರುವ ಗಂಜಿಗದ್ದೆಯ ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬದ ಅವನತಿ. ಇನ್ನೊಂದು ದಮ್ಮಿನ ಹೆಂಡತಿಯೊಬ್ಬಳು ಇರುತ್ತ ತಿಮ್ಮಣ್ಣನಂಥ ನಡುವಯಸ್ಸಿನವನಿಗೆ ಗೋದಾವರಿಯ ಮಗಳು ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿರುವ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಸಂದಿಗ್ಧ. ಇದಕ್ಕೆ, ಮಗಳ ಬದುಕಿನ ತಲ್ಲಣಗಳಿಗೆ, ತಾಯಿ ಗೋದಾವರಿಯ ಚಾರಿತ್ರ್ಯ ಕೂಡ ಕಾರಣವಾಗಿರುವುದರ ವಿಪರ್ಯಾಸ. ಈ ಸಂದಿಗ್ಧಕ್ಕೆ ಗೌರಜ್ಜಿ ಮತ್ತು ಗಾಯತ್ರಿ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ರೀತಿಯೇ ಈ ಕತೆ ಎಬ್ಬಿಸುವ ತಲ್ಲಣಗಳ ಅಂತಃಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಬಳಗಾರರು ಚಿತ್ರಿಸುವ ರೀತಿ ಕೂಡ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಸಾಂತಾ ಕತೆ ಸಾಂತಾ ರೋಡ್ರಿಗಸ್‌ರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಕಿನಾರೆಯೊಂದಿಗೆ ತಳುಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿರುವ ಊರಿನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರೊಡ್ರಿಗಸ್‌ರನ್ನೂ, ಸಮುದ್ರ ಕಿನಾರೆಯ ಮಂದಿಯನ್ನೂ ಅನುಮಾನದಿಂದ, ಅಸಹ್ಯದಿಂದ, ವ್ಯಾಪಾರೀ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಕಾಣುವುದರಾಚೆ ಇರುವ ಮಾನವೀಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯೊಂದರ ಬಳಿಗೆ ಕತೆ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ನಿರೂಪಕನನ್ನೂ ಓದುಗರನ್ನೂ ಕರೆದೊಯ್ಯುವುದು, ಈ ಕಥಾನಕದ ಹದವಾದ ಲಯದ ಪಯಣವೇ ಒಂದು ವಿಶೇಷ.

ವಿಭಕ್ತ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಬದುಕಿರುವ ಪಾತ್ರಗಳೆಲ್ಲ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾತ್ಮಕ ಛಾಯೆಯಿಂದ ಭೀತ, ಭ್ರಾಂತ ಪ್ರೇತಕಳೆ ಹೊತ್ತಿದ್ದರೆ ಸತ್ತು ಹೆಣವಾಗಿ ಮಲಗಿರುವ ಚೈತ್ರ ಹೆಚ್ಚು ಜೀವಂತ ಎನಿಸುವುದು ಒಂದು ವಿಲಕ್ಷಣ ಸ್ಥಾಯೀಭಾವವಾಗಿ ಕತೆಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕಾಡುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬರುವ ಅಣ್ಣನ ಪಾತ್ರ, ಆತನ ಹಿನ್ನಲೆ, ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಅವನು ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿ ಮತ್ತು ಇತರರ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೆ ನಡೆಸುವ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಪ್ರತಿರೋಧವೇ ಇಲ್ಲದಂತಿರುವುದು ಮತ್ತು ಚೈತ್ರಾಳ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯೇ ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಉತ್ತರದಂತಿರುವುದು ವಿಚಿತ್ರ. ಹಾಗೆಯೇ ನಿರೂಪಕನ ಹಲುಬುವಿಕೆ ಯಾವ ಘಟ್ಟದಲ್ಲೂ ಘನವಾಗದೇ ಒಂದು ಅಪಸ್ವರದ ಆಲಾಪದಂತೆಯೇ ಕೊನೆಯಾಗುವುದೂ.

ಹುಡುಕಾಟ ಕತೆ ಮತ್ತೆ ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬದ ಒಡಕು, ದಾಯಾದಿ ಜಗಳ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷವೆಂಬ ನಿರಂತವಾದ ವ್ಯಸನದ ಕುರಿತಾಗಿದೆ. ಮೂವರು ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರ ನಡುವಿನ ದಾಯದಿ ಜಗಳವೊಂದು ವಂಶ ಪಾರಂಪಾರಿಕವಾದದ್ದು ಮತ್ತು ಈ ದ್ವೇಷವೆಂಬ ವ್ಯಸನ ಎಷ್ಟು ರಕ್ತಗತ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಸಹಜ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಅದನ್ನು ಮೀರುತ್ತೇನೆಂದು ಹೊರಟಷ್ಟೂ ಅದು ಬಿಸಿಲಿನ ಜೋಡಿ ನೆರಳು ಹಿಂಬಾಲಿಸುವಂತೆ ಹಿಂದೆಯೇ ಬರುವಂಥದ್ದು ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತ ಶ್ರೀಧರ ಬಳಗಾರರು ಇಲ್ಲಿ ಅಸಂಖ್ಯ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು, ವಿಲಕ್ಷಣ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ಕತೆಯ ಒಡಲೊಳಗೆ ತರುವ ಬಗೆಯೇ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಮ್ಯಾಜಿಕಲ್ ರಿಯಲಿಸಂನ ಛಾಯೆ ಉಳ್ಳದ್ದು. ಶಿವಯ್ಯನ ಮಂಡಲ, ಗಣೇಶಪ್ಪನ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಬಿದ್ದ ಸರ್ಪ, ಮನೆಯ ಮಾಡಿನ ಮೇಲೆ ಕೂತ ಹದ್ದಿನಂತೆ ಕಾಣುವ ಕೋಳಿನ ಪಾರ್ಶ್ವಭಾಗದ ನೆರಳು, ಅವನ ನೆಲಮಾಳಿಗೆ ವಾಸ, ವಿಲಕ್ಷಣವೂ ಅಸಂಗತವೂ ಆದ ಗಣೇಶಪ್ಪನ ಅಪಹರಣ ಪ್ರಹಸನ ಎಲ್ಲವೂ ಬದುಕಿನ ಸಹಜ ವ್ಯಾಪಾರಗಳಲ್ಲೇ ಪಡಿಮೂಡಿಯೂ ಅಸಹಜ ವಾತಾವರಣವೊಂದರ ನಿಗೂಢತೆ ಮತ್ತು ಅಮೂರ್ತತೆಯನ್ನು ಸನ್ನಿವೇಶಕ್ಕೆ ಕಲ್ಪಿಸಬಲ್ಲ ಆಯಾಮ ಒದಗಿಸಿದೆ.

ಶಂಕ್ರಜ್ಜನ ಪಾತ್ರ ಇಡೀ ಕತೆಯ ಜೀವಾಳವಾಗಿರುವ ವಿಚ್ಛಿದ್ರಕಾರಿ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಕೊನೆಯನ್ನು ನೀಡಿ ಈ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಘನತೆಯನ್ನು ಕೊಡಬಹುದೆನ್ನಿಸಿದರೂ ಇಲ್ಲಿನ ಕಟು ವಾಸ್ತವ ಬದುಕಿನೆದುರು ಆದರ್ಶಮಯತೆ ಗೆಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ರಣಹದ್ದು ಮತ್ತು ಸರ್ಪ ಎರಡೂ ಬದುಕಿನ ಅನಿವಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಹಜ ಜೊತೆ ಎನ್ನುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕತೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.

ಬೆಚ್ಚು ಕತೆ ಪುಟ್ಟ ಊರೊಂದರ ಸಡಗರ, ಗುಟ್ಟುಗಳು, ಕ್ರೌರ್ಯ, ತಿರಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಅಪಮಾನಗಳನ್ನು ಅನುಪಮ ಕಲೆಗಾರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ಕತೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕತೆ ತುಕಾರಾಮ-ರಾಯಪ್ಪ; ತುಕಾರಾಮ-ತಮ್ಮಣ್ಣೋರು; ತುಕಾರಾಮ-ವತ್ಸಲ ಸಂಬಂಧಗಳ ವರ್ತುಲದ್ದೇ ಆದಾಗ್ಯೂ ಇಡೀ ಊರು ಈ ಎಲ್ಲ ಜಗಳ, ಅಪಮಾನ, ಸೇಡು, ಸಾಂತ್ವನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳುವುದೆ ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ. ಹೀಗೆ ಬಳಗಾರರ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದರೆ ಕುಟುಂಬ. ತುಕಾರಾಮನ ನೋವು ಸಂಕಟಗಳು ಕೂಡ ಊರಿನವೇ ಆದ ಒಂದಿಲ್ಲಾ ಒಂದು ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಸಮಾಧಾನ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವಂಥವು. ಒಂದು ಹಂತದ ವರೆಗೆ ಅವನು ನಿರ್ಮಿಸುವ, ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು, ಹಂದಿ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಬೆದರಿಸಲು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಬೆಚ್ಚು ಅವನ ಭಾವನೆಗೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ನೀಡಿದರೂ ಆ ನಂತರದ ನೋವಿಗೆ ಅವನೇ ಬೆಚ್ಚು-ವಂತಾಗುವುದು ಮಾತ್ರ ಕತೆಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಧ್ವನಿಶಕ್ತಿ ನೀಡಿದೆ.

ಬೆಚ್ಚು ಕತೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ನಾಟಕ ಕತೆ ಕೂಡ ಹಳ್ಳಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯನೊಬ್ಬನ ಅಪಮಾನ, ನೋವುಗಳನ್ನು ಕುರಿತೇ ಇದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನ ಸಹಜವಾದ ಸರಳ ಬದುಕಿನ ಒಂದು ಲಯವನ್ನು ಇನ್ಯಾರೋ ಹೊರಗಿನವರು ತಮ್ಮ ಮೂಗು ತೂರಿಸಿ ಕೆಡಿಸುವುದು ಹಳ್ಳಿಬದುಕಿನ ಬಹುಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶ. ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಟು ಮಾಡಬೇಕೆಂಬಂಥ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಆಸೆಗಳ ಮಾಣುವಿನಂಥ ಮನುಷ್ಯರು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ತಿಳಿದು-ತಿಳಿಯದೆ ತೆರಬೇಕಾಗುವ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಲೇ ಅದೊಂದು ಶೋಷಣೆಯೋ, ದೌರ್ಜನ್ಯವೋ ಎಂಬಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸದೆ, ಸಹಜ ಬದುಕಿನ ಅನಿವಾರ್ಯಗಳಲ್ಲೊಂದು ಎಂಬಂತೆ ಸಾವಧಾನವಾಗಿ ಬಳಗಾರರು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಶ್ರೀಧರ ಬಳಗಾರರ ಆರಂಭದ ಎರಡೂ ಸಂಕಲನದ ಈ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡು-ಹೆಣ್ಣು ಸಂಬಂಧ, ದಾಂಪತ್ಯದ ವೈಫಲ್ಯ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಕಾಮದ ವಿಲಕ್ಷಣ ಪ್ರಭಾವ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ಇದೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಯೋಗ ಕತೆಯ ಸುಬ್ರಾಯ-ರಾಧೆಯರ ನಡುವೆ ಬರುವ ಮರ್ಕುಂಡಿ, ಹಿನ್ನೆಲೆ ಕತೆಯ ಕಾವೇರಿ-ಗಣೇಶರ ನಡುವೆ ಬರುವ ಸಲೀಂ, ಅಧೋಮುಖ ಕತೆಯ ಮಾಧವ-ದೇವಕಿಯರ ನಡುವೆ ಬರುವ ಸೂರಿಭಟ್ಟ, ಸನ್ನಿವೇಶ ಕತೆಯ ವಿಠೋಬ-ಲಕ್ಷ್ಮಿಯರ ನಡುವೆ ಬರುವ ಸೊಪ್ಪಯ್ಯ - ಹೀಗೆ ದಾಂಪತ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾಮ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಈ ದಾಂಪತ್ಯದ ಸೋಲು, ಆ ಸೋಲಿನ ಅಪಮಾನ, ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ತಮ್ಮ ಅಸಹಾಯಕತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಗಂಡು ಪಾತ್ರಗಳು ಕೂಡ ಬಳಗಾರರ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನಮಗೆ ಎದುರಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಗಮನಿಸ ಬೇಕಾದ ಅಂಶ, ಈ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಏಕತಾನತೆಯಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಪಾತ್ರಗಳು ತೆರೆದು ತೋರುವ ಒಂದು ಲೋಕ ಅಷ್ಟೇ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಅದು ಬಳಗಾರರ ಮೊದಲ ಸಂಕಲನದ ಸುಬ್ರಾಯನಿಂದ ತೊಡಗಿ ತೀರ ಈಚಿನ ಸಂಕಲನದ ಜಕ್ಕಣನವರೆಗೆ ಪ್ರತಿ ಕತೆಯಲ್ಲೂ ವಿಶಿಷ್ಟ, ವಿಭಿನ್ನ.
ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Wednesday, February 11, 2009

ಬರೆಯುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುತ್ತ...

The Bodies separate, Minds overlap. But the soul is one.
-Osho

ನನಗೆ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾ ಹುಚ್ಚು ಬಹಳ. ಮನೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೆ ಸಿನಿಮಾ ಟಾಕೀಸು ಇದ್ದಿದ್ದೂ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಿದ್ದೀತು. ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ, ಜಾತ್ರೆಗೆ ಎಲ್ಲ ಹೋದಾಗ ಪದೇ ಪದೇ ಸಿನಿಮಾ ನೋಡುವ ಪುಟ್ಟ ಆಟಿಕೆ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೆ. ಜೊತೆಗೆ ನಾನೇ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಸಿನಿಮಾ ತೋರಿಸುವ ಹಲವಾರು ಪ್ರಯತ್ನವೂ ನಡೆದಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆಲ್ಲ ನನಗೆ ಬೇಕಾದ ಕೆಲವು ತುಂಡು ಫಿಲಂಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದವರು ಗೋಪಾಲ್ ಆಚಾರ್ ಎನ್ನುವವರು. ಅವರು ಟಾಕೀಸಿನ ಆಪರೇಟರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಗೋಪಾಲ್ ಆಚಾರ್ ಒಬ್ಬ ಅದ್ಭುತ ಚಿತ್ರಕಾರ ಕೂಡ ಆಗಿದ್ದರು. ಒಂದು ಷೋ ಮುಗಿದು ಇನ್ನೊಂದು ತೊಡಗುವ ಮೊದಲು ಸಿಗುವ ಅಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ಯಾಡನ್ನು ಹಿಡಿದು ಎಂಥೆಂಥಾ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆಂದರೆ ನನಗೆ ಇವರ ಆಕರ್ಷಣೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಹೋಯಿತು. ಇದೆಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು ಇವರ ಬರವಣಿಗೆಯ ಮಾಯಕತೆ.

ನಮ್ಮೂರಿನ ಸಿನಿಮಾ ಟಾಕೀಸಿಗೆ ಒಂದು ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ದಿನವೂ ಅದನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಕ್ರಮವೂ ಇತ್ತು. ಅದು ಏಪ್ರಿಲ್ ಎಂಟು. ಆವತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊಸದಾದ ಸಿನಿಮಾ ನಮ್ಮೂರಿಗೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಆ ದಿನದ ಎಲ್ಲಾ ಷೋಗೂ ಪ್ರತಿ ಕ್ಲಾಸಿಗೂ ಒಂದರ ಹಾಗೆ ಮೂರು ಮೂರು ಬಹುಮಾನ ಕೂಡ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಇದೆಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮಜಾ ಇರುತ್ತಿದ್ದುದು ಆವತ್ತು ಹಂಚುತ್ತಿದ್ದ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಬಿಲ್ಲಿನದು. ಕಳೆದ ಇಡೀ ವರ್ಷ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾದ ಎಲ್ಲ ಸಿನಿಮಾ ಹೆಸರುಗಳೂ ಬರುವ ಹಾಗೆ ವಾಕ್ಯ ರಚಿಸಿ ಹೆಣೆದ ಒಂದು ಸುಂದರ ಕಥೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದುದು ಇದೇ ಗೋಪಾಲ್ ಆಚಾರ್. ಆ ಕಥೆ ಎಷ್ಟು ಅದ್ಭುತವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಓದಲು ಎಂಥಾ ಉತ್ಸಾಹ ಜನರಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಿತ್ತೆಂದರೆ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆಯ ಒಳಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ಯಾಂಪ್ಲೆಟ್‌ಗಳೂ ಖಾಲಿಯಾಗಿ ಸಿಗದೇ ಹೋದವರು ಪರದಾಡುವಂತಾಗುತ್ತಿತ್ತು!

ಇನ್ನೂ ಕತ್ತಲಿರುವ ಮುಂಜಾನೆ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗೆಜ್ಜೆ ಸದ್ದು ಮಾಡುತ್ತ ಬರುವ ಸುಂದರ ಕನ್ಯೆ ನಂದಾ (ಟಾಕೀಸಿನ ಹೆಸರು) ಈ ನಿರೂಪಕನ ಜೊತೆ ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಬೆಡಗು ಬಿನ್ನಾಣದೊಂದಿಗೆ ಮನದ ನೋವು ನಲಿವು ಹಂಚಿಕೊಂಡಂತೆ ಇರುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಕಥಾನಕ ಎಲ್ಲೂ ಅಸಂಬದ್ಧ ಎನಿಸದ ಹಾಗೆ ಸಿನಿಮಾ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೇಯ್ದುಕೊಂಡು, ಕುತೂಹಲಕರವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತ ಟಾಕೀಸನ್ನು ಕನಸಿನ ಕನ್ಯೆಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಿ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದ ಮಾಯಕ ಇವತ್ತಿಗೂ ನನ್ನನ್ನು ಅಚ್ಚರಿಗೆ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇವತ್ತು ಆ ಟಾಕೀಸು ಕಲ್ಯಾಣಮಂದಿರವಾಗಿದೆ. ಗೋಪಾಲ್ ಆಚಾರ್ ಕೂಡ ಈಗ ಬದುಕಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಬರೆಯಬೇಕು, ನಾಲ್ಕು ಮಂದಿ ಬರೆಯುವವನು ಅಂತ ನನ್ನನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನನಗೆ ಮೊತ್ತ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಅನಿಸಿದ್ದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಈ ಮನುಷ್ಯನೇ ಕಾರಣ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ಈ ಗೋಪಾಲ್ ಆಚಾರ್ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಬರೆದರು, ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದಲ್ಲೂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಪಡೆದರು, ದೂರದರ್ಶನ ಇವರ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿತು, ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದರು ಎಲ್ಲ ಸರಿಯೇ. ಆದರೆ, ಇದೆಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇವರಲ್ಲಿ ಯಾರಲ್ಲೂ ಇರದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಗುಣವಿತ್ತು. ನಾವಿದ್ದುದು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಊರು. ಅಲ್ಲಿ ಆಗಲೂ ಈ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಸಿಗಬೇಕಾದ ಯಾವ ಅನುಕೂಲವೂ ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಒಂದು ವರ್ಷ ಇವರು ಈ ಪ್ಯಾಂಪ್ಲೆಟ್ಟಿನ ಹಿಂದೆ ಕಥೆ ಬರೆಯುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ನನ್ನ ಹೆಸರು ಸೂಚಿಸಿ ತಾನು ಹಿಂದೆ ಸರಿದು ನಿಂತರು! ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ನಾನಾವಾಗ ಎಸ್ಸೆಸ್ಸೆಲ್ಸಿಯಲ್ಲಿದ್ದೆನೋ ಏನೋ. ಆಗ ಅದನ್ನು ನಾನು ಬರೆದೆ ಎನ್ನುವುದು ನನ್ನ ಅಹಂಕಾರದ ಮೊತ್ತ ಮೊದಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ. ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನಾನು ಒಂದೆರಡು ಮಕ್ಕಳ ಕತೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದೆ, ಅದು ತರಂಗದಲ್ಲಿ ಬಂದಿತ್ತು. ಅಷ್ಟಕ್ಕೇ ಇವರು ನನ್ನನ್ನು `ಕವಿಗಳು' ಎಂದು ಕರೆದು ಮಾತನಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಯಾವ ಕೊಂಕಿಲ್ಲದೇ!

ಜನ ಗುರುತಿಸಬೇಕು, ಹೆಸರು ಮಾಡಬೇಕು ಎನಿಸಿ ಬರೆಯುವುದು, ಬರೆದಿದ್ದು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರಬೇಕು ಎಂದು ಆಸೆಪಡುವುದು, ಬಂದಾಗ ಎಲ್ಲರೂ ಅದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಬಯಸುವುದು, ಅದು ಗೌರವದೊಂದಿಗೆ ಅಷ್ಟಿಷ್ಟು ಹಣವನ್ನೂ ತರದಿದ್ದರೆ ಅದಕ್ಕೇನೂ ಬೆಲೆಯಿಲ್ಲ ಎನಿಸುವುದು ಎಲ್ಲ ನಿಜವಾದರೂ ಆತ್ಮ ಸಂತೋಷಕ್ಕೆ ಬರೆಯುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಬೊಗಳೆ ಬಿಡುವುದು, ಇದೆಲ್ಲ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎನ್ನುವುದು ಹೆಚ್ಚು. ಬರೆಯುವುದು ಒಂದು ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಸಹಜ ವಿದ್ಯಮಾನ. ಅದರ ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾರಣ ನಮ್ಮ ಅಹಂಕಾರದ ವಿಸ್ತರಣೆ ಕೂಡ. ಹಾಗೆಯೇ ಅದು ಅಪರಿಚಿತ ಓದುಗನ ಪ್ರೀತಿಯ ಯಾಚನೆ ಕೂಡ.

೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಓದು ಮುಗಿದು ಕೆಲಸ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದಾಗಿನ ಒಂದು ಘಟನೆ, ಏನೇ ಆಗು, ಬರಹಗಾರ ಮಾತ್ರ ಆಗಬೇಡ ಎನ್ನುವಲ್ಲಿಗೆ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು! ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದಕರ ಬಳಗದ ನಡುವೆ ಅವರ ದಿನನಿತ್ಯದ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ನಾವೆಲ್ಲ ತುಂಬ ಗೌರವಿಸುವ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಂಥೆಂಥ ಮಾತುಗಳು, ತಿರಸ್ಕಾರ, ಲೇವಡಿ ಎಲ್ಲ ಇರುವುದನ್ನು ಕಂಡೆನೆಂದರೆ ನನಗೆ ಸಂಪಾದಕೀಯಗಳಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಪಾದಕರು, ಅವರ ಬಳಗದವರು ಎಲ್ಲ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದುದು ಸುಳ್ಳೇ ಹಾಗಾದರೆ ಎನಿಸಿ ಆಘಾತವೇ ಆಯಿತು. ಹಾಗೆಂದು ಅದು ಅಂಥಿಂಥ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲ. ಅವರು ಅಂಥಿಂಥ ಸಂಪಾದಕರಲ್ಲ. ಅತ್ತ ಲಂಕೇಶ, ಚಿತ್ತಾಲ, ತೇಜಸ್ವಿ ತರ ಬರೆಯುವ ಲೇಖಕರೇ ಬರಲಿಲ್ಲ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಎಂದು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು, ಇತ್ತ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಹುಚ್ಚು ಹಿಡಿದವರು ಮಾತ್ರ ಇವರು ಬರೆದಿದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಓದುವುದು ಎಂದು ಜರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು! ಯಾರೋ ದೊಡ್ಡ ಕವಿಯೊಬ್ಬರ ಸಂಬಂಧಿ ಸಂಭಾವನೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತಕರಾರು ತೆಗೆದರು ಎಂದು ತಮಾಷೆ ಮಾಡಿ ನಗುವುದು, ಅಯ್ಯೋ ಇಂವ ಮಹಾ ಕಿರಿಕಿರಿ ಮಾರಾಯ, ಎಲ್ಲಾದರೂ ನಾಲ್ಕಿಂಚು ಜಾಗ ಹೊಂದಿಸಿ ಹಾಕಿಬಿಡಯ್ಯಾ ಎಂದು ಜೋಕು ಮಾಡುವುದು ಎಲ್ಲ ನೋಡಿ ಸಾಹಿತಿಯಾಗುವ ಆಸೆಯೇ ಮಣ್ಣುಮುಕ್ಕಿತು!

ಮುಂದೆ ನನ್ನ ವಯಸ್ಸು ಸುಮಾರು ಮುವ್ವತ್ತರ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ನಾನು ನನ್ನ ಮೊದಲ ಕಥೆ ಬರೆದೆ, ಅದು ಉದಯವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಬಂತು. ಅದರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹೇಳುವುದು ಈ ಲೇಖನದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮುಖ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳ ಜೊತೆ ಆಗಾಗ ಜೋಗಕ್ಕೆ, ಮಡಿಕೇರಿಗೆ ಎಂದೆಲ್ಲ ಟೂರು ಹೋಗುವುದಿತ್ತು. ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ಮಂದಿ ಟಾಟಾ ಸುಮೋದಲ್ಲೋ, ಟ್ರಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲೋ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದುದು. ಎಲ್ಲ ಅದೇ ವಯೋಮಾನದವರು, ಅವಿವಾಹಿತರೇ ಹೆಚ್ಚು. ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ಮಂದಿ ಹುಡುಗಿಯರೂ ಇರುತ್ತಿದ್ದರು. ಮುಸ್ಸಂಜೆ ಮರಳಿ ಬರುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ, ಕತ್ತಲು ಕವಿಯುವುದರಿಂದ ಪ್ರಯಾಣದುದ್ದಕ್ಕೂ ತುಂಬ ಬೋರಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆಗ ನನ್ನ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ತಾಳಮದ್ದಲೆ ಸುರುವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಆಫೀಸಿನ ಮಂದಿಯೇ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳು. ಆಫೀಸಿನಲ್ಲಿ ಎಂದೋ ನಡೆದ ಯಾವುದೋ ಜಗಳ, ಮನಸ್ತಾಪ, ತಮಾಷೆಯ ಪ್ರಕರಣ, ಯಾರೋ ಯಾರನ್ನೋ ಸಿಕ್ಕಿಸಿ ಹಾಕಿದ್ದು, ಅಥವಾ ಹಾಗಂತ ಇವರೋ ಅವರೋ ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಅವರ ಮಧ್ಯೆ ಇನ್ನೂ ಕರಗದೆ ಉಳಿದು ಹೋದ ಐಸುಗಡ್ಡೆ, ನಮ್ಮ ಬಾಸ್‌ಗಳು (ಇಬ್ಬರಿದ್ದರು, ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ವಯಸ್ಸಾದವರು ಮತ್ತು ಸದಾ ಒಳಜಗಳದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು), ಕಸಗುಡಿಸುವ ತಮಿಳಿನ ಚೆಲ್ಲಮ್ಮ - ಇವರದೇ ಒಂದಿಲ್ಲಾ ಒಂದು ಪ್ರಸಂಗ. ಮಾತುಗಾರಿಕೆಯ ಶೈಲಿ ಮಾತ್ರ ಯಕ್ಷಗಾನದ್ದು. ಯಾರೂ ಬೇಸರ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ, ಯಾವುದನ್ನೂ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ. ಇದು ಮನಸ್ಸು ತೆರೆದಿಟ್ಟು ತಮ್ಮ ಕಥೆಯನ್ನು ತಾವೇ ಕೇಳುವ ಒಂದು ಅವಕಾಶ, ನನಗೂ ಸೇರಿ! ಕೊಂಚ ಸಡಿಲಾಗಲು, ತಮ್ಮದೇ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು, ದುಡುಕನ್ನು ಕೊಂಚ ಲಘುವಾಗಿ ಕಾಣಲು, ಕಂಡು ನಗಲು ಒಂದು ಯತ್ನ.

ಇದು ಸಫಲವಾಯಿತು. ಒಬ್ಬಿಬ್ಬರು ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಇಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಾಡ್ತೀಯಲ್ಲ, ನೀನ್ಯಾಕೆ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬರೆಯಬಾರದು ಎಂದು ಉಬ್ಬಿಸಿದರು. ಆಗ ನಾನು ನನ್ನ ಡಾಯರಿ ತೆರೆದು ನೋಡಿದೆ. ಅಲ್ಲಿತ್ತು ನನ್ನ ಮೊದಲ ಕಥೆ! ನನ್ನ ಬದುಕು ನನಗೆ ನೀಡಿದ ಅನುಭವಗಳಿಂದ ನಾನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ್ದನ್ನು, ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ್ದನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಈ ಪಚನಕ್ರಿಯೆ ಸುಸೂತ್ರ ಸಾಗಲು ಒಂದು ಮೌನ, ಧ್ಯಾನ, ಏಕಾಂತ, ಚಿಂತನೆ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುವ, ಕಂಡು ಅರಿಯುವ ಉದ್ದೇಶ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ನನ್ನ ಬದುಕು ನನಗೆ ಕೊಡಮಾಡಿದ ಅನುಭವಗಳಿಗೆ ನನ್ನ ತಕ್ಷಣದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯೇ ನಾನು. ಅದನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಬಹುದು.

ಅನುಭವಗಳಾಚೆ ಏನನ್ನೂ ಕೊಡಲಾರದ ಬದುಕು ಅರ್ಥವಾಗಬೇಕೆನ್ನುವ ಹಠ ಇಂದು ನಿನ್ನೆಯದಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ಪೂರ್ವ ಸೂಚನೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವಿಲ್ಲದೆ, ಯಾಕೆ-ಏನು ಎನ್ನುವುದೂ ತಿಳಿದಿರದೆ ತೊಡಗಿದ ಈ ಜೀವನವೆಂಬೋ ನಾಟಕದ ಗೊತ್ತು ಗುರಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅದಮ್ಯ ಕುತೂಹಲ ಸಹಜವಾದದ್ದು. ಈ ಬದುಕನ್ನು ಬದುಕಬಹುದಾದ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಪನ್ನ ಬಗೆ ಯಾವುದು ಎಂಬ ಹುಡುಕಾಟ ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಪುರಾತನವಾದದ್ದು. ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಠಿಯಾದ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಹಿಂದೆಯೂ ಇರುವ ಮೂಲಭೂತ ಶೋಧ ಇದುವೇ ಆಗಿದೆ. ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ನಮಗೆ ಬೇರೇನೋ ಎದ್ದು ಕಂಡರೂ, ಅದರ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ಬದುಕನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವ ಹಾದಿಯ ನಿರಂತರ ಶೋಧವೇ.

ಡಾಯರಿಯ ಉದ್ದೇಶವೂ ಅದೇ! ಇಷ್ಟೇ, ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಓದುಗ ನಾನೇ. ಇದೆಲ್ಲವೂ ನಾನು ನನಗೇ ಬರೆದುಕೊಂಡ ಸ್ವಗತ. ಆದರೆ ವಿಚಿತ್ರ ನೋಡಿ, ನಿಮಗೆ ಇಂಥದ್ದನ್ನೇ ಓದಲು ಇನ್ನಿಲ್ಲದ ಕುತೂಹಲ! ಅದು ನನ್ನಲ್ಲೂ ಇತ್ತು. ನನ್ನದೇ ಡಾಯರಿಯನ್ನು ನಾನೇ ಇನ್ನೆಂದೋ ಓದುವಾಗ ಅದು ಯಾರದೋ ಡಾಯರಿಯಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತಿತ್ತು, ಎಲ್ಲಾ ಅರ್ಥದಲ್ಲೂ! ಅಂದರೆ, ಇಲ್ಲೂ ಆತ್ಮವಂಚನೆ ಸಾಧ್ಯ ಅನಿಸಿದ್ದು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅದನ್ನು ನಾನೇ ಓದಿದಾಗ. ಅಲ್ಲಿ ಅನುಭವದ ದಾಖಲಾತಿಯೇನೋ ಇತ್ತು, ಆದರೆ ಅದರ ಜೊತೆಗೇ ಸಾಧ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲ ಬಡಿವಾರವೂ ಇದ್ದುದನ್ನು ಕಂಡೆ. ಕೊಂಚ ಅಹಹ ಎನ್ನುವ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೇ ಅದೆಲ್ಲ ಮೈತಳೆದಿದ್ದು ಕಂಡೆ. ಅಗತ್ಯವಿತ್ತೆ ಇದೆಲ್ಲ ಸತ್ಯವನ್ನು ಬತ್ತಲೆಯಾಗಿ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಲು?

ಖಂಡಿತ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ರೂಪಕಗಳು ಬೇಕು, ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಬೇಕು, ಅವಾಸ್ತವಿಕ ವಿವರಗಳು ಬೇಕು ಅನುಭವವನ್ನು ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯಲು, ಅದು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಅನುಭವ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅಕ್ಷರರೂಪಿಯಾಗಿ ಮೂಡಿದಾಗಲೂ ಮೂಲ ಅನುಭವದ ಭಾವವನ್ನೇ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮೂಡಿಸದೇ ಹೋದರೆ ಅದನ್ನು ಇನ್ಯಾರಲ್ಲೋ ಅದು ಹೇಗೆ ಮೂಡಿಸೀತು? ಅಲ್ಲಿಗೆ ಅನುಭವ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದ್ದು ಸುಳ್ಳು.

ಮೌನದಲ್ಲಿ ಕಲಕಿದ ಆ `ಅದನ್ನು' ಸದ್ದಾಗಿಸಿ, ಅಕ್ಷರವಾಗಿಸಿ ನಿನಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಕಷ್ಟವಿದು. ತಲುಪಿಯೂ ತಲುಪದೇ ಹೋಗುವ, ತಲುಪಬೇಕಾದ್ದು ತಲುಪದೆ ಇನ್ನೇನೋ ತಲುಪುವ, ತಲುಪಿಯೂ ನಿನಗೆ ನನಗನಿಸಿದ್ದು ಅನಿಸದೇ ಹೋಗುವ, ಅನಿಸಿಯೂ ನೀನು ಕರಗದೇ ಹೋಗುವ, ಕರಗಿಯೂ ನನಗೆ ಹೇಳದೇ ನಿಲ್ಲುವ.....ಸಂಕಟಗಳಿವೆ ಬರೆದು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೊರಗಿಕ್ಕುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹೊರಡುವುದರಲ್ಲಿ.

ಆದರೆ ಈ ಅಗತ್ಯದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಆತ್ಮವಂಚನೆಯ ನೆರಳು ಹರಡಿತ್ತಲ್ಲವೆ? ಹೌದು, ಅದೂ ನಿಜ. ಅದು ತಿಳಿದೂ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಆತ್ಮವಂಚನೆಯಲ್ಲ. ಅದಾಗಿದ್ದರೆ ಗುರುತಿಸುವುದು ಸುಲಭ. ಡಾಯರಿಗೆ ಅಂಥದ್ದರ ಹಂಗಿಲ್ಲ. ಇದರ ಆಳವೇ ಬೇರೆ. ಈ ಆತ್ಮವಂಚನೆ ಆತ್ಮಕ್ಕೇ ತಿಳಿಯದ ಹಾಗೆ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸದ್ದು ಹೂಡಿದ ಹೂಟದ್ದು! ಮಾತಿಗೆ `ಮಾತಿನ ಮೋಹ' ಮಾಡಿದ ಮೋಸ! ಸತ್ಯವನ್ನು ಕಾಣಹೊರಟವನ ಕಣ್ಣು `ನೋಟ'ಕ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಮೋಸ! ಹಾಗಾದರೆ ಸತ್ಯ ಎಲ್ಲಿತ್ತು? ಹೇಳಿ, `ನಿಜ'ದ ಸತ್ಯ ಎಲ್ಲಿತ್ತು? ಅದು ಗೆರೆಗಳ ನಡುವೆ ಎಲ್ಲೋ ಇದ್ದ ಹಾಗೆ, ಇಲ್ಲದ ಹಾಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ವ್ಯಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಅವ್ಯಕ್ತ ಮತ್ತು ಅವ್ಯಕ್ತದಲ್ಲಿನ ವ್ಯಕ್ತದ ಹಾಗೆ! ಕಾಣಿಸಿದರೆ ನಮ್ಮ ಅದೃಷ್ಟ. ಕಾಣಿಸದಿದ್ದರೆ ಆ ಅರಿವು ನಿಮಗಲ್ಲದಿರಬಹುದು. ನಿಮಗೆ ಅದು ಆಗಲೇ ದಕ್ಕಿರಬಹುದು, ದಕ್ಕುವುದಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಕಾಲ ಕೂಡಿ ಬಂದಿರದಿರಬಹುದು!

ಆದರೆ ಕಥೆ ಬರೆಯುವಾಗ, ಅದನ್ನು ಓದುಗರ ಮುಂದೆ ಇಡುವಾಗ, ಆಯಾ ಪ್ರಕಾರದ ಶಿಸ್ತು, ಅಗತ್ಯಗಳು, ಪರಂಪರೆಯ ಅರಿವು, ಹೊಸತನದ ಹಂಬಲ, ಓದುಗರ-ಅನ್ಯರ ಪೊರೆಯುವಿಕೆ ಎಲ್ಲ ಮುಖ್ಯವಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಬರೇ ಒಳಗನ್ನು ಕಾಣುತ್ತ ಬಂದ ವ್ಯಾಯಾಮ ಸಾಲದಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊರಗನ್ನು ನೋಡಬೇಕು, ಆ ಹೊರಗನ್ನು ಮತ್ತೆ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಸೃಜಿಸಬೇಕು, ಅದಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅವಲೋಕನ ಬೇಕು, ಅವಲೋಕನದ ಸ್ಪರ್ಶ ನನ್ನ ಅಂತರಂಗಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಬೇಕು. ವ್ಯಕ್ತಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ತಿಳಿದೋ ತಿಳಿಯದೆಯೋ ಘಟನೆಗಳ ಮೂಲವಾದ ವಾತಾವರಣವೂ, ಅದನ್ನು ಆಗಗೊಟ್ಟ ವಸ್ತುಲೋಕದ ವಿವರಗಳೂ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ, ಕಣ್ಣೆದುರಿನ ಬದುಕು ಸವಾಲುಗಳ ಕರೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೊನೆಗೂ ಕಣ್ಣು ಕಂಡಿದ್ದು, ಕಿವಿ ಕೇಳಿದ್ದು, ಮಾತು ಆಡಿದ್ದು, ನಾಸಿಕಕ್ಕೆ ಅಡರಿದ್ದು, ಸ್ಪರ್ಶದ ಮೂಲಕ ಮೌನ ಸಂವಹಿಸಿದ್ದು ಮತ್ತು ಆ ವಾತಾವರಣ, ಜಗತ್ತು, ಅಲ್ಲಿದ್ದ-ಇರದಿದ್ದ ಎಷ್ಟೊಂದೆಲ್ಲ ಕಾರಣ ಮನಸ್ಸಿಗಿಳಿದ ಒಂದು ದರ್ಶನಕ್ಕೆ! ಅದನ್ನು ಹೇಗಿತ್ತೋ ಹಾಗೆ ನಿನಗೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಡಲು ನನಗೆ ಎಂದಾದರೂ ಸಾಧ್ಯವಾದೀತೆ? ಬಣ್ಣವಿಲ್ಲದ, ನೋಟವಿಲ್ಲದ, ಶಬ್ದವಿಲ್ಲದ, ಸ್ಪರ್ಶವಿಲ್ಲದ, ಪರಿಮಳವಿಲ್ಲದ, ರುಚಿಯಿಲ್ಲದ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೃಜಿಸುವ ಛಲವಿದು. ಎಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯ? ನನ್ನ ರಣರಣ ಬಿಸಿಲು ನಿನ್ನದೂ ಆಗಿದ್ದಾಗ ಸಾಧ್ಯ. ನನ್ನ ರೋಮಾಂಚನ ನಿನಗೂ ಉಂಟಾದಾಗ ಸಾಧ್ಯ. ಓದುತ್ತ ಓದುತ್ತ ಬರೆದಿದ್ದು ಹೌದು ಹೌದು ಅನಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಸಾಧ್ಯ! ಅಂದರೆ ನಾನು ಯಾವುದನ್ನು ಅಕ್ಷರಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದೆನೋ ಅದನ್ನು ಓದುಗ ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಮತ್ತೆ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬದಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾದಾಗ ಮಾತ್ರ. ಅಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಬರಹಗಾರನ ಪಾತ್ರ ಒಂದು ಸೃಜನಶೀಲ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು. ಇನ್ನರ್ಧ ಓದುಗನಿಂದಲೇ ನಿಜವಾಗಬೇಕಾದ್ದು! ಇದು ಅಂಥ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಯಶಸ್ಸಿಗೂ ಸೋಲಿಗೂ ನಿಜ. `ನಾನು' ಬರೆದೆ ಎಂಬುದು ಸುಳ್ಳು, ನೀನು ಓದಿ ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ನಿಜ.

ನಾವು ನಮ್ಮ ಜೊತೆಯವರನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತ, ಬೆಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಕರಿಸುತ್ತ ಇರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇ ಹೋದರೆ ಸ್ವತಃ ನಾಶವಾಗುತ್ತೇವೆ ಎಂಬ ಮಾತಿದೆ. ಗೋಪಾಲ್ ಆಚಾರ್ ಮತ್ತೆ ನೆನಪಾಗುತ್ತಾರೆ. ಸಲಹೆಗಳು, ಟೀಕೆ - ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು, ಸುಮ್ಮನೇ ಸೆಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಹೊಗಳುವವರು, ಇನ್ನೇನೋ ಮನಸ್ಸಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ತೆಗಳುವವರು, ಎಲ್ಲ ಎದುರಾಗುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಎಲ್ಲಿಡಬೇಕೋ ಅಲ್ಲಿಟ್ಟು ಬೆಳೆಯುವ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಸುಲಭವಲ್ಲ ಎಂದು ಅರಿವಾಗುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹಾದಿ ಕಳೆದು ಹೋಗಿರುತ್ತದೆ. ತುಳಿಯುತ್ತ ಬಂದ ತಪ್ಪು ಹಾದಿ ಹಳತಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಬರಹಗಾರನ ದುರಂತ. ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಹೆಚ್ಚಿಸುವಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ಹಣದ, ಅಹಂಕಾರದ, ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ, ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ, ಜನಮನ್ನಣೆಯ, ಮಾಧ್ಯಮಗಳ, ಹಾವೇಣಿಯಾಟದ ಆಮಿಷ! ಇಂದಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯೇ ದೈವವೆನ್ನುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಬ್ಬರದ ಪ್ರಚಾರವೇ ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿರುವಾಗಲೂ ಸಾಹಿತಿಯ ಬಗೆಬಗೆಯ ಅವತಾರಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಎದುರಾಗುತ್ತೇವೆ? ಈ ಬಗೆಯ ತಲ್ಲಣಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಎದುರಿಸುತ್ತೇವೆ?

ಒಂದೇ ಉತ್ತರ ನಿಜಕ್ಕೂ ಇರುವುದು, ನಾನೇಕೆ ಬರೆಯುತ್ತೇನೆಂಬುದಕ್ಕೆ, ಬರೆಯುವ ಎಲ್ಲರ ಬಳಿ. ಮನುಷ್ಯನಾಗಲು ಎಂಬುದು. ಇದು, ಈ ಹಾದಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲರಿಂದ ನನಗೆ ತರಬೇಕಿರುವುದು ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ. ಪರಂತು, ಅದು ದ್ವೇಷ, ಅಸೂಯೆ, ಕಹಿ, ನಿಂದೆ, ಕಟಕಿ, ಸಣ್ಣತನ, ಕಾಲೆಳೆಯುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಕಾರಣದ ವಾಸನೆ ತರಬಾರದು. ತಂದರೆ ಬರೆಯುವುದಾದರೂ ಹೇಗೆ? ಬರೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಕೂಡ ಬೇಕಿರುವುದು ಬರೇ ಒಂದೇ ಒಂದು ಗುಣ. ಅದು ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯೊಂದೇ. ಚರಾಚರಾ ಜಗತ್ತಿನ ಸಕಲರನ್ನೂ, ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನೂ ಮಗುವಿನಂಥ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರೀತಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾದಾಗ ಮಾತ್ರಾ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ. ಅದು ಅಷ್ಟಿಷ್ಟು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇ ಹೋದರೂ ಬರೆದಿದ್ದು ಬರೇ ಬರವಣಿಗೆ, ಸಾಹಿತ್ಯವಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೂ ನಮಗೆಲ್ಲ ಒಳ್ಳೆಯ ಮನುಷ್ಯರಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಾಹಿತಿ ಅನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಾರದು, ಅಲ್ಲವೆ?

( ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದು ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಸಾರಾಂಗದಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ, ರಹಮತ್ ತರೀಕೆರೆ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿರುವ "ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ತಲ್ಲಣ" ಕೃತಿಗಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದು.ಸುಮಾರು ಮುವ್ವತ್ತೆಂಟು ಮಂದಿ ಬರಹಗಾರರ ಲೇಖನಗಳು, ಸಂಪಾದಕ ರಹಮತ್ ತರೀಕೆರೆಯವರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಒಂದು ಸುದೀರ್ಘ ಲೇಖನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿವೆ.)


ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ತಲ್ಲಣ
ಸಂಪಾದಕರು: ರಹಮತ್ ತರೀಕೆರೆ
ಪ್ರಸಾರಾಂಗ
ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ
ಹಂಪಿ.
ಪುಟಗಳು:xii+190
ಬೆಲೆ: ಎಂಭತ್ತು ರೂಪಾಯಿ.
ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Tuesday, February 10, 2009

`ತಿಂಗಳು' ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಜಿ.ಪಿ.ಬಸವರಾಜು!

ಇದಾದರೆ ಒಂದು ಸಂಭ್ರಮದ ಸುದ್ದಿ!
ಮಯೂರಕ್ಕೆ ಹೊಸ ರೂಪ, ಘನತೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಉತ್ತಮಾಂಶಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡೂ ಜನಪ್ರಿಯ ಮಾಸಿಕವೊಂದನ್ನು ನಡೆಸಿದ, ಹೊಸ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಜಿ.ಪಿ.ಬಸವರಾಜು ಈಗ ಹೊಸ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದರ ಕೊಡುಗೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನೇ ಜೀವಾಳವಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿ `ಮಯೂರ'ವನ್ನು ಅನನ್ಯವಾಗಿಸಿದ ಜಿಪಿ, ಒಳ್ಳೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಓದನ್ನು ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳೂ ನಮಗೆಲ್ಲ ದಕ್ಕಿಸಿದ್ದರು. ಅದು ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಾಗದಂತೆ ಕೂಡ ಎಚ್ಚರವಹಿಸಿದ್ದರು. `ಮಯೂರ' ನೋಡಿದರೆ ನಮಗೆಲ್ಲ ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರ `ಭಾವನಾ' ನೆನಪಾಗುವಂತಿತ್ತು. ಇವತ್ತು ಅದನ್ನು ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಮುಖ ಕತೆಗಾರ ರಘುನಾಥ ಚ.ಹ. ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಮಜಲು ಮೇಲೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದರೆ ಜಿಪಿ ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ಸೃಜಿಸಿಕೊಟ್ಟ ನೆಲೆಗಟ್ಟು ಕೂಡಾ ಕಾರಣವೆನ್ನಬಹುದು.







`ತಿಂಗಳು' ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆ ಜಿ ಪಿ ಬಸವರಾಜು ಅವರ ಸಂಪಾದಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಮೈತಳೆಯಬಹುದಾದ ಬೆರಗಿಗೆ ಈಗ ನಾವೆಲ್ಲ ಕಾಯುವಂತಾಗಿದೆ! ಇಲ್ಲಿರುವ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಂದಾದಾರರಾಗಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಫಾರಂ. ಎಲ್ಲರೂ ನೂರಿಪ್ಪತ್ತು ರೂಪಾಯಿಯ ಚಂದಾ ನೀಡಿ ಜಿ.ಪಿ. ಬಸವರಾಜರ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರೆ ಈ ಪತ್ರಿಕೆ `ತಿಂಗಳು' ತಿಂಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನವಿಲ್ಲ! ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Sunday, February 8, 2009

ಶ್ರೀಧರ ಬಳಗಾರರ ಮೊದಲ ಕಥಾಸಂಕಲನ ಅಧೋಮುಖ (1995)

ಅಧೋಮುಖ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಎಂಟು ಕಥೆಗಳಿವೆ. ಈ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೂಡಾ ಸಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಥೆಗಳ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಕಾಣುವ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಬಳಗಾರರಿಗೆ ಕಥಾನಕದ ಚಲನೆಗಿಂತ ಕಥಾನಕದ ಪಾತ್ರಗಳು, ಆ ಪಾತ್ರಗಳ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಜನಜೀವನದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಚಲನೆ, ಅವರ ದೈನಂದಿನ, ಅವರು ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಜಗತ್ತಿನ ಚಿತ್ರ ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯವೆನಿಸುವುದು. ಇವುಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಅವರು ಕಥಾನಕವನ್ನೂ ಮುನ್ನೆಡೆಸುತ್ತ ಒಂದು ಕಥೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿ ಕೂಡ ಸಮಷ್ಟಿಯದ್ದು, ವ್ಯಕ್ತಿಗತವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಕಾಣುವಂಥದ್ದು.

ಒಂದು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬದ ಒಡೆಯುವಿಕೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಸಬಲ್ಲ ತಲ್ಲಣಗಳನ್ನು ಶ್ರೀಧರ ಬಳಗಾರ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಎಷ್ಟೋ ಸಾರಿ ಇದು ಕೇವಲ ಆಸ್ತಿಯ ಹಿಸ್ಸೆ ಮಾತ್ರ ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕುಟುಂಬವೊಂದರ ನೋವು, ನಲಿವು, ಗುಟ್ಟು, ಸಂಬಂಧಗಳು, ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಸಂಕೋಲೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಅಭೀಪ್ಸೆ ಎಲ್ಲವೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ issue ಆಗಿ ಉಳಿಯುವುದೇ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇಷ್ಟಲ್ಲದೇ ಈ ಬಗೆಯ ಜನಜೀವನಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಸುತ್ತಲಿನ ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲವೂ, ಪರಿಸರದ ಎಲ್ಲವೂ, ಅಂದರೆ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಸಸ್ಯಸಂಕುಲ, ಕಾಡು, ಮಳೆ, ಗದ್ದೆ, ಕೊಯಿಲು, ಅಡಕೆ ಕೃಷಿ, ಅಂಗಡಿ, ಹೋಟೆಲು, ದೇವಸ್ಥಾನ, ರಸ್ತೆ, ರೇಡಿಯೋ, ಫೋನು, ನಾಗರೀಕತೆ ಎಲ್ಲವುದರ ಜೊತೆ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಸರಪಳಿಯಂಥ ಜೊತೆಗಾರಿಕೆ, ಸಂತುಲನ ಇರುವುದನ್ನು ಶ್ರೀಧರ ಬಳಗಾರ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಶ್ರೀಧರ ಬಳಗಾರರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅವಲೋಕನವನ್ನು ಮತ್ತು ಬದುಕನ್ನು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೇ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡಬಲ್ಲ ಕೃತುಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಬಳಗಾರರು ಗುರುತಿಸುವ ಈ ಕೊಂಡಿ ಒಂದು ಕಡೆ ಕಳಚಿದರೆ ಇಡಿ ಸರಪಳಿಯೇ ದುರ್ಬಲವಾಗುವಂಥದ್ದು, ತುಂಬ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದದ್ದು. ಇದನ್ನು ಕೂಡಾ ಬಳಗಾರ ಅಷ್ಟೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಕಥಾನಕದ ಒಟ್ಟಂದದಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ತರುತ್ತಾರೆ.

ಶ್ರೀಧರ ಬಳಗಾರರ ಆರಂಭದ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣು ಸಂಬಂಧ, ದಾಂಪತ್ಯ, ಕಾಮದ ವಿಲಕ್ಷಣ ಪ್ರಭಾವ ಇತ್ಯಾದಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿಯೇ ಇರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿನ ಸಂಯೋಗ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಸುಬ್ರಾಯ-ರಾಧೆಯ ನಡುವೆ ಬರುವ ಮರ್ಕುಂಡಿ, ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಕತೆಯ ಕಾವೇರಿ-ಗಣೇಶರ ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಸಲೀಂ ಜೊತೆ ಅವಳು ಓಡಿ ಹೋಗುವುದು, ಅಧೋಮುಖ ಕತೆಯ ಮಾಧವ-ದೇವಕಿಯರ ನಡುವೆ ಬರುವ ಸೂರಿಭಟ್ಟ, ಸರಸಿ ಮತ್ತು ಮಾಲಿಂಗರ ಸಂಬಂಧ, ದೊಡ್ಡವರ ನಡುವೆ ಕತೆಯ ಮಾಸ್ತರ ಮತ್ತು ಸಾವಿತ್ರಿ, ಸನ್ನಿವೇಶದ ವಿಠೋಬ-ಲಕ್ಷ್ಮಿಯರ ನಡುವಿನ ಸೊಪ್ಪಯ್ಯ ಹೀಗೆ ಕಾಮ ಇಲ್ಲಿನ ಕೆಲವಾದರೂ ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಅದಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯವಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಅದೇ ಪ್ರಧಾನ ಧಾರೆಯಾಗಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಬಳಗಾರರು ಬದುಕನ್ನು ಅದರ ಸಮಗ್ರತೆಯಲ್ಲೆ ತಮ್ಮ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದೇ ಕಾರಣವಿದ್ದೀತು.

ಕನಸುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅತೀಂದ್ರಿಯ ನಂಬುಗೆಗಳನ್ನು ಶ್ರೀಧರ ಬಳಗಾರ ತಮ್ಮ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ದೇಸೀಯ ಮಾದರಿ ಕೂಡ ಇನ್ನೊಂದು ಗಮನಸೆಳೆಯುವ ಅಂಶ. ಇದು ದೇಸೀಯ ಮಾದರಿ ಯಾಕೆಂದರೆ ಮೂರು ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ. ಒಂದು, ಎಲ್ಲೂ ಬಳಗಾರರು ಇದನ್ನು ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿಯಷ್ಟೇ ತಮ್ಮ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ತರುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಅಂಶ. ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಅಂಥ ವಿವರಗಳು ಕತೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಒಂದು ಪಾತ್ರದ ಒಟ್ಟು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವೆಂದಾದಲ್ಲಿ ಅವೆಲ್ಲವೂ ಸಹಜವಾಗಿ ಬರುವ(ಬರಲೇ ಬೇಕಾದ) ವಿವರಗಳಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದೇ ಬರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರಿಂದ. ಬಳಗಾರರ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಕಥೆಯ ವಸ್ತು ಅಥವಾ ತತ್ವ ತನ್ನ ಮೊನಚು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೂ ಇದೇ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದಾದರೂ ಬಳಗಾರರ ಮೂಲ ಕಾಳಜಿ ಒಂದು ಸಿದ್ಧ ಮಾದರಿಯ `ಆರಂಭ-ಗುರುತ್ವ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯ'ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸ ಬಹುದಾದ ಆಕೃತಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಥಾನಕವಲ್ಲ. ಬದುಕನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತ ಹೋಗುವುದೇ ಅವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯ ಅನಿಸಿರಬೇಕು. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಈ ಮನೋಧರ್ಮ ಕಾದಂಬರಿ ರಚನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಒಗ್ಗುವಂಥದ್ದಾದರೂ ಸಣ್ಣಕತೆಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಗಾರ ಅದನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿಯೇ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಕುತೂಹಲಕರ. ಇನ್ನು ಮೂರನೆಯದಾಗಿ, ಒಂದು ಪ್ರತಿಮಾ ವಿಧಾನವಾಗಿಯೋ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷವಾದ ಒಳನೋಟವೊಂದನ್ನು ತೆರೆಯುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲೋ ಬಳಗಾರ ಕನಸುಗಳ, ಅತೀಂದ್ರಿಯ ನಂಬುಗೆಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕತೆಗೆ ತೊಡಿಸಿದಂತಿಲ್ಲದಿರುವುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಬಳಗಾರರದು ಶುದ್ಧ ದೇಸೀ ಮಾದರಿಯ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ.

ತಲೆಮಾರು ಕತೆ ಒಂದು ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪ ಮಗನ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷದ ಕುರಿತಾಗಿದೆ. ಇದು ಆಸ್ತಿ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ನಿಲುವುಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸಂಘರ್ಷ. ಇನ್ನೊಂದು ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕತೆಯ ಸಂಘರ್ಷ ತಂದೆ ಮಗನ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ. ತಂದೆ ಮಗನ ಇಬ್ಬರ ನೆಲೆಯಿಂದಲೂ ಸಾವಿನೆದುರು ಈ ಸಂಘರ್ಷ ತನ್ನ ಅರ್ಥ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವುದು ಶ್ರೀಧರ ಬಳಗಾರರ ಉದ್ದೇಶ. ತಂದೆ-ಮಗನ ಮುಖಾಮುಖಿಯನ್ನು ತೆರೆದಿಡುವ ಜಯಂತರ `ತೆರೆದಷ್ಟೇ ಬಾಗಿಲು', ಅಶೋಕ ಹೆಗಡೆಯವರ `ಹೊಳೆದದ್ದೆ ತಾರೆ', `ಉಳಿದದ್ದೆ ದಾರಿ' ಮುಂತಾದ ಕಥೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ನೆನಪಾಗುತ್ತವೆ. ಸಂದೀಪ ನಾಯಕರ ಕಥೆ `ಕರೆ' -ಮರಣಶಯ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ದಾಯಾದಿಯೊಬ್ಬನನ್ನು ಕಾಣಲು ಬಯಸಿ ಒದ್ದಾಡುವಾಗಲೂ ಹಳೆಯ ಸಾಲವೊಂದು ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವುದು - ಮೃತ್ಯುಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಸಂಬಂಧ ಎರಡನ್ನೂ ನಿಕಷಃಕ್ಕೊಡಿರುವುದನ್ನು ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ನೆನೆಯಬಹುದು.

ಸಂಯೋಗ ಕತೆಯ ಸುಬ್ರಾಯ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪಾತ್ರ. ಅಪಮಾನ, ಸೋಲು ಅಥವಾ ಅಸಹಾಯಕತೆಯನ್ನು ಸಹಜವೆಂದು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ವಿಲಕ್ಷಣ ರೀತಿಯ ಮೌನದಿಂದ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ಸುಬ್ರಾಯನಂಥ ಪಾತ್ರಗಳು ಶ್ರೀಧರ ಬಳಗಾರರ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಎದುರಾಗುತ್ತವೆ. ಲೈಂಗಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಇವರು ಸೋತಿದ್ದಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ನಿದರ್ಶನವೆಂಬಂತೆ ಇವರ ಪತ್ನಿಯರು ಒಂದೋ ಅನ್ಯರಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ಓಡಿ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಗಂಡನನ್ನು ಕಸದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲ ಸರಿ. ಆದರೆ ಇವರು ಊರಿನಲ್ಲಿ ಹೋರಿಗಳ ಬೀಜ ಒಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಅಂಥ ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಳಸುವುದು ಎಷ್ಟು ಸಹಜವೋ ಅಷ್ಟೇ ಸಹಜ ತಮ್ಮ ಬದುಕು ಎಂಬಂತೆ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿಕೊಂಡು ಬದುಕುತ್ತಿರುವವರು. ಅದರಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲಿನ ಸುಬ್ರಾಯ ರಾಧೆಯ ನೆಲೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಬಲ್ಲ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಅಚ್ಚರಿಯನ್ನೂ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಸನ್ನಿವೇಶದ ವಿಠೋಬ ಕೂಡ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು, ಸೊಪ್ಪಯ್ಯನನ್ನು ಕಾಣುವ ನೆಲೆ ಇಂಥದೇ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ.

ಹಿನ್ನೆಲೆ ಕತೆಯ ಕಥಾನಕವನ್ನು ಅಮೃತಾಪ್ರೀತಂರ ಪಿಂಜರ್ ಕಾದಂಬರಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಬೇಕೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಾವೇರಿಗೆ ಪಿಂಜರ್ ಕಾದಂಬರಿಯ ನಾಯಕಿಯ ನೋವುಗಳಿರುವಂತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕಾವೇರಿಯೂ ತನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಕಂಡು ಮಾತನಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಆದರೆ ಅವಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿನ ನಿರೂಪಕನೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಯಾರದೂ ಸಹಾನುಭೂತಿಯಾಗಲೀ, ಸಾಂತ್ವನವಾಗಲೀ ಸಿಗುವಂತಿಲ್ಲದಿರುವುದು ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಅವರ ವಂಶದ ಪರಂಪರೆಯೇ ಹಾಗಲ್ಲವೆ ಎನ್ನುವ ನಿರೂಪಕನ ತಾಯಿಯ ಮಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾವೇರಿಯ ವರ್ತನೆಗೆ ಅವಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯೇ ಸಮರ್ಥನೆ ಎಂಬಂತೆ ನಿರೂಪಣೆಯೂ ಇರುವುದು ಈ ಮಾತನ್ನು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಡವಿ ಕತೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಹೊಸತನ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯಿಂದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅಡವಿಯ ಪಾತ್ರ ಚಿತ್ರಣದಲ್ಲೇ ಆ ಪಾತ್ರದ ಬಂಡಾಯ ಗುಣ, ಬದುಕಿನ ಕುರಿತ ನಿಲುವು, ಛಲ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಂಬಲ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಬಂದಿವೆ. ಪಾತ್ರವೇ ಕಥಾನಕವಾಗಿರುವ ಕೌತುಕ ಇದು. ತಾಯಿಯ ಕಾಯಿಲೆ ವಾಸಿಯಾಗುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡ ಹರಕೆ ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿತು ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು. ಅದರ ದುರ್ಲಾಭ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಆಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಒಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ತಮ್ಮಲ್ಲೆ ದಾಸ್ಯಕ್ಕಿರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದೇ ತಮ್ಮ ಹಾಸಿಗೆ ಹಿಡಿದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕಾರಣವಿರಬಹುದೇ ಎನ್ನುವ ಪಾಪಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಾಡುವುದು ಇನ್ನೊಂದು. ಇಲ್ಲೇ ಅಡವಿ ತಾನು ಹರಕೆ ತೀರಿಸದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ತನಗಲ್ಲ, ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಅಂಥ ಹರಕೆ ಹೊರಲು ತಾಯಿಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದ ಆಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಅನಿಸುವುದು ಕತೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ಆಯಾಮ. ಇಲ್ಲಿ ಬೆಕ್ಕಿನ ಸಂಸಾರದ, ಕನಸುಗಳ ವಿವರಗಳೂ ಇವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಕತೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಾಗುವುದು ಅಡವಿಯ ಪಾತ್ರದ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಗಾಗಿಯೇ.

ಅಧೋಮುಖ ಕತೆ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಗ ಕತೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ಆವೃತ್ತಿಯಂತಿದೆ. ಕತೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಒಂದು ಪರಿಚ್ಛೇದ "ಒಂದು ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ತಂದೆ ಮಗನಾಗುವ ಸೂರಿಭಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಗಣಪು ಕೂಡಿ ಹೆಸರಿಗೆ ಮಾತ್ರಾ ತಂದೆಯಾದ ಮಾಧವನ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯ ಮಾಡುವ ಪಿಂಡಾನ್ನವನ್ನು ಶೀಲಗೆಟ್ಟ ಸರಸಿ ಮಾಡಿದ್ದಾಳೆ" ಎನ್ನುವ ಮಾತು ಈ ಕತೆಯ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಾಚ್ಯಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಕತೆ ತನ್ನ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕ್ರಮೇಣ ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿ ಮನಸೆಳೆಯುವಂತಿದೆ.

ಆಕ್ರಮಣ ಕತೆಯೇ ಮುಂದೆ ಕೇತಕಿಯ ಬನ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾದಂತಿದೆ. ಕತೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಧಾರೆ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕಲಹ, ಆಸ್ತಿಯೇ ಮೂಲವಾದ ಜಿದ್ದು ಅನಿಸಿದರೂ ಎಲ್ಲೋ ಒಂದು ಕಡೆ ಅದೆಲ್ಲ ಕೊನೆಯಾದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು ಎನ್ನುವ ಜೀವನದೃಷ್ಟಿ ಮೂಡುವ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದು ಇಲ್ಲಿನ ಕಥಾನಕದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವಿಧಾನ ತುಂಬ ಪ್ರಬುದ್ಧವಾದದ್ದು. ಇದೇ ಕತೆಯ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಕಾರಣವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸತೀಶ ತಾನು ಕಲಿಯಬೇಕು, ಕಲಿತು ದೊಡ್ಡ ಮನುಷ್ಯನಾಗಿ ಚಂದ್ರಪ್ಪ ಮಾಡಿದ ಅವಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದೇ ವಿದ್ಯೆಯ ಬೆನ್ನುಹತ್ತಿದವ. ಆದರೆ ಆ ವಿದ್ಯೆ ಅವನಲ್ಲಿ ತಮಸ್ಸನ್ನು ಕಳೆದು ಸತ್ ಅನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವುದು ಕಥಾನಕದ ಒಡಲಿನಲ್ಲಿ ಮೈತಳೆದ ಪರಿ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ.

ದೊಡ್ಡವರ ನಡುವೆ ಕತೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ಒಂದು ಜಗತ್ತೇ ಇಲ್ಲಿನ ಕಥಾನಕಕ್ಕಿಂತ ಸುಂದರವಾಗಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಬಾಲ್ಯದ ಅಷ್ಟೇನೂ ಮುಗ್ಧವಲ್ಲದ ವಯಸ್ಸಿನ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿರುವ ಈ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ತರ ಮತ್ತು ಸಾವಿತ್ರಿಯ ಸಂಬಂಧಕ್ಕಿಂತ ಮೂವರು ಅಕ್ಕಂದಿರ ಹರೆಯದ ಆಸೆ, ಕನಸು, ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು ಅವರನ್ನು ಆಡಿಸುವ ಬಗೆ ಎಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ, ನವಿರಾಗಿ ಬಂದಿದೆ ಎಂದರೆ ಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೇ ಅರಿವಾಗದ ಒಂದು ಮೋಹ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಬಿಡುತ್ತದೆ!

ಸನ್ನಿವೇಶ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಒಂದು ತುಲನಾತ್ಮಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ನಡೆದಿದೆ. ಗುಣಿಮಾಸ್ತರ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಸ್ತರದಲ್ಲಿ ವಿಠೋಬ, ಅವನ ಬದುಕು, ಅವನ ಸಂಸಾರ, ಅದರ ವೈಫಲ್ಯ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಲ್ಲೂ, ಇಡೀ ಊರಿನಲ್ಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಯ ಸಂಚಲನಗಳೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಜನರಲ್ಲಿ ಅವರ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಸಿದ ಪರಿವರ್ತನೆಯಲ್ಲೂ ತಮ್ಮದೇ ಸಂಸಾರ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಬದುಕಿನ ತುಲನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವಂತಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಅವರು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯದೇ ಭಾಗವಾಗಿರುವುದು, ಅವರಿಗಿಂತ ಅವರ ಮಡದಿ ಬಹುಬೇಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಳಗೆ ಸೇರಿಹೋದಂತಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ನಾಯಿ ಕೂಡ ತನ್ನ ನಿಯತ್ತನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವಲ್ಲಿ ವಿಠೋಬನ ಸಹಜ ಸರಳ ಬದುಕಿನ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾಸ್ತರರಿಗೆ ಮೂಕಪ್ರಾಣಿಯೊಂದರ ಸಹಜ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿನ ಈ ಬದಲಾವಣೆ ವಿಠೋಬನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂದದ್ದಿರಬಹುದೆಂಬ ಸತ್ಯ ದಕ್ಕದೇ ಹೋಗುವುದು ಮಾತ್ರ ವಿಪರ್ಯಾಸದಂತಿದೆ.

ಸಂಕಲನದ ಕತೆಗಳು ಇಷ್ಟವಾಗುವುದು ಅವುಗಳ ಜೀವನ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ, ಸಹಜತೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬಳಗಾರರು ಈ ಕತೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಸದಾ ಮಿಡಿಯುವ ಅವರ ಅನನ್ಯ ಸಮಷ್ಟಿ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕತೆಯಲ್ಲೂ ಒಡಮೂಡಿ ಬಂದಿರುವ ಬೆರಗಿಗಾಗಿ.
ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ