Sunday, November 1, 2009

ಎಸ್.ದಿವಾಕರ್ ಕಥಾಜಗತ್ತು: ಇತಿಹಾಸ

ನಾಪತ್ತೆಯಾದ ಗ್ರಾಮಾಫೋನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಬಂಧಗಳು ಎಂಬ ಅದ್ಭುತವಾದ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಕೊಡಮಾಡಿದ ಎಸ್.ದಿವಾಕರ್ ಅನುವಾದ, ಸಂಪಾದನೆಗಳಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ನೀಡಿರುವ ಕೊಡುಗೆ ಅನುಪಮವಾದದ್ದು. ದಂತಕತೆಯಂತಾಗಿರುವ ಇವರ ಸ್ಮರಣಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಓದಿನ ವಿಪುಲತೆಗೆ ಬೆರಗಾಗದವರೇ ಇಲ್ಲವೆನ್ನಬಹುದು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಆಯ್ದ ಕತೆಗಳು ಎಂಬ ಸಂಕಲನವನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ ಎರಡು ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಎಸ್.ದಿವಾಕರರ ಸಣ್ಣಕತೆಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು ಈ ಬರಹದ ಉದ್ದೇಶ.

ಇತಿಹಾಸ ಸಂಕಲನ ಮೊದಲು ಪ್ರಕಟವಾದದ್ದು 1981ರಲ್ಲಿ. ಈಗ, ಅಂದರೆ 2007ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಎರಡನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದು ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ನನ್ನಂಥ ಆಸಕ್ತರಿಗೆ ಅಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಈ ಕೃತಿ ಮತ್ತೆ ಸಿಗುವಂತಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಒಂಭತ್ತು ಕತೆಗಳಿವೆ. ಶಾಂತಿನಾಥ ದೇಸಾಯಿಯವರ ಅಧ್ಯಯನಶೀಲ ಮುನ್ನುಡಿಯಿದೆ. ಕತೆಗಳನ್ನು ದಿವಾಕರರು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎರಡನೆಯ ವಿಭಾಗದ ನಾಲ್ಕು ಕತೆಗಳು ಫ್ಯಾಂಟಸಿ, ಮಾಯಾವಾಸ್ತವ ಅಥವಾ ಮ್ಯಾಜಿಕಲ್ ರಿಯಲಿಸಂ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಕತೆಗಳು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಎಲ್ಲಾ ಕತೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿಯೇ ಗಮನಿಸಬಹುದು.

ಮೊದಲ ಕತೆ, ಕ್ರೌರ್ಯ ತುಂಬ ಜನಪ್ರಿಯವಾದದ್ದು. ಇವತ್ತಿಗೂ ಎಸ್.ದಿವಾಕರರ ಕತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುವ ಬರಹ, ಆಡುವ ಮಾತು ಕ್ರೌರ್ಯ ಕತೆಯ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲದೆ ತೊಡಗುವುದಿಲ್ಲವೇನೋ ಎಂಬಷ್ಟು ಈ ಕತೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಕ್ರೌರ್ಯ ಕತೆಯ ಮುಗ್ಧ ನಿರ್ಮಲ ಮನಸ್ಸಿನ ಅಲಮೇಲುವನ್ನಾಗಲೀ ದಿವಾಕರರ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕಾಣುವ ತಮಿಳು ವೃದ್ಧ ದಂಪತಿಗಳನ್ನೋ, ವಿಧವೆಯರನ್ನೋ, ವಿಧುರರನ್ನೋ ಆಗಲಿ ಓದುಗ ಎಂದೂ ಮರೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟೇ ದಟ್ಟವಾಗಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆವರಿಸುವುದು, ದಿವಾಕರರ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರ ವಿವರವಾಗಿ ಮೈದಾಳುವ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಮನೆಗಳು, ಆ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುವ ಅಪರೂಪದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯಂಥ ವಸ್ತುಗಳು ಇವು ಒಟ್ಟಾಗಿ ನಮ್ಮ ಆಳದಲ್ಲಿ ಉಂಟು ಮಾಡುವ ವಿಚಿತ್ರ ತಲ್ಲಣಗಳನ್ನು ಕೂಡ.

ಕ್ರೌರ್ಯ ಕತೆಯ ಅಲಮೇಲು ಪೋಲೀಯೋ ರೋಗಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾದ, ಹೆಣ್ಣಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಸೋತ, ಆಸೆಗಳು ತುಂಬಿ ತುಂಬಿ ಹಾಗೆಯೇ ಕರಗಿ ನೀರಾದ ಮುವ್ವತ್ತಾರರ ‘ಹುಡುಗಿ’. ಈಕೆಯ ತಂದೆ ತಾಯಿ, ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ತಿರುಚ್ಚೆಂದೂರ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾಘವಾಚಾರ್ಯರು ಮತ್ತು ಅವರ ವಡಗಲೈ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಅತೀವ ಭಕ್ತಿಯಿದ್ದ ಕಲ್ಯಾಣಮ್ಮ - ಇಬ್ಬರ ಗಡಿಯಾರವೂ ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಲು ಸೋತಿದ್ದೇ ಅಲಮೇಲುವಿನ ನಿಂತು ಹೋದ ನೀರಿನಂಥ ಬದುಕಿಗೆ ಒಂದು ಸ್ತಬ್ಧ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ. ಅಲಮೇಲು ನಮಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಾಳೆ, ಯಾಕೆಂದರೆ ಅವಳನ್ನು ನಾವು ಇವತ್ತಿಗೂ ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡೇ ಇದ್ದೇವೆ. ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ತಿರುಚ್ಚೆಂದೂರ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾಘವಾಚಾರ್ಯರು ಕೂಡ ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವವರೇ. ಹೊಗೆ ಹಿಡಿದು ಕಪ್ಪಾದ ಹಳೇ ಮನೆಯ ಕತ್ತಲು ಕೋಣೆಯೊಳಗೆ ಫಳಫಳ ಹೊಳೆಯುವ ಕನ್ನಡಕದಾಚೆ ಇಂಥವರ ಜೀವಂತ ಸ್ತಬ್ಧ ಚಿತ್ರವನ್ನೂ ಕಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಎಸ್.ದಿವಾಕರ್ ಈ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಮಗೆ ಎಷ್ಟು ಸುಸಂಗತವಾಗಿ ಮತ್ತು ನವಿರಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತಾರೆಂದರೆ, ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿಸುವ ಒಂದು ವಾತಾವರಣದಿಂದ ಈ ಜೀವಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತಿಯೊದಗಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲವೆ ಎಂಬ ತಳಮಳವೊಂದು ನಮ್ಮನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕಲಕತೊಡಗುತ್ತದೆ. ನಿಂತು ಹೋದ ಕಾಲದಂಥ ಈ ಜೀವಗಳು ನಿಂತು ಹೋದ ನಮ್ಮದೇ ಬದುಕಿನ ಯಾವು ಯಾವುದೋ ಎಳೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ವರ್ತಮಾನಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸುವುದೇ ಈ ತಳಮಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೂ ಈ ಕಥೆಗಳು ಈ ಎಲ್ಲ ತಳಮಳಗಳ ತಿಲ್ಲಾನದಿಂದ ಕಾಣಿಸುವುದೇನನ್ನು ಎಂಬುದೇ ಎಸ್.ದಿವಾಕರರ ಕತೆಗಳ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರ. ದಿವಾಕರರ ಎರಡನೆಯ ಸಂಕಲನ "ಎಲ್ಲ ಬಲ್ಲವರಿಲ್ಲ ಊರಿನಲ್ಲಿ" ಸಂಕಲನವನ್ನು ಗಮನಿಸುವಾಗ ಈ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ನೋಡಬಹುದು.

ಅಪಾಂಗಿತ ಜವ್ವನೆಯೊಬ್ಬಳ ಮೌನ ನೀರವ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕತೆಗಳು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರ ಅಪರೂಪ, ಅನುಜಯಾ ಎಸ್.ಕುಮಟಾಕರ್ ಅವರ ಪೊಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಜುಂಪಾಲಾಹಿರಿಯವರ The Treatement of Beebi Haldar ಕತೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖನೀಯ.

ದಿವಾಕರರ ಅಲಮೇಲು ಬದುಕಿನುದ್ದಕ್ಕೂ ಎದುರಿಸುತ್ತ ಬರುವುದು ತಿರಸ್ಕಾರವನ್ನು, ಅವಳಿಗೆ ದತ್ತವಾದ - ಅವಳೆಂದರೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಲ್ಲದ ಒಂದು ಜಗತ್ತನ್ನು, ಅವಳತ್ತ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವನ್ನು. ಆದರೆ ದಿವಾಕರ್ ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಲೆಬ್ರೇಟ್ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಸಾಯುವ ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳ ಮೊದಲು ಅವಳ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ದೇಹವನ್ನು ತನ್ನ ಬತ್ತಲೆದೆಗೆ ಆಧರಿಸಿ ಹಿಡಿದು, ನೀರು, ನೀರು ತಂದು ಕೊಡಿ ಎಂದು ಆರೈಕೆ ಮಾಡುವ ಪಳನಿಚಾಮಿ ಮತ್ತು ನೀರು ಬೇಡ, ಸೋಡ ತಂದು ಕೊಡಿ ಎನ್ನುವ ಇನ್ಯಾರೋ ಅಲಮೇಲುವಿಗೆ ದೇಹ-ಜೀವ ಬೇರೆಯಾಗುವ ಆ ಕೊನೆಯ ಸಂಕಟದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೂ ಕೊಡುವ ವಿಚಿತ್ರ ಸುಖವಿದೆಯಲ್ಲ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಎಲ್ಲವೂ- ಎಲ್ಲವೂ ವೇದ್ಯವಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಕತೆಯ ಹೃದಯ-ಆತ್ಮ ಎಲ್ಲವೂ ಇರುವ ಸಂದಿಗ್ಧ ಕ್ಷಣವನ್ನು ದಿವಾಕರ್ ಹೇಗೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕು.

ಕತೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ದುರಂತ ಸಂಭವಿಸಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಕತೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ನ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸುವ ತುರ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ದುರಂತವನ್ನು ದುರಂತವನ್ನಾಗಿಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿದೆ ಮತ್ತಿದನ್ನು ಎಂಥ ದುರಂತವನ್ನಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಎದುರಿಸುವ ಸವಾಲಿದೆ. ಕತೆ ಇದನ್ನು ಸ್ವಯಂ ತಾನೇ ತಾನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡ ಸವಾಲು. ಇದನ್ನು ಕತೆಗಾರ ನಿಭಾಯಿಸಬೇಕಿದೆ. ಎಸ್.ದಿವಾಕರರ ಕತೆಗಾರಿಕೆಯ ಎಲ್ಲ ನೈಪುಣ್ಯ ನಮಗೆ ಕಾಣಿಸುವುದು ಇಲ್ಲಿ.

ಜಯಂತರ ಕತೆಯ ನಾಯಕಿಯನ್ನು ಅವಳ ತಮ್ಮ ಫೋಟೋ ತೆಗೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹೊರಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ಅವಳ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯವನ್ನು ತನ್ನ ಸ್ವ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಾಲ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ತಮ್ಮನ ಉದ್ದೇಶ ಅವಳಿಗಿನ್ನೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ತಾಯಿಗೆ ಎಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮಗಳು ಫೋಟೋ ತೆಗೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಗಂಡಿನ ಕಡೆಯವರಿಗೆ ಕೊಡುವುದಕ್ಕೇ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಹೊಸ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೋ ಎಂಬ ಆತಂಕ. ಆದರೆ ವರ್ಷಾ ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಎದುರಿಸುವ ಬಗೆ ಅನನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅವಳ ನಿರೀಕ್ಷೆಯ ಗುಳ್ಳೆ ಕೊನೆಗೂ ಒಡೆದಾಗ ಐಸ್ ಕ್ರೀಂ ಕೊಡಿಸೋ ಎಂದು ಚಿಕ್ಕ ಮಗುವಾಗಿ ಅವಳದನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಮತ್ತು ನಮಗೆ ಅವಳ ನೋವಿನ ನಿಜವಾದ ಸ್ಪರ್ಶ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಜಯಂತ ಇದನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ವರ್ಷಾಳ ಮನದಾಳದ ಕಹಿ, ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲವಾಗಿಸಲು ಅವಳು ಇನ್ನಿಲ್ಲದಂತೆ ಹೆಣಗುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಪ್ರತಿ ಘಟನೆಯಲ್ಲೂ ಅದರ ಇರುವಿಕೆಯೇ ಮೇಲೆದ್ದು ಬರುವುದು ಜಯಂತರ ಆಯ್ದ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿತವಾಗುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಯೂ ಮನೆಯವರೆಲ್ಲ ಅವಳ ಯೌವನವನ್ನು, ಅವಳ ವೈಕಲ್ಯವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡಲು ನಡೆಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲೇ ಅವರ ಪ್ರೀತಿ, ಅವಳ ಅಪಮಾನ ಎರಡೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಜೊತೆಜೊತೆಯಾಗಿ ಸಾಗುವುದು ಮತ್ತಿದು ಅಲ್ಲೇ ನಮ್ಮನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಜೀವನ್ಮುಖಿಯಾಗಿಸುವ ರೀತಿಯಿದೆಯಲ್ಲ, ಇದೇ ಜಯಂತರ ಮಾಯಕ ನಿರೂಪಣೆಯ ಕೈಗನ್ನಡಿ. ಬೇಕೆಂದರೆ ಬೇಕೆಂದಾಗ ಜಯಂತರ ಪಾತ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ವಯಸ್ಸು ಮರೆತು ಮಗುವಾಗಿ ತಮಾಷೆಯಲ್ಲೋ, ಕಿಡಿಗೇಡಿತನದಲ್ಲೋ ಕೊನೆಗೆ ಅಳುವಿನಲ್ಲೋ ಹಗರಾಗಬಲ್ಲ ಪಾತ್ರಗಳು. ಹಾಗೆಯೇ ಓದುಗರನ್ನು ಹಗುರಾಗಿಸಿ ನಗಿಸಿಯೂ ವಾಸ್ತವದರ್ಶನ ನೀಡಬಲ್ಲಂಥವು. ಜಯಂತರಲ್ಲಿ ಚಿಂತೆ ಬಿಡಿ, ಹೂವ ಮುಡಿದಂತೆ. ಅಥವಾ, ಚಿಂತೆ, ಬಿಡಿಹೂವ ಮುಡಿದಂತೆ!

ಅನುಜಯಾರ ಪೊಕ್ಕಿ ಕತೆ ಇಡೀ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಹೆಣ್ಣಿನ ಆತ್ಮಗತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಗಮನಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶಕೂ ಇಂಚಿಂಚೇ ಸಾಯುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ, ಸೊರಗುವ ದೇಹ, ಉದುರುತ್ತಿರುವ ತಲೆಗೂದಲು, ನಿಶ್ಶಕ್ತಿ ಹೀಗೆ ಅವಳ ಪತನದ ವಿವರಗಳಾಚೆ ಅವಳ ಅದಮ್ಯ ಜೀವನೋತ್ಸಾಹವಿದೆ. ಅದಿನ್ನೂ ಮಿಡಿಯುತ್ತಿದೆ. ಅಂಗಡಿಯ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಅದಕ್ಕೆ ತಿಳಿದೋ ತಿಳಿಯದೆಯೋ ನೀರೆರೆಯುವ ಬಿಂಬ. ಎಸ್.ದಿವಾಕರರ ಅಲಮೇಲು ತಾನು ಸತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯ ಕ್ಷಣಿಕ ಮುಗುಳ್ನಗೆಗೆ ನಗುನಗುತ್ತ ತನ್ನ ಬದುಕನ್ನೇ ತೊರೆದು ಬಿಡಲು ಸಿದ್ಧಳಾದ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳಾದರೆ ಶಕೂಗೆ ಆ ಭಾಗ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವಳಿಗೆ ಬದುಕಿನ ಮೊದಲ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲನ್ನು ತೋರಿದ ಹುಡುಗನೇ ತನ್ನ ಅಂಗಡಿಯ ಒಳಗೇ ನೇಣಿಗೆ ಶರಣಾಗುತ್ತಾನೆ, ಶಕೂವಿನ ಮನೋಭಿತ್ತಿಯನ್ನು ಕತ್ತಲಿಂದ ತುಂಬುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಶಕೂವಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವವೇ ಇಲ್ಲದ ಒಂದು ಬದುಕಿರಲು ಸಾಧ್ಯ ಎನ್ನುವ ಅರಿವು ಕತೆ ಹೇಳುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ ಇದೆ, ಆದರೆ ಶಕೂಗೆ ಅದರ ಸುಳಿವಿಲ್ಲ. ಶಕೂಗೆ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಯಾವತ್ತೋ ಹೇಳಿದ, ನಿನ್ನ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡುವ ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳೆ ನನಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ ಕೊಡುತ್ತವೆ ಎಂಬರ್ಥದ ಮಾತುಗಳೆ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನ ಪೂರ್ಣರೂಪ. ಕತೆಯ ಕೊನೆಗೆ ಅದು ಛಿದ್ರವಾಗುತ್ತದೆ. ಶಕೂನ ಬದುಕು ಇನ್ನೂ ಸವೆಯುತ್ತ ಉಳಿಯಬೇಕಿದೆ.

ಬೀಬಿ ಹಲ್ದಾರಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕತೆಯ ನಿರೂಪಣಾ ವಿಧಾನವೆಲ್ಲವೂ ಜಯಂತರ ಕತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರವಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಆಶಯದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಇದು ಜಯಂತರ ಕತೆಯನ್ನೇ ಹೋಲುವುದು ಕುತೂಹಲಕರ. ಇಲ್ಲಿರುವುದೂ ಅದಮ್ಯ ಜೀವನೋತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಹಾಗಾಗಿಯೇ ದಕ್ಕಿದ ಬದುಕನ್ನು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆಚರಿಸುವ ಮುಗ್ಧ ಮಗುವಿನ ಮನಸ್ಥಿತಿಯೇ ಇದ್ದುದರಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವೆಂಬ ಪ್ರಜ್ಞೆ. ಅಲಮೇಲು ಮತ್ತು ಶಕೂಗೆ ತಂದೆ ತಾಯಿ, ಅಸಡ್ದೆ ಮಾಡುವ ತಮ್ಮಂದಿರೆಲ್ಲ ಇದ್ದೂ ಇಲ್ಲದಂತಿದ್ದರೆ ಜಯಂತರ ವರ್ಷಾ ಇದ್ದುದರಲ್ಲಿ ಮೇಲು. ಅವಳಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಮನೆ ನರಕವಾಗಿಲ್ಲ, ಅಂಥ ಭಾವನೆ ಕಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಬೀಬಿ ಹಲ್ದಾರಳ ಸ್ಥಿತಿ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಕಡೆಯಾಗಿದೆ. ಚಿಕ್ಕಮ್ಮನ ಮಗ ಮತ್ತು ಅವನ ಹೆಂಡತಿಯ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದ, ಆಗಾಗ ಮೂರ್ಛೆ ತಪ್ಪಿ ಬೀಳುವ ಮತ್ತು ರೋಗ ಇದೇ ಎಂದು ಪತ್ತೆಯಾಗದ ಜೀವ ಅವಳದ್ದು. ಬಹುಬೇಗ ಜಯಂತರ ಸೇವಂತಿ ಹೂವಿನ ಟ್ರಕ್ಕು ಕತೆಯ ದುರ್ಗಿಯಂತೆಯೇ ಅನಾಥೆ ಕೂಡ ಆಗುವ ಬೀಬಿ ಹಲ್ದಾರ್ ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ, ಬದುಕುತ್ತಾಳೆ. ಅದೂ ಭರವಸೆಯ ಬದುಕನ್ನೇ ಬದುಕುತ್ತಾಳೆ. ತನ್ನ ಅಂತರಂಗದ ಆಸೆಯನ್ನು ಇವಳು ಕನ್ನಡಿಯ ಮುಂದೆಯೋ, ಹಗಲುಗನಸುಗಳಲ್ಲೋ ತೇಲಿ ಬಿಡುವವಳಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ತೇಲಿ ಬಿಡುವುದು ಕತೆಗಾರ ಬಳಸಿಕೊಂಡ ತಂತ್ರವಾಗಿ ಮೂರೂ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಆಯಾ ಪಾತ್ರ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಬೀಬಿ ಹಲ್ದಾರ್ ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹಾಕಿ ತನಗೆ ಎಲ್ಲರಂತೆ ಬದುಕುವ, ಮದುವೆಯಾಗುವ, ಸಿಂಗರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆರುವ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲವೇ ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಮೇಘನಾ ಪೇಠೆ ಕತೆಯ ನಾಯಕಿಯ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ-ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮ ನಿರೀಕ್ಷಣೆ ಕೂಡ ಇರುವವಳಂತೆ ಕಾಣುವ ಬೀಬಿ ಹಲ್ದಾರ್ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ನಿರೂಪಕಿಯೇನೂ ಆಗಿಲ್ಲದಿರುವುದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಅವಳ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ಸಿಗುವ ನೋಟ ನಾಲ್ಕು ಅಂತಸ್ತಿನ ಬಣ್ಣಕಾಣದ ಕಟ್ಟಡದ ಇತರ ಬಾಡಿಗೆದಾರರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ್ದು. ಅವರ ಮಾನವೀಯತೆ, ಕಳಕಳಿ, ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಕಾಳಜಿ ದೊಡ್ಡದು.

ಈ ಕತೆಗಳು ನಮ್ಮಿಂದ ಅನುಕಂಪವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ, ಹೀಗೆ ಬದುಕಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಭ್ರಮಗಳೆಲ್ಲ ನಿರಾಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹೆಣ್ಣೊಬ್ಬಳ ಅಂತರಂಗದ ಇಣುಕುನೋಟವನ್ನು ನೀಡುವ ಸೀಮಿತ ಉದ್ದೇಶ ಕೂಡ ಈ ಕತೆಗಳಿಗಿಲ್ಲ. ಅಥವಾ ಬದುಕು ಕೆಲವರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ದುರ್ಭರವಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದಲ್ಲ. ಬದುಕು ಇವರಲ್ಲಿ ಅರಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗೆಯನ್ನು, ಅದು ಅಲಮೇಲುವಿಗಾದಂತೆ ಸಾವಿನ ಸನ್ನಿಧಿಯ ಒಂದೇ ಒಂದು ಕ್ಷಣದ್ದಿರಬಹುದು, ವರ್ಷಾಳ ಐಸ್ ಕ್ರೀಂ ಕೊಡಿಸೋ ಎಂದು ಒಮ್ಮೆಗೇ ಮಗುವಾಗಿ ಕ್ಷಣದ ಭಾರವನ್ನು ನೀಗಿಸಬಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿರಬಹುದು, ಬೀಬಿ ಹಲ್ದಾರ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಹೋದ ರೀತಿಯನ್ನು ನಮಗೆ ಅರುಹಿದ ಬಗೆಯಲ್ಲಿರಬಹುದು - ಕಾಣಿಸುವುದು. ಹೀಗೆ ಕಾಣಿಸುವ ಮೂಲಕವೇ ಈ ಜೀವಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಜೀವಂತ, ಹೆಚ್ಚು ಸಶಕ್ತ, ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗುವ ಬಗೆಯದು. ಕತೆಗಳು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಾಗುವ ಪಾತಳಿ ಕೂಡ ಇದೇ ಆಗಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.

ಅನಾಥರು ಕತೆಯ ವೃದ್ಧ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಿಲ್ಲ. ನಿವೃತ್ತ ಬದುಕನ್ನು ನಗರದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸೌಕರ್ಯಗಳಿರುವ ಕಡೆ ನೆಮ್ಮದಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುವ ಒಂದು ಕನಸು ಹೊತ್ತ ಈ ದಂಪತಿಗಳು ಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ತೊರೆದು ನಗರಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಕ್ರಮೇಣ ನಗರದಲ್ಲಿ ತಾವೇ ಆಯ್ದುಕೊಂಡ ಬದುಕನ್ನು ಅದು ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬುವುದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದಂತೆ ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಪಳಗಿಸುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲೇ ಹೈರಾಣಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಊರಿನಿಂದ ಬಂದ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಸ್ಟರನ ಹೊಟ್ಟೆಕಿಚ್ಚಿನ ನೋಟದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮೆಲ್ಲ ನಾಟಕದ ಸಾರ್ಥಕತೆಯ, ಸಫಲತೆಯ ಸೋಲನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು ಕತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ. ನಿರೂಪಣೆಯ ಸೊಗಡಿಗೆ ಅಂಥ ಮಹತ್ವವೇನಿಲ್ಲದ ಈ ಕತೆ ಹೆಚ್ಚು ನೇರವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ನಿರೂಪಣೆಯ ಸಂಯಮ ಮತ್ತು ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡುವ ಒಟ್ಟು ಚಿತ್ರದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಸ್ಟರರ ಪಾತ್ರದೊಂದಿಗಿನ ಮುಖಾಮುಖಿ ಒದಗಿಸುವ ಚೌಕಟ್ಟು ಕತೆಯ ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶಗಳು. ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಡವಿಲ್ಲದೆ, ಅನಿವಾರ್ಯವಾದುದನ್ನು ಬದುಕಿ, ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ನೀಗಬೇಕು ಅರಿವಿನೊಂದಿಗೆ, ಎಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅಂಥ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಾಸ್ತವಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ ವರ್ತಿಸುವ ಪಾತ್ರಗಳು ಕತೆ ಹೇಳಿಕೆಯ ರೂಪ ತಾಳದಂತೆ ಕತೆಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಸಹಕರಿಸುವುದನ್ನು ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕು.

ನೆಲೆ ಕತೆ ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯ ಆಯ್ಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಅನಿವಾರ್ಯದ ಸಂದಿಗ್ಧವನ್ನೇ ನವಿರಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುವ ಕತೆ. ಇಲ್ಲಿಯೂ ಅನಾಥರು ಕತೆಯಂತೆಯೇ ಜಯಾ ಆಯ್ದುಕೊಂಡ ಬದುಕು, ಜೊತೆಗಾರ ಅವಳದೇ ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕ ಆಯ್ಕೆಯೇ. ಆದರೆ ಅದರ ಒಳಹೊಕ್ಕು ಅದನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯಗಳ ಆಕರ್ಷಣೆಯೋ ದತ್ತದ ಕುರಿತ ವಿರೋಧವೋ ತನ್ನೊಳಗೇ ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಹೋಗುವುದನ್ನು ಕಥೆ ಪ್ರತೀಕಗಳ ಮೂಲಕ ಅತ್ಯಂತ ಸಹಜವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿದೆ. ಮನೆಯ ಸನಿಹದ ಕೊಳಚೆ ಪ್ರದೇಶದ ವಾಸಿಗಳ ಬದುಕು, ಸೊಳ್ಳೆ ಕಾಟ, ವಾಸನೆ ಮೊದಲು ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತವೆ. ನಂತರ ಹುಚ್ಚಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅದು ಇನ್ನಷ್ಟು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಕೊಳಚೆ ಪ್ರದೇಶದ ಒಬ್ಬಳು ಹುಚ್ಚಿ, ಅವಳ ಸಂಬಂಧಿ ಮನೆಗೆಲಸದವಳಾಗಿ ಬಂದು ಎಬ್ಬಿಸುವ ರಾದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಒಬ್ಬ ಮನೋವೈಕಲ್ಯವಿರುವ ಪುಟ್ಟ ಹುಡುಗನ ಉಪಟಳ ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಜಯಾಳ ಆಯ್ಕೆಯ ಬದುಕು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಬಂಧನವೋ, ಶಿಕ್ಷೆಯೋ ತಿಳಿಯದ ಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವುದು ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುವುದಾದರೂ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲವೂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿಯೇ ಇರುವುದು ಕೂಡ ನಮ್ಮ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಜಯಾಳ ಸಂವೇದನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನಮಗೆ ಸನ್ನಿವೇಶದ ವಿಲಕ್ಷಣ ವೈಚಿತ್ರ್ಯಗಳ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ಅದೇ ಮನೆಯ ಉಳಿದ ಸದಸ್ಯರೆಲ್ಲ ಅದನ್ನು ಸಹಜವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿರುವುದು, ಅದು ಅವರನ್ನು ಇನ್ನೇನೋ ಮಾಡಿರಬಹುದಾದರೂ, ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ತಾನು ಅತ್ಯಂತ ಭಾವುಕವಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಸಿದ್ದ ಅದೇ ಮೋಹನನ ಪೈಶಾಚಿಕ ಕಾಮತೃಷೆಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಕೂಡ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಪರಿಣಾಮವಿರಬಹುದು. ಜಯಾಳ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನೇ ನೆಚ್ಚಿ ಹೋಗುವುದಾದರೆ, ಒಂದು ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ, ಎಲ್ಲ ಅನುಕೂಲಗಳಿರುವ ಬದುಕು, ತೀರ ಕೆಳಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವವರ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ಅಸುಖಕ್ಕೆ, ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದಾದ್ದು ಮತ್ತು ಶೇಷ ಜಗತ್ತು ಅಂಥ ಸಂವೇದನೆಗಳಿಗೆ ಜಡವಾಗಿ, ಜಡವಾಗಿರುವುದರಿಂದಲೇ ಸಹಜವೆಂದು ನಾವು ಪರಿಕಲ್ಪಿಸುವ ಬದುಕಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಕೊಳಚೆ ಪ್ರದೇಶದ ಹುಚ್ಚನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಮನೋವೈಕಲ್ಯದ ಬಾಲಕ ಮತ್ತು ಮೋಹನ ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಪುನುಗು ಬೆಕ್ಕು ಈ ಸನ್ನಿವೇಶದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡು ಕೊಳಚೆಯ ಗುಡಿಸಲುಗಳತ್ತ ಓಡುವುದು ಹಾಗೂ ಈ ಕೊಳಚೆಯ ಕಡೆಗೆ ಜಯಾ ಉಳಿದೆಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ನೀಡುವುದು ಕತೆಯ ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.

ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಕತೆಯು ಕೂಡ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುವ ಸೆಲೆ ಸಂದಿಗ್ಧವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಟ್ಟದ್ದೇ ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಟ್ಟಂತಾಗುವ ಒಂದು ವಿಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟೇ ಸಹಜವಾಗಿ ಕಾಣುವ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನೇ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೊಬ್ಬ ತಾನು ಸೀಳಬೇಕಾದ ಮೃತದೇಹದ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಹೋಗುವ, ಹೋಗಿದ್ದರಿಂದಲೇ ಪೋಲೀಸು-ತನಿಖೆ ಎಂಬೆಲ್ಲ ರಾದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಂತದ ವರೆಗಿನ ಕತೆ ತೆರೆದಿಡುವುದು ಈ ಪೇಚನ್ನಲ್ಲ. ಈ ಪೇಚನ್ನು ಕತೆ ನೀಗಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಈ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಕುತೂಹಲ ತೆರೆದಿಡುವುದು ತಬರನ ಕತೆಯಂಥದೇ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಕೆಲವರ ಬದುಕನ್ನು ಹಾಳುಗೆಡಹುವ ಪರಿಯನ್ನು. ಈ ಪರಿ ಒಂದು ಜೇಡರಬಲೆಯಂಥದ್ದು. ಒಮ್ಮೆ ಒಂದು ಎಳೆ ಮೈಗೆ ತಗುಲಿದರೆ ಸಾಕು, ಇಡಿಯಾಗಿ ಸೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂಥ ಬಲೆ ಅದು. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೇಯ್ದಿರುವುದು ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿಯಲ್ಲ, ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ನಿಮ್ಮಂಥ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಂದಿಯೇ ಈ ಬಲೆಯನ್ನು ನಮಗೆ ನಾವೇ ನೇಯ್ದಿರುವುದು ನಿಜವಾದ ದುರಂತ. ಕತೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಆಶಯ ಇದನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ಕತೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರ ಮೃತ್ಯುಂಜಯ, ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಗೆದ್ದಿರುವುದು ಸತ್ತಿದ್ದರಿಂದ. ಆದರೆ ಅವನ ಬದುಕು ನಮಗೆ ಅನಾವರಣಗೊಳ್ಳುವುದು ಅವನ ಮೃತ್ಯುವಿನ ನಂತರವೇ. ಅವನ ಪ್ರೇಮ, ಆ ಪ್ರಿಯತಮೆಯ ಬದುಕಿನ ದುರಂತ, ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾದ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿ, ಸ್ಲಮ್ಮಿನ ಮೈ ಇಳಿಸುವವರು, ವೈದ್ಯರು, ಪೋಲೀಸರು, ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಬಾಡಿಗೆಗಿದ್ದ ಮನೆಯೊಡತಿಯ ತೀರ್ಮಾನಗಳು, ಸ್ವತಃ ರಾಧಾಳ ಮನೆಯವರ ತೀರ್ಮಾನಗಳು ಕತೆಯನ್ನು, ಕತೆಯ ಅಂತರಾಳದ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಲಿಷ್ಟಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ, ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.

ಇತಿಹಾಸ ಕತೆ ಕೆಲವೊಂದು ಕಾರಣಗಳಿಗೆ ಜಿ.ಎಸ್.ಸದಾಶಿವರ ಸಿಕ್ಕು ಕತೆಯನ್ನೇ ನೆನಪಿಸುವುದು ಕುತೂಹಲಕರ. ಗಿರಿಯವರ ಗತಿ-ಸ್ಥಿತಿ ಕತೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಇದು ನೆನಪಿಸುವುದಾದರೂ ಗತಿ-ಸ್ಥಿತಿಯ ಗಮ್ಯಕ್ಕೂ ಈ ಕತೆಯ ಗಮ್ಯಕ್ಕೂ ತುಂಬ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಸಿಕ್ಕು ಕತೆಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ಧ್ವನಿಗೂ ಈ ಕತೆಯ ಧ್ವನಿಗೂ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಸಾಮ್ಯವಿದೆ.

ಮೂರೂ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಇರುವ ವಿವರಗಳು ಅವೇ. ನಗರದಿಂದ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ, ಆ ಹಳ್ಳಿಯಂಥ ಊರಿನ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಲಕ್ಷಣವೆನ್ನಿಸುವ ವೇಷಭೂಷಣದ ಒಬ್ಬ ಯುವಕ (ಗತಿ -ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿ), ಹೋಟೆಲಿನ ರೂಮು, ಮಾಣಿ, ಹೋಟೆಲಿನ ಮತ್ತು ಊರಿನ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿಸುವ ವಾತಾವರಣ, ಹೋಟೇಲಿನ ಭಟ್ಟರ ಅಧಿಕಪ್ರಸಂಗಿ ನಗು ಇತ್ಯಾದಿ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಒಂದು ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಮೂರೂ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒತ್ತು ಇದೆ. ಸಿಕ್ಕು ಕತೆಯಲ್ಲೂ ಇತಿಹಾಸ ಕತೆಯಲ್ಲೂ ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರ ಆ ಊರಿನಿಂದ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಪಾರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲವೇನೋ ಎನ್ನುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡಂತಿದ್ದಾರೆ. ಗತಿ-ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಇಂಥ ಭಾವ ಆ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಕಾಡುವುದಿದೆ. ಆದರೆ ಗತಿ-ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಊರಿನ ಜನರ-ಸಿರಿವಂತರ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿಗೂಢತನಕ್ಕಿರುವ ಒತ್ತು ಕಡಿಮೆ. ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಒತ್ತು ಹೆಚ್ಚು. ಆದರೆ ಸಿಕ್ಕು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಪಾತ್ರಗಳು, ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಒಂದು ಬಗೆಯ ನಿಗೂಢತೆಯನ್ನು ಮೇಳವಿಸಿಕೊಂಡೇ ಆತಂಕವನ್ನೂ, ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದಿರುವ ಭಾವವನ್ನೂ ಉದ್ದೀಪಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಆತ್ಮೀಯವಾದ, ಮನುಷ್ಯರಂತೆ ಕಂಡ ಪಾತ್ರಗಳು ತಟ್ಟನೆ ಕೊಲೆಯಾಗುತ್ತವೆ! ಯಾರೋ ಒಬ್ಬ ಅಗೋಚರ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಅವನ ಕೃಪೆಯಿಲ್ಲದೆ ಬದುಕು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲವೆನ್ನುವಂತೆ ಊರು ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಆತ ಆ ಊರಿನ ದೇವರೂ-ಧೂರ್ತನೂ ಆಗಿರುವಾಗಲೇ ನಿರೂಪಕ ಅವನ ತೆಕ್ಕೆಗೆ ಬಿದ್ದಿರುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಈ ಎಲ್ಲ ಅಮೂರ್ತ ಅಬ್ಸರ್ಡ್ ತಂತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಸಿಕ್ಕು ಕತೆಗಿಂತ ದಿವಾಕರರ ಇತಿಹಾಸ ಹೆಚ್ಚು ವಾಸ್ತವವಾದಿಯಾದ ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ರಾಮುವಿನ ತಾತ ಹೇಳುವ ವೆಂಕನಾಯಕನ ಹೆಂಡತಿಗಾಗಿ ದಳವಾಯಿ ವೆಂಕನಾಯಕನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಿಸಿದ ಘಟನೆ ಸದಾನಂದ ಬರೆಯಲಿರುವ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ತಾತ ಅದನ್ನು ನಗಣ್ಯ ವಿದ್ಯಮಾನವೆಂದು ತಿಳಿಯಲು ಸಿದ್ಧನಿಲ್ಲ. ತಾತ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, "ಒಂದು ಕೊಲೆಯಾದರೇನು, ಸಾವಿರ ಕೊಲೆಯಾದರೇನು......ಕೊಲೆ ಕೊಲೆಯೇ ಅಲ್ಲವೇನಪ್ಪ.......ಸತ್ಯ ಸತ್ಯವೇ ಅಲ್ಲವೇನಪ್ಪ...? ನಿಮ್ಮಿಷ್ಟ ಏನಾದರೂ ಬರೆದುಕೊಳ್ಳಿ"

ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ವರ್ತಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಗುರ್ರಪ್ಪ-ಸುಜಾತರ ನಡುವೆ ಕೊಲೆಯಾದ ಸುಜಾತಾಳ ಗಂಡ ಈ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಪರಿಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯವನ್ನೊಡ್ಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರೆದು ಸ್ವತಃ ಗುರ್ರಪ್ಪನೆ ಸದಾನಂದನ ಬೇಕು-ಬೇಡಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸುಜಾತಳನ್ನು ಆ ರಾತ್ರಿ ಏಕಾಕಿಯಾಗಿ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಆಸೆ-ದುರಾಸೆಗಳು ಅವನನ್ನು ಎಂಥ ನೀಚತನಕ್ಕೂ ಇಳಿಸುವುದು ಸಹಜವೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಬರುವುದು - ಬರೆಯುವುದು ಸುಲಭ. ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡು ಒದ್ದಾಡುವುದು ಕಷ್ಟ. ಸದಾನಂದ ತನ್ನ ಕಾದಂಬರಿಯ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನು ಹರಿದೊಗೆಯುತ್ತಾನೆ. ಊರು-ಊರಿನ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ವರ್ತಮಾನವೇ ಅವನನ್ನು ಕಬಳಿಸಲು ಸಜ್ಜಾಗಿ ನಿಂತಂತೆ ಕಾಣುವಾಗಲೇ ಅಲ್ಲಿಂದ ತನಗೆ ಮುಕ್ತಿಯಿಲ್ಲವೇನೋ ಎನ್ನುವಂಥ ಭಾವವೂ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.

ಎರಡನೆಯ ಭಾಗದ ನಾಲ್ಕು ಕತೆಗಳು ಕೊಂಚ ವಿಭಿನ್ನ ನಿರೂಪಣೆಯ, ತಂತ್ರದ ರಚನೆಗಳು. ಮಾಂತ್ರಿಕ ವಾಸ್ತವವಾದವೆಂದು ನಾವಿಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ನಮ್ಮ ಜಾನಪದ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವತ್ತಿನಿಂದಲೋ ಇದ್ದ ತಂತ್ರವನ್ನು ಈ ಕತೆಗಳು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ. ಕಾಲನೇಮಿ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳು ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮಹಾಕಾಯನಾದ ರಾಕ್ಷಸ ಭೂಮಿತಾಯಿಯ ಎದೆಗೇ ಬೇರು ಬಿಟ್ಟು ಬೆಳೆದು ನಿಲ್ಲುವುದು, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಾರುವ ಮಂದಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಅವರಿಗೆ ಗಿಡುಗನ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾಗದದಲ್ಲಿ ಅವರು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಬದುಕನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನ ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿರುವುದು, ಸಾಕಷ್ಟನ್ನು ಆಗಲೇ ಸ್ವಾಧೀನ ಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ವಿವರಗಳಿರುವುದು - ಈ ಕತೆಯ ಸ್ಥೂಲ-ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅನುಭೂತಿಯನ್ನು ನಮಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈತ ತ್ರೇತಾಯುಗದ ಕಾಲನೇಮಿಯೇ ಇರಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು ಕೂಡ ಒಂದು ಊಹೆ. ಆತ ನಮ್ಮ ವರ್ತಮಾನದ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವೂ ಆಗಿರುವುದು ಸಾಧ್ಯ. ಈ ಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರರ ಶಿಖರ ಸೂರ್ಯ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕೆಲವು ವಿವರಗಳನ್ನು - ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಾರುವ ಹದ್ದಾಗಿ ಕೂರುವ ಶಿಖರಸೂರ್ಯನನ್ನು, ನೆನೆಯುವಂತಾಗುವುದು ನಿಜವೇ.

ಪ್ರಾಣದೇವರು ಕತೆ ಕೂಡ ಅಮೂರ್ತ-ಅಸಂಗತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನೇ ನೆಚ್ಚಿ ಸಾಗುವ ನಿರೂಪಣೆ-ವಿವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರ ಹೃದಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಕಟ್ಟುವ ಮುಖ್ಯಪ್ರಾಣನ ದೇಗುಲ ಕಥಾವಸ್ತು. ಈ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಕತೆಯ ಮೂಲ ಸೆಲೆಯನ್ನು ಒಡೆದು ತೋರುವಂತಿವೆ. ಒಂದು ಗುಡದಪ್ಪನ ಹೃದಯಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಅವನ ಸಾವು ಹಾರೈಸಿ ಕಾಯುವುದು ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೆ ಚಡಪಡಿಕೆ ತಡೆಯಲಾರದೆ ಅವನ ಕುತ್ತಿಗೆ ಹಿಸುಕುವುದು. ಎರಡನೆಯದು, ರಾತ್ರಿ ಸ್ಮಶಾನದಿಂದ ಗುಡದಪ್ಪನ ಹೆಣ ಹೊರತೆಗೆದು ಹುಡುಕಿದರೆ ಅವನ ದೇಹದೊಳಗೆ ಹೃದಯವೇ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು! ಮೂರನೆಯದು, ಮನುಷ್ಯರ ಹೃದಯದಿಂದಲೇ ಕಟ್ಟಿದ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಇಡುವ ಕಲಶ ಹೊಲೆಯ ಮುನಿಯನದ್ದಾಗುವುದು. ನಾಲ್ಕನೆಯ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಅಂಶ, ಈ ಹೃದಯಗಳೆಲ್ಲ ಜೀವ ತಳೆದು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನೆಯನ್ನು ಅರಸಿ ಹೊರಡುವುದು ಮತ್ತು ಊರ ಮಂದಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಅಷ್ಟೇ ಸಹಜ-ಸಂಭ್ರಮಗಳಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸುವುದು ನಡೆದರೂ ಮುನಿಯನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಸ್ವಾಗತದ ವೈಪರೀತ್ಯ! ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ವೈಪರೀತ್ಯವಿರುವುದು ಮುನಿಯನ ಮನೆಯ ಸ್ವಾಗತದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. ಕತೆಯ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿಯೇ. ಆದರೆ ಇಡೀ ಕತೆಯ ವೈರುಧ್ಯವೇ ಈ ವೈಪ್ಯರೀತ್ಯವನ್ನು ಸಹಜವನ್ನಾಗಿಯೂ, ಸಹಜವನ್ನು ವೈಪ್ಯರೀತ್ಯವನ್ನಾಗಿಯೂ ಸಂರಚಿಸುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಈ ಬಗೆಯ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗುವುದು ಇದೊಂದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲವೆನ್ನುವುದು ನಿಜವಾದರೂ, ಇಡೀ ಕತೆಯ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದಲೇ ಈ ಕತೆಗೆ ದಕ್ಕಿದ ಘನತೆ ವಿಶೇಷವಾದದ್ದೇ.

ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕತೆಗೆ ಸ್ಲಾವೋಮೀರ್ ಮ್ರೋಸೆಕ್ ಪ್ರೇರಣೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಸಂದೇಶ ವಾಹಕರ, ಸಂದೇಶದ ಕುರಿತಾಗಿಯೇ ಇರುವ ಈ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ತಂತಿಗಳು, ಕಂಬಗಳು ಇಲ್ಲ. ಮನುಷ್ಯರೇ ಶಿಸ್ತಾಗಿ ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ನಿಶ್ಚಿತ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಆಲಿಸಿ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಒದರುತ್ತಾರೆ. ಸಂದೇಶ ಒಂದು ಕಡೆಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆಗೆ ಹೀಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ, ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ-ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮುಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು. ಅಲ್ಲದೆ, ಇವರಿಗೆಲ್ಲ ಧ್ವನಿವರ್ಧಕಗಳನ್ನೂ ನೀಡುವ ಯೋಚನೆ-ಯೋಜನೆ ಸರಕಾರಕ್ಕಿದೆ. ಹಾಗೆ ಇಲ್ಲಿ, ತಂದೆ ನಿಧನರಾಗಿದ್ದು, ಬುಧವಾಗ ಸಂಸ್ಕಾರ ನಡೆಯಲಿರುವ ಸುದ್ದಿ ನಮಗೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಯಾಕೆ ಈ ಸುದ್ದಿ ನಮಗೆ ತಲುಪಿದೆ, ಸತ್ತಿದ್ದು ಯಾರ ತಂದೆ, ನಮಗೇ ತಲುಪಬೇಕಾದ ಸುದ್ದಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಯಾಕೆ ಹೀಗೆ ಊರೆಲ್ಲ ಕೇಳುವಂತೆ ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದೆ, ಹಾಗೆ ಬದುಕಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗಳೆಲ್ಲ ಉದ್ಘೋಷಣೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಸರಿಯೆ, ತಪ್ಪೆ ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಕುರಿತೆಲ್ಲ ನಾವು ಮೆಲ್ಲಗೆ ನಮ್ಮೊಳಗೇ ಎಂಬಂತೆ ಯೋಚಿಸಬಹುದು.

ಒಂದು ಘಟನೆ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಇರುವುದು ಎರಡು ಘಟನೆ, ಎರಡು ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡು ಊರುಗಳು. ಆದರೆ ಈ ಎರಡರ ನಡುವೆ ಎಷ್ಟೆಲ್ಲ ಕತೆಗಳು, ಘಟನೆಗಳು, ಪಾತ್ರಗಳು ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಂತೆ ಉಳಿದಿವೆ ಎನ್ನುವುದು ವಿಶೇಷ. ಅವಳು ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಒಂದು ಊರಿನಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಊರಿಗೆ ಹೋಗುವ ಪಯಣದಲ್ಲೇ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಘಟನೆ, ಚಿತ್ರಾಂದಿ ಪೇಟೆಯ ಗುಡಿಸಲಗೇರಿಗೆ ಬೆಂಕಿಬಿದ್ದು ಇಡೀ ಕೇರಿಗೆ ಕೇರಿಯೇ ಸುಟ್ಟು ಕರಕಲಾದ ಕತೆ ಒಂದು. ಗುಡಿಸಲಿಗೆ ಬೆಂಕಿಬಿದ್ದಾಗ ಅರ್ಧ ಸುಟ್ಟು, ರಾತ್ರಿ ಸುರಿದ ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ನೆನೆ ನೆನೆದು ಸತ್ತ ಬಸುರಿ ಹೆಂಗುಸಿನ ಕತೆ ಇನ್ನೊಂದು. ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಡ್ರೈವರನ ಹಣೆಯ ಕುಂಕುಮದ ಬೊಟ್ಟು, ಅವಳ ಕಡುಗೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ವ್ಯಾನಿಟಿ ಬ್ಯಾಗು, ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಡಾಂಬರು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ನಿಂತ ಕೆಂಪು ನೀರು, ಸುಟ್ಟು ಕರಕಲಾದ ಗುಡಿಸಲಗೇರಿಯಲ್ಲೇ ಗಳುವಿನ ಮೇಲೆ ಚಿಂದಿಚಿಂದಿಯಾಗಿ ಜೋತುಬಿದ್ದಿರುವ ಡಿ.ಎಂ.ಕೆ. ಬಾವುಟ, ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಇಳಿದು ಹೋದವಳ ಪಿರ್ರೆಗಳ ಅಡಿಗೆ ಅಂಗೈಯಷ್ಟಗಲ ಕೆಂಪಗೆ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಂತೆಯೇ ಕಾರಿನ ಹಿಂದಿನ ಸೀಟಿನಲ್ಲೂ ಕಾಣುವ ರಕ್ತದ ಹನಿಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಬದುಕನ್ನು ಅದರ ಹಲವು ಆಯಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯುವುದು ಕತೆಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಶೇಷ.

ಇತಿಹಾಸ (ಕಥಾಸಂಕಲನ)
ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪ್ರಕಾಶನ
87, 3ನೆಯ ಕ್ರಾಸ್
4 ನೆಯ ಬ್ಲಾಕ್
ಬನಶಂಕರಿ 3ನೆಯ ಸ್ಟೇಜ್, 3ನೆಯ ಫೇಸ್
ಬೆಂಗಳೂರು-560 085
(ದೂರವಾಣಿ:26695715) (94480 47735)
ಪುಟಗಳು: 110
ಬೆಲೆ: ಐವತ್ತು ರೂಪಾಯಿ.

3 comments:

Keshav Kulkarni said...

ದಿವಾಕರರ ಎಲ್ಲ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನೂ ಈ ಸಲ ಕೊಂಡುಕೋಬೇಕು.
- ಕೇಶವ

ನರೇಂದ್ರ ಪೈ said...

ವಾಹ್! ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ದಿನ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತು ಇನ್ನೇನಿದೆ? ಖಂಡಿತ ಕೊಳ್ಳಿ. ಗ್ರಾಮಾಫೋನ್ ಮಾತ್ರ ಆದ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಮರೀದೆ ಓದಿ!

ಅರವಿಂದ said...

ಆತ್ಮೀಯ ನರೇಂದ್ರ ಪೈ

ಮೊನ್ನೆ ಇತಿಹಾಸ ಓದಿದೆ. ನಿಜಕ್ಕೂ ಬಹಳ ಆತ್ಮೀಯ ಎನ್ನಿಸುವ ಕತೆಗಳು. ನನಗೆ ಇಡೀ ಕತಾ ಸಂಖಲನದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟವಾದದ್ದು ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಕತೆ. ಆ ಕತೆ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಸತ್ತವನ ಬಗೆಗಿನ ಕುತೂಹಲಕ್ಕೆ ಅವನನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಹೊರಟದ್ದು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಏನೇನೋ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿಬಿಡುತ್ತೆ. ದಿವಾಕರರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇರೋದು ಈ ರೀತಿ ಕತೆಗಳು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಜರುಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಂಡರೂ ಹಲವು ಆಯಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೇನೇನನ್ನೋ ತೆರೆದು ತೋರಿಸುತ್ತಿರುತ್ತೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ ಇತಿಹಾಸ. ಹಲವು ಆಯಾಮಗಳು ಯಾವುದೇ ಉದ್ವೇಗವಿಲ್ಲದೆ ಸರಳವಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತೆ.

ಇಂತಿ
ಅರವಿಂದ