Wednesday, December 16, 2009

ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ

ಚಿಮಾಮಾಂಡಾ ಎನ್‌ಗೋಝಿ ಅದಿಚ್ಯೆಯ ಕಾದಂಬರಿ Half of a Yellow Sun ಬಗ್ಗೆ.

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದೆಲ್ಲ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಅರವತ್ತರಿಂದ ತೊಂಭತ್ತು ವರ್ಷ ಬದುಕಬಹುದಾದ ಮನುಷ್ಯ ನಲವತ್ತಕ್ಕೆಲ್ಲ ನಾನು-ನನ್ನದು ಎಂಬ ವ್ಯಾಮೋಹದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತಾನೆ. ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ, ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳು, ನನ್ನ ಮನೆ, ನನ್ನ ಕಾರು ಇತ್ಯಾದಿ. ಮೋಹ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ ಇದನ್ನು. ಅಷ್ಟು ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನವಿಲ್ಲ ಇದಕ್ಕೆ. ಶಾಶ್ವತವಾದ ನೆಮ್ಮದಿಗಾಗಿ ನಿಮ್ಮದನ್ನೆಲ್ಲವನ್ನೂ ದಾನ ಮಾಡಿ, ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ತಣ್ಣಗೆ ಕೂತು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿ ಎಂದು ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಬೋರ್ಡು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಕುಳಿತ ಕಾವಿಧಾರಿಗಳು, ಸಂತರು ಇಂಥವರನ್ನು ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೆ ಅಂಥವರ ಹಿಂದೆ ಹೋದವರನ್ನು ಬಿಡಿ, ಅವರಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಶಾಂತಿಯಿರಲಿ!

ಇನ್ನೊಂದು ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ದೇಶ, ನನ್ನ ಭಾಷೆ, ನನ್ನ ಜನ, ನನ್ನ ಜಾತಿ-ಧರ್ಮದವರು ಇತ್ಯಾದಿ ಎಲ್ಲ ಇದೆ. ದೇಶ ಪ್ರೇಮ, ಅಭಿಮಾನ ಎಂದೆಲ್ಲ ಕರೆಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಇದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಇದೆ.

ಆದರೆ ಹೊರಗೆ ನಿಂತು ನೋಡಿದರೆ ಸರಳವಾಗಿ ನಮ್ಮ ದೇಶ, ಭಾಷೆ, ಜಾತಿ-ಧರ್ಮ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದು ಆಕಸ್ಮಿಕವಷ್ಟೇ. ಯಾವುದನ್ನೂ ನಾವು ಹುಟ್ಟುವ ಮೊದಲೇ application ಹಾಕಿ, allot ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಲ್ಲ. ಆದರೂ ಇಂಥದ್ದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಜನ್ಮ ಜನ್ಮಾಂತರದ ಪೂರ್ವಾರ್ಜಿತ ಪಾಪಕರ್ಮಗಳೂ, ಪುಣ್ಯಕಾರ್ಯಗಳೂ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಕಾರ್ಯ-ಕಾರಣ ಸಂಬಂಧ ಇದ್ದೇ ಇದೆ ಎನ್ನುವ ವಾದವಿದೆ, ಇರಲಿ.

ಚಿತೆಯ ಮೇಲಿಟ್ಟ ಜಡ ಶರೀರ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿದ್ದೇ ಕೊಬ್ಬೆಲ್ಲ ಉರಿದು ಅಸಹ್ಯ ತಲೆ ಬುರುಡೆ, ಅಸ್ಥಿಗಳೆಲ್ಲ ಕಾಣಿಸತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ನರೇಂದ್ರ ಪೈ ಎಂಬ identity ಕೂಡ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ಇನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅದೂ ಬೂದಿಯಾಗಿ ಮಳೆಗೆ ಕೊಚ್ಚೆಯಾಗಿ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲ ದೊಡ್ಡ-ಸಣ್ಣ ಹುಳು ಹುಪ್ಪಟೆಗಳು ಹರಿದಾಡಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಗೊಬ್ಬರವಾಗಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಸಸಿ-ಹುಲ್ಲು ಹುಟ್ಟುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ, ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ. ಜನ್ಮಾಂತರದ ಕನಸು, ನಮ್ಮ ಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಬೇಕಿದ್ದರೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎನ್ನುವುದು ನಿಜ.

ಕೋಮು-ಭಾಷೆ-ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ದ್ವೇಷ, ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಹಿಂಸೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಪ್ರೀತಿ, ಕಾಮ, ಹಣ-ಆಸ್ತಿ, ಹಸಿವು, ಸಣ್ಣತನ, ಔದಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯತನದ ಮಾಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಈ ಕಾದಂಬರಿ, Half of a Yellow Sun.

ಇಡೀ ಕಾದಂಬರಿಯ ನಿರೂಪಣಾ ತಂತ್ರ, ಈ ಕಥಾನಕದ ಹಿಂದಿರುವ ವಾಸ್ತವದ ಕುರಿತು ಕಾದಂಬರಿಕಾರ್ತಿ ನಡೆಸಿರುವ ಸಂಶೋಧನೆ, ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಶೈಲಿಗಳ ಸೊಗಸು - ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಹೊಗಳಬಹುದು. ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಸರ್ವಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಅದೆಲ್ಲದರ ಹಂಗೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಅದ್ಯಾವುದೂ ಅಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ. ಯುದ್ಧ, ಅದರ ಕ್ರೂರ ಮುಖ, ಹಿಂಸೆ, ಅತ್ಯಾಚಾರ, ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ- ಪೋಲೀಸ್ ಮತ್ತು ಸೈನ್ಯದ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ಅದು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಹಸಿವು, ವಿಕಾರ, ರೋಗ ಮತ್ತು ಬರದ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಚಿತ್ರಣದ ನೈಜತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೂಡ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ನೆವದಲ್ಲಿ ಕೊರೆಯಬಹುದು. ಅದೆಲ್ಲ ಬೇಡ.

ಇಡೀ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡಿದ್ದು, ಇನ್ನೂ ಮುವ್ವತ್ತರ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ ಈಕೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಾದಂಬರಿಯ ಮಾನವೀಯ ಅಂಶಗಳು. ಈಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಶಕ್ತವಾಗಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಬದುಕಿನ ಕುರಿತ ಗ್ರಹಿಕೆಗಳು. ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬದುಕನ್ನು ಅದರ ದೈನಂದಿನಗಳ ಮೂಲಕ ಹಿಡಿದುಕೊಡುವ ಕಲೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು, ಜೀವನ ಎಂಬ ಗಾಥೆಯನ್ನು ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುವ ಕಲೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು, ಪಾತ್ರಗಳೆಂಬ ಸಜೀವವನ್ನು ಹೌದು ಗೊಳಿಸುವ ಕಲೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಎಂಥವರೂ ಬೆರಗಾಗಬೇಕು. ಬದುಕಿನಿಂದ ಒಬ್ಬ ಲೇಖಕ ತನ್ನ ಕೃತಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಆತ ಒಬ್ಬ ಕುಸುರಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ಎಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ, ಅದರ ವೃತ್ತಿಪರ ನೈಪುಣ್ಯವೇನೆಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಗಮನಿಸುತ್ತ ಹೋದರೆ, ಈ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ್ತಿ ತನ್ನ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಘಟನೆಗಳು, ವಿವರಗಳು, ಸಂಗತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿರುವ ರೀತಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿವೆ.

ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಓದುಗನಾಗಿ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಓದು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ತಲ್ಲಣಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಹಲವು ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಉಗ್ವು ಬುಡಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದವನು. ಶಿಷ್ಟ ಸುಶಿಕ್ಷಿತ ಕರಿಯ ಜನಾಂಗ ಕೂಡಾ ಇವರನ್ನು ಎರಡನೆಯ ದರ್ಜೆಯ ಪ್ರಜೆಗಳಂತೆ ನಡೆಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಇವರು ನಾಗರೀಕತೆಯಿಂದ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಂತರದಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತ ಬಂದವರು. ಇವನು ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಒಡೆನಿಗ್ಬು ಮನೆಗೆ ಮನೆಗೆಲಸದವನಾಗಿ ಬಂದ ಹೊಸತರಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸುವ, ಅವನಿಗೇ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಹಲವು ತಲ್ಲಣಗಳಲ್ಲೇ ನಮಗೆ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಗ್ರಹಿಕೆಗಳು, ಮಾನವ ಪ್ರೀತಿ, ಜೀವನ ಪ್ರೀತಿಯ ಪರಿಚಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ತನ್ನನ್ನು ಸಾಹ್ ಸಾಹ್ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಕರಿ ಎನ್ನುವ ಮಾಸ್ಟರ್ ಸಹಬಾಳ್ವೆ-ಸಮಾನತೆಗಳ ಆದರ್ಶವನ್ನಿರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವಾತ. ಉಗ್ವುವನ್ನು My Good Man ಎಂದು ಬಾಯ್ತುಂಬಿ ಕರೆಯುವ ಈ ಒಡೆನಿಗ್ಬು ಸರಳ ಮನಸ್ಸಿನ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಮನೋಧರ್ಮದ ಯುವಕ. ಆಗಿನ್ನೂ ಅವಿವಾಹಿತನಾಗಿರುವ ಈತನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಸಂಜೆ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ಸೇರಿ ಪಟ್ಟಾಂಗ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಒಂದು ಬದುಕಿನ ಜೀವಂತಿಕೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಇವರ ಬದುಕು ಏನೆಲ್ಲ ಏರು-ಪೇರುಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಮುಗ್ಗರಿಸಿ ಚಿಂದಿ ಚದುರಿದರೂ ಆಗಾಗ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿಯೇ ಯುಳಿಯುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಚರ್ಚೆ, ವಾದ, ತಮಷೆ, ಖಾನಾ-ಪಾನ ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿದ ಚಿಂತನೆ, ಕವಿತೆ, ರಾಜಕೀಯ ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿದ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಯುವ ಈ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಇದು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಇಂಥಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಉಗ್ವುನಂಥವರು ನಿಧಾನವಾಗಿಯಾದರೂ ಚಿಗುರುವುದು, ಅರಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.

ಈ ಆರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಉಗ್ವು ಒಮ್ಮೆ ತನ್ನ ಮಾಸ್ಟರನ ಸಾಕ್ಸ್‌ಗೂ ಇಸ್ತ್ರಿ ಹಾಕುವ ಉಮೇದಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಅವನಲ್ಲಿ ವಿಪರೀತ ಉದ್ವೇಗ, ಆತಂಕ, ಭಯ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹುಟ್ಟಿಸಿ ತನ್ನ ಕೆಲಸವೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಸಾಹ್ ತನ್ನನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಕ್ಷಮಿಸಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎಂದೆಲ್ಲ ಹೆದರುತ್ತಾನೆ. ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹೋಗುವ ಯಜಮಾನನ ಗಡಿಬಿಡಿ ಉಗ್ವುಗೆ ತನ್ನ ಮೇಲಿನ ಸಿಟ್ಟೋ, ತಿರಸ್ಕಾರವೊ ಅರ್ಥವಾಗದೆ ತೊಳಲಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಗೆ ಅವನಿಗೆ ಅರಿಗ್ಬೆ ಎಂಬ ಸೊಪ್ಪಿನ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ವ್ಯಗ್ರಗೊಂಡ ಮನುಷ್ಯನ ಹೃದಯವನ್ನು ಮೃದುಗೊಳಿಸುವ ‘ಶಕ್ತಿ’ ಇರುವ ಆ ಸೊಪ್ಪಿಗಾಗಿ ಹಿತ್ತಲು, ಹಾದಿ ಬೀದಿ ಎಲ್ಲ ಸುತ್ತಿ ಕೊನೆಗೂ ಅದನ್ನು ತಂದು ಅಕ್ಕಿ ತೊಳೆದು ಅದರ ಪಳದಿ ಮಾಡಿಟ್ಟು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆ ಸಾಕ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರಾ ದುಡಿಯುತ್ತೇನೆ, ಅದರ ಬೆಲೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ, ಹೊಸ ಜೋಡಿ ಸಾಕ್ಸ್ ತಂದುಕೊಡುತ್ತೇನೆ, ಕೆಲಸದಿಂದ ಮಾತ್ರ ತೆಗೆಯಬೇಡಿ ಸಾಹ್! ಆ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಉಗ್ವುಗೆ ಅದೇ ಮುಖ್ಯ, ಅದೇ ಜೀವನ!

ಸಾಕ್ಸ್ ಸುಟ್ಟು ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಮಾಸ್ಟರನ ಔದಾರ್ಯವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ವಿಚಿತ್ರ ತಲ್ಲಣಕ್ಕೆ ಉಗ್ವು ಒಳಗಾದಂತೆಯೇ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿ ಪಾತ್ರವೂ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಗಳ ತಿಕ್ಕಾಟಕ್ಕೆ, ಯಾವುದನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದೆಂದು ಅಂತರ್ಯ ಹೇಳುತ್ತಿರುತ್ತದೋ ಅದನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭೀತಿಗೆ, ಆತಂಕಕ್ಕೆ, ಅನಿವಾರ್ಯಕ್ಕೆ, ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಗಳು ನಿಂತ ನೆಲೆಯನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಘಟನೆಗಳು, ಆಕಸ್ಮಿಕಗಳು ಅವರ ಬದುಕನ್ನು, ಬದುಕುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸವಾಲಿಗೊಡ್ಡುತ್ತವೆ. ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ನಗಣ್ಯವಾಗಬಹುದಾದ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು, ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಆ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅಷ್ಟೇ ತುರ್ತಿನವು, ಮಹತ್ವದವು. ಅದು ಅವಳಿ ಸಹೋದರಿಯರಾದ ಓಲಾನಾ-ಕೈನೀನೆಯರ ನಡುವಿನ ಲವ್-ಹೇಟ್ ಸಂಬಂಧವಿರಬಹುದು, ಓಲಾನಾ-ಒಡೆನಿಗ್ಬು ನಡುವಿನ ಪ್ರೇಮ-ಪ್ರೀತಿ-ಪ್ರಣಯದ ಸಂಬಂಧವಿರಬಹುದು, ಓಲಾನಾ ಮತ್ತು ಒಡೆನಿಗ್ಬು ತಾಯಿಯ ನಡುವಿನ ಶೀತಲ-ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಮರದ ಸಂಬಂಧವಿರಬಹುದು, ರಿಚರ್ಡ್-ಒಡೆನಿಗ್ಬು ನಡುವಿನ ಪತಿ-ಪತ್ನಿ ಔರ್ ವೋ ವಿದ್ಯಮಾನ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಸಂಬಂಧವೇ ಇರಬಹುದು, ರಿಚರ್ಡ್-ಕೈನೀನೆ ನಡುವಿನ ವಿಲಕ್ಷಣ ಪ್ರೇಮದ ಸಂಬಂಧವಿರಬಹುದು, ರಿಚರ್ಡ್-ಸೂಸಾನ್ ಸಂಬಂಧವಿರಬಹುದು, ಓಲಾನಾ- ‘ಫ್ಲ್ಯಾಶ್ ಬ್ಯಾಕ್‌ನ ಹೀರೋ’ ಮಹಮ್ಮದ್‌ರ ಸಂಬಂಧ ಇರಬಹುದು. ಈ ಎಲ್ಲ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದ ಸಂಬಂಧಗಳೇ, ಆಳವಾದ ಸಂವೇದನೆಗಳಿರುವ ಸಂಬಂಧಗಳೇ ಎನ್ನುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಆದರೆ ಇವು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುವ ಅಹಿತಕರ, ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ಅಯಾಚಿತ ಘಟನೆಗಳು ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿರುತ್ತ ಅವನ್ನು ಲೆಟ್ ಗೋ ಎಂದು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವಂತಿಲ್ಲದಿರುವುದೂ ಮುಖ್ಯವೇ. ಆದರೆ ಈ ಅಗ್ನಿಕುಂಡವನ್ನು ಸಂಬಂಧದ ನಿರಂತರತೆ, ಸಂವೇದನೆಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಆಳ ಹಾಯುವುದು ಬಹಳ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಈ ತಲ್ಲಣಗಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡುತ್ತವೆ, ನಮ್ಮಲ್ಲೂ ತಲ್ಲಣಗಳನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕಾದಂಬರಿಯ ಹರಹು ಸಾಕಷ್ಟು ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಈ ತಲ್ಲಣಗಳನ್ನು ಬದುಕು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಚಿತ್ರ ನಮಗೆ ದೊರೆತು ಬದುಕಿನ ಹೊಸ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು, ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಕಾಣಿಸಿ ನಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನೂ ಸಂಪನ್ನಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಬಹುಷಃ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಉಪಕಾರ ಇದೇ.

ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಯಾಗಿ ಮುಖ್ಯವಾಗುವುದು ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಈ ತಲ್ಲಣಗಳನ್ನು ಬದುಕಿನ ಪಲ್ಲಟಗಳೊಂದಿಗೇ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಡುವ ಬಗೆಯಿಂದ. ಅವಳಿಗಳಾದ ಓಲಾನಾ ಮತ್ತು ಕೈನೀನೆಯರ ನಡುವೆ ಈರ್ಷ್ಯೆ, ಜಿದ್ದು, ಪ್ರೀತಿ ಎಲ್ಲವೂ ಇದೆ. ಈ ಸಂಬಂಧ ತನ್ನ ಆಂತರ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾದ ಸಂವೇದನೆಗಳುಳ್ಳದ್ದೇ. ತೀರ ನಾಜೂಕಿನದ್ದಾದ ಈ ಸಹೋದರಿಯರ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಎರಡು ಸ್ತರದ ಸತ್ಯಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಬಿಟ್ಟಿರಲಾರದ ಎರಡು ದೇಹ, ಒಂದೇ ಪ್ರಾಣ ಎನ್ನುವಷ್ಟು ಆಳವಾದ (ಅವರು ಅವಳಿಗಳಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮೆಯಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ!) ಸಂಬಂಧ ಇರುವುದರ ಸತ್ಯ. ಇನ್ನೊಂದು ಬಾಹ್ಯವಾದ, ಪ್ರೀತಿ-ದ್ವೇಷ ಎರಡೂ ಇರುವ ಬದುಕಿನ ಸವಾಲು ಗಳ ಎದುರು ನಿಲ್ಲುವ ಬಹಳ ತೊಡಕಿನ ಸತ್ಯ. ಈ ಎರಡು ಸತ್ಯಗಳ ಎರಡು ಸ್ತರದ ಸಂಬಂಧ ಕಾದಂಬರಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಕೌತುಕ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಓಲಾನಾ ಸುಂದರಿ. ಎಂಥವರನ್ನೂ ಸೆಳೆಯಬಲ್ಲ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ನಿಗ್ಧ ಮುಖಭಾವ ಅವಳದ್ದು. ವಿದ್ಯೆ, ನಾಜೂಕುತನ ಎಲ್ಲವೂ ಇರುವ ಅವಳು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಕೈನೀನೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಒಂದಿಂಚು ಮುಂದೆಯೇ ಇರುವಂತೆ ಕಾಣುವುದು ಸಹಜ ಮತ್ತು ಸತ್ಯ. ಇದು ಕೈನೀನೆಗೂ ಗೊತ್ತು. ಕೈನೀನೆ ಕಪ್ಪು, ಚಪ್ಪಟೆ ಎದೆಯವಳು, ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಗಂಡಸಿನ ಹಾಗೆ. ಆಕರ್ಷಣೆ ಅವಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಇದೆ, ಸುತ್ತಲಿನ ಜನರಲ್ಲಿ. ಆದರೆ ಅದು ಓಲಾನಾ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮಂಕಾಗಿದೆಯೇನೊ. ಚುಂಬಕವಲ್ಲ ಅದು. ಹಾಗಾಗಿ ಇವರ ಶ್ರೀಮಂತ ಅಪ್ಪ ತನಗೆ ಬೇಕಾದ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟುಗಳಿಗೆ ಸರಕಾರೀ ಯಂತ್ರದ, ಮಂತ್ರಿವರ್ಯರ ಮರ್ಜಿ ಹಿಡಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಮಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಕೂಡ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭ, ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಒದಗಿದಾಗಲೆಲ್ಲ ಓಲಾನಾ ಕೊಂಚ ಉದಾರಿಯಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ, ಕೈನೀನೆಯಲ್ಲ. ಆಗ ಕೈನೀನೆಗೆ ಹೊಟ್ಟೆಯುರಿಯುತ್ತದೆ, ಓಲಾನಾಗೆ ಮೈಯುರಿಯುತ್ತದೆ. ಆಸ್ತಿಯ ಮಾತು ಬಂದಾಗಲೂ ಇದೇ ರೀತಿ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಓಲಾನಾ ಆಯ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲದ ‘ರೆವಲ್ಯೂಷನರಿ ಆದರ್ಶವಾದಿ’ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಒಡೆನಿಗ್ಬುವನ್ನು. ಕೈನೀನೆ ಕಟುವಾದ ನೇರಮಾತಿನವಳು. ಆದರೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ನುಡಿಯುತ್ತಾಳೆ. ಕೃತ್ರಿಮ-ನಾಟಕ ಅವಳ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದು ಅವಳ ದೊಡ್ಡತನ ಮತ್ತು ದಡ್ಡತನ ಕೂಡಾ. ದುರಂತವೂ ಆಗುವುದು ವಿಧಿಯ ವ್ಯಂಗ್ಯ.

ಒಂದು ಮಡಿವಂತಿಕೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಂಡತಿ, ಪ್ರಿಯತಮೆ ಇರುತ್ತ ಬೇರೊಂದು ಹೆಣ್ಣಿನೊಂದಿಗೆ ಮಲಗುವುದು ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಮುರಿದಂತೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವಲ್ಲಿ ಓಲಾನಾ ಮತ್ತು ಕೈನೀನೆ ನಡುವೆ ಇರುವ ಸಮಾನ ಮನಸ್ಕತೆ ಮತ್ತು ವೈರುಧ್ಯ ಕುತೂಹಲಕರ. ‘ಅವನ ಕಪಾಳಕ್ಕೊಂದು ಬಿಗಿದು ಕೇಳು, ಆಗ ಸತ್ಯ ಬರುತ್ತದೆ’ ಎನ್ನುವ ಕೈನೀನೆ ಅಚ್ಚರಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವಾಗಲೇ, ಓಲಾನಾಳಂಥವಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುವಂತೆ ಕಾಣುವ ಅವಳ ಈ ನಿಲುವು ಸ್ವಂತಕ್ಕೆ ಅಷ್ಟು ನಿಷ್ಠುರವಾಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ಪ್ರೇಮ-ಪ್ರೀತಿ-ಕಾಮದ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅವಳಿ ಓಲಾನಾ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಗೌರವವೇ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಒಂದೇ ಒಂದು ಸಲ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕವನ್ನು ಮೀರಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲೇನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಸಂಗತಿಗಳೇ ಮುಖ್ಯವಾಗುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಓಲಾನಾ ಮತ್ತು ಒಡೆನಿಗ್ಬು ಇಬ್ಬರೂ ಮಾಡಿದ ‘ಹಾದರ’ವನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಬಲ್ಲವರು. ಆದರೆ ಕೈನೀನೆಯ ನಿಲುವು ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಮೀರಿದ್ದು. ತನ್ನವನಾದ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ತನಗೆ ಬೇಕಾದವನೇ ಆಗಿರುವ ರಿಚರ್ಡ್ ಯಾರ ಜೊತೆ ಮಲಗಿದ್ದರೂ ಸಹಿಸಬಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕ್ಷಮಿಸಬಲ್ಲ ಕೈನೀನೆ ಅವನು ಓಲಾನಾ ಜೊತೆ ಮಲಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನೇ ನೀಡುವವಳು, ಕ್ಷಮೆಗೆ ಮೀರಿದ್ದು ಅದು ಅವಳಿಗೆ! ಇದು ರಿಚರ್ಡ್ - ಓಲಾನಾ ಸಂಬಂಧಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕೈನೀನೆ-ಓಲಾನಾ ಸಂಬಂಧದ ಮೇಲೆಯೇ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಹುಟ್ಟಾ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಲ್ಲದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಜೆ ರಿಚರ್ಡ್‌ನ ನಿಲುವು ಇನ್ನೂ ಕುತೂಹಲಕರ. ಕೈನೀನೆ ಇಹವನ್ನು ತೊರೆದ ಮೇಲೂ ಅವನು ಮಧು - ಕೈನೀನೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕೆದಕುವವನು. ಮಧು ಮೇಲೆಯೇ ಕೈ ಮಾಡುವವನು. ಆದರೆ ಅದು ಬರೇ ಸಂಬಂಧ ಇದ್ದುದಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ಈ ನೋವು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಎಲ್ಲದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆಳವಾದದ್ದು. ಅದರಲ್ಲಿ ದ್ರೋಹ-ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಬರೇ ಪಡೆದುಕೊಂಡು (ದೋಚಿ) ಹಿಂದಕ್ಕೆ ನೀಡಬೇಕಾದಷ್ಟನ್ನು ನೀಡದೇ ಮಾಡುವ ಮೋಸದ ಅರಿವು ಹುಟ್ಟಿಸಿದ ನೋವಿದೆ. ಕೈನೀನೆಗೆ ಮಧುವಿನಿಂದಾದ ಅನ್ಯಾಯದ ಅರಿವು ಹುಟ್ಟಿಸಿದ ನೋವಿದು. ಈ ನೋವು ಉದ್ದೀಪಿಸಿದ ಹಲ್ಲೆ ಅದು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿಯೂ ಕೈನೀನೆಯಂತೆ ಮತ್ತೆ ಪೆಟ್ಟು ತಿನ್ನುವುದು ರಿಚರ್ಡನೇ ಎನ್ನುವುದು ಕ್ರೂರ ಸತ್ಯ. ಒಡೆನಿಗ್ಬು ರಿಚರ್ಡ್ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಕೂಗಾಡಿ ಬರುವುದನ್ನು ಕೂಡ ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ಮುಂದೆ ಸ್ವತಃ ಒಡೆನಿಗ್ಬು ಓಲಾನ ಬಳಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, ಸಿಟ್ಟು ಇದ್ದಿದ್ದು ಓಲಾನಾ ಮೇಲೇನೆ. ಆದರೆ ಅದು ವ್ಯಕ್ತವಾದದ್ದು ರಿಚರ್ಡ್ ಮೇಲೆ! ಪ್ರೀತಿಯೇ!!

ಇದೆಲ್ಲದರಾಚೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಡೆನಿಗ್ಬುವಿನ ತಾಯಿ ಓಲಾನಾ ಇಲ್ಲದಾಗ ಅಮಲಾ ಎಂಬ ಒಬ್ಬ ಅಸಹಾಯಕ ಹಳ್ಳಿ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಹಾದಿ ತಪ್ಪಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುವುದು, ಓಲಾನಾ ಬಂಜೆ, ತನ್ನ ಮಗನ ಸಂತಾನವನ್ನು ಹೊರಲಾರದವಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ ತೋರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಸಾಧಿಸಿಯೇ ಮಗನನ್ನು ಅವಳ ಮಾಯಕ ಸೆಳೆತದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿ ಮುಕ್ತನನ್ನಾಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು ವಿಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಮಾಟ-ಮಂತ್ರ-ಮದ್ದು-ಹೆಣ್ಣು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಳಸುವ ಆ ತಾಯಿಯ ದುಷ್ಟ ಹುನ್ನಾರದ ಆಳದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಮಗನ ಮೇಲಿನ ಅತಿಯಾದ ಪ್ರೀತಿಯೇ. ಆದರೆ ಇದು ಓಲಾನಾಗೂ, ಒಡೆನಿಗ್ಬುವಿಗೂ ತಟ್ಟುವುದು ಆಕೆಯ ಸಾವಿನ ವಿಲಕ್ಷಣ ವಿದ್ಯಮಾನದಲ್ಲಿ. ಅಮಲಾ ಬಸುರಿಯಾಗಿ ಆ ಮಗು ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯಾದಾಗ, ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿಯ ವರೆಗೂ ಆ ತಾಯಿ ಒಬ್ಬ ದುಷ್ಟ ಖಳನಾಯಕಿಯೇ! ಹಾಗೆ ಈ ಹುನ್ನಾರದಿಂದ ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಓಲಾನಾಳ ಸಂವೇದನೆಗಳಿಗಾದ ದೊಡ್ಡ ಪೆಟ್ಟಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ತಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಓಲಾನ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯಕರನ ಸಡಿಲ ನೈತಿಕ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟು ಮನೆಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ, ಬೇರೆಯೇ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾಳೆ. ಇದು ಆ ತಾಯಿಯ ಯಶಸ್ಸೋ, ಒಡೆನಿಗ್ಬುವಿನ ದುರಂತವೋ, ಮನೆಯವರೆಲ್ಲರ ವಿರೋಧದ ನಡುವೆಯೂ ಇಂಥವನ ಹಿಂದೆ ಬಂದ ಓಲಾನಾಳ ಸೋಲೋ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲವೂ.

ಮುಂದೆ ಓಲಾನಾ ಏನು ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ ಎನ್ನುವುದು ಬಹು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ವಿದ್ಯಮಾನ. ಅವಳ ಮನಸ್ಸು ಛಿದ್ರಗೊಂಡು ಒಂಥರಾ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಬದುಕುವ ಓಲಾನಾ ಮಾಡಿದ್ದು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾದ ನಡೆಯೇ ಅಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ನಮ್ಮ ನಿಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನ ನಿಷ್ಠುರತೆ ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾದರವನ್ನು ಹಾದರ ಎಂದೂ, ಪತನವನ್ನು ಪತನವೆಂದೂ ಅದು ದಾಖಲಿಸುವಂತೆ ಸಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಸಂಬಂಧದ ಬದ್ಧತೆ-ನಿಷ್ಠೆ ಅಥವಾ ಅದರ ಜವಾಬ್ದಾರಿತನಕ್ಕೆ ಒಡೆನಿಗ್ಬು ನೀಡಿದ ಏಟಿಗೆ ಓಲಾನಾ ಪ್ರತಿಯೇಟು ನೀಡಿಯೇ ಬದುಕಿನ ಕ್ಷಣಭಂಗುರ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು, ಅಯಾಚಿತಕ್ಕೆ ಮನುಷ್ಯ ಬಲಿಯಾಗುವ ಚೋದ್ಯವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆಯೋ, ಅಥವಾ ಸುಪ್ತವಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೇಟು ನೀಡಲು ಹೊರಟಿದ್ದೇ ಅವಳಲ್ಲಿ ಪಾಪಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿ ಒಡೆನಿಗ್ಬುವನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸುವ ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷಿಸುವ ಮೇಲಂತಸ್ತನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟು ಅವನೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಸಮಾನ ಪಾತಳಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅವಳು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೋ ಅಥವಾ ಈ ಎರಡೂ ಸತ್ಯವಾಗಿರದೆ ಬರಿದೇ ಓಲಾನಾಗೆ ಒಡೆನಿಗ್ಬು ಮತ್ತು ಒಡೆನಿಗ್ಬುವಿಗೆ ಓಲಾನಾ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿರುವುದರ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಎಂದರೆ ಮೂರೂ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ತೆರೆದೇ ಇವೆ!

ತನ್ನನ್ನು ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಸಹೋದರಿ ಕೈನೀನೆಯ ಪ್ರಿಯಕರ ರಿಚರ್ಡ್ ಜೊತೆ ಮಲಗಿದ್ದು ಒಂದು ಯೋಜಿತ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಸ್ವತಃ ರಿಚರ್ಡ್‌ಗೇ ಗೊತ್ತು. ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಯಾವನೇ ಗಂಡಸು ಆಗಿದ್ದರೂ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು ಎನ್ನುವ ಅವನ ಯೋಚನೆ ಸರಿಯಾಗಿಯೇ ಇದೆ. ಮತ್ತು, ಹಾಗೆ ಮಾಡಿ ಒಡೆನಿಗ್ಬುವನ್ನು ಅಥವಾ ಕೈನೀನೆಯನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸ ಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶ ಕೂಡ ಓಲಾನಾಗೆ ಇದ್ದಿರಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಸತ್ಯ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಮೊದಲಿಗೆ ಅವಳಿದನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ, ಒಡೆನಿಗ್ಬುವಿನಿಂದಲೂ, ಮುಚ್ಚಿಡಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಒಡೆನಿಗ್ಬು ಮತ್ತು ಅವಳು ಒಂದಾದ ಮೇಲೆ ಅವಳೇ ಒಡೆನಿಗ್ಬುವಿನ ಬಳಿ ಇದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ! ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಬಂಧ ಸುಳ್ಳುಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲುವುದು ಹೇಗೆ ಅಸಾಧ್ಯ ಎನ್ನುವುದರ ಅರಿವಿದ್ದವರಿಗಷ್ಟೇ ಅರ್ಥವಾಗುವ ಸತ್ಯಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಕೈನೀನೆಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಸದಾ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಮುಚ್ಚಿಡಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುವ ಓಲಾನಾಗೆ ಅದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದರೆ ಓಲಾನಾ ತರವೇ ರಿಚರ್ಡ್ ಕೈನೀನೆಯ ಬಳಿ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಲಾರ ಎನ್ನುವುದರಿಂದಲೇ. ಈ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮತ್ತು ಸುಪ್ತ ಮನಸ್ಸಿನ ತಲ್ಲಣದ ಪದರ ಪದರಗಳನ್ನೂ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವಂಥವು. ಕಾದಂಬರಿ ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಹಿಡಿದಿಡುವ ಪರಿ ಕೂಡಾ ಅಷ್ಟೇ ನವಿರು ನವಿರಾಗಿದೆ.

ಕೈನೀನೆಯ ಸಿಟ್ಟು, ಅಸಹಾಯಕತೆ, ಓಲಾನಾಳಂಥ ಸಹೋದರಿ ಆಜನ್ಮ ಸಾಧಿಸಿದ ಮೇಲ್ಗೈ ಕೊನೆಗೆ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯಕರ ರಿಚರ್ಡ್‌ನನ್ನೂ ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳಿಗಾದರೂ ವಶವರ್ತಿಯನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೂ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದೆ ಹುಟ್ಟುವ ಭಾವ - ಇವೆಲ್ಲ ಮಾತಿಗೆ ನಿಲುಕದ್ದು. ಅವಳ ಸೋಲಿನ ಭಾವ ಅವಳನ್ನು ಜೀವಂತ ಹಿಂಡುವ ಬಗೆ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಅವಳು ರಿಚರ್ಡನ ತಪ್ಪಿಗೆ ಕ್ಷಮೆ ನೀಡುವ ಕ್ಷಮಯಾಧರಿತ್ರಿಯಂತೂ ಅಲ್ಲ. ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡುವವಳು ಅವಳು. ಆದರೆ ಯಾವ ಶಿಕ್ಷೆಯೂ ಅವಳಿಗಾದ ಗಾಯವನ್ನು ಮಾಯಿಸಬಹುದಾದ ಶಕ್ತಿ ಪಡೆದಿಲ್ಲ. ಮುಂದೆ ಅವಳು ಯುದ್ಧ ನಿರಾಶ್ರಿತರಿಗಾಗಿಯೇ ನಡೆಸುವ ಕ್ಯಾಂಪಿನಲ್ಲಿ ಪಾದ್ರಿಯೊಬ್ಬ ಅಸಹಾಯ-ಅಪ್ರಾಪ್ತ ಬಾಲೆಯರನ್ನು ಪಡಿತರ ನೀಡುವ ಮೊದಲು ತನ್ನ ಕಾಮುಕ ತೃಷೆ ಹಿಂಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದು ಬಯಲಾದಾಗಲೂ ಕೈನೀನೆ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಅವಳ ಕಣ್ಣೀರಿಗೆ ಅದು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಶಮನ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಹೊಟ್ಟೆಗಿಲ್ಲದೆ ಅರೆ ಬಲಿತ ಪೈರನ್ನೇ ಕದಿಯುವ ಸಿಪಾಯಿಯೊಬ್ಬನನ್ನು ಕ್ಯಾಂಪಿನ ಮಂದಿ ಹಿಡಿದು ಥಳಿಸುವಾಗ ಕೈನೀನೆ ಅವನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾಳೆ. ದವಸವನ್ನೊ ಹಿಟ್ಟನ್ನೋ ಕೊಟ್ಟು ಕಳಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೂ ಅಳುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳಿಗೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವವರು ವೈರಿಗಳೆಂದೋ, ದೇಶೀಯರದ್ದೆ ಸಣ್ಣತನ-ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ಮೋಸ ಕ್ಷಮಾರ್ಹವೆಂದೋ, ಜನರೆಲ್ಲ ಹುಳುಗಳಂತೆ ಸಾಯುತ್ತಿರುವಾಗ ‘ಹೇಗಾದರೂ’ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಬದುಕಬೇಕೆಂದೋ ಅನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಾವು ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗುತ್ತೇವೆ, ಈ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತೇವೆ, cause ಗಾಗಿ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದೆಲ್ಲ ಸೋಗಲಾಡಿತನದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಈ ಪಾತ್ರವೇ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಕಾದಂಬರಿ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಬಹುಕಾಲ ಕಾಡುತ್ತ ಉಳಿಯುವುದು. ಅದು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಆಪ್ತವಾಗುವ ಉಗ್ವು, ಒಡೆನಿಗ್ಬು ಅಲ್ಲ. ಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಬಿಡುವ ಸುಂದರಿ ಓಲಾನಾ ಅಲ್ಲ. ಪೇಲವ ಪಾತ್ರವಾದರೂ ಏನೋ ಆಪ್ತ ಭಾವ ಮೂಡಿಸುವ ರಿಚರ್ಡ್ ಅಲ್ಲ. ಕೈನೀನೆ. ಈ ಬರಹದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ‘ನಾನು’ ಮತ್ತು ‘ಸಾವು’ ಕುರಿತ ಯೋಚನೆಗಳನ್ನು ಉದ್ದೀಪಿಸುವುದು ಈ ಕೈನೀನೆಯೇ. ಅವಳದ್ದೇನಿದ್ದರೂ ಕ್ರಿಯೆ. ಮಾತುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲ. ತತ್‌ಕ್ಷಣದ ಮಾತು-ಕ್ರಿಯೆ ಅವಳ ಶೈಲಿ. ಅಂದರೆ ಅದು ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅಷ್ಟೆ. ತಾನು ಅಸಾಮಾನ್ಯೆ ಎಂಬ ಭ್ರಮೆಯಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಪ್ರಾಣ ಅಮೂಲ್ಯ ಎಂಬ ವ್ಯಾಮೋಹ ಕೂಡ ಅವಳಿಗಿಲ್ಲ - ಇರುವೆಗಳಂತೆ ಮಂದಿ ಸಾಯುತ್ತಿರುವ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಂಥ ವ್ಯಾಮೋಹಕ್ಕೆ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಅವಳ ನಿಲುವು. ಅವಳು ಬದುಕಿನ ಸವಾಲಿಗೆ ಸಿದ್ಧ; ಸಾವಿನ ಅನಿವಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಬದ್ಧ.

ಒಮ್ಮೆ ಉಗ್ವು, ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಒಡೆನಿಗ್ಬು, ಮತ್ತೆ ಓಲಾನಾ, ಇನ್ನೆಲ್ಲೊ ಕೈನೀನೆ, ಅಲ್ಲಿ ರಿಚರ್ಡ್, ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ಯಾರೋ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬಿಡುವ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಓಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರತೀ ಪಾತ್ರಕ್ಕೂ ಸಿಕ್ಕ ಪೋಷಣೆ, ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಸಂತುಲಿತ ರೀತಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ.

ಒಡೆನಿಗ್ಬುವನ್ನೇ ನೋಡಿ. ಈತನ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ನಿಲುವು, ಆದರ್ಶ, ಸಮಾಜ ಸೇವೆ, ತ್ಯಾಗ, ಓಲಾನಾ ಮೇಲಿನ ಎಣೆಯಿಲ್ಲದ ಪ್ರೀತಿ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೆಡೆ ಇರುತ್ತ ವೈರುಧ್ಯಗಳಿಗೆ ಕೊರತೆಯಿಲ್ಲದ ಪಾತ್ರವಿದು. ಅಮಲಾ ಜೊತೆ ಅಮಲಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಚಾತುರ್ಯ ಬದುಕಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಏಟಿನಿಂದ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕೊದಲೇ ಅಲೀಸಳ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಜಾರುತ್ತಾನೆ. ಅದೂ ಎಂಥ ದರಿದ್ರ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ!

ಹೊಟ್ಟೆ ಬಟ್ಟೆಗಿಲ್ಲದ, ಸರಿಯಾದ ಸೂರಿಲ್ಲದ ಕೊಂಪೆಯಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ನಿರಾಶ್ರಿತರ ನಡುವೆ ಯುದ್ಧ ನಿಲ್ಲುವುದನ್ನೊ, ಗೆಲುವನ್ನೊ ಸ್ಪಷ್ಟವಿಲ್ಲದ ಹಾಗೆ ಸದ್ಯದ ನರಕಯಾತನೆಯ ‘ಕೊನೆ’ಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ಬದುಕುವಾಗ ಆದರ್ಶಗಳೆಲ್ಲ ಮಣ್ಣುತಿನ್ನುವ ಹಂತವದು. ಆದರೂ ಒಡೆನಿಗ್ಬುವಿನ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಅದಿದೆ. ಅವನು ಕೊನೆಗೂ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಇಝೆಕಾನನ್ನು ಕಂಡು ತನ್ನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಉತ್ತಮ ಪಡಿಸುವಂತೆ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಮಂದಿ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಬಟ್ಟೆಗೆ ಇಲ್ಲದೆ ರೋಗದಿಂದ ಸಾಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಈ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಪತ್ನಿ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ರೀತಿ ಎಂಥವರಲ್ಲೂ ಅಸಹ್ಯ ಹುಟ್ಟಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಒಡೆನಿಗ್ಬುಗೆ ಅದು ಗೊತ್ತಿದೆ. ಸ್ವದೇಶಿ ಸೈನಿಕರೂ, ಆಹಾರ ವಿತರಕರೂ ವೈರಿಗಳಂತೆ, ಭ್ರಷ್ಟರಂತೆ, ಕ್ರೂರಿಗಳಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕುವ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಹಣವನ್ನೂ ಹೆಂಡತಿ, ಪುಟ್ಟ ಮಗು ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಉಗ್ಬು ಎಲ್ಲರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇರುವಾಗಲೂ ಕೀಳ್ದರ್ಜೆಯ ಮದ್ಯಕ್ಕೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಅವನು. ಬದುಕು ಭರವಸೆಯನ್ನೇ ಕಸಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಮನೋಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾನವನು. ಗಡಂಗಿನಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಸಾಲ ಬೇರೆ ಇದೆ! ಎಲ್ಲರೂ ಮೂಳೆ ಚಕ್ಕಳಗಳಾಗಿ ನೀರು ಕುಡಿದು ದಿನತಳ್ಳುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ದೇಹವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ದಫನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಕೂಡ ತನ್ನಿಂದಾಗಲಿಲ್ಲ, ತಾಯಿಗೆ ತಕ್ಕ ಮಗನಾಗುವುದು ತನಗಾಗಲಿಲ್ಲ, ಅವಳಿಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕಾದುದನ್ನೂ ಸಲ್ಲಿಸಲಿಲ್ಲ ಎಂದೆಲ್ಲ ಕೊರಗುತ್ತ ಮನೋವೇದನೆ ಅನುಭವಿಸುವ ಒಡೆನಿಗ್ಬು ಅದನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದು ಓಲಾನಾ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ಬಗೆಯ ತಿರಸ್ಕಾರವಾಗಿ! ಅದು ತಾಯಿಯ ಆಸೆಯಾಗಿತ್ತಲ್ಲವೆ! ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನದೊಂದು ಹಾದರ, ಈ ಸಂಸಾರದ್ದೊಂದು ವೈಮನಸ್ಸು.

ಓಲಾನಾ-ಒಡೆನಿಗ್ಬು ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ, ಪ್ರೀತಿ-ಭಾವುಕ ಅವಲಂಬನೆ, ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಹಾದು ಹೋಗುವ ಅಗ್ನಿಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಮನುಷ್ಯ ಏನೆಂದು ಅರ್ಥವಾಗಬೇಕಿದೆ. ಪ್ರೀತಿ ಏನೆಂದು ಅರ್ಥವಾಗಬೇಕಿದೆ. ಅವನ ಬದುಕು ಹೇಗೆ ಒಂದು ಸಮುದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆದು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ, ಅರಳುತ್ತದೆ, ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಅಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಕಾಣಬೇಕಿದೆ. ಕಾದಂಬರಿಯ ಒಂದಾನೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಮೌಲ್ಯ ಈ ಸ್ತರದ್ದು.

ಸೈನಿಕ ಕ್ಯಾಂಪಿನ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ವಿಜಯೋತ್ಸವದ ರಾತ್ರಿ ಒಂದು ವೈನ್‌ಬಾರಿನಲ್ಲಿ ಉಗ್ವು ಮತ್ತು ಅವನ ಸೈನಿಕ ಗೆಳೆಯರು ಬಾರ್ ಹುಡುಗಿಯ ಒಣ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ನಡೆಸುವ ಅಮಾನುಷವೂ, ಅಸಹ್ಯವೂ ಆದ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಕೂಡ ಈ ಬಗೆಯ ತಲ್ಲಣಗಳನ್ನೇ ನಮ್ಮೆದೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಎಂಥ ಉದಾರಿಯೂ ಎಷ್ಟು ನೀಚನೂ ಆಗಬಲ್ಲ ಒಂದು ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತನ್ನಲ್ಲೇ ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಮನುಷ್ಯ ಎಂದು ಲಂಕೇಶ್ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಮಾತು ಇಲ್ಲಿಯೂ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಉಗ್ವುವನ್ನು ಅವನ ಶೇಷಾಯುಷ್ಯ ಪೂರ್ತಿ ಕಾಡುತ್ತಲೇ ಉಳಿಯುವ ಆ ಹುಡುಗಿಯ ಮುಖಭಾವದಲ್ಲಿದ್ದ ತಣ್ಣಗಿನ ದ್ವೇಷ ತುಂಬಿದ ತಿರಸ್ಕಾರ ಬಹಳ ಧ್ವನಿಪೂರ್ಣ. ಅದರಾಚೆ ಏನು ಮಾಡಿದ್ದರೂ ಅವಳ ಹೆಣ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ತನ್ನದೇ ಪ್ರೇಯಸಿ ಒಬ್ಬ ಸೈನಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಯ ದೇಹದ ಹಸಿವಿಗೆ ಆಗಾಗ ನೈವೇದ್ಯವಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದೇ ಒದ್ದಾಡುವ ಉಗ್ವು ಇದೀಗ ತಾನೇ ನಡೆಸಿದ ರಾಕ್ಷಸೀ ಪಿಪಾಸೆಯ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕ್ಷಮೆಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಂಡು ಆರ್ತನಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ಪರಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಅವನು ಆವತ್ತು ತನ್ನ ಗಂಡಸುತನಕ್ಕೆ ಬಂದ ಸವಾಲನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ನಡೆಸಿದ ದೌರ್ಜನ್ಯವನ್ನು ತಾನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯತಮೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ನಡೆಸಿದಂತೆ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಅವನಿಗೆ ಎಷ್ಟೇ ಪ್ರಯತ್ನ ಪಟ್ಟರೂ ಆ ಬಾರ್ ಹುಡುಗಿಯ ಮುಖ ಚಹರೆ ನೆನಪಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಾಗಲೆಲ್ಲ ಕಾಣುವ ಮುಖ ಪ್ರಿಯತಮೆಯದ್ದು. ಆದರೆ ಆ ಮುಖಭಾವ ಮಾತ್ರ ಅವನಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚೊತ್ತಿ ನಿಂತಿದೆ. ತಿರಸ್ಕಾರ ಮಿಶ್ರಿತ ದ್ವೇಷ! ಹಾಗಾಗಿ ಈಗ ಕ್ಷಮಿಸಬಲ್ಲವಳು ಮತ್ತು ಕ್ಷಮಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮನುಷ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನನ್ನಾಗಿಸಬಲ್ಲವಳು ಅವಳು ಮಾತ್ರ. (ಇನ್ನೊಂದು ಕೈನೀನೆಯ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕುವುದು ಕೂಡ ಸಾಧ್ಯತೆಯಾಗಿ ಉಗ್ವುವಿಗೆ ಗೊತ್ತು, ಪಾದ್ರಿ ಕೈನೀನೆ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಪಾಳಕ್ಕೆ ತಿಂದು ಬಹಿಷ್ಕೃತನಾಗಿದ್ದನ್ನು ಅವನು ಕಂಡಿದ್ದಾನೆ.) ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿನ ಕಠೋರ ವಾಸ್ತವವೆಂದರೆ, ಉಗ್ವುವಿಗೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಅವನ ಪ್ರೇಯಸಿ ಅವರೆಲ್ಲ ಆ ಊರನ್ನು ಬಿಟ್ಟದಿನ ನಡೆದ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿಯಲ್ಲೇ ಸುಟ್ಟು ಹೋಗಿದ್ದ ಸತ್ಯ. ರಿಚರ್ಡ್ ಅದನ್ನು ಉಗ್ವುವಿಗೆ ಹೇಳದಿರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಕೆಲವೊಂದು ತಪ್ಪುಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇನ್ನು ಕೆಲವೊಂದಕ್ಕೆ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡಿದರೂ ತಪ್ಪಿನ ಪರಿಣಾಮ ಶಮನಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.

ಅಮಲಾಗೆ ತನ್ನ ಗಂಡನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಗುವನ್ನು ಎಣೆಯಿಲ್ಲದ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸಲಹುವ ಓಲಾನಾ, ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಸಾವಿಗೆ ತಾನೇ ಕರಗಿ ಕೃಶನಾಗುತ್ತ ಕಳೆದು ಹೋದಂತಿರುವ ಒಡೆನಿಗ್ಬು ಬೇರೆಯೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಾರೆ. ತಾಯಿಯ ಸಾವು ಈ ದಂಪತಿಗಳ ನಡುವೆ ನಿಲ್ಲುವುದು ವಿಚಿತ್ರವೂ ವಿಲಕ್ಷಣವೂ ಆಗಿದ್ದು ಕೆಲವು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಹೊಂದಿದೆ. ಅಲೀಸ್ ಜೊತೆಗಿನ ಒಡೆನಿಗ್ಬುವಿನ ಎರಡನೆಯ ಹಾದರಕ್ಕೆ ಕೂಡಾ ಈ ಮಾತೃ ವಿಯೋಗದ ಸ್ಪರ್ಶವಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದೇ ಆ ತಾಯಿಯಲ್ಲವೆ.

‘ಹೊರಗಿನ’ ಒಂದು ಪಾತ್ರ ತನ್ನ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತೆಂದು ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ್ತಿ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ರಿಚರ್ಡ್‌ನನ್ನು ಸೃಜಿಸಿರುವ ರೀತಿಗೆ ಕಾರಣವನ್ನೂ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈತ ಸೆಮಿ ಆಫ್ರಿಕನ್. ಇಗ್ಬು ಭಾಷೆಯನ್ನೂ ಕಲಿತು ಅಲ್ಲಿನವನೇ ಆಗುವುದಕ್ಕೆ ತನ್ನಿಂದಾದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನೂ ಮಾಡುವ ಈತನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ವಸ್ತು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಕಾಣಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಕಾದಂಬರಿಯ ಆಂತರಿಕ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ಹಂದರದಲ್ಲಿದೆ. ನೈಜೀರಿಯಾ ಮತ್ತು ಬಿಯಾಫ್ರ ನಡುವಿನ ಅಸಮಬಲದ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಒಳಗಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಜಗತ್ತಿನ ಬಲಿಷ್ಠ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸತ್ಯ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳದೇ ಅಥವಾ ಅರಿಯದ ನಾಟಕವಾಡಿ ಎಣ್ಣೆಗಾಗಿ ಆಡಿದ ಹೂಟ, ಈ ಪುಟ್ಟ ನಾಡಿನ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ, ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ರಿಚರ್ಡ್ ಹೇಗೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಒಡೆನಿಗ್ಬು, ಓಲಾನ, ಕೈನೀನೆಯರ ದೃಷ್ಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವುದು ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಶೇಷ ಜಗತ್ತು ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಕಷ್ಟಪಡಲಾರದು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೇ ಮುಖ್ಯ. ರಿಚರ್ಡ್ ತಾನು ಮನಸಾ ದ್ವೇಷಿಸುವ ಮಧು ಮತ್ತು ಅವನ ಹಿಂದಿರುವ ಆಡಳಿತ ಯಂತ್ರ ಯುದ್ಧ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ಇದೇ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದಾಗ ಮೊದಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕಿರುವ ಬೇರೆ ಆಯಾಮಗಳನ್ನೂ, ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನೂ ಅರಿತಾಗ ತನ್ನ ಖುಶಿಗಾಗಿಯೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಒಡೆನಿಗ್ಬು-ಓಲಾನಾ ನಡುವಿನ ಗಾಢ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲದ ರಿಚರ್ಡ್-ಕೈನೀನೆ ಸಂಬಂಧ ಕೂಡಾ ಹಲವು ಇತಿಮಿತಿಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ, ಅನಿವಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಸಂದಿಗ್ಧಗಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡಿರುವಂಥದ್ದು. ಕೈನೀನೆಯ ಒರಟುತನ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಅನಾಕರ್ಷಕ ಸೆಳೆತಗಳು ಹಾಸುಗೆಯಲ್ಲಿ ರಿಚರ್ಡನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿರುವುದು, ಮಧು ಎಂಬ ನೆರಳು ಸದಾ ಕಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ ಇತ್ಯಾದಿ. ಆದರೆ ರಿಚರ್ಡ್ ಕೊಂಚ ಪೇಲವವಾಗಿ ಮೂಡಿದರೂ ಇಡೀ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಅವನ ಪಾತ್ರ ಒದಗಿಸಿದ ಪರಿಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೆ ಅದರದ್ದೇ ಆದ ಮಹತ್ವವಿರುವುದು ನಿಜ.

ನೈಜೀರಿಯಾ - ಬಯಾಫ್ರ ನಡುವೆ ನಡೆದಿರುವುದು ಈಗ ಇತಿಹಾಸ. ಇಡೀ ಅರವತ್ತರ ದಶಕವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡಲು ತನ್ನ ಬಾಹುಗಳನ್ನು ಚಾಚುವ ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಆ ಕಾಲದ ಕ್ರಾಂತಿ-ಯುದ್ಧ-ನಿರಾಶ್ರಿತರ ನೋವು,ಸಂಕಟಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಿ ಈಗಾಗಲೇ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಅನೇಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೋ ಹೇಳುವುದು ನನ್ನಂಥವನಿಗೆ ಕಷ್ಟ. ಆದರೆ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ್ತಿ ಇದನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಶಿಸ್ತು-ಶ್ರದ್ಧೆಗಳಿಂದ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನಾಗಿ ಕಟೆದಿರಿಸಿರುವುದು ಸತ್ಯ. 1977ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಚಿಮಾಮಾಂಡ ಅದಿಚ್ಯೆ ಎನ್‌ಗೋಝಿ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು 2007ರಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ ಮುವ್ವತ್ತರ ಹರಯದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದರೆಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಚರಿತ್ರೆ, ಇತಿಹಾಸ, ಯುದ್ಧ, ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದರ್ಶಿ ಘಟನೆಗಳು - ಈ ಎಲ್ಲದರಾಚೆ ಈಕೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯರು, ಅವರ ಜೀವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಇಡೀ ಕೃತಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಬಿಡುವ ಒಂದು ಜಗತ್ತು - ಕೃತಿಯ ಯಶಸ್ಸಿನ ಮಾನದಂಡದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ದಿಗ್ಗಜರು ಸೃಜಿಸಿದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೆ ನೆನೆಯುತ್ತ ಹೋದರೆ ಚಿತ್ತಾಲರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯ, ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯ, ರಾಘವೇಂದ್ರ ಪಾಟೀಲರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯ, ತೇಜಸ್ವಿಯವರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯ - ಹೀಗೆ. ಮತ್ತು ನಾವೂ ನೀವೂ ದಿನ ನಿತ್ಯ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ, ಆಡುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಬದುಕು ಏನನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಬದುಕನ್ನು ಸಂಪನ್ನ ಗೊಳಿಸಲು ಅದು ಬದುಕಿನಿಂದ ಪಡೆದುದನ್ನು ಬದುಕಿಗೆ ಮರಳಿಸಿ ಕೊಡಬೇಕಾದುದೇನು ಎಂದೆಲ್ಲ ಯೋಚಿಸಿದರೆ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ‘ಜೀವಂತಿಕೆ’, ಬದುಕು, ಜೀವನ ಎಲ್ಲವೂ ಕ್ಲೀಷೆಯಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಬಾಲ್ಯದ ಸ್ಮೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅವೇ ಅವೇ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ, ಗಂಡು-ಹೆಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಇನ್ನೂ ಹೊರಳಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುವ ಈ ಸಾಹಿತ್ಯ ದಿಕ್ಕು ದೆಸೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟೇ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ ಅನಿಸುವಾಗಲೇ ಅದೇ ಪೀಳಿಗೆಯ ಪ್ರತಿಭೆಯೊಂದು ಸೃಜಿಸಿರುವ ಕೃತಿ ಕಣ್ಣು ಕುಕ್ಕುವಂತಿರುವುದು, ಆ ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸ-ಚರಿತ್ರೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಬದುಕು-ಜೀವನ-ಸಂವೇದನೆಗಳ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸೃಜನಶೀಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ನೆಲೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

Half of a Yellow Sun ಚಿಮಾಮಾಂಡ ಎನ್‌ಗೋಝಿ ಅದಿಚ್ಯೆಯವರ ಎರಡನೆಯ ಕಾದಂಬರಿ.

5 comments:

ಯಜ್ಞೇಶ್ (yajnesh) said...

ಅದೆಷ್ಟು ಸುಂದರವಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರ ಸರ್. ಕಾದಂಬರಿ ಹೇಗಿದೆಯೋ ನಾ ಕಾಣೆ, ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ವಿಮರ್ಶೆ ಬಹಳ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಂದಿದೆ. ಮನುಷ್ಯನ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಮನಸ್ಸಲ್ಲಿ ಆಗೋ ದ್ವಂದಗಳ ಬಗ್ಗೆನೋ ಓಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತುಂಬಾ ಹಿಡಿಸಿತು.

ಹಾಂ...ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೆ ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕದ ಲವಲವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಲಾಗಿ ಬಗ್ಗೆ ಬಂದಿತ್ತು.

ಹೀಗೆ ಹತ್ತು ಹಲವು ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ನಿಮ್ಮಿಂದ ಬರಲಿ. ನೀವು ವಿಮರ್ಶಿಸಿದ ಅನೇಕ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ತಂದು ಓದಿದ್ದೇನೆ. ಧನ್ಯವಾದಗಳು

ನರೇಂದ್ರ ಪೈ said...

ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಓದು ಆ ಥರ ನಮ್ಮನ್ನ ಕಾಡುತ್ತದೆ ಯಜ್ಞೇಶ್. ಇಲ್ಲಿನ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮುಖಮುಖಿಯಾಗುವ ತಲ್ಲಣಗಳೇ ಅಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿವೆ. ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಓದಿ. ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೃತಿಯನ್ನು ಓದಿದಾಗ ಆಗುವ ಖುಶಿಯನ್ನು ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಜೊತೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳದೇ ಇರುವುದು ಹೇಗೆ? ನಾನು ಮಾಡಿರುವುದು ಅಷ್ಟನ್ನೆ.
ನಿಮ್ಮ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು ಅಂತಷ್ಟೇ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯ ನನಗೆ.

Hemanth said...

ಸರ್,

ಒಬ್ಬ ಸಾಮನ್ಯ ಒದುಗನ ತಲ್ಲಣಗಳು ನಿಮ್ಮ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿವೆ.ನಿಮ್ಮ ವಿಮರ್ಶೆ ನಿಜಕ್ಕೂಅದ್ಬುತವಾಗಿದೆ.ಇನ್ನು ಕಾದಂಬರಿ ಒದುವುದೊಂದೆ ಬಾಕಿ!.ಧನ್ಯವಾದಗಳು.

ನರೇಂದ್ರ ಪೈ said...

ಧನ್ಯವಾದಗಳು ಹೇಮಂತ್. ಖಂಡಿತ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಓದಿ, ನಿಮ್ಮ ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಕಟ್ಟಿಮನಿ 45E said...

ಸರ್ ನಮಸ್ಕಾರ.ನಿಮ್ಮ ವಿಮರ್ಶೆ ತುಂಬಾ ಚನ್ನಾಗಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬರುವಾಗ ತಿಳಿಸಿ.
ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಕಟ್ಟಿಮನಿ 45E