Monday, May 10, 2010

ಬದುಕು ಅತಂತ್ರ; ಕಥಾನಕಕ್ಕೆ ತಂತ್ರ

ಖ್ಯಾತ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಕಿರಣ್ ನಗರ್ಕರ್ ಒಮ್ಮೆ ತಾವು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಓದುವ ಅದ್ಭುತ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಈಗ ಬಹುತೇಕ ಮರವೆಯಾಗಿರುವ Junichiro Tanizakiಯ ಕಾದಂಬರಿ The Key ಕೂಡ ಒಂದು ಎಂದಿದ್ದರು. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ತನಗೆ ಈ ಪುಸ್ತಕ ರೆಕಮಂಡ್ ಮಾಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೇ ಒಗ್ಗುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ನಗರ್ಕರ‍್ಗೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ಹಿಡಿಸಿದ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ ಅಂಥಾದ್ದು ಎನ್ನುವ ಕುತೂಹಲದಿಂದಲೇ ಓದಿದ್ದು ಇದನ್ನು.

ಇದೊಂದು ಡೈರಿ ಮೂಲಕ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಕಾದಂಬರಿ. ಒಂದಲ್ಲ, ಎರಡು ಡೈರಿಗಳು, ಗಂಡನ ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿಯ ಡೈರಿಗಳು ಇಲ್ಲಿರುವುದು. ಪತ್ರ, ಆತ್ಮನಿವೇದನೆ ಮತ್ತು ಡೈರಿ - ಈ ಮೂರೂ ಬಗೆಯ ತಂತ್ರಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳೂ ಮಿತಿಗಳೂ ಇವೆ. ಕೇಶವ ಮಳಗಿಯವರು ತಮ್ಮ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ವಿವರವಾಗಿಯೇ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. (ಮುಂದೆ ಆ ಸಂದರ್ಶನದ ಪೂರ್ಣ ಪಠ್ಯವನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ಓದಬಹುದು.) ಈ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿಯೇ ಭಾಗಶಃವಾಗಿ ಈ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಉಳಿದಂತೆ ನಿರೂಪಕನೇ ನಿರೂಪಣೆಯ ಹೊಣೆ ಹೊರುವ ತಂತ್ರವೇ ಬರಹಗಾರರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾದದ್ದು, ಸುಲಭವಾದದ್ದು. ಆದರೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಾನು ಹೇಳಲಿರುವುದಕ್ಕೆ ಈ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗವೇ ಇಲ್ಲವೆನ್ನುವಂತಾಗುವ ಸಂದರ್ಭಗಳೂ ಇವೆ. ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ನೀಡುತ್ತೇನೆ.

ನಮ್ಮ ‘ನಡೆದಾಡುವ ಗ್ರಂಥ ಭಂಡಾರ’ ಎಸ್.ದಿವಾಕರ್ ತಮ್ಮ ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಯೋಗಶೀಲತೆಗೆ ಹೆಸರಾದವರು. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಇವರ ಒಂದೊಂದು ಕಥೆಗಳೂ ಒಂದೊಂದು ಪ್ರಯೋಗಗಳಂತಿವೆ ಎನ್ನಬೇಕು. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ವೈದೇಹಿಯವರು ಇವರಿಗೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳತ್ತ ಗಮನ ನೀಡುವುದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಾರದೆ ಎಂದೂ ಹೇಳಿದ್ದುಂಟು! (ಗಮನಿಸಿ: ‘ಎಲ್ಲ ಬಲ್ಲವರಿಲ್ಲ ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ’ ಕಥಾಸಂಕಲನದ ಹಿನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ವೈದೇಹಿಯವರ ಪತ್ರ). ಆದರೆ ಎಸ್.ದಿವಾಕರ್ ಅವರಿಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಕತೆ ಬರೆಯುತ್ತಿರುವವರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯೋಗಶೀಲತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಕೊರಗು. ಈಚೆಗೆ ಅವರು ಹೀಗೇ ಮಾತನಾಡುತ್ತ ಕೆಲವೊಂದು ಹೊಸಬಗೆಯ ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕ ತಂತ್ರಗಳನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತ ಹೋದರು. ಅವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕೇಳುತ್ತ ಹೋದರೆ ಅರೆರೆ ಹೀಗೆಲ್ಲ ಕತೆ ಹೇಳಬಹುದಲ್ಲವೆ ಎಂದು ಅಚ್ಚರಿಯೂ, ಇವರು ಹೀಗೆ ಸುಖಾಸುಮ್ಮನೆ ಅವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಮುಚ್ಚುಮರೆ ಮಾಡದೆ ಪುಂಖಾನುಪುಂಖ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರಲ್ಲ ಎಂಬ ಆಘಾತವೂ ಆಗುವುದು ಖಂಡಿತ! ಅವರು ಹೇಳಿದ ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೀಗಿದೆ:

ಮೊದಲಿಗೆ 3-4 ಅಥವಾ 4-5 ಪುಟಗಳ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಕಥಾನಕ. ನಂತರ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಅಂತ ಒಂದೊಂದೇ ಪಾತ್ರದ ಪರಿಚಯ. ಈ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಹೇಗಿರಬೇಕು ಅಂದರೆ, ಈ ಪಾತ್ರಗಳ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಪರಿಚಯ, ಅವುಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಕಥಾನಕದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪಾತ್ರಗಳೊಂದಿಗಿನ ಅಂತರ್-ಸಂಬಂಧ ಇತ್ಯಾದಿಗಳೆಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿ ಗೊತ್ತಾಗ್ತ ಗೊತ್ತಾಗ್ತ ಮೊದಲು ಓದಿದ ಇಡೀ ಕಥಾನಕವೇ ಬೇರೆಯೇ ಆಗಿ ಕಾಣಿಸತೊಡಗಬೇಕು! ಹಾಗೆ ಇರಬೇಕು ಆ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು! ಓದುಗ ಮತ್ತೆ ಮೊದಲಿನಿಂದ ಕತೆಯನ್ನು ಓದುವುದು (ಅರ್ಥವಾಗಬೇಕಾದರೆ) ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಬೇಕು!

ಹೇಗಿದೆ? ಇದು ತಂತ್ರ. ಯೋಚಿಸಿ ನೋಡಿ. ಅಷ್ಟೇನೂ ಸುಲಭವಲ್ಲ ಇದು. ಮತ್ತೆ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಪರಿಚಯವನ್ನೇ ಕೊಡದೆ ಅದರ ಸುಳಿವು ಕೂಡ ಸಿಗದ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕಥಾನಕವನ್ನು ಕಟ್ಟಬೇಕು. ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು define ಮಾಡದೆ ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ಕಥೆ ಸಾಗಬೇಕು. ಕೆಲವೊಂದು ಸಂದರ್ಭ, ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ಗುಟ್ಟು ಪೂರ್ತಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡದ ಹಾಗೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಮುಂದೆ ಹೋಗಬೇಕು! ಅಷ್ಟು ಮಾಡುವಾಗ ನಿಮಗೆ ಅಂದರೆ ಓದುಗನಿಗೆ ಏನಿದೆಲ್ಲ ಕಗ್ಗ, ಒಂದೂ ತಲೆ ಬುಡ ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎನಿಸದ ಹಾಗೆ ಅವನ ಕುತೂಹಲ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಮಾಡಿಯೂ ಓದುಗನಿಗೆ ಅಪಾರ ಊಹಾಶಕ್ತಿ ಒಂದು ಇರುತ್ತಲ್ಲ, ಅವನು ಕೆಲವೊಂದನ್ನ ಬೇಡ ಬೇಡ ಎಂದರೂ ತಾನೇ guess ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಕತೆಗೆ ಒಂದು ನೆಲ ಗಟ್ಟಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾನಲ್ಲ, ಅದೇನಾದರೂ ನಮ್ಮ ಗುಟ್ಟಿಗೆ ತೀರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿಗೆ ಅಡಿ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳ ಕೆಲಸ ಅವನ ಊಹೆಯನ್ನು ನಿಕ್ಕಿಗೊಳಿಸುವುದಷ್ಟಕ್ಕೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ, ಇನ್ನೇನಿಲ್ಲ. ಅವನೇಕೆ ಕತೆಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಓದಬೇಕು! ಆದರೆ ತಂತ್ರದ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮರುಓದೇ. ಮರು ಓದಿನ ಅಗತ್ಯವೇ ಬೀಳದಿದ್ದರೆ ತಂತ್ರದ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೋತಂತೆಯೇ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ದಿವಾಕರ್ ಕೊಟ್ಟ ಅದ್ಭುತವಾದ ಒಂದು ತಂತ್ರವನ್ನು ಹಾಳುಗೆಡವಿದ ದೌರ್ಭಾಗ್ಯ ಬೇರೆ!

ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಧರ್ಮಸಂಕಟವಿದೆ. ಈ ಬದುಕು ನಮಗೆ ಅನುಭವಗಳನ್ನಲ್ಲದೆ ಬೇರೇನನ್ನೂ ಕೊಡಲಾರದ್ದು ಎನ್ನುವುದಂತೂ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತೇ ಇದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಅನುಭವಗಳು, ಅವು ಪಿಸುಗುಟ್ಟುವ ಪಾಠಗಳು, ಕಾಣಿಸುವ ತತ್ತ್ವಗಳು ಯಾಕೆ ಬೇಕು ನಮಗೆ ಈ ಪುಟ್ಟದಾದ, ನಶ್ವರವಾದ, ಅತಂತ್ರವೂ ಅನಿಶ್ಚಿತವೂ ಆದರೂ ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿಯೂ ಅಂತ್ಯವುಳ್ಳ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಒತ್ತಟ್ಟಿಗಿರಲಿ. ಅದೆಲ್ಲ ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಇಲ್ಲಿ ಈಗ ಬೇಡ.

ಸಾಹಿತ್ಯದ ಓದು-ರಚನೆ ಎರಡೂ ನಮಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಬದುಕನ್ನು ಅರಿಯುವುದಕ್ಕೇ ಹೊರತು ಇನ್ನೇತಕ್ಕೂ ಅಲ್ಲ. ಮನರಂಜನೆ, ಟೈಂ ಪಾಸ್ - ಗಳೆಲ್ಲ ಇವತ್ತಿನ ದಿನದ ಅಗತ್ಯಗಳಾಗಿ ಉಳಿದೇ ಇಲ್ಲ. ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಯೂ ಮನರಂಜನೆ ಒದಗಿಸಬಲ್ಲ ಸಾವಿರಾರು ದಾರಿಗಳು, ಅನುಕೂಲಗಳು ಕಾಯುತ್ತಿರುವ, ನಾವಾಗಿಯೇ ಪಾಸ್ ಮಾಡಬೇಕಾದಷ್ಟು ಟೈಮೇ ಇಲ್ಲದ ದಿನಗಳಿವು. ಹಾಗಿರುತ್ತ ಬದುಕು ನಮಗೆ ನೀಡುವ ಸಾವಿರಾರು ಬಗೆಯ ಅನುಭವಗಳಿಂದ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ, ಒಂದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಹಾಗೆ ಮಿಂಚಿ ಮರೆಯಾಗುವ ಒಂದು ಸತ್ಯ ದರ್ಶನ, ಒಂದು ಒಳನೋಟ, ಪ್ರಕೃತಿ-ಪರಿಸರ-ವಠಾರ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಗುಟ್ಟು-ಸತ್ಯ-ಅಮೂರ್ತ-ಅನೂಹ್ಯ ವಿಚಾರ - ಕಾಣಿಸೀತೇ ಎಂಬ ಹಂಬಲದಲ್ಲಿ ಈ ಕಡೆಗೆ ಅನುಭವದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯ-ಸೃಜನಶೀಲ ಬರವಣಿಗೆ ನೂಕುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆ ನೂಕುವಾಗ ಕಲ್ಪನೆ, ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ, ಅಸಂಗತ ಬಣ್ಣಗಾರಿಕೆ, ನಾಟಕೀಯ ಚಲನೆ, ಮಾಯಾಜಾಲ, ಭಾವಲೋಕದ ಸಮ್ಮೋಹಿನಿ, ಮಾಂತ್ರಿಕ ಇಂದ್ರಜಾಲ, ಕನಸುಗಳ ರೆಕ್ಕೆ ಪುಕ್ಕ, ಅಲ್ಲಿಷ್ಟು ಇಲ್ಲಿಷ್ಟು ಕಾಲ-ದೇಶ-ವ್ಯಕ್ತಿ-ಸಂದರ್ಭದ ಅದಲುಬದಲಾವಣೆ - ಹೀಗೆ ಏನೇನೆಲ್ಲ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಬರಹಗಾರ. ಹಾಗೆ ಏನೇನೆಲ್ಲ ಮಾಡಿ ಒಂದು ಅನುಭವವನ್ನ ಸಾವಿರ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ, ಸಾವಿರ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ, ಸಾವಿರ ಕೋನಗಳಿಂದ, ಸಾವಿರ ಆಯಾಮಗಳ ಮುಖೇನ ನೋಡುವುದನ್ನು, ಅರ್ಥೈಸುವುದನ್ನು, ಬರೆಯುವುದನ್ನು, ಓದುವುದನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿದ್ದು ಸಾಹಿತ್ಯ. ನಾಟಕ, ಯಕ್ಷಗಾನ, ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಸಂಗೀತ ಇತ್ಯಾದಿಗಳೂ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಇದನ್ನೇ ಅಥವಾ ಇಂಥ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲೇ ಏನೇನನ್ನೋ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ.

ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಒಂದು ಅನುಭವವನ್ನು ಹೇಳಬೇಕಾದ ‘ವಿಧಿ’ಯನ್ನು ಹೀಗೆಲ್ಲ ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದೇ ಆದರೆ, ಅದರ ಹೆಸರು ತಂತ್ರವೋ ಮಂತ್ರವೋ ಏನೇ ಇರಲಿ, ಅನುಭವದ ಮೂಲತತ್ತ್ವ ಇದರಿಂದಾಗಿಯೇ ಬದಲಾಗದೆ? ಬದಲಾದಲ್ಲಿ ಅದು ಮೂಲತತ್ತ್ವದ ವಿಕಲ್ಪವಾಗದೆ? ಒಂದು ತಂತ್ರದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಕಲಾಕಾರ ಅದನ್ನು ತಿರುಚಬಹುದೆ? ಆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಅವನಿಗಿದೆಯೆ? ಅಥವಾ ತಂತ್ರವೆಂಬುದು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಮೂಗು ತೂರಿಸಬಹುದು-ಬಾರದು ಎಂಬ ನಿಯಮವೇನಾದರೂ ಇದೆಯೆ? ಇದ್ದರೆ ಹಾಗೊಂದು ನಿಯಮ ಇರುವುದೇ ಸರಿಯೆ ಅಥವಾ ಇರಬಾರದೆ? - ಇದೆಲ್ಲ ನಿಮ್ಮ ತಲೆತಿನ್ನಲು, ಅಷ್ಟೆ. ಪುರುಸೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಿ, ನನಗೂ ಹೇಳಿ.

ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ ತಂತ್ರ ಕೂಡಾ ಇಂಥ ಸಂದಿಗ್ಧಗಳಿಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ದೂಡುವಂಥಾದ್ದೇ.

ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಡೈರಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಡೈರಿಗಳಲ್ಲ. ಗಂಡನ ಡೈರಿಯನ್ನು ಗಂಡ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿಯ ಡೈರಿಯನ್ನು ಹೆಂಡತಿ ತನ್ನ ಗಂಡನ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುತ್ತ ಇದ್ದಾರೆ. ಇಬ್ಬರೂ ಅದನ್ನು ಕದ್ದು ಮುಚ್ಚಿ ಬರೆಯುತ್ತ ಇದ್ದರೂ ಪರಸ್ಪರರದ್ದನ್ನ ಪರಸ್ಪರರು ತಮ್ಮ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕದ್ದುಕೊಂಡೇ ಓದಲಿ ಎಂದು ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆ ಕದ್ದು ಓದಿದರೆ ಓದಿದ್ದು ತಮಗೆ ತಿಳಿಯಬೇಕೆಂದು ಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಕೂಡಾ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ತಾವಂತೂ ಓದಿಲ್ಲ, ಮುಟ್ಟಿದ್ದು ಮಾತ್ರ ಎಂದು ನಮ್ಮನ್ನು ಅವರವರ ಡೈರಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವುದರ ಮೂಲಕ ನಂಬಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೆ, ಅತ್ಯಂತ ಕುತೂಹಲಕರ ಸಂಗತಿ ಎಂದರೆ ಈ ಇಬ್ಬರ ಡೈರಿಯೂ ತಮ್ಮ ನಡುವಿನ ಲೈಂಗಿಕ ಸಾಹಸಗಳ ಕುರಿತಾಗಿಯೇ ಇವೆ ಮತ್ತು ಅದೇ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ವಿದ್ಯಮಾನವೆಂಬಂತೆ ಅದರ ಸುತ್ತಲೇ ಸುತ್ತುತ್ತಿರುತ್ತವೆ!

ಹೀಗೆ ಗಂಡ ಹೆಂಡಿರ ಓದಬಾರದ ಡೈರಿಯನ್ನು, ಅದೂ ಓದಬಾರದ ಸಂಗತಿಗಳಿರುವ ಡೈರಿಯನ್ನು ಓದುತ್ತ ಪುಲಕಗೊಂಡು ನಂಬುವ ನಾವು ಕೂಡಾ ಇದೆಲ್ಲ ಡೈರಿ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ನಂಬಿ ಮೂರ್ಖರಾಗುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ನಂಬುತ್ತೇವೆ ಎನ್ನಿ. ಆದರೆ ಈ ಡೈರಿ ಬರೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾಗುವುದೇ ಒಂದು scheme ತರ. ಆವಳು ಓದಬೇಕು, ಓದಿದ್ದು ತನಗೆ ತಿಳಿಯಬೇಕು ಎಂಬ ಅವನ ಹುನ್ನಾರವೇ ಅವಳದ್ದೂ ಕೂಡ. ಅಂದರೆ ಒಬ್ಬ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಓದುಗನನ್ನು ಕುರಿತು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡೇ ಬರೆದಿದ್ದು, ಬರೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಇವರು. ಬರೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಮಾತ್ರ ಡೈರಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಅಷ್ಟೆ. ನಮ್ಮ ಅನೇಕ ಬರಹಗಾರರು ತಾವು ಬರೆಯುವುದೇ ಆತ್ಮ ಸಂತೋಷಕ್ಕೆ ಎಂದು ಬೊಗಳೆ ಬಿಡುತ್ತಾರಲ್ಲ, ಹಾಗಿದೆ ಇದು. ಕನಿಷ್ಠ ಡೈರಿಯನ್ನಾದರೂ ಮಂದಿ ಆತ್ಮಸಂತೋಷಕ್ಕೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆಂಬ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಇಲ್ಲ, ಇನ್ನು ಪ್ರಕಟನೆ, ದುಡ್ಡು, ವಿಮರ್ಶೆ, ರೆಕಗ್ನಿಷನ್, ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಎಂದೆಲ್ಲ ಎಡತಾಕುವ ಬರವಣಿಗೆಗೆಲ್ಲಿಯ ಆತ್ಮ ಸಂತೋಷವೋ!

ಇಲ್ಲಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು ತಮಾಷೆ ನೋಡಿ. ನಾವು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಅರ್ಥವಾಗುವ, ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ, ಒಬ್ಬರ ಜೊತೆ ಒಬ್ಬರು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳೆಲ್ಲ ಹೀಗೆ ನೇರ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅಡ್ಡ ದಾರಿ ಹಿಡಿಯುವ ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶ ಎಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯಾಕೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ? ಅದೂ ಗಂಡ ಹೆಂಡಿರ ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟವಾದದ್ದು ಎನ್ನುವಂಥ ಒಂದು ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ.

ಇನ್ನೊಂದು ವಿಚಾರ. ಡೈರಿಯನ್ನು ನಾವು ತಿಳಿದೋ ತಿಳಿಯದೆಯೋ ಒಬ್ಬ ಭಾವೀ ಓದುಗನನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡೇ ಬರೆಯುತ್ತೇವೆಯೆ? ಅದರಿಂದಾಗಿಯೇ ಅದರಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳುಗಳು, ಕಲ್ಪನೆಗಳು, ಆದರ್ಶಗಳು, ಆಗಬೇಕೆಂದು, ಹೇಳಬೇಕೆಂದು, ಇನ್ನೇನೋ ಎಂದು ಬಯಸಿದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ನಿಜಕ್ಕೂ ಆಗಿತ್ತೆಂದು, ಹೇಳಿದ್ದೇವೆಂದು, ಅದೇ ಸತ್ಯ ಎಂದು ಭ್ರಮಿಸುತ್ತೇವೆಯೆ? ವಾಸ್ತವ ಬದುಕಿನ ನಿಜಕ್ಕೂ ನಮ್ಮ ಡೈರಿಯ ನಿಜಕ್ಕೂ ಒಂದಳತೆಯ ಸುಳ್ಳಿನ ಪರದೆ ಇರುವುದು ನಿಜವಲ್ಲವೇ? ಅದೆಲ್ಲ ಹೋಗಲಿ ಎಂದರೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಕೂಡ ನಾವು ‘ನಾನು ಹಾಗೆ, ನಾನು ಹೀಗೆ’ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನಾವು ಏನಾಗಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದ್ದೇವೋ ಬಯಸುತ್ತೇವೋ ಅದನ್ನೇ ಆರೋಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದೇ ಹೊರತು ನಿಜಕ್ಕೂ ನಾವು ಆಗಿರುವುದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಕೂಡಾ ನಿಜವಲ್ಲವೇ? ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಾನು ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನೇ ಯಾಕೆ ಹೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಅದು ನಿಮಗೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರಬೇಕಲ್ಲವೆ? ನಮಗೇ ನಾವು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೋಸಗಳು ಕಡಿಮೆಯೇನಿಲ್ಲ ಅನಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾವವೊಂದು ಭಾಷೆಯಾಗುವ ಮತ್ತು ಬಿಳಿಯ ಹಾಳೆಯ ಮೇಲೆ ಲಿಪಿ ಪಡೆದು ದಾಖಲಾಗುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಭಾವದ ಅನುಭೋಕ್ತನನ್ನು ಮೋಸ ಮಾಡುವುದು - ಅವನಿಗೇ ತಿಳಿಯದ ಹಾಗೆ - ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಭಾವ ಎಂಬುದು ಸಂಚಾರೀ ಭಾವ. ಸ್ಥಾಯೀ ಭಾವವೆಂಬುದು ಒಂದಿಲ್ಲ, ವಾಸ್ತವದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ, ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಒಂದನ್ನೇ ಹಿಡಿದಿಡಲು ಸಾಧ್ಯ ಮತ್ತು ಹಾಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಯೀ ಭಾವ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯ. ಆದರೆ ಬದುಕೆಂಬ ವಿಶಾಲ ಕ್ಯಾನ್‌ವಾಸಿನಲ್ಲಿ ಅಂಥಾದ್ದು ಇಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಯಾವ ದುಃಖವೂ ಸದಾ ದುಃಖವಲ್ಲ, ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದೇ ಸ್ತರದ ತೀವ್ರತೆಯುಳ್ಳ ದುಃಖವಲ್ಲ. ಇದೇ ಮಾತು ಎಲ್ಲಾ ಭಾವಗಳಿಗೂ ಸತ್ಯ. ಹಾಗಿರುತ್ತ ಭಾವ ಅನುಭವವಾಗಿದ್ದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅದು ದಾಖಲಾಗದೆ, ದಾಖಲಾಗುವ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅನುಭೋಕ್ತನ ಭಾವ ಬೇರೆಯೇ ಆಗಿರುತ್ತ ಅವನು ದಾಖಲಿಸುವುದು ನೆನಪನ್ನು, ಭಾಷೆಯ ಲಯ-ಲಿಪಿಯ ಛಂದಸ್ಸು ಸೇರಿ "ಸುಳ್ಳಾ"ಗುವುದು ಅಥವಾ "ಸತ್ಯ"ವಾಗುವುದು ನಡೆಯಬೇಕಿರುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಅದು ಕೊನೆಗೂ ಎಷ್ಟು ಸುಳ್ಳನ್ನು, ಎಷ್ಟು ಸತ್ಯವನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಅಳೆದು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ಹೇಳಬಲ್ಲ ತಕ್ಕಡಿ ಸದ್ಯಕ್ಕಂತೂ ಇಲ್ಲ.




ಬಿ.ವಿ.ಕಾರಂತರ ‘ಇಲ್ಲಿರಲಾರೆ; ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಾರೆ’ ಓದುವಾಗ ಅವರು ನಾಟಕ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುವುದು, ಸೋಲುವುದು, ಭಾವ ಅನುಭವವಾಗುವುದು ಎಂದೆಲ್ಲ ಹೇಳುವುದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ನಾಟಕಕಾರನ ಡಯಲಾಗು ಮತ್ತು ಅದರ ಭಾವ ನಟನಲ್ಲಿ ಆವಾಹನೆಯಾಗಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕನ ಅನುಭವವಾಗುವ ಕುತೂಹಲಕರ ಮತ್ತು ಆತಂಕದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅದು. ನಿರ್ದೇಶಕನ ಸಂಕಟ. ಬರಹದಲ್ಲಿಯೂ ಅದೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಸ್ವಲ್ಪ ಭಿನ್ನವಾಗಿ.

ಅವರು ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ ದಶಕಗಟ್ಟಲೆ ಒಟ್ಟಿಗೇ ಬದುಕಿದವರು, ಮದುವೆಯ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಮಗಳಿದ್ದಾಳೆ ಅವರಿಗೆ, ಗಂಡನಿಗೆ ನಡುವಯಸ್ಸು, ಹೆಂಡತಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸು. ಅಂದಮೇಲೆ ಅವರನ್ನು, ಅವರ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು, ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಗೊತ್ತೇ ಇಲ್ಲದ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ನಾವು ಕಂಡು ಬಿಟ್ಟೆವು, ಡೈರಿ ಓದುವುದರ ಮೂಲಕವೇ ಅದು ನಮಗೆ ಕಂಡುಬಿಟ್ಟಿತು ಅಂದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಕಾರಣವಿಲ್ಲ. ದಶಕಗಳ ಸಾಂಗತ್ಯ, ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ, ಸಾಮೀಪ್ಯ, ಸಾಹಚರ್ಯ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಅವನ/ಅವಳ ವ್ಯಕ್ತ - ಅವ್ಯಕ್ತಗಳ ಜೊತೆಜೊತೆಗೇ ಪರಿಚಯಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಗ್ರಹಿಸಲು ಒಂದು ಮಟ್ಟದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜ್ಞತೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಅಷ್ಟೆ. ಡೈರಿ ಅದನ್ನು ಒದಗಿಸಬಲ್ಲ KEY ಅಲ್ಲ. ಅದು ಹಾದಿ ತಪ್ಪಿಸಬಲ್ಲ KEY ಕೂಡಾ ಆಗುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.

ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ನೋಡಿ. ಇಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಪರಸ್ಪರರಿಗೆ ತಿಳಿಯದ್ದು ಇದೆಯೆ? ಪತ್ನಿಯ ಲೈಂಗಿಕ ತೃಷೆ ತನ್ನಿಂದ ಹಿಂಗಿಸಲಾರದ ಮಟ್ಟದ್ದು ಎಂಬ ಅವನ ಗ್ರಹಿಕೆ ಅವಳದ್ದೂ. ಅವಳಿಗೆ ಗೊತ್ತು, ಅವನ ವಯಸ್ಸು ತೀರ ಹೆಚ್ಚು, ಆರೋಗ್ಯ ಕೂಡ ಸರಿಯಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ತನಗವನು ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವನೂ ಕೂಡ ತನ್ನ ಅರೆಕೊರೆಗೆ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯಲ್ಲೂ ಕಾರಣಗಳಿವೆ ಎಂದು ಸರಿಯಾಗಿಯೇ ಊಹಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವಳು ತನ್ನನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ, ತಾನು ತನ್ನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅವಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಂತೆ ಅವಳೇ ಏನೋ ತಡೆಯೊಡ್ಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ ಎನ್ನುವುದು ಅವನ ಗ್ರಹಿಕೆಗೆ ಬಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಅವಳನ್ನೇ ಕೇಳಿದರೆ ಅದೂ ನಿಜ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಅವಳಿಗೆ ಅವನೆಂದರೆ, ಅವನ ನಗ್ನತೆಯೆಂದರೆ, ಕೊನೆಗೆ ಕನ್ನಡಕವಿಲ್ಲದ ಅವನ ಮುಖವೆಂದರೇ ಅಸಹ್ಯವಿದೆ! ಹಾಗಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಅವಳಿಗೆ ಬೇಕಿರುವ ಗಂಡಸಾಗಿಸಬಲ್ಲ ಸ್ತರಕ್ಕೆ ಏರಿಸಬಲ್ಲ ಅವನ ಆಧುನಿಕವೋ, ನವನವೀನವೋ ಆದ ಕಾಮಕೇಳಿಯ ಚೇಷ್ಠೆಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಅವಳು ಸಹಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನ ಜೊತೆ ಅದೆಲ್ಲ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಅವಳಿಗೆ. ಮತ್ತೆ ಅವಳೇನೂ ಸನಾತನೀ ಗೊಡ್ಡು, ಕಂದಾಚಾರದ, ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಹಳ್ಳಿ ಗುಗ್ಗು ಅಲ್ಲ. ಅಂಥವುಗಳಿಗೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿಯೇ ಸ್ಪಂದಿಸಬಲ್ಲ, ಅಲ್ಲಿಯೂ ಶಯನೇಷು ವೇಶ್ಯಾ ಆಗಬಲ್ಲ ಅವಳ ಸಾಧ್ಯತೆಗೆ ಕುಂದಿಲ್ಲ. ಕುಂದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ವಿದ್ಯಮಾನ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬರುವುದಕ್ಕೇ ಅವನೊಂದು ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ಅಂದರೆ ಅವಳ ಈ ಸಾಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಅದು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವುದು ತನ್ನ ಜೊತೆಗೆ ಮಾತ್ರ, ಬೇರೊಬ್ಬನಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಅವಳೇ ಒಲಿದವನಲ್ಲಿ ಅದು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಅವನಿಗೂ ಗೊತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಸಾಬೀತಾಗುವುದಿಲ್ಲವೆ? ತನ್ನ ಗಂಡ ತನ್ನ ಈ ಮಿತಿ ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿಯೇ ಅರಿತಿದ್ದಾನೆಂದು ಅನತಿಕಾಲದಲ್ಲೇ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಅವಳು ಅಂಥ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ತನ್ನನ್ನೇ ತಾನು ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳಲು ತಯಾರಾಗುವುದು ಕೂಡ ಅವಳು ಗಂಡನನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿಯೇ ಅರಿತಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆ? ಸೊ, ಡೈರಿಯ ಉದ್ದೇಶ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುವುದಲ್ಲ, ತಿಳಿದೋ ತಿಳಿಯದೆಯೋ ಕಾಲೆಳೆಯುವುದು ಅನಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆ?

ಅವಳ ಅಗತ್ಯಗಳ, ಅವನ್ನು ಹಿಂಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಅವಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ, ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಒಳಗೇ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಅವಳ ನಿಲುವಿನಲ್ಲೇ ಈ ಧಮಕಿಯ ನೆರಳೆಲ್ಲವೂ ಹರಡಿದೆ. ಇನ್ನು ಅವನ ಕಡೆಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ, ಅವನ ಪ್ರಯೋಗದ ತರ್ಕವನ್ನು ನೋಡಿ. ತಾನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯ ಹಾಸುಗೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಳ ಗಂಡನಾಗಿರದೆ ಒಬ್ಬ ವಿಟನಾಗಿ (ಕೆಟ್ಟ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ಶಯನೇಷು.... ಅರ್ಥದಲ್ಲೇ) ತನ್ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಗೆ ಹಿಡಿಸಿಲ್ಲವೋ, ಅಸಹ್ಯವೋ ಅದೆಲ್ಲ ಇಲ್ಲದ ಒಬ್ಬ ಪರಪುರುಷ ತಾನಾಗಿ - ಅಂದರೆ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಗೆ ಹಿಡಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ ಅನಿಸಿದ ಒಬ್ಬ ಗಂಡಸೇ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ತಾನಾಗಿ - ಪತ್ನಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಪರಪುರುಷನ ಪರಕಾಯ ಪ್ರವೇಶದ ಮೂಲಕ ರಮಿಸುವ ಪ್ರಯೋಗ ಅದು! ಅಂದರೆ, ರತಿಸುಖದ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆ ತನಗಾಗಿಯೂ ಅವನಿಗೆ ಬೇಕು, ಅದು ಅವನಿಗೆ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯಲ್ಲಿ ತಾನೇ ತಾನಾಗಿ ಸುಖಿಸಿದಾಗ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಹೆಂಡತಿಗಾಗಿಯೂ ಅದು ಅವನಿಗೆ ಬೇಕು, ಯಾಕೆಂದರೆ ಅದನ್ನು ಅವಳಿಗೆ ಕೊಡಲು ಇದುವರೆಗೂ ಅವನಿಗೆ ಅವನು ಅವನಾಗಿಯೇ ಸೇರುವಾಗ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಎರಡನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯೋಗ! ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಏನು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಯಾಕೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದರ ಸ್ಪಷ್ಟ ಅರಿವಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲೇ ಆಗಲೊಲ್ಲದೇಕೆ, ತಾವು ಹೀಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನೆರಳಿನ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಯೋಚಿಸಿದ್ದಾರೆ? ಇಲ್ಲಿ ಸಂದಿಗ್ಧವಿದೆ. ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಸಂದಿಗ್ಧ ಮತ್ತು ಡೈರಿ ತೆರೆದಿಡಲಾರದ ಆಂತರಿಕ ಸಂದಿಗ್ಧ. ಡೈರಿ ಯಾಕೆ ತೆರೆದಿಡಲಾರದೆಂದರೆ, ಇದು ಬರೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಗೆಹರಿಯುವ ಸಂದಿಗ್ಧವೇ ಅಲ್ಲ!




ಕಂಬಾರರ ‘ಸಿರಿಸಂಪಿಗೆ’ ಮತ್ತು ಕಾರ್ನಾಡರ ‘ನಾಗಮಂಡಲ’ ನೆನಪಾಗದೇ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವೆ!

ಇಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಡೆಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪತಿಯೇ. ಆದರೆ ಆತನದ್ದೇ ಆದ ಒಂದು ಸಂತುಲನ, ಇದೆಲ್ಲದರ ಮಿತಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕಿಳಿಯುವ ಮುನ್ನವೇ ಅವನಿಗಿತ್ತೆ ಎಂದರೆ ಹೌದೆಂದೇ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ಪತಿರಾಯ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಅಗತ್ಯವೆಷ್ಟೋ ಅಷ್ಟು ಇದರ ಸುಳಿವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟೇ ಇದನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯತ್ತ ಈ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪವೇ ದೂಡುವ, ದೂಡಿ ನೋಡುವ ಆಟವನ್ನು ಈತನೇ ಹೂಡುತ್ತಾನೆ. ನಂತರವಷ್ಟೇ ಅವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ, ಬಹುಷಃ ಅದರ ಅಗತ್ಯವೇ ಇಲ್ಲದಂತೆ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯೇ ಆ ಕಡೆ ಹೊರಟಿದ್ದಳು ಎನ್ನುವ ಸತ್ಯ. ಅದು ಪೂರ್ತಿ ನಿಜವಿರಲಾರದು ಮತ್ತೆ!

ಏನಿದ್ದರೂ ಈ ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಈತನ ಪರಕಾಯ ಪ್ರವೇಶದ ಪ್ರಯೋಗದ ಸುಳಿವು ಹೆಚ್ಚೇನೂ ತಡವಾಗದೆ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಒಂದಲ್ಲಾ ಒಂದು ದಿನ ಆತನೇ ನೇಪಥ್ಯದಿಂದ ನೇರ ರಂಗಕ್ಕೇ ಬಂದು, ಇನ್ನು ತನಗೆ ಈ ಡ್ಯೂಪ್ ಬೇಡ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ ತಾನೇ ಇವನ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ರಾಸಲೀಲೆಗಿಳಿದು ಬಿಟ್ಟರೆ ಎಂಬ ಒಂದು ಅತಿರೇಕದ ಸನ್ನಿವೇಶ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಬಹುದೆನ್ನುವ ಕಲ್ಪನೆ ಅವನಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ಅಂಥ ಸಂದರ್ಭ ಹೂಬೇಹೂಬ್ ಎದುರಾಗಲಷ್ಟೇ ನೋಡಿಕೊಂಡರಾಯಿತು ಎನ್ನುವ ಉಡಾಫೆಯಲ್ಲ, ಸುಖದ ಹಪಹಪಿಕೆಯಡಿ ಕಾಣದಾದ ಸ್ಥಿತಿ ಅವನದ್ದು. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ತನ್ನ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಒಯ್ದೇ ಅದರ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭೋಗಿಸಬೇಕೆಂಬ ಲಾಲಸೆ ಅದು. ಯಯಾತಿಯ ಹಸಿವು!

ಆದರೆ ಅದೇ ಅವನಲ್ಲಿ ನಾಳೆ ದಿನ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯೇ ತನಗೆ ಈ ನಾಟಕದ ಪರಪುರುಷ ಬೇಡ, ನಿಜವಾದ ಪರಪುರುಷನೇ ಬೇಕು ಎಂದು ಹೊರಡುವ ಅತಿರೇಕ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದರೆ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಅಂಥ ತಯಾರಿ ಇರುವಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯ ಅರೆಪ್ರಜ್ಞಾವಸ್ಥೆಯ ಸೋಗು ಕೂಡಾ ಒಂದು ಹಂತದ ಬಳಿಕ ಬರಿಯ ನಾಟಕವಷ್ಟೇ ಎನ್ನುವ ಅರಿವಿದ್ದೂ ಅವಳ ಸನಾತನವಾದ ಪಾರಂಪರಿಕ ಪತಿವ್ರತಾ ನಿಷ್ಠೆಯಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶ್ವಾಸವಿರುವಂತಿದೆ. ಆದರೆ ತಮಾಷೆ ಎಂದರೆ ಭಗ್ನಗೊಳ್ಳುವುದು ವಿಶ್ವಾಸವೇ ಹೊರತು ಅವನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ತಯಾರಿದ್ದ ರಿಸ್ಕ್ ಅಲ್ಲ!

ಇನ್ನೊಂದು ವಿಚಿತ್ರವೆಂದರೆ ತನ್ನ ಪತಿಯೇ ಇನ್ನೊಬ್ಬನಂತೆ ನಟಿಸುತ್ತ ತನ್ನ ಅರೆಪ್ರಜ್ಞಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡುವುದರ ಬಗ್ಗೆ, ತನ್ನನ್ನು ಭೋಗಿಸುತ್ತಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅಷ್ಟೇನೂ ಅನಜ್ಞಳಲ್ಲದ ಪತ್ನಿಗೂ ಪತಿ ಎಂತಿದ್ದರೂ ಪತಿಯೇ, ಪ್ರಿಯಕರ ಪ್ರಿಯಕರನೇ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲವೆ? ಗೊತ್ತಿದೆ. ಆದರೂ ಯಾಕೆ ಅವಳು ತನಗೆ ಅಸಹ್ಯವೆನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅದೇ ಪತಿಯ ಹೊಸ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ತಾನೊಂದು ಪಾತ್ರವಾಗುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಪತಿ ಪತಿಯಾಗಿಯೇ ಬಂದಾಗ ತನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇ ಹೋದ ಚೇಷ್ಠೆಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಅವಕಾಶ ಕೊಟ್ಟು ಸಹಕರಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಪತಿಯ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ತಾನು ಸ್ವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಪ್ರಯೋಗಪಶುವಾಗುತ್ತಾಳೆ ಎಂದರೆ ಅವಳಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಪತಿಯ ಮೇಲೆ ಭಕ್ತಿ, ಪ್ರೀತಿ. ಪತಿಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ಅವನ ಸುಖಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗಿ, ಅವನಿಗೆ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ತಾನು ಸಲ್ಲಿಸ ಬೇಕಾದ, ನೀಡಬೇಕಾದ ಸುಖವನ್ನು ಅವನು ಹೇಗೆ ಬಯಸಿದರೆ ಹಾಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು, ನೀಡಲು ತಾನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಅದು. ಪತಿವೃತಾ ಧರ್ಮದ ಯಥಾವತ್ ಪರಿಪಾಲನೆಯೇ ಹೊರತು ಇನ್ನೇನಲ್ಲ. ಹಾಗಂತ ಅವಳು ಬರೆದಿರುವುದು ಡೈರಿಯಲ್ಲಿ, ಮಗಳು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ ಕೊಡುವ ಉತ್ತರವಾಗಿ. ಇಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮುಖಗಳಿವೆ. ಒಂದು ತನ್ನನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಗಳೆದುರು ಸಮರ್ಥನೆಯಾಗಿ ಕೊಡುತ್ತಿರುವ ಉತ್ತರವಿದು. ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎರಡನೆಯದ್ದು. ಮೊದಲಿಗೆ ತನ್ನುದ್ದಕ್ಕೂ ಬೆಳೆದು ನಿಂತ ಮಗಳೆದುರು ತನ್ನ ಗಂಡನೊಂದಿಗೇ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಲೈಂಗಿಕತೆಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ತಾಯಿಯಾಗಿ ನಿಂತಾಗ ಬರುವ ಮಾತುಗಳವು. ನಂತರ ಡೈರಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನೇ ಬರೆದಾಗ ಅದರ ಉದ್ದೇಶ ಒಂದು ಗಂಡ ಓದಬೇಕು ಎನ್ನುವುದೇ. ಎರಡನೆಯದ್ದು ತನಗೇ ಅದು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಾಗಿದ್ದರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲವೇ! ನಮ್ಮನ್ನೇ ಮೋಸ ಮಾಡುವ ನಮ್ಮದೇ ಸುಳ್ಳುಗಳೆಂದರೆ ಹೀಗಿರುತ್ತವೆ!

ಆದರೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಮೂರ್ಖರನ್ನಾಗಿಸುವುದು ನಮ್ಮನ್ನೇ ನಾವು ಮೂರ್ಖರನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಎಂಥ ದುರಂತ ನೋಡಿ! ಈ ದಂಪತಿಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಶುಭಾಶುಭ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಇಬ್ಬರಿದ್ದಾರೆ! ಒಬ್ಬಳು ಇವರ, ಮದುವೆ ತಯಾರಾಗಿ ನಿಂತ ಮಗಳು. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಈ ಮಗಳ ಭಾವೀ ಪತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗಪಶುವಾದ ಪರಪುರುಷ.

ಮಗಳಿಗೆ ಸತ್ಯ ಯಥಾವತ್ ಆಗಿಯೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ತನ್ನ ಗಂಡನಾಗಬೇಕಿದ್ದ ಪುರುಷನೇ ತನ್ನ ತಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಅನುರಕ್ತನೋ ಮೋಹಿತನೋ ಆಗಿರುವುದನ್ನು, ತಾಯಿ ಅದನ್ನು ಹಲವಾರು ಮುಖವಾಡಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ (ಮುಗ್ಧತೆ, ಅರೆಪ್ರಜ್ಞಾವಸ್ಥೆ, ಪತಿವೃತಾ ಶಿರೋಮಣಿಯ ಸೋಗು ಇತ್ಯಾದಿ) ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು, ತನ್ನ ತಂದೆಯೇ ಅವನ ಲೈಂಗಿಕ ಶಕ್ತಿಗೆದುರಾದ ಸವಾಲಿಗೆ ಉತ್ತರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಅವನನ್ನೇ ಅವನೊಡ್ದಿಕೊಂಡು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬದುಕು-ಭವಿಷ್ಯ ಛಿದ್ರವಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು - ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ, ವಿವೇಚಿಸಿಯೇ ಅವಳು ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.

ಹಾಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಇವರೂ ಪ್ರಯೋಗದೊಳಗಣ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗೆ ಇಳಿಯುವುದುಂಟು! ಹಲವರ ಹಲವು schemeಗಳು, ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ಪ್ರಯೋಗ ಪಶುವನ್ನಾಗಿಸಿ ತಾವು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾರ್ಥವನ್ನು, ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸಿಕೊಳ್ಳ ಬಯಸಿ ಹುಟ್ಟು ಹಾಕುವ ಮಿನಿ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಕೂಡಾ ಇಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಇನ್ನೆರಡು ಪಾತ್ರಗಳ ಸ್ಪಂದನ, ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ, ಬದುಕು ಏನಾಗಬೇಕು ಈ ಎಲ್ಲದರ ನಡುವೆ? ಅದನ್ನು ಈ ಗಂಡ ಹೆಂಡಿರ ಡೈರಿ ಕಾಣಿಸುವುದೆಷ್ಟು, ನೀವೇ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದುದು ಎಷ್ಟು? ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ನೀವೇ ಓದಲು ಅದು ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಲಿ.

ಆದರೆ ಕೊನೆಗೂ ಯಾರ ಯಾವ ಪ್ರಯೋಗದ ಬಲಿಪಶು ಯಾರು, ನಿಜವಾದ ಫಲಾನುಭವಿ ಯಾರು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಿಂತ ನಾವು ಬಹುವಾಗಿ ನಂಬಿ ನಿಂತ, ನಮ್ಮ ಸಾಂಸಾರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸಮಾಜ - ಇವೆಲ್ಲ ನಿಂತಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೆಲೆಗಟ್ಟಾದ ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳೇ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಂತೆ ಎದುರಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ದುರಂತ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ, ಹಾಗೆ ತಿಳಿಯಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಮನುಷ್ಯನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಸಭ್ಯತೆ, ನಾಗರೀಕತೆ, ನಿಷ್ಠೆ, ಸಂಯಮ, ನೀತಿ - ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಷ್ಟೇ, ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳೇನೂ ಅಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ರಾಹುಲ ಸಾಂಕೃತ್ಯಾಯನರ ವೋಲ್ಗಾ-ಗಂಗಾದಿಂದ ತೊಡಗಿ ಇವತ್ತಿನ ದಿನ ನಮ್ಮ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣು ಸಂಬಂಧದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳ ವರೆಗೆ ಕಾಣುತ್ತಲೇ ಇದ್ಡೇವೆ! ಕೊನೆಗೂ ಮನುಷ್ಯ ಎಂಬುದು ಅತ್ಯಂತ ನೀಚನೂ ಪರಮ ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ ಆಗಬಲ್ಲ ಒಂದು ಸಾಧ್ಯತೆ ಮಾತ್ರ ಎಂದ ಲಂಕೇಶ್ ಮಾತುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ನೆನಪಾಗುತ್ತವೆ. ಕತೆಯನ್ನು ಹೇಳುವ ತಂತ್ರ ಕೂಡಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇಂಥ ಸಾಧ್ಯತೆಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ದು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ, ಏನನ್ನೂ ಕೃತಿ ತಾನೇ ಇದಂಮಿತ್ಥಂ ಎಂದು ಹೇಳದೇನೇ ಮೌನವಾಗುತ್ತದೆ....

6 comments:

Keshav Kulkarni said...

ಎಂಥ ಕಷ್ಟದ ವಿಷಯ, ತುಂಬ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದೀರಿ. ಪಿಡಿಎಫ್ ಮಾಡಿ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಓದುತ್ತೇನೆ.

- ಕೇಶವ

ranjith said...

ತುಂಬಾ ಆಳವಾದ ವಿಚಾರ ಸರಳವಾಗಿ ಮಂಡಿಸಿದ್ದೀರಿ.

ಥ್ಯಾಂಕ್ಸ್.

ನರೇಂದ್ರ ಪೈ said...

ಥ್ಯಾಂಕ್ಯೂ ಕೇಶವ್, ಥ್ಯಾಂಕ್ಯೂ ರಂಜಿತ್.
ನಿಮ್ಮ
ನರೇಂದ್ರ.

ಹರೀಶ್ ಕೇರ said...

ನಿಮ್ಮ ಈ ಲೇಖನ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟವಾಯ್ತು, ನರೇಂದ್ರ. ಒಳ್ಳೆಯ ಕೃತಿಗಳು ನೈತಿಕತೆ- ಅನೈತಿಕತೆಯ ಸರಳವಾದ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಚಾಚಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ಅಂಥದೇ ಕೃತಿ ಎಂಬುದು ನಿಮ್ಮ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಿಂದ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತೆ. ಅದನ್ನು ನೀವು ಮಂಡಿಸಿರುವ ರೀತಿ ತುಂಬ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ. ಬರೆಯುತ್ತಿರಿ.
- ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ಹರೀಶ್ ಕೇರ

ನರೇಂದ್ರ ಪೈ said...

ಥ್ಯಾಂಕ್ಯೂ ಹರೀಶ್, ನಿಮ್ಮ ಉತ್ತೇಜನಕ್ಕೆ ಸದಾ ಕೃತಜ್ಞ.
ನಿಮ್ಮ
ನರೇಂದ್ರ

dabbekatte said...

Narndra your blog is wonderful.
please send your postal address. I want to send some books.
Kirana.U