Wednesday, September 15, 2010

ಕತೆಗಾರ ಕೇಶವ ಮಳಗಿ ಸಂದರ್ಶನ : ಭಾಗ ಹದಿಮೂರು

ನಿಮ್ಮ ಊರ ಮಧ್ಯದ ಕಣ್ಣ ಕಾಡಿನೊಳಗೆ ಕತೆಯ ಹರಹು, ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣಕತೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಮೀರಿದ್ದು ಅನಿಸುತ್ತೆ. ಅಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸಿದ ರೀತಿ ಇದೆಯಲ್ಲ ಅದು ಓದುಗನಲ್ಲಿ ಕಥಾನಕ ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನ ಬೆಳೆಯೋದಕ್ಕೆ ಬಿಡದ ಹಾಗೆ overlap ಆದ ಹಾಗಿವೆ. ಅದನ್ನ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿಸುವ ಅಗತ್ಯ ಇತ್ತು ಅನಿಸಲಿಲ್ಲವ ನಿಮಗೆ?

ಇರಬಹುದೇನೊ. ಅದನ್ನು ಕಾದಂಬರಿ ಅಂತ ಯೋಚ್ನೆ ಮಾಡಿರ್ಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ರೆ ಬರೀತಾ ಬರೀತಾ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಬಿಡ್ತು ಅನ್ನೊ ಆತಂಕ ಇತ್ತು. ಆ ಕತೆ ಬರೆಯೋಕೆ ಕಾರಣ ಏನಂತಂದ್ರೆ ಒಂದು ಪತ್ರಿಕೆಯವರು ಕತೆ ಕೊಡಿ ಅಂತ ಕೇಳ್ತಾ ಇದ್ರು. ಈ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಇತಿಮಿತಿ ಗೊತ್ತಲ್ಲ ನಿಮ್ಗೆ, ಅವುಗಳ ಒಂದು expectation ಇರುತ್ತಲ್ಲ. ಸೊ, ಭಾಳ ಜಾಸ್ತಿಯಾಗಿ ಬಿಡ್ತಿದು, ಬರೀತ ಬರೀತ. ನನ್ಗೆ ಅನಿಸಿತ್ತು, actually ಬಹಳ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ ಅದು. ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಬಿಡ್ತು ಅಂತನೂ ಇತ್ತು. ಆಮೇಲೆ ಎಲ್ಲೋ ಒಂದ್ಕಡೆ ಸ್ವಲ್ಪ ನಾಟಕೀಯತೆ ಜಾಸ್ತಿಯಾಯ್ತೇನೊ ಅಂತನೂ ಅನಿಸಿತ್ತು ಆವಾಗ. 1989 ಇರಬೇಕದು. ಸೊ, ನಾಟಕೀಯತೆ ತುಂಬ ಇದೆ ಅನಿಸ್ತು, ಅದನ್ನ ಇಷ್ಟಪಡಲ್ಲ ನಾನು. ಆಗ್ಲುನು ಇಷ್ಟಪಡ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಈಗ್ಲುನು ಇಷ್ಟ ಪಡಲ್ಲ. ಯಾಕಂದ್ರೆ artificial ಆಗಿ ಏನೂ ಬರಬಾರ್ದು ನನ್ನ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತ ನನಗಿದೆ. actually ನನಗೆ ಮೀರಿದ್ದಾದ ಒಂದು experience ಆದ್ರುನು, ಆ ತರದ್ದೊಂದನ್ನು ನಾನು ಬರೀಬೇಕು ಅಂತ ಅಂದ್ಕೊಂಡಾಗ ಅದು ನನಗೆ ಅಂತರ್ಗತ ಆಗಿ ನನಗೇ ಕನ್ವಿನ್ಸ್ ಆಗೋವರೆಗೆ ನಾನದನ್ನ ಬರೆಯೋಕೆ ಹೋಗಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಾ ಅನುಭವಗಳೂ ನನಗೇ ಆಗಿರೋದಲ್ಲ ಇದರಲ್ಲಿ. ಕೆಲವೆಲ್ಲ ನಾನು ನೋಡಿರೋವಂಥದ್ದು, ನನಗೇ ಆಗಿರೋವಂಥದ್ದಲ್ಲ. ಸೊ, ಇದು ಜಾಸ್ತಿ ಆಗ್ತಾ ಇದೆ ಅಂತಾನೂ ಇತ್ತು ಮತ್ತು ನಾಟಕೀಯತೆ ಜಾಸ್ತಿಯಾಯ್ತು ಅಂತ ಅನಿಸ್ತಾ ಇತ್ತು ನನಗೆ. ಹೆಂಗೋ ಒಂದು ಮುಗಿಸಿಕೊಡ್ಬೇಕು ಅಂತ ಮುಗಿಸಿ ಕೊಟ್ಟಾಗ್ಲುನು ಭಾಳ ದೊಡ್ಡದಾಯ್ತು ಅಂತ ಭಾಳ ರಗಳೆ ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ರು ಪತ್ರಿಕೆಯವ್ರುನು. ಕೊನೆಗೆ ಹಾಕಿದ್ರು, ಅದು ಬೇರೆ ಮಾತು.

 ಆಮೇಲೆ ಆವಾಗ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತೊ ಏನೊ ಕಾದಂಬರಿ, ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ ನನಗೆ. ನನಗೆ ಅದು ಒಂದ್ಸಲ ಬರೆದ ಮೇಲೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಅದೇನು ಪದವಿಟ್ಟೊಡೆ ಅಗ್ಗಳಿಕೆ ಅಂತ ಆತರ ಏನೂ ಇಲ್ಲ, ಬಟ್ ಅದನ್ನ ಮತ್ತೆ re-write ಮಾಡೋದಿಲ್ಲ. ಅದರ ಮೇಲೆ work ಮಾಡಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟಪಡಲ್ಲ ಯಾಕಂದ್ರೆ ನನಗೆ irritate ಆಗ್ಬಿಡುತ್ತೆ. ಒಂದ್ಸಲ ಎಲ್ಲಾದು ಮುಗಿದಿದೆ ಅಂತನ್ಸೊವಾಗ. ಒಂದೊ ಎರಡೋ ಕತೆ ಬೇರೆ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಆ ತರ ಮಾಡಿರಬಹುದು. ಅಷ್ಟು ಬಿಟ್ರೆ, ಮತ್ತೆ ತಿದ್ದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ದಿದ್ರೆ actually ಕಾದಂಬರಿ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತೋ ಏನೊ ಅದು. ಒತ್ತಡದಿಂದಾಗಿ.... ಅದೊಂದು limitation ಅದು.

ಸಿದ್ಧ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿನು ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಕತೆ ಅದು. ಅವರು ನನಗೆ ಆಹ್ವಾನ ಮಾಡಿದ್ರು ಮತ್ತು ನನಗೆ ಪರಿಚಯ ಇದ್ರು ಅಂತ ಪಬ್ಲಿಷ್ ಮಾಡಿದ್ರದನ್ನ. ಇಲ್ದಿದ್ರೆ ಮಾಡಲ್ಲ ಅಂಥಾದ್ದು. ಯಾಕಂದ್ರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಕತೆ ಅಂದ್ರೆ ಏನೋ ಒಂದು format ಇರುತ್ತಲ್ಲ. ಆಮೇಲಿದು unusual ಇದೆ. actually ಅವ್ರು ಓದಿದ್ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ್ರದನ್ನ. ‘ಏನಿಷ್ಟೊಂದು ಸೀರಿಯಸ್ಸಾಗಿ ಬರೀತೀರಲ್ಲ ನೀವು, ನಾನೇನೊ ಪೊಪುಲರ್ ಆಗಿ ಬರೀತೀರಂತ ಕೇಳಿದ್ದೆ.’ ಅಂತೆಲ್ಲ. ಅದು ನಾನು actually ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದದು. ನಾಲ್ಕೈದು ಕತೆ ಪಬ್ಲಿಷ್ ಆಗಿತ್ತು ನಂದು ಅಷ್ಟೆ. ಅವರೇನು ಅಂದ್ರೆ ಮಾಮೂಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಕತೆಗಳ ಹಂಗೆ ನಾನು ಬರೀಬಹುದು ಅಂದ್ಕೊಂಡು ಕೇಳಿದ್ರು. ಇದು ನೋಡಿದ್ರೆ ಅವ್ರಿಗೆ ಬಹಳ ಸೀರಿಯಸ್ಸಿದು, circulationಗೆ ಅಂಥಾ ಏನು ಹೆಲ್ಪ್ ಆಗಲ್ಲ ಅನ್ಸಿರಬೇಕು. ಲಿಮಿಟೇಶನ್ನದು ಅಷ್ಟೆ.

ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪಾತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತುಂಬ ಕುತೂಹಲಕರ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾಳವ್ವನ ಪ್ರೇಮದ ಪರಿ, ದೊರೆಸಾನಿಯ ಪ್ರೇಮದ ವಿಶಿಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಕಾಶೀಮ ಮತ್ತು ದಾವೂದನ ಮಧ್ಯೆ ಹಶಂಬಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಂತುಲನ. ವಿಲಕ್ಷಣವಾಗಿದ್ದೂ ಅಸಹಜ ಅನಿಸದ ಹಾಗೆ ಈ ಪಾತ್ರಗಳು ಮೂಡಿಬರುವುದರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಏನು?
ಇಂಥ ಕೆಲವು ನೈತಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನ ಎದುರಿಸಿದ charachters ನನಗೆ ಗೊತ್ತು. ಅದನ್ನ ಅನೈತಿಕತೆ ಅಂತ ಹೇಳೋಕೆ ನಾನು ಇಷ್ಟಪಡಲ್ಲ. ನೈತಿಕ ಸಂದಿಗ್ಧತೆ ಇರುತ್ತೆ. ಕೆಲವ್ರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ತರ ಅದನ್ನ pass ಮಾಡಿರ‍್ತಾರೆ. ಈ ಹಶಂಬಿ ಒಂಥರ pass ಮಾಡಿರಬಹುದು, ಇನ್ನೊಬ್ಳು ಇನ್ನೂಂಥರ ಅದನ್ನ pass ಮಾಡಿರಬಹುದು. ಈ ದೈಹಿಕ ಪರಿಶುದ್ಧತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಂದಾಗ puritan concept ಬೇರೆ ಇರುತ್ತೆ. ದೊರೆಸಾನಿಗೆ ಅವಳ ಪ್ರೀತಿಯೇ ಪರಿಶುದ್ಧ ಅವಳಿಗೆ. ದೊರೆಸಾನಿಗೆ ಅವಳು ಏನೇ ಮಾಡಿದ್ರುನು ಗಿಚ್ಚಲುವಿನ ಪ್ರೀತಿಗೇ ಮಾಡಿರೋದು ಅವಳು, end of the day. ಅವನ್ನ ಅವಳು ಪ್ರೀತಿಸಿರೋದು ಯಾವ extreme ಅಂದ್ರೆ ಅದು, ನಾನು ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಪರಿಶುದ್ಧವಾದ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನ ಕೊಟ್ಟಿದೀನಿ, ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ನನ್ನ ಇತಿಮಿತಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ, ಜಗತ್ತಿನ ಇತಿಮಿತಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಅಷ್ಟೊಂದು sacrifice ಮಾಡಿದೀನಿ ನಾನು; ನಿನಗೆ ಒಂದು ಸರಳವಾದ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನ ವಾಪಾಸ್ ತೋರ‍್ಸಕ್ಕಾಗ್ಲಿಲ್ಲ! - ಅನ್ನೊ ರೋಷದಲ್ಲಿ ಅವನ ಕೈ ಕಡಿಸ್ತಾಳವಳು. ಅದ್ರಲ್ಲೆ, ಅದೇ ಕತೆಯಲ್ಲೆ ಇದೆ ಅನ್ಸುತ್ತೆ ಅದು. ಎರಡನ್ನ ಹೇಳೋಕೆ ಇಷ್ಟಪಡ್ತಾಳವಳು. ಒಂದು, ನೀನು ನನ್ನ ಪರಾಧೀನನಾಗಿರ‍್ಬೇಕು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಪ್ರೀತೀನ ಅರ್ಥ ಮಾಡ್ಕೋಬೇಕು, ನನ್ನ ಬಿಟ್ರೆ ನಿನಗೆ ಜೀವನ ಇಲ್ಲ ಅನ್ನೋದು ನಿನಗೆ ಗೊತ್ತಾಗ್ಬೇಕು. ಏಕಂದ್ರೆ ಅದೇ ತರಾನೆ ಬಂದಿರ‍್ತಾಳವಳು. ಎಲ್ಲರನ್ನೂ, ಅವಳ ಜಾತಿಯವರನ್ನ ಎದುರು ಹಾಕ್ಕೊಂಡು, ಇನ್ನೊಂದ್ಮಾಡಿ, ಇನ್ನೊಂದ್ಮಾಡಿ.

ಸೊ, ಈ ಹಶಂಬಿನೂ ಅಷ್ಟೆನೆ. actually, ನಾನು ಕತೆ ಬರೀಬೇಕಾದ್ರೆ, ಇದು ಸುಮ್ನೆ ನಾನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳ್ತಾ ಇದೀನಿ. ಅವಳು ಕಳೆ ಕೀಳೋಕೆ ಅಂತ ಹೋಗ್ತಿರ‍್ತಾಳಲ್ಲ, ಅಲ್ಲೇನೋ ಒಂದು, ನಾನು ಬಹಳ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಬರ‍್ದಿದೀನಿ ಅದನ್ನ. ಅವಳು actually ಅನೈತಿಕಳಲ್ಲ. ಬಟ್ ಕೆಲವು ಸಲ ಈ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಹೇಗಿರ‍್ತಾವೆ ಅಂದ್ರೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಅಂಥ ವರ್ಗದವರದ್ದು, sexual favoursನ್ನ ನೀವು ತೋರಿಸ್ದೇ ಇದ್ರೆ ಅವ್ರು survive ಆಗಕ್ಕಾಗಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ನಿಜ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಬಂದ ತಕ್ಷಣ ಮರ‍್ತು ಬಿಡ್ತಾರೆ ಅದನ್ನ. ಅದು ಕೂಡ ಅವರ ಜೀವನ ಭಾಗವೇ ಆಗಿರುತ್ತೆ. ಆ ತರದವಳು ಅವಳು actually. ಕತೆಯಲ್ಲೆನೆ ಇದೆ ಅದು. ಆದ್ರೆ ಬಹಳ subtle ಆಗಿದೆ ಅದು, very subtle. ಅದು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಗೊತ್ತಾಗಲ್ಲ. ಇವಳು ಎಲ್ಲೊ ಕಳೆ ಕೀಳೋಕೆ ಹೋದಾಗ ಆ ತರ ಆಗುತ್ತೆ. ಮಗಳಿಗೂ ಆತರ ಮಾಡೊಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಇವಳು ಕೆಲ್ಸ ಬಿಟ್ಬಿಟ್ಟು ಹತ್ತಿ ಹಿಂಜೋಕೆ ಸುರು ಮಾಡ್ತಾಳೆ ಆಮೇಲೆ. ಸೊ, ಇಲ್ಲಿ ಅವಳ ನಿಷ್ಠೆ ಇದೆಯಲ್ಲ, ಅಂದ್ರೆ ಅವಳ ಏಕನಿಷ್ಠೆ ಇರೋದು ಅವಳ ಗಂಡನಿಗೇನೆ. ಅಂದ್ರೆ ಅವಳು ಏನು ಪತಿವೃತೆ ಅಲ್ಲ ಅವಳು. ಬಟ್ ನಿಷ್ಠೆ ಇದೆ ಅವಳಿಗೆ. ನಿಷ್ಠೆ ಇರೋದ್ರಿಂದಾನೆ ಅವನಿಲ್ದೆ ಇರ್ಬೇಕಾದ್ರುನು ಯಾರ‍್ ಯಾರದ್ದೋ ಆಸರೆ ಹಿಡ್ಕೊಂಡು ಹೆಂಗೋ ಜೀವನ ಮಾಡ್ತಾ ಇರ‍್ತಾಳೆ. ಹಂಗೆ ಒಪ್ಕೊಂಡಿದಾರಷ್ಟೆ ಅವರು ಜೀವನವನ್ನ. ನನಗೆ ಅವನು ಇವತ್ತಿರ‍್ತಾನೆ, ನಾಳೆ ಇರಲ್ಲ, ಅದೆಲ್ಲ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ ನನಗೆ. ಬಟ್ ಬಂದಾಗ ನನ್ನ ಗಂಡ ಅವರು ಅಂತ ಜೀವನ ನಡೆಸ್ಕೊಂಡಿರ‍್ತಾರೆ. ಸೊ, ಆ ತರದ ಪಾತ್ರ ಅದು. ಕೊನೇಗೆ ಅವಳಿಗೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ ಅಂದಾಗ, ಅದು actually ನನ್ನ ಪ್ರಕಾರ, ಕತೆಗಾರನಾಗಿ, ಓದುಗರಿಗೆ ಹೆಂಗಾದ್ರು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿ ಅದನ್ನ, ಅದು, ದಾವುದನಿಗು ಇರುತ್ತೆ ಆ ತರ. actually ಇಬ್ಬರು ಪ್ರೇಮಿಗಳೇ ಅವರು. ಬಟ್ ಅದು ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಅವರಿಬ್ರ sacrifice ಇರುತ್ತೆ ಅಂದ್ರೆ, ಅವ್ರು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲೂ ಧಕ್ಕೆ ಆಗದೆ ಇರೋ ತರ ಅಷ್ಟೊಂದು ನೈತಿಕತೆಯನ್ನ ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರ‍್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಹಂಗೆ ಇರ‍್ತಾರೆ ಅವರು actually ಜೀವನದಲ್ಲುನು. ಅದೆಷ್ಟೇ ಇದ್ರುನು ಹಂಗೆ ಇರ‍್ತಾರೆ. ಏನೂ ಇಲ್ಲ ಅಂದಾಗ, ಕೊನೆಗೆ ಅವನೇ ಹೇಳ್ತಾನೆ, ಯಾಕೆ ಸುಮ್ನೆ ಯೋಚನೆ ಮಾಡ್ತೀಯ, ನಾನಿದೀನಿ. ಅದರರ್ಥ ಅವ್ರು ದೈಹಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಬೆಳೆಸಿದ್ರು ಅಂತ ಅಲ್ಲ. ಸೊ, ಆ ತರದ್ದೇನೋ ಒಂದು fullfill ಆಗ್ದೇ ಇರೋವಂತ ಏನೋ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಶೂನ್ಯ ಇರುತ್ತಲ್ಲ ಒಳ್ಗೆ. ಅದನ್ನ ನಾನು fullfill ಮಾಡ್ತೀನಿ, ಯಾಕೆ ನೀನು ಸುಮ್ನೆ ಯೋಚ್ನೆ ಮಾಡ್ತೀಯ ಅನ್ನೊ ಆಶ್ವಾಸನೆಯನ್ನ ಕೊಡ್ತಾನೆ. ಈ ತರದ characters ಇದೆಯಲ್ಲ, particularly ಈ ತರದ ನೈತಿಕ ಸಂದಿಗ್ಧವನ್ನ ಎದುರಿಸ್ತಾ ಇರುವ characteres ನು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿದ್ದಾವೆ. ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ manage ಮಾಡ್ತಾರಂದ್ರೆ, ಈಗ್ಲುನು ನನಗೆ ಸ್ನೇಹಿತ್ರೆ ಅವ್ರು, ಅವ್ರೀಗ ಹಶಂಬಿನೆ ಆಗಿರ‍್ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ ಅವರು. ಸೊ, ಅಂಥವ್ರು ಒಂದು ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ಜನ ನಂಗೆ ಗೊತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಎಷ್ಟು fine balance ಇದೆ ಅಂದ್ರೆ ಅವರಲ್ಲಿ, ಅವರ ನಿಷ್ಠೆ ಇದಕ್ಕೇನೆ. ಆದ್ರೆ ಏನೋ ಒಂದು ಜೀವನದ ಕಹಿ ಘಳಿಗೆ ಅಂತ ನಾನು ಹೇಳಲ್ಲ, ಒಂದು ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ಏನನ್ನೊ ಒಂದನ್ನ ಬಿಟ್ಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತೆ, ಒಂದು ಪಡಕೊಳ್ಳೋಕೆ. ಸೊ, ಅದನ್ನ ಬಿಟ್ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ, ಪಡ್ಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕಡೆ ಬಂದ್ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರವ್ರು. ಸೊ, ಯಾರಿಗೆ ಅದು ನಿಜವಾದ ನೈತಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆ ಆಗಿರುತ್ತೆ ಅಂದ್ರೆ ನಾವು ಹಿಂಗಿರ‍್ಬೇಕು, ಹಂಗಿರ‍್ಬೇಕು ಅಂತೆಲ್ಲ ಹೇರ‍್ತಾರಲ್ಲ, ಅಂಥವ್ರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅದು ಕಾಡುತ್ತೆ. ಇವ್ರಿಗೆ ಸಹಜ ಅದು.

No comments: