Tuesday, September 9, 2014

ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿಯ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾವಣೆಯ ಹೊರಳುದಾರಿಯಲ್ಲಿದೆಯೆ? (ಭಾಗ – 2)

Orhan Pamuk ನ ಹೊಸ ಕೃತಿ ‘The Naive and Sentimental Novelist’ ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಪಮುಕ್ ಹೇಳುವ naive novelist ಮತ್ತು reader, sentimental novelist ಮತ್ತು reader ಗಳನ್ನು ನಾವು ಸೀಮಿತ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ `ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ’ ಮತ್ತು `ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಓದುಗ/ಕಾದಂಬರಿಕಾರ’ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರೆ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು.ಮುಗ್ಧವಾಗಿ ಬರಹಗಾರನ ಲೋಕವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಯದನ್ನು ಮನಸಾ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ರಸಾನುಭೂತಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲಿಹೋಗುವ ಓದುಗ ಇರುವಂತೆಯೇ ಹಾಗೆ ತನ್ಮಯತೆಯಿಂದ ಬರೆಯಬಲ್ಲ ಕಾದಂಬರಿಕಾರನೂ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಇವರಿಗೆ ತರ್ಕ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ. ಇದು ಸಂಭಾವ್ಯವೇ, ಸಂಬದ್ಧವೇ, ಸಮಕಾಲೀನವೇ ಎಂಬೆಲ್ಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕೂಡ ಅಪ್ರಸ್ತುತ. ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಅದರ ರಸ ಅವರಿಗೆ ದಕ್ಕಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು. ಆದರೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಓದುಗ ಹಾಗಲ್ಲ. ಪ್ರಶ್ನಿಸಿಕೊಂಡೇ ಬರೆಯುವ ಬರಹಗಾರನೂ ಕೂಡ ಹಾಗಲ್ಲ. ಇವರು ಓದುಗನನ್ನು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿಮರ್ಶಕನನ್ನೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಎದುರಿಸುತ್ತ ಬರೆಯುವ ‘ಜಾಣ’ ಬರಹಗಾರರು. ಇವರ ಓದುಗನೂ ಪ್ರತಿ ವಾಕ್ಯ, ಶಬ್ದ-ಗಳ ಔಚಿತ್ಯ, ಬಳಕೆ ತೆರೆದಿಡುವ ಅರ್ಥ ಸಾಧ್ಯಾಸಾಧ್ಯತೆಗಳು - ಹೀಗೆ ಸೀಳಿ ಸೀಳಿ ವಿವೇಚಿಸುವವರು. ಎರಡರ ತೀವ್ರತೆಯಲ್ಲೂ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಿಗೂ ಅವರವರ ಭಿನ್ನತೆ ಇದ್ದೀತು, ಆದರೆ ಮೂಲ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಹೀಗೆ. ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಅಥವಾ ಓದುಗ ಈ ಎರಡೂ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿರದೆ ಎರಡರ ಸಂತುಲಿತ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿರುತ್ತಾನೆ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ ಪಮುಕ್.

ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕೇಂದ್ರ ಎಂಬುದು ಬಹುಮುಖ್ಯ ಅಂಶ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ ಪಮುಕ್. ಎಲ್ಲಿದೆ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕೇಂದ್ರ, ಏನಿದರ ಅರ್ಥ, ಏನಿದರ ಉದ್ದೇಶ, ಇಡೀ ಕಲಾಕೃತಿ ಹೇಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವುದಾದರೂ ಏನನ್ನು ಎಂಬುದನ್ನು ಓದುಗನ ಮನಸ್ಸು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹುಡುಕುತ್ತಿರುತ್ತದಂತೆ, ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಓದುವಾಗ.

ಪಮುಕ್ ತನ್ನ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನಮಗೆಲ್ಲ ಗೊತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಒಂದು ನೂರು ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರನ ಮತ್ತು ಕಾದಂಬರಿಯ ಓದುಗನ ಬಗ್ಗೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದ ಇನ್ನೊಂದೇ ಅಂಶ, ನಾವೇಕೆ ಓದುತ್ತೇವೆ ಎನ್ನುವುದರ ಕುರಿತಾಗಿದೆ. ಪತ್ತೇದಾರಿ, ರೋಮಾನ್ಸ್, ಕೌತುಕಮಯ ವಿವರ-ತಿರುವು, ಆಘಾತ, ಅಚ್ಚರಿ, ಸಾಹಸ, ಅದ್ಭುತಗಳೇ ತುಂಬಿ ಮನರಂಜಿಸುವ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಿಕೊಂಡು ಯಾಕೆ ಕೆಲವರು ಆ ಬಗೆಯ ಮತ್ತು ಕೆಲವರು ಈ ಬಗೆಯ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನೇ ಖಾಯಸು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವ ಬಗ್ಗೆ ಪಮುಕ್ ಹೇಳುವ ಮಾತು ಕುತೂಹಲಕರವಾಗಿದೆ. ಮನೋರಂಜನೆಯೇ ಉದ್ದೇಶವಾಗುಳ್ಳ ಓದು ನಮಗೆ ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೀತಿದೆ, ಹೇಗಿರಬೇಕೋ ಹಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವ ಭಾವನೆಯನ್ನೂ, ನೆಮ್ಮದಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಧಾನವನ್ನೂ ನೀಡುವುದಂತೆ. ಮತ್ತೆ ಯಾಕೆ ನಾವು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳು, ಮಹಾನ್ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಎನ್ನುತ್ತೇವಲ್ಲ, ಯಾವುದು ನಮಗೆ ಅಷ್ಟಿಷ್ಟು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಅರಿವು-ಜ್ಞಾನವನ್ನೆಲ್ಲ ನೀಡಿ ಈ ಬದುಕಿಗೆ ಕೊಂಚ ಅರ್ಥವಂತಿಕೆಯನ್ನೂ, ನಾವು ಬದುಕುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ನೀಡಬಹುದೆಂದು ನಂಬುತ್ತೇವೋ ಅದರತ್ತ ಯಾಕೆ ತಿರುಗುತ್ತೇವೆ ಎಂದರೆ, ನಾವು ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಈ ಜಗತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ತಾದ್ಯಾತ್ಮವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾಗಿರುವುದರಿಂದಂತೆ!
ಈಚೆಗೆ ಬಂದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ಅಬ್ದುಲ್ ರಶೀದರ ‘ಹೂವಿನಕೊಲ್ಲಿ’ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನೇ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, ಅದರ ‘ಕೇಂದ್ರ’ ಯಾವುದು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಹೂವಿನಕೊಲ್ಲಿಯೇ, ಅನುಮಾನವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಹೂವಿನಕೊಲ್ಲಿಯ ಯಾವುದು, ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು ಓದುಗನ ಮನಸ್ಸು ಹುಡುಕುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಕೂಡ ನಿಜವೇ. ಹೂವಿನಕೊಲ್ಲಿಯ ಬದುಕನ್ನು, ಜೀವನಕ್ರಮವನ್ನು ಮತ್ತು ಅದರ ಇತಿಮಿತಿಗಳಲ್ಲೇ ಆ ಬದುಕಿನ ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು - ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತ ಸಾಗುವ ಇಲ್ಲಿನ ನಿರೂಪಣೆ ಯಾವುದೋ ಕಥಾನಕದ ಎಳೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಏನೋ ಒಂದಿಷ್ಟು ಕೌತುಕದ ತಿರುವುಗಳು, ಏನೋ ಒಂದು ಮೇರುಘಟ್ಟ, ‘ಇದೇ ನಾನು ಹೇಳ ಹೊರಟಿದ್ದು’ಎಂಬ ಕುರುಹು ಅಥವಾ ಚಿತ್ತಾಲರು ಹೇಳುವಂತೆ ‘ನಾನು ಹೊಳೆಯಿಸಲು ಹೊರಟಿದ್ದು ಇದೇ’ ಎಂಬ ಧಾಟಿಯಾಗಲೀ, ನಿಲುವಾಗಲೀ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂಥ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಬದ್ಧವಾಗಿ ಸಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾದಂಬರಿಯ ಕೇಂದ್ರ ಎನ್ನುವಾಗ ಅದರ ಸರಳ ಅರ್ಥ ಏಕಸೂತ್ರದ ಕಥಾನಕ ಎಂದಾಗಲೀ, ಅದು ನೀಡುವ message ಎಂದಾಗಲೀ ತಿಳಿಯಬಾರದು. ಇಡೀ ಕೃತಿ ಏಕತ್ರವಾಗಿ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಒಡಮೂಡಿಸುವ ಭಾವವೂ ಕೂಡ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿಯ ಕೇಂದ್ರವೇ. ಇಲ್ಲಿ ಅದು ಹೂವಿನಕೊಲ್ಲಿಯ ಬದುಕಿನ ಚಿತ್ರಗಳು, ವಿವಿಧ ಸಮಯ, ಸಂದರ್ಭ, ಸನ್ನಿವೇಶ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಚಿತ್ರಗಳು.

ಆದರೂ ಹೇಳಬೇಕಾದ ಮಾತೆಂದರೆ, ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪುಗಳ ದಾಖಲಾತಿಯೇ ಮುಖ್ಯವಾದಂತಿರುವ ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕೂಡಾ infant ಆಗಿಯೇ ಇದೆ. ಪ್ರೇಮ-ಕಾಮಗಳಾಗಲೀ, ದೊಡ್ಡವರ ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವುದೇ ಗಹನವಾದ ಸಂಗತಿಗಳಾಗಲೀ ಇಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಅಂಥ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳೆಲ್ಲ ಒಂಥರಾ ಬಾಲಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಊಹೆ-ಕಲ್ಪನೆಗಳ ತಥಾಕಥಿತ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಷ್ಟೇ ಆಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ. ಅಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅನೇಕ ಪಾತ್ರಗಳು ಸ್ಕೆಚೀ ಆಗಿಯೇ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲುಳಿದು ಬಿಟ್ಟರೆ ಅದರ ಉದ್ದೇಶವೇನೋ ಬೇರೆ ಇದ್ದೀತು.

ತೇಜಸ್ವಿ ತಮ್ಮ ‘ವಿಮರ್ಶೆಯ ವಿಮರ್ಶೆ’ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾತು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಬಹುಷಃ ಇದು ಅವರು ಚಂದ್ರಶೇಖರ ನಂಗಲಿಯವರಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನೆನಪು. ‘ಬರೇ ಓದುವ ಖುಶಿಗಾಗಿಯೇ ನಾವು ಕೆಲವೊಂದು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವುದಿಲ್ಲವೇ....ಓದುತ್ತಾ ಖುಶಿಪಡುವ, ಅಯ್ಯೊ ಇದು ಮುಗಿದೇ ಹೋದರೆ ಇನ್ನೇನಪ್ಪಾ ಓದೋದು ಅಂದುಕೊಳ್ಳುವ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಲ್ಲವೆ....’ ಎನ್ನುತ್ತ ಅಂಥ ಏನೋ ಒಂದು ಖುಶಿ ಕೊಡುವ ಬರಹಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಪುಸ್ತಕಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ತೇಜಸ್ವಿಯವರ ಪರಿಸರದ ಕತೆಗಳು, ಕರ್ವಾಲೊ, ಅವರು ಅನುವಾದಿಸಿರುವ ಕೆನೆತ್ ಆಂಡರ್ಸನ್ ಸರಣಿಗಳು, ಅವರದೇ ಪ್ರಕಾಶನದ ಲಾರಾ ಇಂಗಲ್ಸ್ ವೈಲ್ಡರಳ ಸರಣಿ ಎಲ್ಲ ಇಂಥ ಪುಸ್ತಕಗಳೇ. ತೇಜಸ್ವಿಯವರ ‘ಮಾಯಾಲೋಕ -೧’ ಕೂಡಾ ಈ ತರದ ಬರವಣಿಗೆಯೇ. ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ್ದೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಒಂದು ಕೇಂದ್ರವನ್ನೋ, ಚಲನಶೀಲ ಕಥಾನಕದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನೋ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಹುಡುಕುವ, ನೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಮೇಯವೇ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ‘ಕರ್ವಾಲೊ’ ಮಾತ್ರ ಈ ಮಾದರಿಯನ್ನೇ ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ದುಡಿಸಿಕೊಂಡು ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಬರವಣಿಗೆಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದು ಯಾಕೆಂದರೆ ಅದಕ್ಕೊಂದು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಚಲನಶೀಲ ಕಥಾನಕದ ನಡೆ ಎರಡೂ ಇರುವುದರಿಂದಲೇ. ‘ಮಾಯಾಲೋಕ’ದಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡೂ ಇರಲೇ ಇಲ್ಲ. ಬಹುಷಃ ತೇಜಸ್ವಿಯವರು ಬದುಕಿದ್ದಿದ್ದರೆ ‘ಮಾಯಾಲೋಕ-೨’ ಅಥವಾ ೩ರಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರವನ್ನೂ ಕಥಾನಕದ ಹಂದರವನ್ನೂ ಇಡೀ ಸರಣಿಗೆ ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರೇನೊ. ದಾಸ್ತಾವಸ್ಕಿಯ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಜಕೀಯ ಕಾದಂಬರಿ "ದ ಡೆವಿಲ್ಸ್" ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೋ ಒಂದು ಕಡೆ ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಹಣ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಪಮುಕ್ ತನ್ನ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ ಕೂಡ. ತೇಜಸ್ವಿಯವರದೂ ಅಂಥ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ದಕ್ಕಿಸಬಲ್ಲ ಪ್ರತಿಭೆಯೇ ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಸಾವು ಅಂಥ ಸಿದ್ಧಿಯ ಸಂಭವವನ್ನು ಕೊಂದಿತು.

ಮಾರ್ಕ್ವೆಜ್‌ನ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಾಗಲೀ, ಲಂಕೇಶರ ‘ಮುಸ್ಸಂಜೆಯ ಕಥಾ ಪ್ರಸಂಗ’ದಲ್ಲಾಗಲೀ ಬರೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಕಾದಂಬರಿ, ಅದಕ್ಕೊಂದು ಆತ್ಮ, ಕೇಂದ್ರ ಬೇಕೇ ಬೇಕು ಎಂಬ ಎಚ್ಚರ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಬಿಡಿ ಬಿಡಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಸೆಳೆದು ಏಕಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಿ ನೇಯಬಲ್ಲ ಕೊಂಡಿಗಳ ಒಂದು ಸರಪಳಿ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ missing ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದರೆ ತೇಜಸ್ವಿಯವರ ‘ಚಿದಂಬರ ರಹಸ್ಯ’ ಕಾದಂಬರಿಯ ನಡೆ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯದ ಸಮೀಕರಣದಲ್ಲೂ ನಮಗೆ ಇಂಥ ದರ್ಶನವೇ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ, ತೇಜಸ್ವಿಯವರು ಸ್ವತಃ ‘ಚಿದಂಬರ ರಹಸ್ಯ’ದ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಅಂಥ ಬಣ್ಣವನ್ನೆಲ್ಲ ಕೊಡುವುದನ್ನು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಇಷ್ಟಪಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೂ. ಇಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಏನಾಯಿತೆಂದರೆ, ಇವರ ಬರವಣಿಗೆಯ ಹರವು, ವ್ಯಾಪ್ತಿ - ಯಾವುದನ್ನು ನಾವು ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಎನ್ನುತ್ತೇವೋ ಅದು ಹಿಗ್ಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನುಂಗಿ ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ರಶೀದ್ ಬಳಸಿಕೊಂಡ format ಈ ಬಗೆಯದ್ದು ಮತ್ತು ಇದರ ಆಸುಪಾಸಿನದ್ದು. ಇದನ್ನೇ ವಿವೇಕ್ ಶಾನಭಾಗ ತಮ್ಮ ‘ಒಂದು ಬದಿ ಕಡಲು’ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಕಥಾನಕದ ಒಂದು ಎಳೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡೇ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತ ಹೋಗುವುದರಿಂದ "ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಬದುಕೇ" ಕೇಂದ್ರ ಎಂಬ ಒಂದು ಅಸಂಕಲ್ಪಿತವೆಂದೂ ಹೇಳಬಹುದಾದ ಕೇಂದ್ರದ ಕಡೆಗೆ ಬೊಟ್ಟು ಮಾಡಿ ಬಚಾವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಸರಿ ಸುಮಾರು ಇದೇ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೂವಿನಕೊಲ್ಲಿಯ ಜನಜೀವನವೇ, ಜೀವನಕ್ರಮವೇ ಈ ಕೃತಿಯ ಕೇಂದ್ರ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡೂ ಈ ಜೀವನಕ್ರಮ, ಇದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಜೀವನಮೌಲ್ಯ , ವಿಧಿಯೋ, ಅಜ್ಞಾನವೋ, ಮಾಟ ಮಂತ್ರಗಳೋ, ಮಾನವ ಸಹಜ ವಾಂಛೆಗಳೋ, ಸ್ವಯಂಕೃತ ತಪ್ಪು ಹೆಜ್ಜೆಗಳೋ ಇವರ ಬದುಕನ್ನು ಏನು ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟವೋ ಅದು, ನಮಗೆ ನೀಡುವ ದರ್ಶನದ ಬಗ್ಗೆ, ಬದುಕಲು ಕಲಿಯುವ ಆಸೆಯಿಂದ ಓದುಗ ಓದುಗನಿಗೆ, ಇಲ್ಲೇನಾದರೂ ಸಿಕ್ಕೀತೇ ಎನ್ನುವ ಹಪಹಪಿಕೆಯಿಂದ ಒಂದು ಕಾಣ್ಕೆಗಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸುವ ಓದುಗನಿಗೆ ಇದು ನೀಡುವ ದರ್ಶನ ಅಥವಾ ಕಾಣ್ಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಾದಂಬರಿ ಆಸಕ್ತವಾಗಿಲ್ಲ.

ವಿವೇಕ್ ಶಾನಭಾಗ ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಕಾರದ ಬರವಣಿಗೆಯ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಹೇಳುತ್ತ, ದೀರ್ಘವಾದ ಬರವಣಿಗೆಯೊಂದನ್ನು ತಿದ್ದಲು, ಬಿಟ್ಟಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಆ ಜಗತ್ತನ್ನು ಹೊಕ್ಕು ಅದರಲ್ಲಿ ತನ್ಮಯನಾಗಲು ಬಹಳ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದಿದ್ದರು. ಬರವಣಿಗೆ ಪಾರ್ಟ್ ಟೈಂ ಆಗಿರುವ ಇಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನ ಅನೇಕರ ಸಮಸ್ಯೆಯಿದು.

ಸಂಪದ ಡಾಟ್ ಕಾಮ್ ಅಂತರ್ಜಾಲ ತಾಣದ ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ನಾಡಿಗ್ ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾದ ವಿವೇಕ್ ಶಾನಭಾಗ್ ಅವರ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಕಾದಂಬರಿ ಬರವಣಿಗೆಯ ಕುರಿತೇ ಕೆಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲಾಗಿತ್ತು. ಕತೆ ಮತ್ತು ಕಾದಂಬರಿಗಳೆರಡರ ಸ್ವರೂಪದ ಕುರಿತು ಅವರು ಹೇಳಿರುವ ಮಾತುಗಳಿಲ್ಲಿವೆ:

ಪ್ರಶ್ನೆ: ನಿಮ್ಮ ಒಂದು ಬದಿ ಕಡಲು ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಒಂದು ಮಾತು ಹೇಳಿದ್ದೀರಿ, 'ಬರೆಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮಹತ್ವದ್ದೆಂದು ಅನಿಸಿದ ಹಲವು ಸಂಗತಿಗಳು ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಅದೇ ತೀವೃತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸದೇ ಇರುವುದರಿಂದ ದೀರ್ಘ ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕೈಹಚ್ಚಲು ಅಳುಕಾಗುತ್ತದೆ' ಅಂತ. ಇಂಥ ಅನುಮಾನ ಯಾಕೆ ಕಾಡಿತು?

ನಾನು ಆ ಮಾತನ್ನು ಬರ್ದಿದ್ದು ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ. ಅಂದ್ರೆ, ಈ ದೀರ್ಘ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನ ಬರ್ದು ಅದ್ಮೇಲೆ ಅದ್ರ ಒಳ್ಗಡೆ, ಅದು ತುಂಬ ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಒಂದು ಕಟ್ಟಡ ಇದೆ ಅದ್ರ ಒಳ್ಗಡೆ. ಅಂದ್ರೆ ಅದಕ್ಕೆ ನೀವು ಆ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನ, ಅದ್ರ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನ ನೋಡಿದ್ರೆ ಅದು ಬೇರೆ ಬೇರೆ, ವರ್ಷದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಋತುಮಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ, ದಿನದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಜರಗುವಂಥದ್ದು. ಸೊ, ಅಷ್ಟೊಂದು ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸನ್ನ ನಾನು ಮತ್ತೆ, ಅದನ್ನ ಬರೆದು ಒಂದೆರಡು ವರ್ಷ ಬಿಟ್ಟು ಮತ್ತೆ ಅದನ್ನ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮಾಡೋದಿದ್ಯಲ್ಲ, ಆವಾಗ ಅದು, ಅದ್ರೊಳಗೆ ಹೋಗ್ಲಿಕ್ಕೇನೇ ಒಂದ್ವಾರ ಬೇಕಾಗುತ್ತೆ. ಅಂದ್ರೆ, ಅದೇ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅದ್ನೆಲ್ಲ ನೋಡ್ಲಿಕ್ಕೆ ಆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಅಂಥಾ ಒಂದು process ಇದ್ಯಲ್ಲ, ಅದನ್ನ ಮತ್ತೊಂದ್ಸಲ ಇಂಥಾ ಒಂದು ದೀರ್ಘ ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕೈ ಹಚ್ಚಲಿಕ್ಕೆ ಅಳಕಾಗ್ತದೆ ಅಂತ ನಾನು... ಅದು ನನ್ನ ಉದ್ದೇಶ. ಅಂದ್ರೆ ಅದು ಆ ತೀವೃತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣ್ಸೋದಿಲ್ಲ, ಆ ತೀವೃತೆಯಲ್ಲಿ ಆವಾಗ ನಾವು ಅದು ಅನಗತ್ಯ ಅಂತ ತಿಳ್ಕೊಂಡಿರ್ತೀವಿ, ಅಥವಾ ಬರೆಯುವಾಗ ಏನೋ ಒಂದು ಮನ್ಸಲ್ಲಿರುತ್ತೆ, ಬರೆಯುವಾಗ ಯಾವ್ದಾದರೂ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ಅಂತ ಅನ್ಸಿರುವ ಸಂಗತಿಗಳಿರ್ತಾವಲ್ಲ, ಅಂದ್ರೆ ಮುಖ್ಯ ಅಂತ ಕಾದಂಬರಿ ಒಳ್ಗಡೆ; ಅದು ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ, ಈ ಎಲ್ಲ ಬದ್ಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ಅದು ಅಷ್ಟು... ಅದು ನಾನು ಬರೆದ ಮಾತು ಆ ಒಟ್ಟು process ಬಗ್ಗೆ, ಅಂದ್ರೆ, process of editing ಬಗ್ಗೆ. ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಬರೆದಿದ್ದೆ ಹೊರತು ಒಟ್ಟು ಬರವಣಿಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲ. ಸೊ, ಹಾಗಾಗಿ ಅದು ಅಪಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಎಡೆ ಮಾಡಿ ಕೊಡ್ಬಾರ್ದು.

ಪ್ರಶ್ನೆ: ಒಂದು ಕತೆ ಬರೆಯುವುದು ಇನ್ನೊಂದು ಕಾದಂಬರಿ ಬರೆಯೋದು. ಈ ಎರಡರಲ್ಲಿ ಬರವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಏನು ವ್ಯತ್ಯಾಸ? ನಿಮಗೆ ಯಾವುದು ಹೆಚ್ಚು ಇಷ್ಟ?

“ಈ ಕತೆ ಅನ್ನೋದು ನಾನು ಯಾವಾಗ್ಲು ಈ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನ ಕೊಡ್ತ ಇರ್ತೇನೆ; ಅದನ್ನು ಶಾಂತಿನಾಥ ದೇಸಾಯಿ ಹೇಳಿದ್ರು. ಅದೇನಂದ್ರೆ, ಕತೆಯಂದ್ರೆ ಒಂದು ಮರದ ಮೇಲೆ ಹತ್ತಿ ಅದ್ರ ಹಣ್ಣು ತಿಂದ್ಹಂಗೆ, ಕಾದಂಬರಿ ಅಂದ್ರೆ ಇಡೀ ತೋಟದಲ್ಲೆ ಓಡಾಡಿ, ನಿಮ್ಗೆ ಬೇಕಾದ ಹಣ್ಣು ಕಿತ್ಹಂಗೆ ಅಂತ. ಅಂದ್ರೆ ನಿಮಗೆ ಹೇಳ್ಬೇಕಾಗಿದ್ದೇನಂದ್ರೆ, ಒಟ್ಟು ಎರಡೂ ಮಾಧ್ಯಮ ಇದ್ಯಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕದಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾದ ಒಂದು ಜೀವನದೃಷ್ಟಿ ಬೇಕಾಗತ್ತೆ. ಎರಡನ್ನು ಬರೀಬೇಕಾದ್ರೆ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಥಿತಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸಿದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಲೋಕದೃಷ್ಟಿ ಎಲ್ಲವೂ ತುಂಬ ಭಿನ್ನವಾದದ್ದು. ಆದ್ರಿಂದ ಒಂದು ಕತೆ ಬರೀತ ಬರೀತ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗೋದಿಲ್ಲ ಅಥ್ವಾ ಒಂದು ಉದ್ದ ಕತೆ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗೋದಿಲ್ಲ. ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಬೇಕಾದ, ಕಾದಂಬರಿಗೆ ತುಂಬ ಆಳ ಬೇಕು. ಅಂದ್ರೆ, it is about total experience... ಅಂಥ ಒಂದು ಅನುಭವದ, ಒಂದು ಪೂರ್ಣ ಅನುಭವದ ಅಂಥ ಒಂದು ಮಾಧ್ಯಮ ಅದು. ಆದ್ರೆ ಕತೆ ಅಂದ್ರೆ ಹಾಗಲ್ಲ. ಕತೆ ಅದರ ಅಳತೆ ಚಿಕ್ಕದು, ಆಮೇಲೆ ಅದ್ರಲ್ಲಿ ನೀವು ಹೇಳಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನ ಚುರುಕಾಗಿ ಹೇಳ್ಬೇಕು, ಆಮೇಲೆ ಹೀಗೆ... ಅದ್ರಲ್ಲೊಂದು ಇಡೀ ಮಾಧ್ಯಮಾನೇ ಅದು ಬೇರೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಕತೆಗಾರನಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಾದಂಬರಿಕಾರನಿಗೆ ಇರಬೇಕಾದ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಎರಡೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ. ಆಮೇಲೆ ಕಾದಂಬರಿ ಬರೆಯುವಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಸಾವಧಾನ ಬೇಕು ಅಂತ ನನಗನಿಸುತ್ತೆ. ಅಂದ್ರೆ ಸಾವಧಾನ ಅನ್ನೋದು ನಾನು ನಿಮಗೆ ಒಂದನ್ನ ತಿಳ್ಕೊಂಡು, ಒಂದನ್ನ ಅರಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಒಂದನ್ನ ಸಮಾಧಾನವಾಗಿ ಹೇಳುವ ರೀತಿ. ಸಮಾಧಾನ ಅನ್ನೋದನ್ನ ನೀವು ತುಂಬ metaphoricalಆದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ನೀವದನ್ನ ತಗೊಳ್ಬೇಕು. ಸಮಾಧಾನಕರವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನ ಹೇಳ್ಬೇಕು. ಸೊ, ಈ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದ ಎರಡೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಿನ್ನವಾದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಂತ್ಲೆ ನನಗೆ ಅನ್ಸುತ್ತೆ. ಆಮೇಲೆ ನಾನು ಈ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನ ಬರೀತಾ ಇರೋದಿಕ್ಕೂ ಮತ್ತೆ ಆ ತರ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾನು ಈಗ ಎರಡು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನ ಬರೆಯೋದಿಕ್ಕು ಇದೇ ಒಂದು ಕಾರಣ; ಯಾಕಂದ್ರೆ ಅದು ನನಗೆ ಅದು ಹೆಚ್ಚು space ಕೊಡುತ್ತೆ ಅಂತ ನನಗನಿಸಿದೆ.”

ಒಂದು ಜೀವನ ದರ್ಶನವನ್ನು ಒಂದು ಬೀಸಿನಲ್ಲಿ ಕೊಡುವ ಒಂದೇ ಕೃತಿ ಬೇಕೆ, ಹಲವು ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಇದೆ. ಫಾರ್ಮ್ ಎಂಬುದೇ ಅಸಂಗತವಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾವಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬ ವಾದವೂ ಇದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಟೆಡ್‌ನ ಪ್ರಮೇಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೇ ಹೇಳಿರುವಂತೆ, ಫಾರ್ಮನ್ನು ಮೀರಿಸಿದ ಕಂಟೆಂಟ್ ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಒಪ್ಪಬಹುದಾದ ಮಾತೇ ಹೊರತು, ಕಂಟೆಂಟ್‌ನ ಜಾಳುತನವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡಬಾರದು. ಹೆಚ್ಚುಗಾರಿಕೆ ಎಂದು ನಾವು ನಮ್ಮ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸುವ ಯಾವ ವಿಚಾರವೇ ಇರಲಿ, ಅದರಿಂದ ಕೊನೆಗೂ ಕೃತಿಗೆ ದಕ್ಕಿದ್ದೇನು, ಅದು ಸಾಧಿಸಿದ್ದೇನು ಎನ್ನುವುದೇ ನಿಲ್ಲುವ ಮಾತು. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ನಮ್ಮ ಸಿನಿಮಾ ರಂಗದವರು ಡಿಫ್ರೆಂಟ್ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಒತ್ತೊತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತ ಅದೇ ಹಳಸಲು ತೋರಿಸುತ್ತ ಬಂದ ಹಾಗೇ ಇದೂ ಆಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ.

ಕಾದಂಬರಿ ಎಂದರೆ ಏನು ಎಂದು ನಾವು ಕೇಳಿಕೊಂಡು ಸರಳವಾದ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದಾದರೆ ಅದು ಒಂದು ಜಗತ್ತು, ಅದು ಒಂದು ಬದುಕು ಅಷ್ಟೆ. ಕಾರಂತರು 40-45 ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದರೇ ಹೊರತು ಅವರ ಒಂದು ‘ಸರಸಮ್ಮನ ಸಮಾಧಿ’ಯೋ ‘ಗೊಂಡಾರಣ್ಯ’ವೋ ಅದೊಂದನ್ನೇ ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದು ಎಂದುಕೊಂಡು ಬಿಡಿಯಾಗಿ ಓದಿದರೆ ಆಹಾ ಎನ್ನುವಂಥದ್ದೇನಿಲ್ಲ ಅದರಲ್ಲಿ. ವಿವೇಕರ ‘ಒಂದು ಬದಿ ಕಡಲು’ ಕಾದಂಬರಿಯ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ನಂತರದಲ್ಲಿ ವಿವೇಕ್ ಬರೆಯಲಿರುವ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಲಿವೆ ಎಂಬರ್ಥದ ಮಾತನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಆಡಿದ್ದರು. ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲೂ "ಹೂವಿನ ಕೊಲ್ಲಿ" ಒಂದು ಆರಂಭ ಮಾತ್ರ ಎಂದು ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ರಶೀದರೇ "ಲೇಖಕರ ಮಾತು" ಬರೆಯುತ್ತ ಹೇಳಿದ, ಅನುಭವಿಸಿದ ನಾಸ್ಟಾಲ್ಜಿಯಾ ತರದ ಭಾವ ಓದುಗರದ್ದೂ ಆಗುವುದು ನಿಶ್ವಯವಾಗಿಯೂ ಒಂದು ಸಾಧನೆ. ಆದರೆ ಅದು ಸಾಧನೆಯಾದಂತೆಯೇ ಸವಾಲೂ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ. ಮುನ್ನೆಡೆಸುವ, ಸೃಜನಶೀಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸೀಮಾರೇಖೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಸಾಧಿಸುವ ಹೊಸ ಸವಾಲು ಅದು, ಲೇಖಕನಿಗೆ ತನ್ನದೇ ಕೃತಿ ಒಡ್ಡುವ ಸವಾಲು.

ದಾಂಪತ್ಯದ ಕುರಿತಾಗಿಯೇ ಕೆಲವು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಒಂದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದರಂತೆ ಬಂದುದು ಕುತೂಹಲಕರವಾಗಿದೆ. ಎಸ್.ಎಲ್.ಭೈರಪ್ಪನವರ ಕವಲು, ಸತ್ಯನಾರಾಯಣರ ವಿಚ್ಛೇದನಾ ಪರಿಣಯ, ಗುರುಪ್ರಸಾದ್ ಕಾಗಿನೆಲೆಯವರ ಗುಣ ಎಲ್ಲದರ ಕೇಂದ್ರ ದಾಂಪತ್ಯವೇ ಆಗಿರುವಂತಿದೆ. ‘ವಿಚ್ಛೇದನಾ ಪರಿಣಯ’ ದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣರು ವಿಭಿನ್ನ ಪಾತಳಿಯಿಂದ ಒಂದೇ issueವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಥಾನಕಗಳ ಮೂಲಕ ಹೇಳುವ, ಕಾಣಿಸುವ ಒಂದು ನೇಯ್ಗೆಯನ್ನು ಹೆಣೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಅವರು ಬಳಸುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ಜಾಣ್ಮೆ, ಕಲ್ಪನೆಯ ಭರಪೂರ ಉಪಯೋಗ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕತೆ ಏನೇ ಇರಲಿ. ಅವರ ವೈಚಾರಿಕ ಧೋರಣೆ ಇದು: ಒಂದು - ದಾಂಪತ್ಯ; ಅದರ ಮುಖಗಳಾದ ಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು ಕಾಮ. ವಿವಾಹ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಎರಡು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ; ಅದೇನಿದ್ದರೂ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಎರಡು, ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದರೆ ನೂರಾರು ಕುಟುಂಬಗಳ ನಡುವೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾವಿರಾರು ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳ matrix. ಹೀಗೆ ಅದು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನ, ನಾವು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಂತೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಷಯವೇ ಅಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಅದರ success or failure ಕೂಡಾ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಉಳಿಯುವಂಥಾದ್ದು, ಉಳಿಯಬಹುದಾದ್ದು ಅಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೇ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣರು `n' number of instances ಗಳ ಮೂಲಕ ನಮಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಸತ್ಯನಾರಾಯಣರು ಖಚಿತವಾದ ನಿಲುವು ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲೇ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಇವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರಗಳು, ಕಥಾನಕಗಳ ಇಡಿಕ್ಕಿರಿದಂತೆ ಕಂಡರೆ ಅಚ್ಚರಿಯಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿಯೇ ಸಿದ್ಧಮಾದರಿಯ ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಕಾರದ ಎಲ್ಲ ಎಲ್ಲೆಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಹರಿದೊಗೆದು ನಿಂತ ಕೃತಿ ಇದು.

ಎಸ್ ಸುರೇಂದ್ರನಾಥರ ಕಾದಂಬರಿ ಎನ್ನ ಭವದ ಕೇಡು ಇಷ್ಟವಾಗುವುದು ಅದು ಒಂದು ಇಡೀ ಆಕೃತಿಯಾಗಿ ನಮ್ಮ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ತಲ್ಲಣಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಇಡೀ ಕಾದಂಬರಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕಥಾನಕ ಸಾಗುವ ಒಂದು ಅನೂಹ್ಯ ವಿಧಾನಕ್ಕಾಗಿ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿನ ಬರವಣಿಗೆ ಸದಾ ಒಂದು ಬಗೆಯ ನಿಗೂಢಕ್ಕೆ, ಅನಿರೀಕ್ಷಿತಕ್ಕೆ, ತಿರುವಿಗೆ, ಆಘಾತಕ್ಕೆ ಓದುಗನನ್ನು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿಸುತ್ತ ಸಾಗುವ ಚಪಲಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡಂತಿದೆ. ಇದು ತಪ್ಪೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಂಥದು ಪದೇ ಪದೇ ಸಂಭವಿಸುವುದರಿಂದ ಕ್ರಮೇಣ ಈ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಅನೂಹ್ಯವಾದ ದುರ್ಘಟನೆಗೆ ಸದಾ ಕಾತರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಕಾದಂಬರಿಯ ತಂತ್ರ ಓದುಗನನ್ನು ರಂಜಿಸುವ ಬದಲಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಅಧ್ಯಾಯದ ಕೊನೆಗೆ ಒಡೆಯುವ ಕುತೂಹಲದ ಮೊಟ್ಟೆ ಅವನಲ್ಲಿ ಇದು ಇಷ್ಟೇ ಎನಿಸುವ ಭಾವವನ್ನು ತರುವ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ಅಧ್ಯಾಯದ ಓದು ಒಂದು ಸಿದ್ಧ ಮನಸ್ಥಿತಿಗೆ ಓದುಗನನ್ನು ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಒಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಇಂಥ ತಂತ್ರ ತೊಡಗಿದಂತೆಲ್ಲ ಓದುಗನ ಗಮನ ಆ ಅಂತ್ಯದತ್ತ ಹರಿದು ಕಾದಂಬರಿಯ ಆಶಯ, ಚೌಕಟ್ಟು, ಹಂದರದ ಕಡೆಗೆ ಇರಬೇಕಾದ ಗಮನ ಕುಂಠಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಬಿಗಿಯಾದ ಒಂದು ಚೌಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಹಂದರ ದಕ್ಕಿದೆ. ಅದು ಉದ್ದೇಶಿತವೋ ಅನುದ್ದೇಶಿತವೋ ಎನ್ನುವ ಸಂಗತಿ ಬೇರೆ. ಆದರೆ ಈ ಹಂದರವನ್ನು, ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು, ಅದರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಈ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಧ್ಯಾಯಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಹೊಂದುವ ತಂತ್ರವೇ ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಿರುವುದು ಬೇಸರ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.

ಜೋಗಿಯವರ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ, ಲಾಜಿಕಲ್ ಆಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಒಳ್ಳೆಯ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲ ಅಂಶಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಕಥಾಜಗತ್ತು, ಪಾರ್ತವರ್ಗ ಮತ್ತು ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಕೊಂಚ improvise ಮಾಡಿದರೆ ಅವು ಇಡೀ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ನೀಡಬಲ್ಲ ಆಯಾಮಗಳ ಮಜಲು ಕೂಡಾ ಹೆಚ್ಚುವಂತಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಜೋಗಿಯವರು ಇಂಥ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ತರುವ ಕ್ಯಾಶುವಲ್ ಆದ ರೀತಿಯೇನಿದೆ, ಅದು ಇಂಥ ಉದ್ದೇಶಗಳ ಈಡೇರಿಕೆಗೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಸುಪುಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಉಪೇಕ್ಷಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಓದಿದ ಮೇಲೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಓದಬಹುದಾದ, ಓದಿ ತರ್ಕಿಸಬಹುದಾದ ಸಾಕಷ್ಟು stuff ಇಲ್ಲಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಒಂದು ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಶೈಲಿಯ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾದ, ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಕಾರ ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೇ ಓದುಗ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾದ ಅನೇಕ ಅಂಶಗಳ ಗೈರು ಕೂಡ ಇದೆ ಎನಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. Word economy ತತ್ವಕ್ಕೆ ಬದ್ಧರಾಗಿ, ಚಕಚಕನೆ ಓದಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಬಲ್ಲ ಆದರೆ ಆ ರೀತಿಯಿದ್ದೂ ಓದುಗ ಒಮ್ಮೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಬಲ್ಲ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಜೋಗಿ ಕೊಡುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.

ವಿ ಆರ್ ಕಾರ್ಪೆಂಟರ್ ಅವರ ಅಪ್ಪನ ಪ್ರೇಯಸಿ ಮತ್ತು ನೀಲಿಗ್ರಾಮ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಅಪ್ಪನ ಪ್ರೇಯಸಿ ಮತ್ತೊಂದು ದಿಡೀರನೇ ಮುಕ್ತಾಯಕ್ಕೆ ಬಂದುಬಿಡುವ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿ ಓದುಗನನ್ನು ನಡುದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಕೈಬಿಟ್ಟ ಅನುಭವದೊಂದಿಗೆ ದೂರವಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪನ ಪ್ರಣಯ ಮತ್ತು ಮಗನ ಮೊದಲ ಪ್ರೇಮದಂಥ ನವಿರಾದ ಒಂದು ಭಾವನೆಗಳ ನಡುವಣ ಅವ್ಯಕ್ತ ಮುಖಾಮುಖಿ ಸಂಬಂಧದ, ತಲೆಮಾರಿನ, ಊರ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಂದಿಯ ಜೀವನ ದೃಷ್ಟಿಯ ಪಾತಳಿಗಳ ಮೂಲಕ ನಮಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸಲ್ಪಡುವುದಾದರೂ ಆ ಕಾದಂಬರಿಯ ಮುಕ್ತಾಯ, ಅಲ್ಲಿಂದ ವಸ್ತು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದ್ದ/ಬೇಕಿದ್ದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಆ ಮೂಲಕ ಕೃತಿಗೆ ದಕ್ಕಬೇಕೆನಿಸುವ/ದಕ್ಕ ಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಆಕೃತಿ ಪರಿಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಭಾವ ಓದುಗನಲ್ಲಿ ಮೂಡುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ. ಹೊಳಹುಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಕಾಣಿಸಿ ಮುಗಿಯುವ ಕವನದ ಶೈಲಿ ಕಾರ್ಪೆಂಟರ್ ಅವರ ಎರಡನೆಯ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಲಾತ್ಮಕವಾದ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ, ತಾಂತ್ರಿಕ ನೈಪುಣ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಎನ್ನುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಒಂದೆಡೆ ಲೈಂಗಿಕ ಪಿಪಾಸೆ, ಅಧಿಕಾರಗ್ರಹಣದ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಕಾಣಿಸುವಾಗಲೇ ಕಾದಂಬರಿ ರೆಸಾರ್ಟ್ ತರದ ಆಧುನಿಕ ಜೀವನಶೈಲಿಯ ವಿಪರ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಟಚ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಿರಾಸೆಯ ಮಾತೆಂದರೆ ಇಂಥ ಮಹತ್ವದ ಆಯಾಮಗಳು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚಿನೆಲ್ಲಾ ಕಡೆ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಕೊರತೆ ಎದ್ದು ಕಾಣುವಂತೆ ಬರೇ `ಟಚ್' ಮಾಡುವುದಷ್ಟೇ ಆಗಿದೆ, ನಾಟುವಂತೆ ಊರಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಧಾನವಿಲ್ಲ.

ಈಚಿನ ಉಮಾರಾವ್ ಅವರ ವನಜಮ್ಮನ ಸೀಟು ಕೃತಿ ಪುಟ್ಟದಾಗಿದ್ದರೂ, ದಾಂಪತ್ಯದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲೇ ನಿಂತು ಹಲವು ಸಾಮುದಾಯಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ಕೂಡ ತನ್ನ ತೆಕ್ಕೆಗೆ ಬಾಚಿಕೊಂಡು ಬನ್ನಿ, ಸ್ತ್ರೀಮತವನ್ನುತ್ತರಿಸಿ ಎಂದು ಆಗ್ರಹಪೂರ್ವಕ ಕೇಳಬಲ್ಲ ಕಸುವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತ ಅಚ್ಚರಿ ಹುಟ್ಟಿಸಿದರೂ, ಇಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಒಳಗುಗೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಕಾದಂಬರಿಯ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಹಿಗ್ಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಕೊರತೆ ಎದ್ದುಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ಜೀವನ ದರ್ಶನವನ್ನು ಒಂದು ಬೀಸಿನಲ್ಲಿ ಕೊಡುವ ಒಂದೇ ಕೃತಿ ಬೇಕೆ, ಹಲವು ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಇದೆ. ಫಾರ್ಮ್ ಎಂಬುದೇ ಅಸಂಗತವಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾವಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬ ವಾದವೂ ಇದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಟೆಡ್‌ನ ಪ್ರಮೇಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೇ ಹೇಳಿರುವಂತೆ, ಫಾರ್ಮನ್ನು ಮೀರಿಸಿದ ಕಂಟೆಂಟ್ ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಒಪ್ಪಬಹುದಾದ ಮಾತೇ ಹೊರತು, ಕಂಟೆಂಟ್‌ನ ಜಾಳುತನವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡಬಾರದು. ಹೆಚ್ಚುಗಾರಿಕೆ ಎಂದು ನಾವು ನಮ್ಮ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸುವ ಯಾವ ವಿಚಾರವೇ ಇರಲಿ, ಅದರಿಂದ ಕೊನೆಗೂ ಕೃತಿಗೆ ದಕ್ಕಿದ್ದೇನು, ಅದು ಸಾಧಿಸಿದ್ದೇನು ಎನ್ನುವುದೇ ನಿಲ್ಲುವ ಮಾತು. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ನಮ್ಮ ಸಿನಿಮಾ ರಂಗದವರು ಡಿಫ್ರೆಂಟ್ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಒತ್ತೊತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತ ಅದೇ ಹಳಸಲು ತೋರಿಸುತ್ತ ಬಂದ ಹಾಗೇ ಇದೂ ಆಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ.

ಫ್ರಾಂಗ್ಮೆಂಟೆಡ್ ನಾವೆಲ್ಸ್ ಅಥವಾ ನಮ್ಮ ಪಾರಂಪರಿಕ ಕಾದಂಬರಿಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ಬಂದ ಕೃತಿಗಳ ಜೊತೆಜೊತೆಗೇ ಹಳ್ಳ ಬಂತು ಹಳ್ಳ, ಸ್ವಪ್ನಸಾರಸ್ವತ, ಶಿಖರಸೂರ್ಯ, ತಲೆಗಳಿ ಮುಂತಾದ ಕಾದಂಬರಿಗಳೂ ಬಂದವು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಇದು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೂ ಒಪ್ಪುವ ಮಾತೇ. ಈ ಚರ್ಚೆಯ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ನಾವು ಕನ್ನಡದ ಇತರ ಕೆಲವು ಕಾದಂಬರಿಗಳತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿದಾಗ ಅವು ಸಣ್ಣಕತೆ ಮತ್ತು ಪಾರಂಪರಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ನಡುವಣ ಒಂದು ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ತಿಣುಕುತ್ತಿವೆ ಎನ್ನುವುದು ಅರ್ಥವಾಗದೇ ಇರಲಾರದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಹನೂರ ಅವರು ತಮ್ಮ ‘ಅಜ್ಞಾತನೊಬ್ಬನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ’ ಮೊದಲಿಗೆ ಸುಮಾರು ಮುವ್ವತ್ತು ಪುಟಗಳ ಕತೆಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕಳೆದ ಹತ್ತು ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಒಂದೇ ಬೀಸಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡಬಲ್ಲ ಮಹತ್ವದ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಕಾಲ ಹೊರಟು ಹೋಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನವೇನಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಅನುಭವ ದ್ರವ್ಯವುಳ್ಳ, ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬುದ್ಧತೆಯುಳ್ಳ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳಿಗೆ ಓದುಗ ವಿನಿಯೋಗಿಸುವ ಹಣ, ಓದುವ ಶ್ರಮ, ವ್ಯಯಿಸಿದ ಸಮಯ ಇವುಗಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಒಂದು ಸಾರ್ಥಕ ಭಾವವನ್ನು ಕರುಣಿಸುವ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಎಷ್ಟು? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾದಂಬರಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾದಂಬರಿಯ ಪಾತ್ರಗಳ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿನ ಸೀಳು ಮತ್ತು ಕೃತಿಯ ಫ್ರಾಗ್ಮಂಟೆಡ್ ಆಕೃತಿ ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ. ಆದರೆ ಒಂದು ಇನ್ನೊಂದರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದು ಸಹಜವೇ. ಆದರೆ, ಮುಂದೆ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಒಟ್ಟು ಆಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದ ಫ್ರಾಗ್ಮಂಟೇಶನ್ ಬೇರೆಯೇ ಬಗೆಯದು. ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಗತಿಸ್ಥಿತಿ, ಬಿರುಕು, ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಶಿಕಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಾಣುವ ಬಿರುಕು ಬೇರೆ, ಸತ್ಯನಾರಾಯಣರ ವಿಚ್ಛೇದನಾ ಪರಿಣಯ, ಅಬ್ದುಲ್ ರಶೀದರ ಹೂವಿನಕೊಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿ ಆರ್ ಕಾರ್ಪೆಂಟರ್ ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳದ್ದು ಬೇರೆ. ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ ಎಸ್ ಸುರೇಂದ್ರನಾಥರ ಕಾದಂಬರಿಯಿದೆ, ಜೋಗಿಯವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳಿವೆ. ಅತ್ತಕಡೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಅತ್ತಲೂ ಸೇರದ ಇತ್ತಲೂ ಸೇರದ ಆದರೆ ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುವ ಹಾಗಿವೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಸ್ವಿಚ್ ಆನ್ ಆಫ್ ಮಾಡಿದಂತೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ತೊಡಗಿತು ಎಂದು ಗೆರೆ ಎಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಂತೆ ಜರುಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಪಾರಂಪರಿಕ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾವಣೆಯ ಹೊರಳು ದಾರಿಯಲ್ಲಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಸಕಾರಣವಾದದ್ದು ಎನಿಸುವುದರಿಂದ ಅದು ಎತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಎಚ್ಚರ ಹಾಗೂ ಈ ಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ಪಯಣದ ಮೇಲೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ನಿಯಂತ್ರಣ ಎರಡೂ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಉಪಯುಕ್ತ ಓದು:
ಶತಮಾನದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ (ಸಂ) ಜಿ ಎಚ್ ನಾಯಕ (ಶ್ರೀರಾಘವೇಂದ್ರ ಪ್ರಕಾಶನ, ಅಂಬಾರಕೊಡ್ಲ)
ವಿಮರ್ಶೆಯ ವಿನಯ - ಕಾದಂಬರಿ - ಕೀರ್ತಿನಾಥ ಕುರ್ತಕೋಟಿ (ಮನೋಹರ ಗ್ರಂಥ ಮಾಲಾ)
ಕನ್ನಡ ಕಥನ ಸಾಹಿತ್ಯ : ಕಾದಂಬರಿ - ಜಿ ಎಸ್ ಅಮೂರ (ಶ್ರೀಹರಿ ಪ್ರಕಾಶನ, ಧಾರವಾಡ)
ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ವೈಚಾರಿಕತೆ -(ಹಲವು ಲೇಖಕರು) (ಮನೋಹರ ಗ್ರಂಥ ಮಾಲಾ)
ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ ಕಳೆದ ಕಾಲು ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ - ವೀಣಾ ಶಾಂತೇಶ್ವರ (ನಿರ್ವಹಣೆ: ಅಭಿನವ)
ಸಮಕಾಲೀನ ಕಥೆ ಕಾದಂಬರಿ ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗಗಳು - ಡಾ. ಜಿ ಎಸ್ ಅಮೂರ (ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು)
ಮಿಲನ್ ಕುಂದೇರ The Art of the Novel
ಇಕೊ ಎಂಬರ್ಟೊ On Literature, Confessions of a Young Novelist
ಇತಾಲೊ ಕೆವಿನೊ Why Read the Classics, The Uses of Literature
ಆರಾನ್ ಪಮುಕ್ The Colours, The Naive and Sentimental Novelist
ಮಾರಿಯೊ ವಗಾಸ್ ಯೋಸಾ Letters to A Young Novelist
ಸ್ಟೀಫನ್ ಕೋಚ್ Writer’s Workshop
ಜ್ಯೂಲಿಯಾನಾ ವೂಲ್ಫ್‌ರೇಸ್ Introducing Literary Theories
ಎವ್ಲಿನ್ ಮೇ ಆಲ್‌ಬ್ರೈಟ್ The Short Story
(ಈ ಲೇಖನದ ಆಯ್ದ ಭಾಗ ವಿಜಯವಾಣಿ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕದ ಜೂಲೈ 6 ಮತ್ತು 13ನೆಯ ದಿನಾಂಕದ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ)

No comments: