Wednesday, May 17, 2017

ಜಗದ ಎಲ್ಲ ತಾಯಂದಿರನ್ನು (ಹೆಮ್ಮಕ್ಕಳನ್ನು) ಸುಖವಾಗಿಡು ದೇವರೇ!!!

I WANT TO DESTROY MYSELF - A Memoir (Translated from Marathi by Jerry Pinto)
ಜೆರ್ರಿ ಪಿಂಟೊ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ......

ನಾನು ಮಲಿಕಾ ಅಮರ್ ಶೈಖ್ ಅವರ ‘ಮಾಲಾ ಉಧ್ವಸ್ಥ್ ವಾಯ್‌ಚಾಯ್’ (ನಾನು ಉಧ್ವಸ್ಥವಾಗಿ ಹೋಗಲಿ) ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದ್ದೆ, ಆದರೆ ನಾನದನ್ನು ಓದಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಂದು ಪುಸ್ತಕಗಳು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸರ್ರನೆ ಮಿಂಚಿ ಮಾಯವಾಗುವ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಂತೆ, ಅದೃಷ್ಟವಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತವೆ. ಆಮೇಲೆ ನೋಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಕುಳಿತರೆ ನಿಮಗೆ ಸಿಗುವುದು ಕಗ್ಗತ್ತಲೆಯಷ್ಟೆ.

ಪುಸ್ತಕವಂತೂ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾದ ಪ್ರಶಂಸೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಯ ಹುಚ್ಚು ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ಎಳೆಯ ಯುವತಿಯೊಬ್ಬಳು ಕಲಿಯುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಮದುವೆಯ ತನಕ ಹೋಗಿ ನಡುವೆಯೇ ಮುರಿದ ದಾಂಪತ್ಯದ ಸುಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಕಂಪವಿತ್ತು, ಪುಸ್ತಕದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶಂಸೆಯೂ ಇತ್ತು. ಯಾವುದೇ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನೇ ತೋರದ ಒಬ್ಬ ರಾಜಕಾರಣಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಈಕೆ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದು ನರಕ. ಆದರೆ, ಒಮ್ಮೆ ಮೊದಲ ಮುದ್ರಣದ ಪ್ರತಿಗಳು ಮುಗಿದದ್ದೇ ಪುಸ್ತಕ ಯಾರ ಕಣ್ಣಿಗೂ ಬೀಳದಾಯ್ತು.

ಏಶಿಯಾಟಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಲೈಬ್ರರಿಯಲ್ಲಾದರೂ ಅದರ ಪ್ರತಿ ಸಿಕ್ಕೇ ಸಿಗಬಹುದೆಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ನನ್ನಲ್ಲಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರ ಪ್ರತಿ ಕೂಡ ಕಳೆದು ಹೋಗಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಸೆಕೆಂಡ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ ಪುಸ್ತಕದ ಅಂಗಡಿಗಳಿಗೂ ಅಲೆದೆ. ಕೊನೆಗೂ ಒಬ್ಬ ಸ್ನೇಹಿತರ ಹತ್ತಿರ ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಪರಿಹಾರ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಸೋಫಿಯಾ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್‌ನ ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಶನ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಿಥಿಲಾ ಫಡ್ಕೆ ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದರು. ನಾವು ಆಗ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಂಚಿಕೆಯ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದೆವು. ಈ ಮಿಥಿಲಾ ಫಡ್ಕೆ ನಮ್ಮ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಂಚಿಕೆಗೆ ಇತ್ತೀಚಿಗಷ್ಟೇ ತಾವು ಓದಿದ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕದ ಲೇಖಕಿಯ ಸಂದರ್ಶನ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಪುಸ್ತಕ ಇನ್ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ, ‘ಮಾಲಾ ಉಧ್ವಸ್ಥ್ ವಾಯ್‌ಚಾಯ್’. ಆ ಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ನನಗೆ ಈ ಲೇಖಕಿ ಏಕಾಂತವಾಸಿ, ಯಾರೊಂದಿಗೂ ತೆರೆದು ಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಈಕೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಿಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಗೊತ್ತಾಗಿತ್ತು. ಒಮ್ಮೆ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದರೆ ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಜಗ್ಗದ ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಫಡ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಪರಿಚಯದ ಪ್ರೇರಣಾ ಬರ್ವೆ ಮೂಲಕ ಶೈಖ್ ಅವರನ್ನು ಕಾಣುವುದಾಗಿಯೂ, ಪುಸ್ತಕದ ಒಂದು ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಕೂಡ ಸಂಪಾದಿಸುವುದಾಗಿಯೂ ಭರವಸೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅಂತೂ ಹಾಗೆ ನಾನು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ‘ಮಾಲಾ ಉಧ್ವಸ್ಥ್ ವಾಯ್‌ಚಾಯ್’ ಓದುವಂತಾಯಿತು. ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಹೊರತಾಗಿ ಇನ್ನಿತರ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು ತುಂಬ ನಿಧಾನಗತಿಯ ಓದುಗನಾಗಿದ್ದೆ, ಈಗಲೂ ಹಾಗೇ ಇದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೆಳಗಿಡುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು.

ಮಲಿಕಾ ಅಮರ್ ಶೈಖ್ ಅವರ ನಿರೂಪಣೆಯ ಶೈಲಿ ನಿಮ್ಮೆದುರು ಕೂತು ಮಾತನಾಡುವವರದ್ದು. ಆದರೆ ಆಕೆ ತೆರೆದಿಡುತ್ತಿರುವುದು ಮಾತ್ರ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ, ತೀರ ಆಪ್ತವಾದ್ದು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು, ಶಯ್ಯಾಗ್ರಹಕ್ಕೂ ಲೈಂಗಿಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೂ ಉಯ್ಯಾಲೆಯಂತೆ ತೂಗಾಡುತ್ತಲೇ ಕಂಗಾಲಾಗಿಸುವಂಥದ್ದು. ಅತ್ಯಂತ ಮೋಹಕ ಧ್ವನಿಯ ಲಾವಣಿ ಹಾಡುಗಾರ - ಇವತ್ತಿಗೂ ಸರಕಾರಗಳನ್ನೇ ಅಲುಗಾಡಿಸಬಲ್ಲ, ಉಳ್ಳವರ ಧ್ವನಿಯಡಗಿಸಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ, ಸಮ್ಮೋಹಕ ಸಂದೇಶ ಹರಡಬಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಯಿರುವ ಇವರನ್ನು ಇಂಥ ಬಡಶಬ್ದದಿಂದ ಕರೆಯುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ್ಯೂ - ನ ಮಗಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದವರು. ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಚಳವಳಿಯ ಮಹಾನ್ ನೇತಾರನೂ, ರಂಗಭೂಮಿಯ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಭೆಯೂ ಆಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇವರನ್ನೆಲ್ಲ ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ನಾಟಕಕಾರ ಅನ್ನಾ ಭಾವು ಸಾಠೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ಬರ್ವೆ ಇಬ್ಬರೂ ಹೊಸಹಾದಿ ಹಿಡಿಯುವುದು ಇಲ್ಲಿಂದ. ಇಲ್ಲೆಲ್ಲ ಚಿತ್ರಕಾರರು, ಕವಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಿಗಳ ಉಲ್ಲೇಖ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಇವೇನೂ ಸುಮ್ಮನೆ ಬಂದು ಹೋಗುವ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲ. ಮಲಿಕಾ ಅಮರ್ ಶೈಖ್ ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ಸ್ವರ್ಗಸಹಜ ನಂದನವನವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಕಣ್ಣೀರು ಹರಿದಿಲ್ಲ, ಹರಿದಿಲ್ಲ ಯಾಕೆಂದರೆ ವೈದ್ಯರು ಆಕೆಯ ಹೆತ್ತವರನ್ನು ಆಕೆಗೆ ಹದಿನಾಲ್ಕು ತುಂಬುವವರೆಗೆ ಆಕೆ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನೀರು ಹಾಕದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದರು.

ಆಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಿ ನಾಮ್‌ದೇವ್ ಧಸಲ್ ಆಕೆಯ ಬದುಕಿಗೆ ಕಾಲಿಡುತ್ತಾರೆ.

ಅದಂತೂ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಪ್ರಥಮ ನೋಟದ ಪ್ರೇಮಕಥನವೇ ಆಗಿತ್ತೆನ್ನಬೇಕು. ಮಲಿಕಾ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅದೊಂದು ವಿನಾಶಕಾರಿ ಸಂಬಂಧವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು. 2014ರಲ್ಲಿ ಧಸಲ್ ತೀರಿಕೊಂಡಾಗಷ್ಟೇ ಆ ಮದುವೆ ಕೊನೆಗೊಂಡಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ನೀವು ಒಂದು ವಿಫಲ ದಾಂಪತ್ಯದ ಸರಳ ಕತೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಯಸುವಿರಾದರೆ, ಅಥವಾ ಹೆಣ್ಣು ಹೊಸಿಲು ದಾಟಿ ಹೊರಗಿನ ಗಾಳಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಂಡಾಗಷ್ಟೇ ಮುಗಿಯುವ ಒಂದು ಶೋಕಗಾಥೆಯಿದು ಎಂದು ತಿಳಿಯುವವರಾದರೆ ನಿಮಗದು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗದು. ಕ್ರಮೇಣ ಸೆರೆಮನೆಯಾದ ಬೊಂಬೆಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ ನೋರಾ ಕೂಡಾ ನಿಮಗಿಲ್ಲಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಅದೇನಿದ್ದರೂ ನಿಮಗಿಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಧ್ವನಿ ಕೇಳಿಸುವುದು ಖಚಿತ. ತಾನು ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ನಡೆಸಿದ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಆಕೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡಾಗ, ಸ್ಮಿತಾ ಪಾಟೀಲ್ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನೆ ತಾನು ತನ್ನ ನಿಜ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಿಭಾಯಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂದ ವಿಧಿಯ ಕುರಿತು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ, ತಾನು ಏನೇನೆಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆ, ಯಾವೆಲ್ಲ ಮಾರ್ಗೋಪಾಯಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಬಾರಿ ಹೇಗೆ ಆರಂಭಿಸಿದ ಒಂದನ್ನೂ ಕೊನೆಮುಟ್ಟಿಸುವುದಾಗಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದನ್ನೆಲ್ಲ ತೆರೆದಿಟ್ಟಾಗ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಏನೋ ಹೊಯ್ದಾಟ ಸುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ‘ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಹೀಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕಿತ್ತೆ?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ‘ಇಂಥದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಓದುವಾಗ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಈಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸದ್ಭಾವ ಮೂಡುವುದಿಲ್ಲವಲ್ಲ’ ಎಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೀರಿ.

ಹೀಗೆ ಇದು ಅಪರೂಪದ ಒಂದು ಆತ್ಮಕಥಾನಕ. ಇಲ್ಲಿ ನೀವು ಹುಳುಕುಗಳಿಂದ ಹೊರತಾದ ಸುಂದರ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರ ಕಾಣಲಾರಿರಿ. ಇದೊಂದು ದಾಂಪತ್ಯದ ಕತೆ. ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ತಾಯಿ ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ತನ್ನ ಕಂದಮ್ಮನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೊಂದನ್ನು ಇದು ನಿಮಗೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ನಾನು ಸಹಲೇಖಕನಾಗಿದ್ದ ಲೀಲಾ ನಾಯ್ಡು ಅವರ ಜೀವನಗಾಥೆಯಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಹಾಗೆ ತನ್ನ ಮಗುವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಗಿರಣಿ-ಕೇಂದ್ರಿತ, ಗಿರಣಿ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಮುಂಬಯಿ ಕ್ರಮೇಣ ಇವತ್ತು ಏನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದಿದೆಯೋ ಆ ಬದಲಾವಣೆ ತೊಡಗಿಕೊಂಡ ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಕತೆಯಿದು. ಜೊತೆಗೇ ಇದು ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ತನ್ನ ಧ್ವನಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ನಡೆಸಿದ ಹೆಣಗಾಟದ ಕತೆ ಕೂಡ.

ಈ ಎಲ್ಲ ಹೋರಾಟದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಏನೋ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಸುಖವಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿದೆ. ನನಗಂತೂ ‘ಮಾಲಾ ಉಧ್ವಸ್ಥ್ ವಾಯ್‌ಚಾಯ್’ ಕೃತಿಯ ಅನುವಾದ ಒಂದು ಖುಶಿಯ ಅನುಭವವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಎಷ್ಟೋ ಕಡೆ ಅದು ನನ್ನನ್ನು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಕುಸಿದು ಬೀಳುವ ಹಂತಕ್ಕೊಯ್ದಿದೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ಇನ್ನೂ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷ ಕೂಡ ಆಗಿರದ ಮಲಿಕಾ ಅಮರ್ ಶೈಖ್ ಲೋನವಾಳದ ಒಂದು ಬಾಡಿಗೆ ಖೋಲಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೂಸಿನೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಪ್ರಸಂಗ ಬರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಒಬ್ಬನೇ ಒಬ್ಬ ಜೊತೆಗಾರನೆಂದರೆ ಒಬ್ಬ ಸನಾತನಿ. ಆತ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್-ವಾದಿಯಾಗಿದ್ದು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಡಾ.ಬಾಬಾ ಸಾಹೇಬ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರಂತೆಯೇ ಬೌದ್ಧಮತಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿದ್ದಿರಬಹುದು ಬಿಡಿ. ಆದರೆ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಆಕೆಗೆ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಕರ್ಮಸಿದ್ಧಾಂತದ ಬೋಧನೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆಕೆಯ ಗಂಡನೋ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಮಾಯವಾದರೆ ವಾರಗಟ್ಟಲೆ ಈಕೆಯನ್ನು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಬಿಟ್ಟು ಪೂನಾಗೋ ಇನ್ನೆಲ್ಲಿಗೋ ಹೋಗಿ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದ. ಇವಳಿಲ್ಲಿ ತೊಳೆಯುವುದು, ತಿಕ್ಕುವುದು, ಮಗು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಈ ಕರ್ಮಸಿದ್ಧಾಂತದ ನಿರಂತರ ಪುಕ್ಕಟೆ ಪ್ರವಚನದೊಂದಿಗೆ ಗುದ್ದಾಡಬೇಕಿತ್ತು.

ಆಮೇಲಷ್ಟೇ ಆಕೆಗೆ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ, ಪತಿಮಹಾಶಯನಿಂದ ತನಗೆ ಲೈಂಗಿಕ ರೋಗವೂ ಬಳುವಳಿಯಾಗಿ ಬಂದಿದೆ ಎನ್ನುವ ಸಂಗತಿ.

ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಣವಿಲ್ಲ. ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಲಿ, ಔಷಧಿಗಾಗಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗಬೇಕು ಆಕೆ? ಸಹಿಸಲಾಗದ ಜ್ವರ ಮತ್ತು ನಿಶ್ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಬಿದ್ದು ಹೋಗುವ ತನಕ ಇದು ಹಾಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಮೈಯೆಲ್ಲ ಕೀವು ತುಂಬಿದ ಹುಣ್ಣುಗಳು.
ಕೊನೆಗೂ ರೈಲ್ವೇ ಸ್ಟೇಶನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಕಸಗುಡಿಸುವಾಕೆಯಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಕೈಸಾಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

I read this section and I wept for the young woman with the endless meals and floors and nappies, for boils and also for the kindness of strangers.

Its that kind of book.

-Jerry Pinto

No comments: