Friday, January 25, 2019

ವಿಮರ್ಶೆ, ಮನ್ನಣೆ, ಬಹುಪರಾಕ್ ಇತ್ಯಾದಿ...

"ಮಾರಾಯ, ನಾನು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಜಯಂತರ ಕತೆಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ, ತುಂಬ ಇಷ್ಟಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ಇದೆಂಥದು ಮಹರಾಯ, ಅರ್ಬನ್ ಪವರ್ಟಿ, ಚೈಲ್ಡ್ ಲೇಬರ್ರು, ಜೆಂಡರ್ ಸ್ಟಿಗ್ಮಾ, ಕ್ಲಾಸ್ ಮತ್ತು ಕಾಸ್ಟ್ ಇಶ್ಯೂ.....!!! ನನಗೆ ಯಾವತ್ತೂ ಜಯಂತರ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆಲ್ಲ ಇದೆ ಅಂತ ಅನಿಸಿದ್ದೇ ಇಲ್ಲ ನೋಡು...."

ಡಿ ಎಸ್ ಸಿ ಸೌತ್ ಏಶಿಯನ್ ಲಿಟರೇಚರ್ ಪ್ರೈಜ್ 2018ನ ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿಗೆ ಜಯಂತರ ‘ನೋ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ಸ್ ಪ್ಲೀಸ್’ ತಲುಪಿದಾಗ ಅದರ ತೀರ್ಪುಗಾರರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದ ನಂದನಾ ಸೆನ್ ಬರೆದಿರುವ ಕೆಲವು ಮಾತುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನನ್ನ ಒಬ್ಬರು ಗೆಳೆಯ ಹೀಗೆ ಅಚ್ಚರಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು. ನಂದನಾ ಸೆನ್ ಅವರ ಕೆಲವು ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಜಯಂತರ ಕತೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕಾಣಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆ ಹುಟ್ಟುವುದು ಸುಳ್ಳಲ್ಲ.


"ಸಶಕ್ತ ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಅನನ್ಯ ಅಂತಃಕರಣದೊಂದಿಗೆ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರು ಈ ಸಂತ್ರಸ್ತರ ನಗರದ ಆತ್ಮಗಳಿಗೂ ಮನಸ್ಸು,ಹೃದಯಗಳಿಗೂ ಜೀವ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಕರುಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಂಡೂ ಕಾಣದಂತಿರುವ ಬಡತನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವೆನಿಸುವ ಬಾಲಕಾರ್ಮಿಕ ಸಮಸ್ಯೆ, ಅಲಕ್ಶ್ಯಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗುವ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದ ಸಂತಾಪಗಳು ಮತ್ತು ಸದಾ ಕಾಡುವ ನೆನಪುಗಳ ಭಾರ, ಲಿಂಗ, ಜಾತಿ ಹಾಗೂ ವರ್ಗದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಸಮೂಹದಿಂದ ಒಂಟಿಗೊಂಡವರ ತಲ್ಲಣಗಳು - ಇಂಥ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಅಷ್ಟೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರು ತಮ್ಮ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ತರುತ್ತಾರೆ. ಅದೇ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರಾಗಲಿ, ನಿರಂಜನ ಅವರಾಗಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಎಳೆಗೆ ಚ್ಯುತಿಯಾಗದಷ್ಟು ನವಿರಾಗಿ, ಒಂದು ಶಬ್ದದ ಭಾರ ಹೆಚ್ಚಾಗದಂತೆ, ಒಂದು ಪದದ ಧ್ವನಿ ತೀರ ದೊಡ್ಡದೆನಿಸದಂತೆ, ಭಾವುಕತೆಯ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಲ್ಲದ ಹದದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ."


ಇವತ್ತಿಗೂ ಆಗಾಗ ತಾವು ಬರೆದಿದ್ದನ್ನು ನನ್ನಂಥ ನಾಲ್ಕು ಮಂದಿಗೆ ಕಳಿಸಿ ನಮ್ಮ ಮಾತಿಗೆ ಕಾಯುವ, "ನಿನ್ನ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಧೈರ್ಯ ಬಂತು ನೋಡು" ಎನ್ನುವ ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರ ಹದಿನಾರು ಕತೆಗಳ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಸಂಕಲನ ಮುಂಬಯಿ ಶಹರದ ಕತೆಗಳು ಎನ್ನುವ ಲೇಬಲ್ಲಿನೊಂದಿಗೆ ಇಂಗ್ಲೀಷಿಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡಾಗ ಅದನ್ನು "ಯಾರೂ" ಅಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ತುಂಬ ಹಿಂದೆಯೇ ವಿಶ್ವನಾಥ ಹುಲಿಕಲ್ ಅವರು ‘ಡಾಟ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಲೈನ್ಸ್’ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಜಯಂತರ ಒಂದಿಷ್ಟು ಕತೆಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲೀಷಿಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದಾಗಲೂ ಹೀಗೆಯೇ ಆಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಓದುಗರು ಈ ಸಂಕಲನದ ಕತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಮಾತನಾಡುವುದನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗಲೆಲ್ಲ ಒಂಥರಾ ಮುಜುಗರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಜಯಂತರ ಬಗ್ಗೆ ಎಲ್ಲ ಗೊತ್ತು, ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಕತೆಗಳನ್ನು ಅರೆದು ಕುಡಿದು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ ಎನ್ನುವ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮಬ್ಬುಗೊಂಡವೆ? ಅಥವಾ ‘ತೆರೆದಷ್ಟೇ ಬಾಗಿಲ’ ಮೂಲಕ ದಕ್ಕಿದ ಇಣುಕು ನೋಟದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಓದುಗರಿಗೆ ನಮಗೆ ಕಾಣಿಸದೇ ಹೋದದ್ದೆಲ್ಲ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆಯೆ? 

ಹೋಟೆಲು ಮಾಣಿಗಳ ಮುಂಜಾನೆಯನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತ ಜಯಂತ ಬರೆಯುವ ‘ಜಾಗರದ ಜೀವಗಳಿಗೆ, ಸ್ಟವ್ವಿನ ನೀಲಿ ಜ್ವಾಲೆಯ ಸದ್ದಿನಲ್ಲಿ ಬೆಚ್ಚಗಾಗುವ ಚಹದ ಕೆಟ್ಲನ್ನು ನಿದ್ದೆಗಣ್ಣಲ್ಲೆ ಕಾಣುವ ದೂರಪ್ರಯಾಣದ ಯಾತ್ರಿಕರಿಗೆ, ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಿನ ಅನಿವಾರ್ಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಒಬ್ಬ ಮಿಥುನ್ ನಂಬರ್ ಟೂಗೆ, ತಟ್ಟನೇ ಮೊಬೈಕ್ ಸುತ್ತುವ ಮೃತ್ಯುಕೂಪದಂಥ ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಅಂತಃಕರಣದ ಬಾಗಿಲಿಗೆ, ಸರ್ಕಸ್ಸಿನ ಡೇರೆಯೊಳಗೇ ಇಡೀ ಬದುಕಿನ ಎಲ್ಲ ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಹಣ್ಣಾದ ಡಂಪಿಗೆ, "ನಿಮಗೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಈ ಮಗು ಬೇಕಾ ಸಾರ್?" ಎಂದು ಕಂಕುಳಲ್ಲಿದ್ದ ಮಗುವನ್ನು ತುಸು ಮುಂದೆ ಮಾಡಿದ ಗೊಂಬೆ ಮಾರುವ ಹೆಂಗಸಿಗೆ, ಇಂಥ ದಾರುಣವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳ ಹೆತ್ತ ತಾಯನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಹೊರಡುವ ಮಧುಬಾಲಾಳಂಥ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳಿಗೆ, ಅವಳಂಥ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಹಿಂದೆಯೇ ಹೊರಟ ಏಕಾಂತನಿಗೆ ಇರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ, ತಾತ್ವಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ಆಯಾಮಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕಾಣದಂತೆ ಒದ್ದೆಗಣ್ಣಾದ ಕನ್ನಡದ ಓದುಗನಿಗೆ ಜಯಂತರ ಕತೆಗಳ ಹೊಸ ಹೊಸ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು, ಅರ್ಥಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು, ಅವು ತೆರೆದಿಡುವ ನಿಷ್ಠುರ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಕಾಣಿಸಲು ಅನುವಾದ ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತೆ? ಈ ವಿಸ್ಮೃತಿಗೆ ಜಯಂತರ ಭಾಷೆಯ ಮೋಹಕ ಲಯ ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣ, ಓದುಗ/ವಿಮರ್ಶಕರ ಔದಾಸೀನ್ಯ ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣ? 

ಹಿರಿಯರೊಬ್ಬರ ಬಳಿ ಇದನ್ನೇ ಕೇಳಿದರೆ, "ಚಿತ್ತಾಲರಿಗೆ ಸಿಗಬೇಕಾದ್ದು ಯಾಕೆ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ನನಗೀಗ ಅರ್ಥವಾಗಹತ್ತಿದೆ ನೋಡು" ಎಂದು ಹೇಳಿ ತಾವು ಬಿಟ್ಟ ಸಿಗರೇಟಿನ ಹೊಗೆಯನ್ನೇ ನಿಗೂಢವಾಗಿ ಗಮನಿಸತೊಡಗಿದರು.

****

ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕನಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಕಂಪೆನಿಯೊಂದು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಸಾವಿರ ಡಾಲರುಗಳ ಮೊತ್ತದ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಮೀಸಲಿಡುವಾಗ ಆರಿಸಿಕೊಂಡ ಭೂಪ್ರದೇಶ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು. ಆದರೆ ಬರೆದವರು ಯಾವ ದೇಶದವರೂ ಆಗಿರಬಹುದು, ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದು ಮಾತ್ರ ಈ ದೇಶಗಳ ಕುರಿತಾಗಿರಬೇಕು. ಭಾರತ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ನೇಪಾಳ, ಭೂತಾನ್, ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್, ಬರ್ಮಾ ಮತ್ತು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಬದುಕು, ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಇಲ್ಲೊಂದು ವೇದಿಕೆ ಹೀಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಪಾರ್ಸಿ ಜನಾಂಗದ ಶವಸಂಸ್ಕಾರದ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಕತೆ ಹೇಳುವ ಸೈರಸ್ ಮಿಸ್ತ್ರಿಯ ಕ್ರಾನಿಕಲ್ ಆಫ್ ಅ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಬೇರರ್ (2014), ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ನಕ್ಸಲೈಟ್ ಚಳುವಳಿಯ ಆಸುಪಾಸಿನ ಕಥಾನಕವನ್ನೇ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಜುಂಪಾ ಲಾಹ್ರಿಯವರ ದ ಲೋ ಲ್ಯಾಂಡ್ (2015) ಮುಂತಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದರೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಅದರ ಧ್ಯೇಯದ ಅನುಸಾರ ಅದು ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವುದರ ಸ್ಥೂಲ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಮೂಡಬಹುದು. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಮುಂಬಯಿ ಬದುಕಿನ, ಅಲ್ಲಿನ ದೈನಂದಿನದ ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ಜಯಂತರ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಈ ಬಾರಿ ಮನ್ನಣೆ ಒದಗುವ ಎಲ್ಲ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಮೂಲತಃ ಇದು ಕಾದಂಬರಿ ಮತ್ತು ಕಿರುಕಾದಂಬರಿಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ಜಯಂತರು ಇದುವರೆಗೆ ಬರೆದಿರುವುದೆಲ್ಲಾ ಸಣ್ಣಕತೆಗಳೇ. ಕಾವ್ಯ, ನಾಟಕ, ಅನುವಾದ, ಪ್ರಬಂಧ, ನುಡಿಚಿತ್ರ, ಸಿನಿಮಾ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್, ಸಿನಿಮಾ ಹಾಡು ಎಲ್ಲ ಬರೆದಿರುವ ಜಯಂತರು ಇದುವರೆಗೆ ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು (‘ಚಾರ್ಮಿನಾರ್’ ಒಂದು ಕಿರು ಕಾದಂಬರಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದಲ್ಲಿ) ಬರೆದೇ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಅವರು ಡಿಎಸ್‌ಸಿಯ ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿನ ತನಕ ಬಂದಿದ್ದು ಒಂದು ಪವಾಡವೇ. ಒಂದೇ ಎಳೆಯ ಕತೆಗಳ ಸಂಕಲನವನ್ನು ಅಪವಾದ ಎಂಬಂತೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಪರಿಗಣಿಸುವುದಕ್ಕೆ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಅದು ಈ ಕೃತಿಗೆ ವರದಾನವಾಯಿತು.

ಕನ್ನಡದವರು ಡಿಎಸ್‌ಸಿಯ ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿಗೇರಿದ್ದು ಇದೇ ಮೊದಲಲ್ಲ. ಎರಡನೆಯ ವರ್ಷವೇ, ಅಂದರೆ, 2012ರಲ್ಲಿಯೇ ಕನ್ನಡದ ಇಬ್ಬರು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು! ಅವರು ಡಾ||ಯು. ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿ (ಭಾರತೀಪುರ ಕಾದಂಬರಿ) ಮತ್ತು ಉಷಾ ಕೆ ಆರ್ (ಮಂಕೀ ಮ್ಯಾನ್ ಕಾದಂಬರಿ). ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿಗೇರಿದ ಅರವಿಂದ ಅಡಿಗರೂ (ಸಿಲೆಕ್ಷನ್ ಡೇ ಕಾದಂಬರಿ) ಕನ್ನಡದವರೇ. ಆದರೆ ಮೂಲತಃ ಕನ್ನಡದ ಕೃತಿಯೊಂದು ಹೀಗೆ ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿಗೇರಿರುವುದು ಇದು ಎರಡನೆಯ ಸಾರಿ. ಕಾದಂಬರಿ ಬರೆಯದೆಯೂ ವಿಶೇಷ ಅವಕಾಶ ಗಿಟ್ಟಿಸಿ ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿಗೇರಿರುವುದು ಇದೇ ಮೊದಲು. 

ಈ ವರೆಗೆ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆಯದೇ ಹೋದವರಲ್ಲಿ ಅಮಿತ್ ಚೌಧುರಿ (ದ ಇಮ್ಮಾರ್ಟಲ್ಸ್), ಅಮಿತಾವ ಘೋಷ್ (ರಿವರ್ ಆಫ್ ಸ್ಮೋಕ್), ಉದಯ್ ಪ್ರಕಾಶ್ (ದ ವಾಲ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿಲ್ಲಿ), ಮೊನ್ನೆಯಷ್ಟೇ ಜೆಸಿಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದ ಬೆನ್ಯಾಮಿನ್ (ಗೋಟ್ ಡೇಸ್) , ಕೆ ಆರ್ ಮೀರಾ (ಹ್ಯಾಂಗ್ ವುಮನ್ - ಇದಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಿಕ್ಕಿದೆ) , ಅಂಜಲಿ ಜೋಸೆಫ್ (ದ ಲಿವಿಂಗ್), ಅರವಿಂದ ಅಡಿಗ (ಸಿಲೆಕ್ಷನ್ ಡೇ), ಜಮೀಲ್ ಅಹ್ಮದ್ (ದ ವಾಂಡರಿಂಗ್ ಫಾಲ್ಕನ್) ಮುಂತಾದ ಘಟಾನುಘಟಿಗಳೆಲ್ಲ ಇದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದು ತಮಾಶೆ ಎಂದರೆ ಈ ಹಿಂದೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿಗೆ ಬಂದೂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಿಟ್ಟಿಸದ ನೀಲ್ ಮುಖರ್ಜಿ (ಅ ಲೈಫ್ ಅಪಾರ್ಟ್ (2011) ಮತ್ತು ದ ಲೈವ್ಸ್ ಆಫ್ ಅದರ್ಸ್ (2016)) ಮೂರನೆಯ ಬಾರಿ ತಮ್ಮ ‘ಅ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಫ್ರೀಡಮ್’ ಕಾದಂಬರಿಯೊಂದಿಗೆ ಜಯಂತರಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಒಡ್ಡಿದ್ದಾರೆ! ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಬಹು ಪ್ರಶಂಸಿತ ‘ಹೋಮ್ ಫೈರ್’ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕಮಿಲಾ ಶಂಸೀ ಮತ್ತು ‘ಎಗ್ಸಿಟ್ ವೆಸ್ಟ್’ ಕಾದಂಬರಿಯ ಮೊಹ್ಸಿನ್ ಹಮೀದ್ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಇದು ಎರಡನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತು! 2010ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ‘ಸೀರಿಯೆಸ್ ಮೆನ್’ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ದ ಹಿಂದೂ ಬೆಸ್ಟ್ ಫಿಕ್ಷನ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು 2011 ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಪೆನ್ ಓಪನ್ ಬುಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಪಡೆದ ಮನು ಜೋಸೆಫ್ ಕೂಡಾ ಈ ಬಾರಿ ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿಯೂ ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿಗೇರಿದ ಜಯಂತರ ಸಾಧನೆ ಬಹುಮಹತ್ವದ್ದು ಮತ್ತು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಪೂರ್ಣವಾದದ್ದು.

ಏಳು ಸಂಕಲನಗಳ ಒಟ್ಟು ಎಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಪ್ರಕಟಿತ ಕತೆಗಳ ಕತೆಗಾರ ಜಯಂತರ ಕೇವಲ ಹದಿನಾರು ಕತೆಗಳು ಈ ‘ನೋ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ಸ್ ಪ್ಲೀಸ್’ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಹದಿನಾರು ಕತೆಗಳು ಜಯಂತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಚನೆಗಳೆಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಕಲಿತಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಅವು ಮುಂಬಯಿ ನಗರವನ್ನು ತನ್ನ ಕಥಾಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ ಎನ್ನುವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಆರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಚೌಕಟ್ಟು ತನ್ನಿಂತಾನೇ ತೊಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ವಿಸ್ತೃತವಾದ ಓದು, ಒಡನಾಟ, ವ್ಯಕ್ತಿಗತವಾಗಿ ನಮ್ಮ ನೆಚ್ಚಿನ ಕತೆಗಾರನ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿರುವುದು ಎಲ್ಲ ನಮ್ಮ ಓದಿಗೆ ತೊಡಿಸುವ ಒಂದು ‘ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರಾ ಫಿಟಿಂಗ್’ ಇದ್ದೇ ಇದೆ. ಅದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಮ್ಮ ಓದಿಗೆ ಧನಾತ್ಮಕವೂ, ಪೂರಕವೂ ಆಗಿ ಒದಗಿಬರಬಹುದು ಎನ್ನುವಷ್ಟೇ ಅದೇ ದೊಡ್ಡದೊಂದು ಮಿತಿಯಾಗಬಹುದು, ಕೆಲವು ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎನ್ನುವುದು ಸತ್ಯ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಸೀಮಿತವಾದ ಒಂದು ಓದಿನಿಂದ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯ, ನಿಲುವು ಕೂಡ ಇಂತಹುದೇ ಇತಿಮಿತಿಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದು ಕೆಲವೊಂದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಮಿತಿಗಳನ್ನೂ ಹೇರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆ ನಾವು ಓದಿದ ಅನುವಾದಗಳಿಂದ ಅನ್ಯಭಾಷಿಕ ಲೇಖಕರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದ್ದು, ತಿಳಿದಿದ್ದು, ಬರೆದಿದ್ದು ಅಂಥ ಇತಿಮಿತಿಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಮರೆಯದೇ ಜಯಂತರನ್ನು ಅನ್ಯಭಾಷಿಕರು ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಬಗೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದೇ. ಹಾಗಿದ್ದೂ ಈ ಸಂಕಲನ ಕನ್ನಡೇತರ ಓದುಗರ ಹೃದಯ ಸೂರೆಗೊಂಡಿರುವುದು, ವಿಮರ್ಶಕರಿಗೆ ಹೊಸ ಒಳನೋಟ, ದರ್ಶನ ಒದಗಿಸಿರುವುದು ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆ. ಅದೇ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಜಯಂತರ ಎಲ್ಲ ಕತೆಗಳೂ ಅನುವಾದಗೊಂಡರೆ ಅದನ್ನು ಈ ಹೊಸ ಓದುಗರು ಹೇಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವುದು ಕುತೂಹಲಕರ ಎನಿಸತೊಡಗಿದೆ. ಆ ಕಾಲವೂ ಬಹುಬೇಗ ಬರುವಂತಾಗಲಿ ಎನ್ನುವುದು ಈ ಸಂದರ್ಭದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ. 

ಕಳೆದ ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಬರಹಗಾರರು ಮತ್ತು ಒಂದು ಬಾರಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಉಳಿದಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದವರು ಭಾರತದ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರೇ ಆಗಿರುವುದು ಒಂದು ವಿಶೇಷ. ಜೀತ್ ಥಾಯಿಲ್ (ನಾರ್ಕಾಪಾಲಿಸ್), ಸೈರಸ್ ಮಿಸ್ತ್ರಿ (ಕ್ರಾನಿಕಲ್ ಅಫ್ ಅ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಬೇರರ್) , ಜುಂಪಾ ಲಾಹ್ರಿ (ದ ಲೋ ಲ್ಯಾಂಡ್), ಅನುರಾಧಾ ರಾಯ್ (ಸ್ಲೀಪಿಂಗ್ ಆನ್ ಜ್ಯುಪಿಟರ್) ಇದುವರೆಗೆ ಬಹುಮಾನ ಪಡೆದ ಭಾರತೀಯ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು. ಈ ಬಾರಿ ಅದು ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರ ‘ನೋ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ಸ್ ಪ್ಲೀಸ್’ಗೆ ಲಭಿಸಲಿ ಎಂಬುದು ಎಲ್ಲ ಕನ್ನಡಿಗರ, ಸಹೃದಯರ ಆಸೆ, ಹಾರೈಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ.

(ಈ ಮೇಲಿನ ಭಾಗ ಉದಯವಾಣಿ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯ 09/12/2018ನೆಯ ಭಾನುವಾರದ ಪುರವಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ)

****

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬಂದ ಬಳಿಕದ ಎರಡು ಮಾತು....

ಈ ಲೇಖನದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರ ಕತೆಗಳಿಗೆ ಕನ್ನಡದ ಓದುಗ/ವಿಮರ್ಶಕ ವರ್ಗದಿಂದ ಸಿಗಬೇಕಾದ ಮನ್ನಣೆ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಎಳೆ ಇದೆ ನಿಜ. ಆದರೆ ಅದರ ಅರ್ಥ ಅವರ ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಓದುಗ/ವಿಮರ್ಶಕರು ಸ್ಪಂದಿಸಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದಲ್ಲ. ಇದು ಕೊಂಚ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ವಿಚಾರವಾಗಿದ್ದು ಆ ಬಗ್ಗೆ ಸಣ್ಣ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಅಗತ್ಯವೆನಿಸಿದೆ.

ಇವತ್ತಿಗೂ ಅನೇಕರಿಗೆ ಜಯಂತ್ ಎಂದರೆ "ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ" ಸಿನಿಮಾದ ಮತ್ತು ತದನಂತರದ ಅನೇಕ ಸಿನಿಮಾ ಹಾಡುಗಳ ಕವಿ. ‘ಎದೆ ತುಂಬಿ ಹಾಡಿದೆನು’ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ನಿರ್ವಾಹಕರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾಗಿ ಮುಗ್ಧ ಮಕ್ಕಳ ಉತ್ಸಾಹ, ಉಲ್ಲಾಸ ಮತ್ತು ಭಾವತಲ್ಲಣಗಳನ್ನು ಗೆಳೆಯನಂತೆ, ತಂದೆಯಂತೆ, ಸಂತನಂತೆ ಪೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ‘ಗ್ರೇಟ್ ಮ್ಯಾನ್’. ಆದರೆ ಜಯಂತ್ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಓದುಗರಿಗೆ ಇದೆಲ್ಲದರಿಂದ ಅಷ್ಟು ತೃಪ್ತಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ನೆಲೆಯೊಂದಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯಲೋಕದ ಒಳಗಿನಿಂದಲೂ ಜಯಂತ್ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕ ಸ್ಪಂದನದಿಂದ ಅತೃಪ್ತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದಾದ ಇನ್ನೊಂದು ನೆಲೆಯೂ ಇದೆ. ಅಂದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂಥರಾ ಭಾವುಕರಾಗಿ, ಕಾವ್ಯಮಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಿಯತಮೆಗೆ ಪತ್ರಬರೆದಂತೆ ಬರೆಯುವ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಒಬ್ಬ ಸಾಹಿತಿಗಾಗಲೀ, ಭಾವೀ ಓದುಗರಿಗಾಗಲೀ, ಭಾವೀ ಬರಹಗಾರರಿಗಾಗಲಿ ಯಾವ ಲಾಭವೂ ಇಲ್ಲ. ಇಂಥ ಮಾತುಗಳು ಎಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಅಷ್ಟೂ ಒಳ್ಳೆಯದು. ಸಾಕಷ್ಟು ನೆಲೆಗೊಂಡ, ಸಾಹಿತ್ಯಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡ, ಜನಮನ್ನಣೆ, ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸು ಸಿಕ್ಕಿದ ಬರಹಗಾರರು ಭಟ್ಟಂಗಿಗಳ ಬಹುಪರಾಕುಗಳಿಂದ ಎಷ್ಟು ದೂರವಿದ್ದರೆ ಅಷ್ಟು ಒಳ್ಳೆಯದು. ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾತಿದೆ, ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಸರ್ವನಾಶ ಮಾಡಬೇಕೆಂದಿದ್ದರೆ ಅವರನ್ನು ಪಟ್ಟಕ್ಕೇರಿಸು ಅನ್ನುವ ಅರ್ಥದ್ದು. ಈ ಬಹುಪರಾಕುಗಳಿಗೆ ಅದೇ ಗುಣವಿದೆ, ಕೆಲವಂಶ ಅದೇ ಉದ್ದೇಶವೂ ಇದೆ. ಆಕಾಶರಾಯರಾಗದೆ, ನೆಲದ ಮೇಲೆ ನಿಂತು, ಒಬ್ಬ ಮಹತ್ವದ, ಖ್ಯಾತ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರೂ ಪ್ರೀತಿಸುವ ಹಾಗೂ ಪ್ರೀತಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಯಸುವ ಬರಹಗಾರನ ಪ್ರೀತಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ, ಅದಕ್ಕೂ ಸಿದ್ಧರಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವವರ ಅಗತ್ಯ ಅಂಥ ಎಲ್ಲ ಬರಹಗಾರರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಅವರೇ ಆತನ ನಿಜವಾದ ಹಿತೈಷಿಗಳು ಎಂದು ತಿಳಿದ ನೆಲೆಯದು. ಈ ನೆಲೆಯ ವಿಮರ್ಶೆ/ಸ್ಪಂದನ ಜಯಂತ್ ಅವರ ಕತೆಗಳಿಗೆ ಕನ್ನಡದ ಓದುಗ/ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಧ್ವನಿ. ಇಂಥ ನೆಲೆಯಿಂದ ಮಾತನಾಡುವಾಗಲೂ ಮೆಚ್ಚುಗೆ, ಅಭಿಮಾನ, ಹೊಗಳಿಕೆ ಬರಬಾರದೆಂದೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಜಯಂತ್ ಅವರ ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಅಂಥ ಕಸು, ಅಂತಃಶ್ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ತೇಜಸ್ಸು ಇದೆ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಕೂಡ ಕೃತಿನಿಷ್ಠವಾದ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಒಂದು ಕಾಲದ ವಿಮರ್ಶೆ ಭವಿಷ್ಯದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಗೂ ಸೇರಿ ಹೋಗುವುದರಿಂದ ಯುವ ಬರಹಗಾರರು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ಇಂಥ ವಿಮರ್ಶೆಯಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಮೂಲಕೃತಿಯ ಗುಣಾತ್ಮಕ ಅಂಶಗಳು, ಋಣಾತ್ಮಕ ಅಂಶಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಒಬ್ಬ ವಿಮರ್ಶಕನ ಮಾನದಂಡಗಳು ಗುಣಾತ್ಮಕ ಅಥವಾ ಋಣಾತ್ಮಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೂ ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಅದು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನೆಲೆಯಿಂದ ಜಯಂತ್ ಅವರ ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅತೃಪ್ತಿ ಇದೆ.

ಆದರೆ ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಲಾಗಿದೆ ಅನಿಸಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭಾಸ್ಕರ ಹೆಗಡೆಯವರು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಲೇಖನದಂಥ ಬರಹವನ್ನು ನನಗೆ ಕಳಿಸಿದ್ದರು. ಮುಂದೆ ಅದರ ಪರಿಷ್ಕೃತ ರೂಪ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಜಯಂತ್, ವಿವೇಕ್, ವಸುಧೇಂದ್ರ ಮುಂತಾದವರ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಇಂಗ್ಲೀಷಿಗೆ ಹೋಗಿ ವ್ಯಾಪಕ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ಕನ್ನಡದವರು ಜಾಗೃತರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಈ ಹಿಂದೆ ಅವರು ಈ ಲೇಖಕರನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ವಿಮರ್ಶಾ/ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದ ರಾಜಕಾರಣ, ಜಾತೀಯತೆ, ಸಣ್ಣತನ ಇತ್ಯಾದಿ ಎನ್ನುವುದು ನಾನು ಗ್ರಹಿಸಿದಂತೆ ಅವರ ಲೇಖನದ ತಿರುಳು. ಇದು ಅಷ್ಟು ಸರಿಯಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಲ್ಲ ಎಂದು ಗಿರೀಶ್ ವಾಘ್ ಆ ಲೇಖನಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿದ್ದೇನೆ. 



ನಾವು ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಭಾವುಕರಾಗದೆ, ರಚನಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ನೋಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಜಯಂತ್, ವಿವೇಕ್, ವಸುಧೇಂದ್ರ ಅವರ ತಲಾ ಒಂದು ಕೃತಿ ಮಾತ್ರ ಕನ್ನಡೇತರ ಓದುಗ/ವಿಮರ್ಶಕರ ವ್ಯಾಪಕ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರ ಅವೇ ಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದವಾಗಲು ಕಾರಣವಾಯಿತೇ ಹೊರತು ಈ ಲೇಖಕರ ಇತರ ಕೃತಿಗಳತ್ತ ಆ ಓದುಗ/ವಿಮರ್ಶಕ/ಪ್ರಕಾಶಕರ ಆಸಕ್ತಿ ಕೆರಳಿಸಿದಂತಿಲ್ಲ. ಈ ಲೇಖಕರ ಇತರ ಕೃತಿಗಳು ಅನುವಾದ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆಯೆ? ಈ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯಿಲ್ಲ. ವಸುಧೇಂದ್ರರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಲೇಖಕ ಗೇ ಎಂಬ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚು. ಜಯಂತರ ಈ ಹಿಂದಿನ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅನುವಾದವನ್ನು ಕೂಡ ನೆನೆದವರು ಇಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ಲೇಖಕನ ಬಗ್ಗೆ, ಆತನ ಇತರ ಕೃತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ, ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸದ, ಕೇವಲ "ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ ಬೇಸ್ಡ್ ಇಂಟ್ರೆಸ್ಟ್" ಎಂಬಂತೆ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕಾಣುವ ಅದೇ ಹಳಸಲು ಮನಸ್ಥಿತಿಯ ವ್ಯಾಣಿಜ್ಯೀಕೃತ ವಿಮರ್ಶಾ/ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಮನ್ನಣೆಯಿದು. ಇದಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡಿಗರು ಅಷ್ಟೇನೂ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನ ತೋರಿಸಿಲ್ಲ, ತೋರಿಸಬೇಕಾಗಿಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಂದು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಈ ಹೈಪ್‌ನ ಲಾಭ ಎತ್ತಲು ಸಂದರ್ಶನ ಪ್ರಕಟಿಸುವುದಕ್ಕೆ, ಈ ಲೇಖಕರ ಫೋಟೋ ಹಾಕುವುದಕ್ಕೆ ತೋರಿದ ಉತ್ಸಾಹ ಕೂಡ ವ್ಯಾಪಾರೀ ಮನೋಧರ್ಮದ ಪ್ರದರ್ಶನವೇ ಹೊರತು ಕೃತಿಕಾರ ಅಥವಾ ಕೃತಿಗಳ ಕುರಿತ ನೈಜ ಆಸ್ಥೆಯಿಂದಲ್ಲ. 

ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಾವು ಚಿತ್ತಾಲರ ‘ಶಿಕಾರಿ’, ಎಸ್ ದಿವಾಕರ್ ಅವರ ‘ಹಂಡ್ರೆಡ್ಸ್ ಆಫ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ಸ್ ಟು ದ ಪ್ಯಾಲೇಸ್ ಆಫ್ ಲೈಟ್ಸ್’ , ಮೊಗಳ್ಳಿಯವರ ‘ದ ಕ್ರೆಡಲ್ಸ್’ ಯಾವುದೂ ಕನ್ನಡೇತರರ ಭಜಾಭಜಂತ್ರಿಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಕೂಡ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಏಜೆಂಟರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡು, ವಿಮರ್ಶೆಗೆ, ಲೇಖನಗಳಿಗೆ, ನಂಬರ್ ಲಿಸ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುವುದಕ್ಕೆ - ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಒಂದು ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ ಲಾಂಚ್ ಮಾಡುವಷ್ಟೇ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ, ಯೋಜನಾಕ್ರಮದಿಂದ, ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಿಂದ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಪುಸ್ತಕೋದ್ಯಮದ ಗಿಮ್ಮಿಕ್ಕುಗಳು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಹೊಸವು, ಈಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಇಣುಕತೊಡಗಿರುವಂಥಾವು. 

ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅನುವಾದದ ಓದುಗ/ವಿಮರ್ಶಕರು ಗುರುತಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಈ ಲೇಖಕರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದ ಓದುಗ/ವಿಮರ್ಶಕರು ಏಕಾಎಕಿ ಗಮನಿಸತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥನೀಯ ಎನ್ನಬಹುದಾದ ಪುರಾವೆಗಳು ನನ್ನ ಕಣ್ಣಿಗಂತೂ ಬಿದ್ದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಕನ್ನಡದ ಓದುಗ/ವಿಮರ್ಶಕರು ಯಾವತ್ತಿನಂತೆಯೇ ಜಡವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪುರಾವೆಗಳಿವೆ. ಜಿ ಎಸ್ ಅಮೂರ, ಟಿ ಪಿ ಅಶೋಕ, ಓ ಎಲ್ ನಾಗಭೂಷಣಸ್ವಾಮಿ, ಎಸ್ ಆರ್ ವಿಜಯಶಂಕರ, ರಾಜೇಂದ್ರ ಜೆನ್ನಿ, ರಹಮತ್ ತರೀಕರೆ, ಸಿ ಎಸ್ ರಾಮಚಂದ್ರನ್, ಎಚ್ ಎಸ್ ರಾಘವೇಂದ್ರ ರಾವ್, ಗಿರಡ್ಡಿ ಗೋವಿಂದರಾಜ, ಎಂ ಎಸ್ ಆಶಾದೇವಿ ಮುಂತಾದ (ಹತ್ತು ಮಂದಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ) ವಿಮರ್ಶಕರು ಬರೆಯದೇ ಇರುವ, ಕಡಿಮೆ ಬರೆದಿರುವ ಕತೆಗಾರ/ಕಾದಂಬರಿಕಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ ಜಯಂತ್-ವಿವೇಕ್-ವಸುಧೇಂದ್ರ ಮೂರೇ ಅಲ್ಲ. ಈಚೆಗೆ ಅಮೂರರೇ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿರುವಂತೆ ಇವರ ಬಳಿ ಬೇರೆಯವರು ಬರೆಸಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚು. ಇವರಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡು ಬರೆದಿದ್ದು ಕಡಿಮೆ! ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳಿವೆ, ಅದಿರಲಿ. ಒಬ್ಬ ವಿಮರ್ಶಕನಿಗೆ ಅವನದೇ ಆದ ಇತಿಮಿತಿಗಳಿರುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಮರೆತು ಮಾತನಾಡಬಾರದು. ವಿಮರ್ಶಕರು ಯಾವುದೇ ಲೇಖಕನ ಕೂಲಿ ಚಾಕರಿಯವರಲ್ಲ. ಅವರ ಮಾತಿಗೆ ಇತರರು ಕೊಡುವ ಬೆಲೆ,ಮಹತ್ವ ಕೂಡ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ತರ ಇರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಬಲ್ಲೆವು. ಅವರನ್ನು ಬಾಳೆಲೆ ತರ ಹಾಸ್ಯುಂಡು ಒಗೆದವರು ಹೆಚ್ಚು. ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಗಮನಿಸಿಯೂ ಒಬ್ಬ ಲೇಖಕನ ಬಗ್ಗೆ "ಸಾಕಷ್ಟು" (ಅದು ಸದಾ ಅಕ್ಷಯ ನಿರೀಕ್ಷೆ) ವಿಮರ್ಶೆ ಬಂದಿದೆಯೇ ಇಲ್ಲವೇ ಎನ್ನುವುದು ಯಾವುದರ ಇಂಡಿಕೇಶನ್ನೂ ಅಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಸ್ವಸ್ಥ ಮನಸ್ಸಿನವರಿಗೆ ಹೊಳೆಯದ ವಿಚಾರವೇನಲ್ಲ.

ಇನ್ನು ಈ ಹತ್ತು ಮಂದಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರು ಜಾತಿವಾದಿ, ಯಾರು ರಾಜಕೀಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಯಾರದ್ದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸಣ್ಣಬುದ್ಧಿ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಆಯಾ ಹೆಸರಿನೆದುರು ಮಾರ್ಕ್ ಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿದೆಯೆ ಎಂದು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಯೋಚಿಸಿ. ಇವರು ಯಾರೂ ಹಾಗಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ನಿಮಗೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಉದಾರವಾಗಿಯೇ ಇದ್ದಾರೆ, ಮುಕ್ತವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, ಹೊಸಬರು-ಹಳಬರು, ಮೇಲ್ಜಾತಿ-ಕೆಳಜಾತಿ, ಗಂಡು-ಹೆಣ್ಣು ಎಂಬ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಬದಿಗಿರಲಿ, ಕಳಪೆ ಕೃತಿ-ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಕೃತಿ ಎಂಬ ಭೇದವನ್ನು ಕೂಡ ಮಾಡದೆ ಬೇಕಾಗಿಯೋ ಬೇಡವಾಗಿಯೋ ಬರೆಯುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗಿದ್ದೂ ವಿಮರ್ಶಕರ ಬಗ್ಗೆ ಬರುವ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಅಕಾರಣ ಕಟುವಾಗಿ, ಲಘುವಾಗಿ, ತಾತ್ಸಾರದಿಂದ ಕೂಡಿರುವುದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಕೆಲಕಾಲದ ಹಿಂದೆ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶೆ ಎನ್ನುವುದು ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಸತ್ತಿದೆ, ನಾವಿಲ್ಲಿ ಅದರ ಹೆಣ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕೂತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಒಬ್ಬರು ಬರೆದರು. ನಮ್ಮಲ್ಲೂ ಕೆಲವು ದೊಣ್ಣೆನಾಯಕರು ಬರೆದಿದ್ದೆಲ್ಲ ಮುಖಬೆಲೆಗೇ ಸತ್ಯ ಎಂದು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಮೆದುಳು ಅಡವಿಟ್ಟ ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಇದ್ದೇ ಇದ್ದಾರೆ. ತಮಾಶೆ ಎಂದರೆ ಹೀಗೆ ಬರೆದ ಕಾಲಕ್ಕೂ, ಈಗಲೂ ಗ್ರಾಂಟಾ, ಪ್ಯಾರಿಸ್ ರಿವ್ಯೂ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ರಿವ್ಯೂ ಆಫ್ ಬುಕ್ಸ್, ವರ್ಲ್ಡ್ ಲಿಟರೇಚರ್ ಟುಡೇ, ಕೆನಿಯನ್ ರಿವ್ಯೂ, ಟೈಮ್ಸ್ ಲಿಟರರಿ ಸಪ್ಲಿಮೆಂಟ್, ದ ವಾಲ್ರಸ್, ಏಶಿಯಾ ಲಿಟರರಿ ರಿವ್ಯೂ, ಮ್ಯೂಸ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಆಲ್‌ಮೋಸ್ಟ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್, ಪೋಯೆಟ್ರಿ ಮ್ಯಾಗಝೀನ್, ಲಾಸ್‌ಏಂಜಲೀಸ್ ರಿವ್ಯೂ ಆಫ್ ಬುಕ್ಸ್, ಲಂಡನ್ ರಿವ್ಯೂ ಆಫ್ ಬುಕ್ಸ್, ದ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ರಿವ್ಯೂ ಮುಂತಾದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸಿನಿಮಾಗಳ ರಿವ್ಯೂ ಬರೆಯುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಈ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ನಂಬಿದಂತಿದೆ. ಅಂಥವರೇ ಈಗ ಜಯಂತ್-ವಿವೇಕ್-ವಸುಧೇಂದ್ರ ಮುಂತಾದವರ ಬಗ್ಗೆ ವಿಮರ್ಶಾಲೋಕ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಪೀಡಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಲಬೊಲಬೊ ಬಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಎಡಬಿಡಂಗಿತನ ಅನಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆ! 

ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು ವಿಮರ್ಶೆ ಬಂತೆ ಇಲ್ಲವೆ ಎನ್ನುವುದಲ್ಲ, ಬಂದ ವಿಮರ್ಶೆ ಬರಹಗಾರ, ಓದುಗ, ಪ್ರಕಾಶಕ - ಇವರಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಒಬ್ಬರಿಗಾದರೂ ಉಪಯುಕ್ತ ಎನಿಸುವಂತಿತ್ತೆ (ವ್ಯಾಪಾರಿ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿ) ಎನ್ನುವುದು. ಅದು ಕನ್ನಡದಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ, ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ. ಸದ್ಯಕ್ಕಿದು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಸಂತಿ!
ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Friday, January 18, 2019

ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬಂದ ಉಪೇಂದ್ರನಾಥ್ ಅಶ್ಕ್ ಅವರ ಕತೆಗಳು

ಡಾ||ಯು ಆರ್ ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರು ಆಗಾಗ ಒಂದು ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು, ಕತೆಗಾರ ಹೇಳುವುದು ಕಡಿಮೆಯಾಗಬೇಕು, ಕಾಣಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚಾಗಬೇಕು ಎಂಬರ್ಥದ ಮಾತು. ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕತೆಗಾರರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕತೆಗಾರರೆನ್ನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇ ಇಂಥ ಒಳತುಡಿತ ಅವರ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡೂ ಕಾಣದಂತೆ, ಕಥಾನಕದ ಮೇಲ್ನೋಟದ ಚೆಲುವಿನ ಆಳದಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತಗಾಮಿನಿಯಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದುದರ ಅರಿವು ಕತೆಯನ್ನೋದಿ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆಯೇ ನಮ್ಮ ಅಂತಃಕರಣಕ್ಕೆ ಒಲಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ. ಕತೆಗಾರನಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಇದ್ದರೆ ಅವನು ಹೇಳುವ ವಿಧಾನವೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗುತ್ತದೆ, ಭಾಷೆಗೆ, ಕತೆಗೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಬರುವ ವಿವರಗಳಿಗೆ ಧ್ವನಿಶಕ್ತಿಯೊಂದು, ಅಂತಃಶ್ಶಕ್ತಿಯೊಂದು ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ಅದಕು ಇದಕು ಎದಕು ಹರಿಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.

ಜನವರಿ 2013ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾರವಾನ್ ಮ್ಯಾಗಝೀನ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಹ್ಯಾಟ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಡಾಕ್ಟರ‍್ಸ್ (https://caravanmagazine.in/fiction/hats-and-doctors) ಎಂಬ ಒಂದು ಕತೆಯನ್ನು ಓದಿ ಪರಿಚಯವಾದ ಈ ಉಪೇಂದ್ರನಾಥ್ ಅಶ್ಕ್ ಈಗ, ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಸಂತಸದ ಸಂಗತಿ. ನುರಿತ ಅನುವಾದಕಿಯಾದ ಪಾರ್ವತಿ ಜಿ ಐತಾಳ್ ಅವರು ಅಶ್ಕ್ ಅವರ ಐದು ಕತೆಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದು ಇದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿ ನಾಗೇಶ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಉಪೇಂದ್ರನಾಥ ಅಶ್ಕ್ (1910-1996) ಹಿಂದೀ ಕತೆಗಾರ, ನಾಟಕಕಾರ ಮತ್ತು ಕಾದಂಬರಿಕಾರ. ಗಿರ್ತೀ ದೀವಾರೇಂ (ಫಾಲಿಂಗ್ ವಾಲ್ಸ್ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷಿಗೆ ಬಂದಿದೆ) ಹೆಸರಿನ ಸರಣಿಯ ಕಾದಂಬರಿಗಳೇ ಅಶ್ಕ್ ಅವರ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಕೃತಿ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದರೂ ಅವರೊಬ್ಬ ಗಮನಾರ್ಹ ಕತೆಗಾರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕತೆಗಾರ ಎನ್ನುವ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತಾರೆ. ವಿಶಿಷ್ಟ ಎನ್ನುವಾಗಲೇ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಕೊಂಚ ಮಟ್ಟಿಗೆ
ತಲ್ಲಣಗಳನ್ನೆಬ್ಬಿಸಿದ್ದ ಕತೆಗಾರ ಎನ್ನುವುದನ್ನೂ ಹೇಳಬೇಕು. ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಕ ತುಡಿತಗಳನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವ, ಆದರೆ ಸ್ವತಃ ಅಂಥ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಿಳಿಯದ ಕತೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಅಶ್ಕ್ ಅವರು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಆಗಾಗ ರೂಢಿಗತ ಕಥಾನಕಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸಬಗೆಯ ತಿರುವು, ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ತರುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಅವರ ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ನಿಲುವು ಕೂಡ ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹುಟ್ಟಿಸಿರಬಹುದಾದ ತಲ್ಲಣಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಜಲಂಧರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಅಶ್ಕ್ ಮೊದಲು ಬರೆದಿದ್ದು ಉರ್ದುವಿನಲ್ಲೇ. ಪ್ರೇಮ್‌ಚಂದ್ ಅವರ ಸಲಹೆ ಮೇಲೆ ಅವರು ಮುಂದೆ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯತೊಡಗಿದರಂತೆ. ದೇಶ ವಿಭಜನೆಗೂ ಕೆಲಕಾಲ ಮೊದಲು ಮುಂಬಯಿಗೆ ಬಂದ ಅವರು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಕಾಲ ಮತ್ತು ತದನಂತರ ಖಾಯಂ ಆಗಿ ಅಲಹಾಬಾದ್ ನಿವಾಸಿಯಾದರು. ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದ ಒಟ್ಟು ಆರು ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಅಶ್ಕ್ ಅವರನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಮಾರ್ಸೆಲ್ ಪ್ರೂಸ್ಟ್‌ಗೆ ಹೋಲಿಸುವುದಿದೆ. ಪ್ರೂಸ್ಟ್ ಅವರ ಇನ್ ಸರ್ಚ್ ಆಫ್ ಲಾಸ್ಟ್ ಟೈಮ್ ಕೂಡ ಹೀಗೆಯೇ ಒಟ್ಟು ಆರು ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ನಿವಾಸಿ ಡೈಸಿ ರಾಕ್‍ವೆಲ್ ಅವರೇ 2004 ರಲ್ಲಿ ಅಶ್ಕ್ ಅವರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲೀಷಿಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದರೂ (ಕಥಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ) ಅಶ್ಕ್ ಅವರ ಕತೆಗಳು ಇಂಗ್ಲೀಷಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದು ತೀರ ತಡವಾಗಿ, ಅಂದರೆ 2013 ರಲ್ಲಿ. ಆನಂತರ ಅಶ್ಕ್ ಅವರ ಫಾಲಿಂಗ್ ವಾಲ್ಸ್ ಕಾದಂಬರಿ ಬಂತು, ತೀರ ಈಚೆಗೆ ಇನ್ ದ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಅ ಮಿರರ್ ವಾಂಡರಿಂಗ್ ಕೂಡ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಓದುಗರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅಶ್ಕ್ ಅವರಂಥ ಕತೆಗಾರರು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವುದು ಹೆಮ್ಮೆಯ ಮತ್ತು ಖುಶಿಯ ವಿಚಾರ.

ಪಾರ್ವತಿ ಜಿ ಐತಾಳ್ ಅವರು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದಿರುವ ಐದು ಕತೆಗಳು ಅಶ್ಕ್ ಅವರ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಕತೆಗಳು ಎಂದು ಹೇಳುವಂತಿಲ್ಲವಾದರೂ ಅಶ್ಕ್ ಅವರ ಕತೆಗಾರಿಕೆಯ ಲಯ ಮತ್ತು ಹದ ಎರಡನ್ನೂ ಈ ಐದು ಕತೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಅವರ ನವಿರಾದ ಅನುವಾದ ಕೂಡ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಮುಖಪುಟದಲ್ಲೇ ಇರುವ ಅಶ್ಕರರ ಎಂಬಲ್ಲಿಂದ ತೊಡಗಿ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಉಳಿದು ಬಿಟ್ಟಿರುವ ಸಾಕಷ್ಟು ಅಚ್ಚಿನ ದೋಷಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚೇ ಕಿರಿಕಿರಿ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಸೃಷ್ಟಿ ನಾಗೇಶ್ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ತುಂಬ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ತಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಈಡಿಪಸ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ತನ್ನ ವಧುವಿನ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ತಾಯಿಯ ಮುಖಮುದ್ರೆಯನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತ ಮೊದಲರಾತ್ರಿಯೇ ಇನ್ನಿಲ್ಲದ ಪೇಚು ಅನುಭವಿಸುವ ಪ್ರಸಂಗವಿರುವ ಕತೆ "ಪಲ್ಲಂಗ" (‘ಬೆಡ್’ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷಿಗೂ ಬಂದಿದೆ), ಲೈಂಗಿಕ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಅದುಮಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕಲಿಕೆಗೆ ಗಮನಕೊಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಅಂಥ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಶರಣಾಗುವುದೇ ಪರಿಹಾರ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅದರ ಸುಳಿಗೇ ಬಿದ್ದು ನಾಶವಾಗುವ ಕತೆ ಹೇಳುವ "ಅಂಬಾಸಡರ್" (ಈ ಕತೆಯೂ ಇದೇ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷಿಗೆ ಬಂದಿದೆ), ಆಕರ್ಷಣೆ ಹುಟ್ಟಿಸಲಾರದ ಮನೆಗೆಲಸದವಳು ಮೈಮೇಲೆ ಬಿದ್ದರೂ ಇಷ್ಟಪಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಅಸಹಾಕತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವಾಗಲೇ ಅಂಥ ಅಸಹಾಯಕತೆಯನ್ನು ದೈಹಿಕ-ಮಾನಸಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲೂ, ಮಾನವೀಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲೂ ಯಾಕೆಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವ "ಅಸಹಾಯಕತೆ", ಇದಕ್ಕೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿ ಶಿಲಾಬಾಲಿಕೆಯಂಥ ಲಲ್ಲನ್‌ಳ ಮೋಹಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದೂ ಲಕ್ಷ್ಮಣರೇಖೆ ದಾಟದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮನೋಗತದ ಏರುಪೇರುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ತಪ್ಪದೇ ದಾಖಲಿಸುವ ಕತೆ "ಲಲ್ಲನ್" ಮತ್ತು ತಾನು ಬಯಸಿದ್ದು ಸಿಗದೇ ಹೋದಾಗ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಹುಚ್ಚನಂತಾಗುವ ಮನುಷ್ಯ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ತನ್ನಿಂದ ನಿಭಾಯಿಸಲಾಗದ ಒಡವೆ ಎನ್ನುವುದು ಗೊತ್ತಾದಾಗ ಬದಲಾಗುವುದನ್ನು, ಪೆಚ್ಚಾಗುವುದನ್ನು ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುವ ಕತೆ "ಖಾಲಿಡಬ್ಬಿ" ಎಲ್ಲವೂ ಸರಾಗವಾಗಿ ಓದಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ, ಎಲ್ಲೂ ಅನುವಾದದ ಛಾಯೆ ಒಡ್ಡದ ಸುಂದರ ಕತೆಗಳು. ನೀವು ಈಗಾಗಲೇ ಗಮನಿಸಿರುವಂತೆ ಲೈಂಗಿಕತೆ, ಕಾಮ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ (ಅಂದರೆ ಸುಪ್ತಮನಸ್ಸಿನ ಕಾಮನೆ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಎರಡೂ ಏಕತ್ರ ಸಂಧಿಸುವ ಮನಸ್ಸಿನ) ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಅಶ್ಕ್ ಇಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲ ಕತೆಗಳಲ್ಲೂ ತಂದಿದ್ದಾರೆ. ತುಂಬ ಎಂದರೆ ತುಂಬ ಹಿಂದೆ ಟಿ ಎಂ ಸುಬ್ಬರಾಯ ಅವರು ತುಷಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕತೆಯನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದರು, ‘ಅಂಬೆ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಲ್ಲಿ. ಆ ಕತೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಸ್ತ್ರೀಪಾತ್ರವೊಂದು ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. "ಕಾಮ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಜನಿಸುವಂಥಾದ್ದು. ಅದರ ಸ್ಪಂದನ ಮಾಧ್ಯಮ ದೇಹ ಅಷ್ಟೇ. ಹೊಟ್ಟೆ ಹಸಿವು ಮಾನಸಿಕವಾದದ್ದಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಮನಸ್ಸು ನಮ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ನಮ್ಮದೇ ಆದ ನೀತಿಯ ಎಲ್ಲೆಯನ್ನು ನಾವು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಆಯಿತಷ್ಟೇ..."

ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ‘ನಾನು’ ಎಂಬ ಪ್ರಜ್ಞೆ, ಅದನ್ನು ಅಸ್ಮಿತೆ ಎನ್ನುತ್ತೇವೋ, ಅಹಂ ಎನ್ನುತ್ತೇವೋ ಅದೇನೇ ಇರಲಿ, ಅದು ಎಲ್ಲಿ ಸುರುವಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ. ಬುದ್ಧನಿಂದಲೂ ‘ನಾನು ಯಾರು’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಎಷ್ಟು ನಿಜವೋ ಅಷ್ಟೇ ನಿಜವಾದದ್ದು ‘ನಾನು’ ಎನ್ನುವುದು ಎಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದೂ. ಇವೆಲ್ಲ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಗಳಾಚೆ ಈ ಕಾಮ ಮನಸ್ಸಿನದೋ, ದೇಹದ್ದೋ ಅಥವಾ ಎರಡರದ್ದೋ ಆಗಿರುತ್ತ ದೇಹದ ಮೂಲಕ ಮನಸ್ಸನ್ನು, ಮನಸ್ಸಿನ ಮೂಲಕ ದೇಹವನ್ನು ಕಾಡುವುದು ವಿಚಿತ್ರ. ಅದರ ವಿಚಿತ್ರ ಬಗೆಯನ್ನು ಅಶ್ಕ್ ಅವರ ಈ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ.

ಒಂದು ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತೃ ಸ್ಥಾನದೊಂದಿಗೆ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗಿನ ಲೈಂಗಿಕ ವಾಂಛೆ ಸೆಣಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಅಶ್ಕ್ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅನಿವಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಾಯಿಯ ಪಲ್ಲಂಗವನ್ನೇ ತಾನು ಬೇಕೆಂದಿದ್ದು (ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಾದರೂ), ತಾಯಿಯ ಕೋಣೆಯಲ್ಲೇ ಮೊದಲರಾತ್ರಿ ಕಳೆಯಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿರುವ ತಾಯಿಯ ಭಾವಚಿತ್ರ ಪದೇ ಪದೇ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ. ಇಂಥ ಕತೆಗಳು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೂರ್ವ/ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಲ್ಲಣಗಳನ್ನೆಬ್ಬಿಸದಿರಲು ಸಾಧ್ಯವೆ! ಅಶ್ಕ್ ಅವರ ಇನ್ನೊಂದು ಕತೆಯಲ್ಲಿ (ಅಂಬಾಸಡರ್) ಬೆಲೆವೆಣ್ಣು ಸುಲಭವಾಗಿ ದಕ್ಕದೇ, ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗುತ್ತ, ಸವಾಲಾಗುತ್ತ, ನಿರಂತರ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಹಣ ಕಡಿಮೆ ಕೊಟ್ಟಾಗ ಅವಳು ಒದಗಿಸುವ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿತ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಬಳಿಕ ಹಣ ಕೊಟ್ಟರೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಗಂಡು ತನ್ನ ಆತ್ಮಗೌರವಕ್ಕೆ ಪೆಟ್ಟುಬಿತ್ತು ಎಂದು ನಂಬಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅವಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಹೊರಟು ಸರ್ವನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ! ಕೊನೆಯ ಕತೆಯಂತೂ ಮನುಷ್ಯ ವರ ಎಂದುಕೊಂಡು ಬೇಡಿದ್ದೆಲ್ಲವೂ ಸಿಕ್ಕುಬಿಟ್ಟರೆ, ತಾನು ಅದುವರೆಗೂ ಬೇಡಿದ್ದು ಒಂದು ವರವನ್ನಾಗಿರದೇ ಶಾಪವನ್ನಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ದಿನ ಎದುರಾದೀತು ಎಂಬ ಸೂಕ್ಷ್ಮವನ್ನು ಹೇಳುವ ಕತೆ.

ಅಶ್ಕ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚೇನೂ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅವರು ಏನನ್ನೂ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಬರೀ ಕಾಣಿಸುತ್ತ ಹೋಗುವ ಕತೆಗಾರ ಅವರು. ಬಹುಶಃ ಅವರಿಂದ, ಅವರ ಕತೆಗಳಿಂದ ಕಲಿಯಬೇಕಾದುದು ಇದನ್ನೇ.
ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Thursday, January 3, 2019

ಪತನ

"ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಹೋಗ್ಬೇಕ್ರಿ. ಒಂದು ಬದೀಲಿ ನಿಂತು ಅಲ್ಲಿ ಬರೋ ಹೋಗೋ ಮಂದಿ ಮಾಡೋದ್ನ ನೋಡ್ತಿರಬೇಕು. ಎಂಥೆಂಥಾ ಸ್ಯಾಂಪಲ್ಲುಗಳೆಲ್ಲ ಸಿಗ್ತಾವೆ ನೋಡ್ಕಂಬನ್ರಿ. ತುಂಬ ಮಜವಾಗಿರತ್ತೆ ಅದು" ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು ನನ್ನ ಕನ್ನಡ ಲೆಕ್ಚರರ್ ಕೆ ಜಿ ನಾರಾಯಣ. 2018ನೆಯ ಸಾಲಿನ ಪುಲಿಟ್ಜರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಕೃತಿ, ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಸಿಯಾನ್ ಗ್ರೀರ್ ಬರೆದ ಕಾದಂಬರಿ "ಲೆಸ್" ಓದುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದೇ ತರದ ಮಜ ಸಿಗುತ್ತೆ ನೋಡಿ. ಇಲ್ಲಿರುವುದು ಕಾದಂಬರಿಯ ಆಯ್ದ ಭಾಗದ ಅನುವಾದ, ಆರಂಭದ ಕೆಲವು ಪುಟಗಳಷ್ಟೇ. ನಿಜವಾದ ಮಜಾ ಮುಂದಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಚಳಿಗೆ ಗರ್ಮಾಗರಂ ಚಾಯ್ ಕುಡಿದಂತಿದೆ...
********

ಇಲ್ಲಿಂದ ನೋಡಿದರೆ, ಆರ್ಥರ್ ಲೆಸ್‌ನ ಕತೆ ಅಷ್ಟೇನೂ ಹಾಳುಗೆಟ್ಟಿಲ್ಲ.
ನೋಡಿ ಅವನನ್ನು. ಹೋಟೆಲಿನ ಲಾಬಿಯಲ್ಲಿ ದುಂಡಗಿನ ಪ್ಲಷ್ ಸೋಫಾದಲ್ಲಿ ಶಿಸ್ತಿನಿಂದ ಕುಳಿತಿದ್ದಾನೆ. ಬಿಳೀ ಶರ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ನೀಲಿ ಸೂಟ್. ಈ ಕಾಲ ಮಂಡಿಯ ಹತ್ತಿರ ಆ ಕಾಲು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಕೂತಿದ್ದರಿಂದ ಆ ಕಾಲಿನ ಇದೀಗ ಪಾಲಿಶ್ ಮಾಡಿದಂತಿರುವ ಶೂಸು, ಹಿಮ್ಮಡಿಯ ಹತ್ತಿರ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಳಚಿಕೊಂಡು ನೇಲುತ್ತಿದೆ. ನವಯುವಕನ ಭಂಗಿಯೇ. ಅವನ ಸ್ಲಿಮ್ಮಾಗಿರುವ ನೆರಳು, ನಿಜ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ಈಗಲೂ ಅವನ ಯೌವನದ ನೆರಳಿನಂತೆಯೇ ಇದೆ. ಆದರೆ ಹತ್ತಿರ ಹತ್ತಿರ ಐವತ್ತರ ಸಮೀಪ ಇರುವ ಅವನು ಪಬ್ಲಿಕ್ ಪಾರ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸ್ತಾರಲ್ಲ, ಕಂಚಿನ ಪ್ರತಿಮೆ, ಅದರ ಹಾಗಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅದು ಈ ಮಕ್ಕಳು, ಜಾನುವಾರು ಎಲ್ಲ ಉಜ್ಜಿ ಉಜ್ಜಿ ಒಂಥರಾ ಶೇಪಿಗೆ ಬಂದಿರುತ್ತೆ ಅನ್ನಿ. ಸೊ, ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪಗೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತ ಮಿರಿಮಿರಿ ಮಿಂಚುತ್ತ ಯೌವನದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದ ಆರ್ಥರ್ ಲೆಸ್ ಈಗ ಅವನು ಕುಳಿತಿರೋ ಮಾಸಿದ ಸೋಫಾದ ಹಾಗಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಮಂಡಿ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಬೆರಳಿಂದ ತಬಲ ನುಡಿಸುತ್ತ, ಎದುರಿನ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ತೂಗು ಹಾಕಿದ ಅಜ್ಜನ ಕಾಲದ ಹಳೇ ಗಡಿಯಾರದ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣುನೆಟ್ಟು ಕುಳಿತಿರೋ ಆರ್ಥರ್ ಲೆಸ್‌ನ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಉದ್ದದ ಮೂಗು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳ ಮೋಡ ಮುಸುಕಿದ ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಿಸಿಲಿಗೊಡ್ಡಿ ಸುಟ್ಟು ಹೋದಂತಿದೆ. ಇದೀಗ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಬಂದಂತಿರೋ ಹೊಳೆವ ಬ್ಲಾಂಡ್ ತಲೆಗೂದಲು ಥೇಟ್ ಅವನಜ್ಜನ ಫೋಟೋದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶಾರ್ಟ್ ಆಗಿ, ನೆತ್ತಿ ಮೇಗಡೆ ಕೊಂಚ ಹೆಚ್ಚೇ ಉದ್ದವಾಗಿದೆ. ಅವೇ ನೀರು ನಿಂತಂತಿರೋ ನೀಲ ನೇತ್ರಗಳು. ಕೇಳಿ: ನಿಮಗೀಗ ಅವನು ಆ ಗಡಿಯಾರವನ್ನೇ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನಿಟ್ಟಿಸುತ್ತಿರುವ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅವನಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ಬಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಆ ಟಿಕ್ ಟಿಕ್ ಟಿಕ್ ಟಿಕ್ ಆತಂಕದ ಸದ್ದು ಕೂಡ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿರಬಹುದು. ನಿಜಕ್ಕಾದರೆ ಆ ಗಡಿಯಾರ ಟಿಕ್ ಟಿಕ್ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಇಲ್ಲ. ಅದು ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ನಿಂತು ಹೋಗಿದೆ. ಆರ್ಥರ್ ಲೆಸ್‌ಗೆ ಮಾತ್ರ ಇದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಅವನ ಈ ಪ್ರಬುದ್ಧ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಅವನಿನ್ನೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಜೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಆಯೋಜಕರು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಬರುತ್ತಾರೆ, ಹೋಟೆಲಿನ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಪ್ರತಿದಿನ ಗಡಿಯಾರದ ಮುಳ್ಳು ಸರಿಪಡಿಸಿ ಸುತ್ತ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಸಲ ಸುತ್ತಿ ಅದಕ್ಕೆ ಕೀಲಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದೇ ಭರವಸೆಯಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಕೈಗಡಿಯಾರ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿಲ್ಲ, ಅವನ ವಿಶ್ವಾಸ ದೊಡ್ಡದು. ಗಡಿಯಾರ ಸರಿಯಾಗಿ ಆರೂವರೆಗೆ ನಿಂತಿದ್ದು ಕೇವಲ ಕಾಕತಾಳೀಯ. ಸರಿಸುಮಾರು ಅದೇ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವನನ್ನು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಆಯೋಜಕರು ಹೋಟೆಲಿನಿಂದ ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ಬರಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ಗಂಟೆ ಅದಾಗಲೇ ಆರೂ ಮುಕ್ಕಾಲಾಗಿದ್ದು ಬಡಪಾಯಿಗೆ ಗೊತ್ತೇ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಅವನಲ್ಲಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಉಣ್ಣೆಯ ದಿರಿಸುತೊಟ್ಟ ಯುವತಿಯೊಬ್ಬಳು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಗುಬ್ಬಿಯ ಹಾಗೆ ಚಿಂವ್ ಚಿಂವ್ ಗುಟ್ಟುತ್ತ ಗಿರಕಿ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಳು. ಮೊದಲು ಆ ಗುಂಪಿನ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಹತ್ತಿರ ಜಿಗಿದು ಮತ್ತೆ ಈ ಗುಂಪಿನ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ನಡುವೆ ಜಿಗಿದು, ಅಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾದ ಕುರ್ಚಿಗಳ ನಡುವೆ ತೂರಿ, ಇಣುಕಿ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮತ್ತದೇ ಉತ್ತರದಿಂದ ಅಸಮಾಧಾನ ಹೊಂದಿ, ಮತ್ತೆ ಹೊಸಬರನ್ನು ಅರಸುತ್ತ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವಳು ಹೀಗೆ ಸುತ್ತು ಹಾಕುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಲೆಸ್ ಗಮನಿಸಿಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಆ ದರಿದ್ರ ಗಡಿಯಾರದ ಮೇಲೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ಗಮನ ನೆಟ್ಟು ಕುಳಿತಿದ್ದ. ಯುವತಿ ಲಾಬಿಯ ನಿರ್ವಾಹಕರಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ, ಲಿಫ್ಟ್ ಬಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಓಡಾಡುತ್ತ, ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಸಿಂಗರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಒಂದು ಹೆಂಗಸರ ಗುಂಪಿನೆದುರು ಕಂಗಾಲಾಗಿ ಚಡಪಡಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಳು. ಲೆಸ್‌ನ ಸಡಿಲಗೊಂಡ ಶೂಸು ಮೇಲೆ ಕೆಳಗೆ ಆಡುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ಅವನೇನಾದರೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಅತ್ತ ಗಮನ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಆ ಯುವತಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಬಳಿಯೂ ಧಾವಂತದಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅವನಿಗೂ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲೇ ಅವಳು ತನ್ನನ್ನು ಎಂದುಕೊಂಡು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವ ರೀತಿ, ನಿಜಕ್ಕೂ ತನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಅವಳನ್ನು ತಲುಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಹೊಳೆದು ಬಿಡುತ್ತಿತ್ತು:
"ಕ್ಷಮಿಸಿ, ತಾವು ಮಿಸ್ ಆರ್ಥರ್ ಅಲ್ಲವೆ?"
ಈ ಲಾಬಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದಂಥ ಸಮಸ್ಯೆಯದು, ಈ ಯುವತಿ ಆರ್ಥರ್ ಲೆಸ್ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಯುವತಿ ಎಂದು ಬಲವಾಗಿಯೇ ನಂಬಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಳು.
ಅವಳಿಗಿದ್ದ ಸಮರ್ಥನೆ ಎಂದರೆ, ಅವಳು ಅವನು ಬರೆದ ಒಂದೇ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನಷ್ಟೇ ಓದಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ಅದೂ ಲೇಖಕರ ಭಾವಚಿತ್ರವಿಲ್ಲದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿದ್ದಳು. ಆ ಕಾದಂಬರಿಯ ನಿರೂಪಣೆ ಸ್ತ್ರೀ ಪಾತ್ರದ ಮೂಲಕವಿದ್ದು ಒಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀಯ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಅದನ್ನು ಅಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಆಕೆ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಳು. ಸ್ವತಃ ಜಪಾನಿನವಳಾದ ಆಕೆ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಲಿಂಗ ನಿರ್ಧರಿಸಲಿಕ್ಕಾಗದ ಅಮೆರಿಕನ್ ಹೆಸರು ಅದಿರಬೇಕೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದಳು.
ಆರ್ಥರ್ ಲೆಸ್‌ ಬರೆದ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಇದೊಂದು ಅಪೂರ್ವವಾದ ವಿಮರ್ಶೆಯೇ ಸರಿ. ಆದರೆ ಸದ್ಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅದರಿಂದ ಅವನಿಗೇನೂ ಖುಶಿಯಾಗುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ದುಂಡಗಿನ ಸೋಫಾದಲ್ಲಿ ಮುಳ್ಳಿನ ಮೇಲೆ ಕೂತಂತೆ ಕೂತಿದ್ದ ಅವನು. ಗಂಟೆ ಅದಾಗಲೇ ಆರೂ ಐವತ್ತಾಗಿತ್ತು.
ಆರ್ಥರ್ ಲೆಸ್ ಇಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಮೂರು ದಿನಗಳಿಂದ ಇದ್ದಾನೆ. ಅವನಿಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿಗೆ ಎಚ್ ಎಚ್ ಎಚ್ ಮ್ಯಾಂಡ್ರೆನ್ ಅವರ ಹೊಸ, ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಸೈನ್ಸ್ ಫಿಕ್ಷನ್ ಪುಸ್ತಕದ ಲೋಕಾರ್ಪಣೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಂದರ್ಶನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಅವನು ಮ್ಯಾಂಡ್ರೆನ್ ಅವರ ಬಹುಶ್ರುತ ರೋಬಾಟ್ ಪತ್ತೇದಾರ, ಪೀಬಾಡಿಯ ವಿಚಾರವನ್ನು ಪರಾಮರ್ಶೆಗೊಡ್ಡಲಿದ್ದಾನೆ. ಪುಸ್ತಕೋದ್ಯಮದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇದು ಮುಖಪುಟದ ಸುದ್ದಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ತೆರೆಮರೆಯಲ್ಲಿ ಊಹಿಸಲಾರದಷ್ಟು ಹಣ ಕೂಡ ಝಣಝಣಗುಟ್ಟುತ್ತಿದೆ. ಎಲ್ಲೋ ಮೂಲೆ ಸೇರಿದ್ದ ಲೆಸ್‌ನನ್ನು "ಸ್ವಾಮೀ, ತಮಗೆ ಎಚ್ ಎಚ್ ಎಚ್ ಮ್ಯಾಂಡ್ರೆನ್ ಅವರ ಕೃತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೊತ್ತಿದೆಯಲ್ವೇ, ಅವರದ್ದೊಂದು ಸಂದರ್ಶನ ಮಾಡೋದಕ್ಕೆ ತಾವು ಲಭ್ಯವಿದ್ದೀರಾ" ಎಂದು ಕರೆದ ಆ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಝಣಝಣವಿತ್ತು. ಹೆಂಡತಿ, ಮಗಳು, ಕಳಪೆ ಎಂದು ರಿವ್ಯೂ ಬಂದಿರೋ ಅವರ ಕವನ ಸಂಕಲನ ಮುಂತಾದ, ಎಚ್ ಎಚ್ ಎಚ್ ಮ್ಯಾಂಡ್ರೆನ್ ಅವರೆದುರು ಕೇಳಲೇಬಾರದ, ಕೆಲವು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಷಿದ್ಧವಾಗಿರೋ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಲೆಸ್‌ಗೆ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನಿತ್ತ ಆ ಪ್ರಚಾರಕನ ಹತ್ತಾರು ಸಂದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಅದರ ಝಣಝಣವಿತ್ತು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಎಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ, ಊರಿಡೀ ಹಚ್ಚಿರೋ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಅದರ ಝಣಝಣ ಇತ್ತು. ಉಬ್ಬಿ ಉಬ್ಬಿ ಬಿರಿಯುವಂತಾಗಿರೋ ಪೀಬಾಡಿಯ ಒಳಗಿರೋ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ, ಸಭಾಭವನದ ಹೊರಗಿರೋ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಣದ ಝಣಝಣ ತುಂಬಿತ್ತು. ಆರ್ಥರ್‌ನನ್ನ ಇಳಿಸಿರೋ ಹೋಟೆಲಿನಲ್ಲಿ, ಅವನೆದುರು ಇರಿಸಲಾದ ಚಂದದ ಸೇಬಿನ ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ, ಹಣದ ಝಂಝಣವಿತ್ತು. ಹಗಲಿರಲಿ, ಇರುಳಿರಲಿ, ನಿಮಗ್ಯಾವಾಗ ಬೇಕೋ ಆಗ, ಈ "ಕಾಂಪ್ಲಿಮೆಂಟರಿ" ಎಪ್ಪಲುಗಳನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿದೆ, ಪ್ಲೀಸ್, ತಗೊಳ್ಳಿ. ಹೆಚ್ಚಿನವರು ವರ್ಷಕ್ಕೊಂದು ಪುಸ್ತಕ ಓದಬಹುದಾದ ಒಂದು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಆ ಪುಸ್ತಕ ಇದೇ ಇರಬಹುದೆಂಬ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ಹಣದ ಝಂಝಣವಿತ್ತು. ಮತ್ತೀಗ ಈ ರಾತ್ರಿ ಪರಮಾದ್ಭುತ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಜರುಗಲಿದೆ ಎನ್ನಿ. ಅದೆಲ್ಲವೂ ಈ ಆರ್ಥರ್ ಲೆಸ್ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ!
ಹಾಗಿದ್ದೂ ಅವನು, ಅದೊಂದು ಅವನಿಗೆ ವಹಿಸಿದ್ದ ಕೆಲಸವೋ ಎಂಬಷ್ಟು ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಆ ನಿಂತ ಗಡಿಯಾರವನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಅವನಿಗೆ ಅವನ ಪಕ್ಕ ನಿಂತ, ಆ ದಿನದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ನತದೃಷ್ಟ ಆಯೋಜಕಿ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವಳು ತನ್ನ ಸ್ಕಾರ್ಪ್ ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಆ ರಿವಾಲ್ವಿಂಗ್ ಡೋರ್ ತಳ್ಳಿ ಹೋಟೆಲಿನ ಲಾಬಿಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದಿದ್ದು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನ ನೆತ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಕೂದಲು ತೆಳ್ಳಗಾಗಿರುವುದನ್ನ ನೋಡಿ. ಆ ಕಣ್ಣುಗಳು ಪಿಳಿಪಿಳಿ ಎಂದು ಬಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ನೋಡಿ. ಅವನ ಹುಡುಗುತನದ ಹುಂಬ ವಿಶ್ವಾಸ ನೋಡಿ.
ಒಮ್ಮೆ, ಅವನಿಗಾಗ ಇಪ್ಪತ್ತರ ಹರಯ, ಜೊತೆಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕವಿಯೊಬ್ಬಳು ತನ್ನ ಮುಗಿದ ಸಿಗರೇಟನ್ನು ಹೂದಾನಿಯ ಬುಡಕ್ಕೆ ತಿಕ್ಕುತ್ತ, "ನೀನು ನರವಿಲ್ಲದವನಂತೆ ಕಾಣ್ತೀಯ" ಎಂದುಬಿಟ್ಟಿದ್ದಳು. ಕವಿಯೊಬ್ಬಳು ಹೇಳಿದ್ದು ಇಂಥ ಮಾತುಗಳನ್ನ. ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿಯೇ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಸಜೀವ ಬತ್ತಲುಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡವಳೊಬ್ಬಳು , ನೀಳಕಾಯದ, ಯೌವನ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿದ್ದ, ಭವ್ಯ ಭವಿಷ್ಯದ ಕನಸುಗಂಗಳ ಆರ್ಥರ್ ಲೆಸ್‌ಗೆ ನರಸತ್ತವನೆಂದು ಕರೆದಿದ್ದಳು. ಆದರೆ ಅದು ಸತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ "ನೀನು ಸ್ವಲ್ಪ ಜೋರಾಗಬೇಕು" ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದ ಅವನ ಹಳೇ ದುಷ್ಮನ್ ಕಾರ್ಲೋಸ್ ಆಗಾಗ. ಆದರೆ ಲೆಸ್‌ಗೆ ಅದರ ಅರ್ಥ ಏನೆಂದು ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಣ್ಣಬುದ್ಧಿಯವನಾಗುವುದೆ? ಅಲ್ಲ, ಅದರರ್ಥ ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಹೊಡೆತಗಳಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರೋದು, ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳೋದನ್ನ ಕಲಿಯೋದು. ಆದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಜೋರಾಗಬೇಕು ಅನ್ನುವುದು ಸಿದ್ಧಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ನಗುನಗುತ್ತ ಇರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿದೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಕೊಂಚ ಮೇಲಿನ ಸಿದ್ಧಿಯೆ? ಅಥವಾ ಕಾಸಿನಷ್ಟು ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಪಾರ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಕಾಗುವಷ್ಟು ಜೋಕುಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹೇಳಬಲ್ಲ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಾಪಾರಿಯನ್ನು "ಲೂಟಿಕೋರ" ಎನ್ನುತ್ತಾರಲ್ಲ, ಅವನನ್ನು ನಾವು ಮಾದರಿ ಅಂತ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕ?
ಅದು ಏನೇ ಇರಲಿ, ಲೆಸ್‌ಗೆ ಅದನ್ನು ಕೊನೆಗೂ ಕಲಿತುಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಲಿಲ್ಲ. ನಲವತ್ತು ಕಳೆಯುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಸಿದ್ಧಿಸಿದ್ದೆಲ್ಲ ಸ್ವತಃ ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ತನಗೆ ಒಂದು ಹದವಾದ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಅದನ್ನಂತೂ ಮೆತ್ತಗಿನ ಕವಚ ಇರುವ ಒಂದು ಆಮೆಯ ಪಾರದರ್ಶಕ ಮೇಲ್ಪದರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದಿತ್ತು. ತೀರ ಸಾಧಾರಣ ಎನ್ನಬಹುದಾದ ಒಂದು ರಿವ್ಯೂ ಅಥವಾ ತನ್ನ ಅವಗಣನೆಯನ್ನು ಅವನು ಕ್ಯಾ ರೇ ಎನ್ನದೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದ. ಆದರೆ ಆತ್ಮೀಯ ಎಂದುಕೊಂಡ ಸಂಬಂಧ ಕಡಿದು ಹೋಗುವುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅವನು ಇನ್ನೂ ಸಹಿಸಲು ಕಲಿತಿರಲಿಲ್ಲ. ನಡುವಯಸ್ಸು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೆ ಎಷ್ಟೆಲ್ಲ ಸಂಗತಿಗಳು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಬೋರ್ ಹೊಡೆಸತೊಡಗುತ್ತವೆ, ಫಿಲಾಸಫಿ, ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ರಾಜಕಾರಣ, ಮತ್ತು ಹಲವು ಹತ್ತು ವಿಧದ ಫಾಸ್ಟ್‌ಫುಡ್ಡುಗಳು... ಆದರೆ ಮನಸ್ಸು ಮುರಿಯುವ ವಿದ್ಯಮಾನ ಮಾತ್ರ ತನ್ನ ಹರಿತವಾದ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನ ಕೊಂಚವೂ ಮೊಂಡಾಗದಂತೆ ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದಲ್ಲ? ಬಹುಶಃ ಅವನು ಸದಾ ಕಾಲ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಒಂದು ಹೊಸ ಮೂಲವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡೇ ಇರುತ್ತಿದ್ದ ಎನ್ನಬೇಕು. ಹಳೇಯ ಹುಚ್ಚುತನದ ಭಯಗಳು ಕೂಡ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಕೈಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿಲ್ಲವೆನ್ನಿ, ಬರೀ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಅಷ್ಟೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರೋದು. ಟೆಲಿಫೋನ್ ಕರೆಗಳು (ಮೈನಡುಕ ಬಂದವನಂತೆ, ಟೈಮ್ ಬಾಂಬಿನ ವೈರುಗಳನ್ನ ಮುಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದಾನೋ ಎಂಬಂತೆ ಫೋನಿನ ಬಳಿ ಹೋಗುತ್ತಾನವ), ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಕ್ಯಾಬುಗಳು ( ನರಕಸದೃಶ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೋ ಎಂಬಂತೆ ಹೊರಗೆ ಕತ್ತು ಚಾಚಿ, ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಹನಿ ಹೊರಗೆ ತುಳುಕದಂತೆ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನವ), ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಮಂದಿ ಅಥವಾ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳ ಜೊತೆ ಪಾರ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತಿಗೆ ನಿಲ್ಲುವುದು (ಇನ್ನೇನು ನೂರು ಸಲ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಗುನುಗುಟ್ಟಿಕೊಂಡು ತಯಾರಾದ ಆ ಮೊತ್ತ ಮೊದಲ ಮಾತು ಸುರುಮಾಡುವ ಪದಪುಂಜಗಳನ್ನು ಉದುರಿಸಬೇಕೆನ್ನುವಾಗ ಅವರು ಬರೀ ಗುಡ್‌ಬೈ ಹೇಳಲು ಬಂದಿದ್ದರೆನ್ನುವುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನವ). ಎಸ್ಸೆಮ್ಮೆಸ್ಸುಗಳು ಮತ್ತು ಈಮೇಲು ಅವನನ್ನು ಫೋನುಗಳಿಂದ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಕಾಪಾಡಿತೆನ್ನಬೇಕು. ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಡ್ ಸ್ವೈಪ್ ಮಾಡಿ ವ್ಯವಹಾರ ಮುಗಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯ್ತೆನ್ನಿ. ತಪ್ಪಿಹೋದ ಒಂದು ಅವಕಾಶ ಕೂಡ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನಿನಲ್ಲಿ ಅರಸಿ ಬರಬಹುದು. ಆದರೆ ಮನ ಮುರಿಯುವ ಪ್ರಸಂಗ? ಅದರಿಂದ ಹೇಗೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀರಿ ನೀವು ಹೇಳಿ. ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನೇ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕವೆ? ಕೊನೆಗೂ ಆರ್ಥರ್ ಲೆಸ್ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಒಂದೇ ಒಂದು ಉಪಾಯವೆಂದರೆ ಅದೇ.
ಬಹುಶಃ ಅದು ಅವನೇಕೆ ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಒಬ್ಬ ಯುವಕನಿಗೆ ಧಾರೆಯೆರೆದ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
ನಾನು ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಮರೆತುಬಿಟ್ಟೆ. ಅದು, ಅವನ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು ರಶಿಯನ್ ಅಂತರಿಕ್ಷಯಾನಿಯ ಹೆಲ್ಮೆಟ್ ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ.
ಮತ್ತು ಈಗ ಒಂದಿಷ್ಟೇ ಇಷ್ಟು ಅದೃಷ್ಟ ಹೋಟೆಲ್ಲಿನ ಲಾಬಿಯ ಹೊರಗಿನ ಜಗತ್ತಿನಿಂದ ಕಿಂಕಿಣಿ ಗುಟ್ಟುತ್ತಿದೆ, ಒಂದು, ಎರಡು, ಮೂರು, ನಾಲ್ಕು, ಐದು, ಆರು, ಏಳು... ಆರ್ಥರ್ ಲೆಸ್ ತನ್ನ ಸೋಫಾದಿಂದ ಕೊನೆಗೂ ನೆಗೆದೆದ್ದು ಬಂದ. ನೋಡಿ ಅವನನ್ನು. ತನ್ನ ಕಾಲೆಳೆದ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ದಿಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ, ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೂ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಬಂದು ಆ ಕ್ಷಣಕ್ಕಂತೂ ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಆ ಪುಟ್ಟ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೊನೆಗೂ ಬಾಯಿಬಿಟ್ಟು ಕೇಳಿದ್ದಾನೆ.
"ನಾನು ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ ಇರಬಹುದು ಅಂತ ನೀವು ಅದು ಹೇಗೆ ಯೋಚಿಸಿದಿರೋ ನನಗಂತೂ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ."
"ನೀವು ಅಂಥ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಬರಹಗಾರ ಲೆಸ್ ಅವರೇ. ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ಮಂಗ ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟಿರಿ! ಮತ್ತಿದೇನು ನಿಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿ?"
"ಇದಾ? ಪುಸ್ತಕದವರು ನನಗೆ ಹೇಳಿದ್ದರಲ್ಲ..."
"ನಂಗೆ "ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್" ತುಂಬ ಇಷ್ಟ. ಅದರಲ್ಲೊಂದು ಭಾಗ ನನಗೆ ಸದಾ ಕವಾಬಾಟನ ನೆನಪು ತರುತ್ತೆ."
"ಅವನು ನನ್ನ ಫೇವರಿಟ್ಸಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ. ದ ಓಲ್ಡ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್. ಕಿಟೋ."
"ನಾನು ಕಿಟೋದಿಂದ ಬಂದವಳು ಲೆಸ್ ಅವರೇ.
"ನಿಜವಾಗ್ಲೂ? ಕೆಲವು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಾನಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗೋವ್ನಿದ್ದೇನೆ"
"ಲೆಸ್ ಅವರೇ, ಇಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ..."
ಆ ಆಯೋಜಕಿಯ ಜೊತೆ ಒಂದು ಸಭಾಭವನದ ಒಳಬದಿಯ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತ ಈ ಸಂಭಾಷಣೆ ಸಾಗಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಭವ್ಯವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಮಿಡಿಯನ್ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳು ಅಡಗಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರಲ್ಲ ಅಂಥ ಒಂದು ಮರ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಉಳಿದಂತೆ ಮಿರುಗುವ ಕಪ್ಪು ವರ್ಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮುಂತಾಗಿ ದೃಶ್ಯವೈಭವ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹೊಡೆಯುವಂತಿತ್ತು. ಲೆಸ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಜೊತೆಯ ಆಯೋಜಕಿ ಹೋಟೆಲಿನಿಂದ ಹೆಚ್ಚೂಕಡಿಮೆ ಓಡಿಕೊಂಡೇ ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಿದ್ದರು. ಲೆಸ್ ತೊಟ್ಟ ಬಿಳಿಯ ಶರ್ಟು ಆಗಲೇ ಬೆವರಿನಿಂದ ತೊಯ್ದು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿರೊ ಅನುಭವ ಅವನಿಗೇ ಆಗತೊಡಗಿತ್ತು.
ಯಾಕೆ ಆರ್ಥರ್ ಲೆಸ್? ಯಾಕವರು ಅವನನ್ನೇ ಕೇಳಿಕೊಂಡರು? ಅವನೊಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲೇಖಕ. ರಷಿಯನ್ ರಿವರ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ರೈಟರ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವನು ತನ್ನ ತಾರುಣ್ಯದ ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆದಿದ್ದ ಎನ್ನುವುದೊಂದೇ ಅವನಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಸರು ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಮಹತ್ವದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಅಂತ ಕರೆಯಲು ಆಗಲೇ ವಯಸ್ಸಾಗಿದ್ದ, ಮರು ಓದಿಗೆ ಅರ್ಹನೆನ್ನಲು ತೀರ ಎಳಸಾಗಿದ್ದ, ಅವನು ಕೂಡ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನ ಪ್ರಕಟಿಸಿರಬಹುದು ಅಂತ ಗೊತ್ತಿರುವ ಮಂದಿಯೇ ಇದ್ದಾರೋ ಇಲ್ಲವೊ ಎನ್ನುವಂಥ ಸಾಹಿತಿ ಅವನು. ಆದರೆ ಸ್ವತಃ ಲೆಸ್‌ಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆ, ತಾನೇ ಯಾಕೆ ಅನ್ನುವುದರ ಹಿಂದಿನ ಸತ್ಯ. ಅದೇನೂ ಅಂಥ ನಿಗೂಢ ರಹಸ್ಯವಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲೊಂದು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಇದೆ. ಯಾವ ಬಗೆಯ ಒಬ್ಬ ಸಾಹಿತಿ ಪುಗಸಟ್ಟೆಯಾಗಿ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನಕ್ಕೆ ತಯಾರಿ ನಡೆಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ? ಅದಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬ ಹತಾಶ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ, ಹಪಹಪಿಕೆ ಇರೋ ಸಾಹಿತಿ ಬೇಕಾಗುತ್ತಾನೆ. ಎಷ್ಟು ಮಂದಿ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹವರ್ತಿಗಳು ಇಂಥ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ "ನಾನಾ? ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ ಅದೆಲ್ಲ" ಎಂದು ಸಾರಾಸಗಟು ನಿರಾಕರಿಸಬಹುದು ಅನ್ನುವುದರ ಮೇಲೆ ಇದೆಲ್ಲ ನಿಂತಿದೆ. ಲಿಸ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೂ "ಈ ಆರ್ಥರ್ ಲೆಸ್‌ಗೆ ಕೇಳಿದ್ರೆ ಹೇಗೆ?" ಎನ್ನುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇಳಿಯ ಬೇಕಾದರೆ ಅವರೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ತಗೊಂಡಿರ್ತಾರೆನ್ನಿ.
ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಅವನು ಹತಾಶನಾಗಿದ್ದ.
ಗೋಡೆಯ ಆಚೆ ಕಡೆಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಒಟ್ಟು ಸಭೆ ಸೇರಿದ ಜನ ಏನನ್ನೋ ಒದರುವುದು ಕೇಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಹೌದು, ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಅದು ಎಚ್ ಎಚ್ ಎಚ್ ಮ್ಯಾಂಡ್ರೆನ್ ಹೆಸರೇ. ಕಳೆದ ಒಂದು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಎಚ್ ಎಚ್ ಎಚ್ ಮ್ಯಾಂಡ್ರೆನ್ ಅವರ ಸಮಗ್ರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಅರೆದರೆದು ಕುಡಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದ. ಆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಗಳು, ನಗು ಬರಿಸೋ ತರ ಇದ್ದ ಸಿದ್ಧಮಾದರಿ ಪಾತ್ರಗಳು, ಅದರಲ್ಲಿನ ಏರಿಳಿತಗಳಿಲ್ಲದ ಭಾಷೆಯಿಂದಲೇ ಅವನಿಗೆ ಆಘಾತವಾಗಿತ್ತು. ಆಮೇಲೆ ಶೋಧಿಸಿ ತೆಗೆವ ಅವುಗಳ ಕೌಶಲವೇನಿದೆ ಅದು ಅವನಿಗೆ ಕುತೂಹಲಕರವೆನಿಸಿತು. ಅವನಲ್ಲೇ ಇರಲಿಲ್ಲ ಅಷ್ಟೊಂದು ಕುತೂಹಲ! ಲೆಸ್‌ನ ಹೊಸ ಕಾದಂಬರಿಯ ಮಾನವನ ಅಂತರಂಗದ ಗಂಭೀರ ಶೋಧ ಕೂಡ ಈ ಮನುಷ್ಯ ಹುಡುಕಿ ತೆಗೆದ ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹ, ಆಕಾಶಕಾಯಗಳೆದುರು ತೀರ ಸಣ್ಣದು ಅನಿಸುತ್ತದೆ ಬಿಡಿ. ಅಂದಮೇಲೆ ಅವನ ಬಳಿ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳೋದೇನಿದೆ? ಒಬ್ಬ ಸಾಹಿತಿಯ ಬಳಿ ಕೊನೆಗೂ ಕೇಳಬಹುದಾದ್ದು ಏನು? "ಇದು ಹೇಗಿದೆ?" ಮತ್ತು ಬರುವ ಉತ್ತರ, ಲೆಸ್‌ಗೆ ಚೆನ್ನಾಗೇ ಗೊತ್ತಿರುವುದೇ, "ನನ್ನನ್ನೇ ಮೀರಿಸೋ ಹಂಗಿದೆ!"
ಆಯೋಜಕಿ ವಟವಟ ಎಂದು ಬಡಬಡಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಳು. ಸಭಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಹಿಡಿಸೋ ಮಂದಿಯ ಲೆಕ್ಕ, ಪ್ರಕಟಣೆಗೂ ಮುನ್ನವೇ ಬಂದಿರೋ ಪ್ರಿ-ಆರ್ಡರುಗಳು, ಪುಸ್ತಕ ಲಾಂಚ್ ಮಾಡಲು ದೇಶ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿರೋ ಟೂರುಗಳು, ಹಣ, ಹಣ, ಹಣ. ಝಂ ಝಂ ಝಣಾ ಝಣ! ನಡುವೆಲ್ಲೊ ಎಚ್ ಎಚ್ ಎಚ್ ಮ್ಯಾಂಡ್ರೆನ್ ಅವರಿಗೆ ಫುಡ್ ಪಾಯಿಸನಿಂಗ್ ಆಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ ಅನ್ನುವುದೂ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಬಂತು.
"ನೀವೇ ನೋಡುವಿರಂತೆ," ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಒಂದು ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದುಕೊಂಡು ಒಳಗಿನ ಪ್ರಕಾಶಮಯ, ಸ್ವಚ್ಛ ವಾತಾವರಣ ಕಣ್ಣಿಗೆ ರಾಚುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಟೇಬಲ್ಲೊಂದರ ಮೇಲೆ ಸಿದ್ಧಪಾಕದ ಮಾಂಸ. ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಗೂದಲಿನ ಒಬ್ಬ ಹೆಂಗಸು. ಅವಳು ಮೈಯೆಲ್ಲ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳ ಕೆಳಗೆ, ಎಚ್ ಎಚ್ ಎಚ್ ಮ್ಯಾಂಡ್ರೆನ್ ಬಕೆಟ್ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಬಕಬಕ ಕಾರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಆ ಮಹಿಳೆ ಆರ್ಥರ್ ಕಡೆ ತಿರುಗಿ, ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಅಂತರಿಕ್ಷಯಾನಿಯ ಹೆಲ್ಮೆಟ್ ಗಮನಿಸಿದ್ದೇ "ಯಾರೋ ನೀನು, ಅದೆಲ್ಲಿಂದ ವಕ್ಕರಿಸಿದೆ ಇಲ್ಲಿ!" ಎಂದು ಕಿರುಚುತ್ತಾಳೆ.
ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ