Sunday, June 23, 2019

ಮೋಕ್ಷ ಹುಡುಕುತ್ತ ವಿರಹದ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ....

ವಿರಹದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪದಕೋಶ - ದ ನಿರೂಪಣೆಯ ಸೊಗಸು, ಪ್ರೇಮದ ಸಾಧ್ಯತೆಯೊಂದು ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸಿ ಕಾಯಿಸುವ ಕಲೆ, ಜೋಗಿಯವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮನಸ್ಸು ಕೆಡಿಸಬಲ್ಲ ಚಿಂತನೆಯ, ಜಿಜ್ಞಾಸೆಗಳ ಹೊಳಹು - ಯಾವುದರ ಬಗ್ಗೆಯೂ ನಾನು ಕೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ನನಗೆ ಮುಖ್ಯ ಎನಿಸಿದ ಎರಡೇ ಎರಡು ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ ಮುಗಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಒಂದು, ಜೋಗಿ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಬಹುವಾಗಿ ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದ, ಆದರೆ ಅದು ಎಂದಿಗೂ ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಯ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸದೇನೋ ಎಂದು ಸಾಕಷ್ಟು ನಿರಾಶನಾಗಿದ್ದ ಒಂದು ಸಂಗತಿ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿರುವುದು. ಅದು ಮೌನ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಗಿತ್ಯ.

ನೀವು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಕತೆ ಹೇಳುತ್ತೀರಿ. ಒಬ್ಬ ಬರಹಗಾರನ ಬರವಣಿಗೆಯ ಕರ್ಮದ ಅನಿವಾರ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ(tool)ವೆಂದರೆ ಭಾಷೆ. ಅದರಲ್ಲೇ ಅವನು ಓದುಗನ ಪಂಚೇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದುದನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಸೊಕ್ಕು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಸೋಲುತ್ತಾನೆ. ಅಂದರೆ ಅವನು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನ ಮೂಲಕ ತಲುಪುವ ಕುಶಲಿ. ಎಲ್ಲಾ ಇಂದ್ರಿಯಗಮ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಅರಿವು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಸಿಗುವುದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಬಲ್ಲ ಮನೋವೈದ್ಯ ಅವನು. ಆದರೆ, ಅದೇ ಅನಿವಾರ್ಯ ಹೊರೆಯಾದ, ಮಿತಿಯಾದ, ಅಸ್ತ್ರವಾದ ಭಾಷೆಯಿಂದಲೇ ಅವನು ತನ್ನ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಮೌನವನ್ನು ಕೂಡ ಕಟ್ಟಿಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಸ್ಥಾಗಿತ್ಯವನ್ನು ಕೂಡ ಓದುಗನಿಗೆ ಕಾಣಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಷ್ಟ.

ನೀವು ಸುಮ್ಮನೇ ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತು ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಆಕಾಶದ ಕೆಳಗೆ ಊರಿನ ಸದ್ದು, ಗದ್ದಲ, ಎಲ್ಲೋ ಕೂಗುವ ನಾಯಿ, ಇನ್ನೆಲ್ಲೊ ಯಾರೋ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ನಗುವುದು, ಇನ್ನೆಲ್ಲೊ ಮಗು ಕಿರುಚಿ ಕಿರುಚಿ ಅಳುವುದು, ಇನ್ನೆಲ್ಲೋ ಕೇಳಿ ಬರುತ್ತಿರುವ ಜಗ್ಗೇಶನ ಧ್ವನಿ ಎಲ್ಲ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಇದ್ಯಾವುದೂ ತನಗೆ ಸಂಬಂಧವೇ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವಂತೆ ತನ್ನ ಪಾಡಿಗೆ ತಾನು ಅರೆಗತ್ತಲಲ್ಲಿ ಮೈತುಂಬ ನಕ್ಷತ್ರ ಹೊತ್ತು ನಿಂತ ಆಕಾಶದೊಡನೆ ಮಾತಿಗಿಳಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೀರಿ. ವಿಮಾನವೊಂದು ಅದರ ಮೈಯ ಮೇಲೆ ಮೆಲ್ಲಗೆ ನೋವಾಗದಂತೆ ಸಾಗಿ ಹೋಗುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಅದರೊಳಗೆ ಇರುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸತೊಡಗುತ್ತೀರಿ. ನಿಮಗೆ ತುಂಬ ಪ್ರೀತಿಯಿದ್ದ, ಈಗ ಇನ್ಯಾರದೋ ಮಡದಿಯಾಗಿ, ಎಲ್ಲೋ ಅಡುಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯೂಟದ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅವಳ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಡವೆಂದರೂ ನಾಳೆಯ ಆಫೀಸಿನ ಕಿರಿಕಿರಿಗಳೆಲ್ಲ ನೆನಪಾಗಿ ಏನಿದು ಜೀವನ ಅನಿಸತೊಡಗುತ್ತದೆ....ತೀರಿಕೊಂಡ ಅಮ್ಮನೋ ಅಪ್ಪನೋ ಆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳೆಡೆಯಿಂದ ನಿಮಗೆ ಸಮಾಧಾನ ಹೇಳಿದಂತೆ ಮನಸ್ಸು ಆರ್ದ್ರವಾಗುತ್ತದೆ.


ಉಂಬರ್ತೊ ಇಕೊ ಇದನ್ನು ಲಿಂಗರಿಂಗ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕತೆಗೆ ಚಲನೆಯಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕತೆಯ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಇದರಿಂದ ಏನೋ ಒಂದು ದಿವ್ಯ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿದವರಿಗೆ ಅದು ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಉಳಿದವರಿಗೆ ಕಗ್ಗ ಎನಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಇವತ್ತಿನ ಲೇಖಕ ಈ ಲಿಂಗರಿಂಗ್‌ನ್ನು ಕೊನೆಗೆ ತಿದ್ದುವಾಗಲಾದರೂ ಕಾಟು ಹಾಕಿ ಕಟ್ ಮಾಡಿ ತೆಗೆಯುತ್ತಾನೆ. ಸಂಪಾದಕರಂತೂ ದುರ್ಬೀನು ಹಿಡಿದು ಇಂಥವನ್ನು ಸರ್ಜರಿ ಮಾಡಿ ಎಸೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪದಮಿತಿಗಳಿವೆ ಇಲ್ಲಿ ಬದುಕುವುದಕ್ಕೆ!

ನಮ್ಮ ಭಾರತೀಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮವೆನ್ನುವುದು ಸದಾ ಮನುಷ್ಯನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಹೊರಗಿನದ್ದನ್ನು ನೋಡುವುದು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಅವನ ಒಳಗಿನದ್ದನ್ನು ನೋಡಲು ಆರಂಭಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಸರಳ ತತ್ವದ ಮೇಲೆಯೇ ನಿಂತಿದೆ. ಅತಿಯಾದರೆ ನಿರಾಶಾವಾದಕ್ಕೆ ತಿರುಗುವ, ರೋಗವಾಗಬಲ್ಲ ಈ ಅಂತಃಚಕ್ಷು ಇಲ್ಲದೇ ಹೋದರೆ ಮನುಷ್ಯ ಮೃಗವಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಯಾವಾಗ ನಮ್ಮ ಧರ್ಮ ಹಬ್ಬ, ಜಾತ್ರೆ, ಮೈಕ್‌ಸೆಟ್ಟು, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗಳ ಆಡಂಬರದ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೊರಳಿತೊ ಆಗ ಇದು ತೆರೆಮರೆಗೆ ಸರಿದು ಸೊರಗಿತು. ಇವತ್ತು ಯೋಗ, ದೇವಸ್ಥಾನ, ಧರ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವಿಜೃಂಭಿಸುವ ಸಂಗತಿಗಳಾಗಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ದೃಷ್ಟಾಂತ. ಕಿಟಕಿ, ಕನ್ನಡಿ ಎಂದೆಲ್ಲ ಇದನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸಾಕಷ್ಟು ಚರ್ಚೆಗಳು ನಿಮಗೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಸಿಗುವುದರಿಂದ ಅದೆಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಬೇಡ. ಆದರೆ ಇದೆಲ್ಲ ನಡೆಯುವುದು ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ, ಮೌನದಲ್ಲಿ, ನಿಮ್ಮೊಳಗೆ. ಇದನ್ನೂ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ವಾಚ್ಯವಾಗದೆ, ಉಪನ್ಯಾಸವಾಗದೆ ತರುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ತನಗಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಲೇಖಕನೂ ಅಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೇ ಮನುಷ್ಯ ಬದುಕ ಬಹುದಾದ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಪರ್ಫೆಕ್ಟ್ (ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎನ್ನುವ ಶಬ್ದ ಬೇಡ ಬಿಡಿ) ನೆಲೆ ಎನ್ನುವುದು ಇರುವುದೇ ಆದರೆ ಅದು ಯಾವುದು ಎನ್ನುವ ಶೋಧದಲ್ಲಿ. ರಾಮಾಯಣಕ್ಕೂ ಇದು ಸತ್ಯ, ಜೋಗಿಯವರ ಸದ್ಯದ L ಕಾದಂಬರಿಗೂ ಇದು ಸತ್ಯ.

ಮೌನವನ್ನು, ಉದ್ದೇಶಗಳೇ ಇಲ್ಲದ, ಚಲನೆ ಇಲ್ಲದ, ಪ್ರಜ್ಞಾಪ್ರವಾಹದ ಮಾತುಗಳಾಗಲೀ, ಸನ್ನಿವೇಶದ ಕುರಿತ ಮಾತುಗಳಾಗಲೀ ಇಲ್ಲದ ಮೌನವನ್ನು ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಸ್ಥಾಗಿತ್ಯವನ್ನು ಭಾಷೆಯ ಹಂಗಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಲು ಹಲವು ಹತ್ತು ವಿಧಾನಗಳಿವೆ. ಅವು ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತು. ಆದರೆ ಜೋಗಿಯವರು ಅವುಗಳ ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿರಲೇ ಇಲ್ಲ. ವೇಗವಾಗಿ ಸಾಗುವ ಕಥಾನಕ, ಮಾತು, ಚಲನೆ, ತಿರುವು, ಚಕಚಕನೆ ಬದಲಾಗುವ ಸನ್ನಿವೇಶದ ನಡುವೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಚದುರಿದಂತೆ ಬರುವ ಅವರ ಚಿಂತನೆಯ, ಜಿಜ್ಞಾಸೆಯ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಸ್ಪೇಸ್ ಇಲ್ಲದೆ ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ಅಂಡರ್‌ಲೈನ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಲ್ಲುವ ಅಪರೂಪದ ಓದುಗನನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದವರನ್ನು ಅವರು ತಲುಪಲೇ ಇಲ್ಲ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಜೋಗಿಯವರನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಮಂದಿ ಲೈಟ್ ಆಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತಾಯಿತು, ಹಾಗೆಂದೇ ಅವರಿವರಲ್ಲಿ ಆಡುವಂತಾಯಿತು. 

"ಈ ಕತೆ ಹೇಳುವಂತೆ ಯಾರು ತಾನು ಸಾವಿಲ್ಲದವನು ಅಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ, ಮುಪ್ಪಿಲ್ಲದವನು ಅಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ ಅಂಥವನು ತನ್ನ ಮುಪ್ಪನ್ನು, ಸಾವನ್ನು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬೇಕು. ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ನಾಳೆಯನ್ನು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಲೇಬೇಕು. ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವುದು ನಮ್ಮದೇ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಅಂತ ನಾವು ನಂಬುವುದರಿಂದ ನಾವು ಬದುಕಿದ್ದೇವೆ. ಕನ್ನಡಿಯೊಳಗಿನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವೇ ನಿಜವಾದ ನಾವು. ಕನ್ನಡಿಯೊಳಗಿನ ನಮ್ಮನ್ನು ಯಾರೂ ಏನೂ ಮಾಡಲಾರರು. ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿರಲು ಪ್ರಯತ್ನ ಪಡುವ ಬದಲು ಕನ್ನಡಿಯೊಳಗೆ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿರಲು ಯತ್ನಿಸುವುದು ಮೇಲು. ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ನಾನೆಂಬ ಈ ನಾನು ಕನ್ನಡಿಯೊಗಗಿದ್ದೇನಾ ಹೊರಗಿದ್ದೇನಾ? ಒಳಗಿದ್ದು ಹೊರಗಿನದನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇನಾ, ಹೊರಗಿದ್ದು ಒಳಗಿನದನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇನಾ?" (ಪುಟ 48) 

ತಮಾಶೆ ಎಂದರೆ, ಎಲ್ ಕಾದಂಬರಿಗೂ ಮೊದಲೇ ಎಲ್ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಇವತ್ತು ನಾವು ಕಾಣುವ, ಕಂಡ ಒಂದು ಜಿಜ್ಞಾಸೆ, ಶೋಧ, ತಡಕಾಟ ಜೋಗಿಯವರ ಹಲವಾರು ಹಿಂದಿನ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದೇ ಇದ್ದವು. ಯಾಕೆಂದರೆ, All said and done about so called Jogi, ಈ ಜಿಜ್ಞಾಸೆ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಇದ್ದ ಅಂಶ. ಅವರ ಓಡಾಟ, ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ, ಸದಾ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ‘ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ’ ಅಸೈನ್ಮೆಂಟುಗಳಲ್ಲಿ ಏದುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಲೇ ಇರುವವರಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಒಳಗೆ ಸೈಲೆಂಟಾದ, ಜಡಭರತನಂತೆ ಎಲ್ಲಿಯೋ ಒಂದು ಕಡೆ ನಿಂತುಕೊಂಡ ಜಿಜ್ಞಾಸು ಇದ್ದೇ ಇದ್ದ. ಅದು ಹೇಗೆ ಹಲವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲವೊ ಹಾಗೆಯೇ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೂಲಧಾತುಗಳ ಕುರಿತೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಅವಜ್ಞೆ ಇದೆ. ‘ವಿರಹದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪದಕೋಶ’ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಅಂಥವರು ಮುದ್ದಾಂ ಓದಬೇಕು. 

ಇದು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಕಾಣುವಂತೆ ಪತಿ ಪತ್ನಿ ಔರ್ ವೊ ಅಲ್ಲ. ಕಾದಂಬರಿಯ ಪುಟ 96-100 ನಡುವೆ ಬರುವ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಭಾಷಣ ಇಡೀ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕಲಾತ್ಮಕ ಪ್ರೆಸೆಂಟೇಶನ್ನಿಗೆ ಒಂದು ಕಪ್ಪುಚುಕ್ಕಿ. ಆದರೆ ಇದು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ, ಕಲೆಯಾಗಿ ಸೃಜನಶೀಲ ಕೃತಿಯ ಮಿತಿ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಯೂ ಇದೆಲ್ಲ ನಮ್ಮಂಥ ಆರ್ಡಿನರಿಗಳ ಬದುಕಿನ ಒಂದು ಭಾಗ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ನಾವೆಲ್ಲ ಒಪ್ಪುತ್ತೇವೆ. ನಾವೂ ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ, ಎದುರಿಗಿದ್ದವರನ್ನು ಕೊರೆಯುತ್ತೇವೆ, ಚಂದ ಎನಿಸುವ ಪರಸತಿಯನ್ನು (ಕೂಡ) ಇಷ್ಟ ಪಡುತ್ತೇವೆ, ನಮಗೂ ಸುಪರ್‌ಸ್ಟೀಷಿಯಸ್ ನಂಬುಗೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಹೇಳಲೇ ಬೇಕಾದ ಮಾತು, ವಯಸ್ಸಿನ ಒಂದು ಹಂತ ದಾಟಿದ ಮೇಲೆ ವಿರುದ್ಧ ಲಿಂಗದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕುರಿತು ನಮಗಿರುವ ಆಕರ್ಷಣೆ ಏನೆಂಬುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು.

ಮೌನ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಗಿತ್ಯವನ್ನು ಜೋಗಿ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ನೀವೇ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಓದಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅಂದರೆ ನೀವು ಸ್ವತಃ ಬರಹಗಾರರಾಗಿದ್ದರೆ ಅದರಿಂದ ನಿಮಗೆ ತುಂಬ ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ನೀವು ‘ಕೇವಲ ಓದುಗ’ ರಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಜೋಗಿಯವರ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು, ಅವರ ಕಾದಂಬರಿ ಓದುತ್ತ ನೀವದನ್ನು ಕಾಣದೇ ಹೋಗಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಕಾಣುವ ಯೋಗ ಸಿದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ನಾನು ಹೇಳಬೇಕೆಂದಿರುವ ಎರಡನೆಯ ಸಂಗತಿ, ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಮೂಲಕ ಜೋಗಿಯವರು ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದೇನು ಎಂಬ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಯ ಬಗ್ಗೆ. ಇದು ಪತಿ ಪತ್ನಿ ಔರ್ ವೊ ಕತೆ ಅಲ್ಲ ಎಂದೆ. The Strange Case of Billy Biswas ನ ನೆರಳು ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿದರೂ ಕಾದಂಬರಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಳಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ನಡೆದು ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಜೋಗಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರಾ ಎಂದರೆ ಅವರ ನಾಯಕ ಮತ್ತೆ ವಂದನಾಳ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ದಣಿಯುತ್ತಾನೆ.

"ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬೇಕಾದ ವಂದನಾ ಯಾವತ್ತೋ ದಕ್ಕಿದ್ದಳು. ಅವಳನ್ನು ದೇಹಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು." ಎಂದು ಮತ್ತೆ ದೇಹಕ್ಕೆ, ಕಾಮಕ್ಕೆ, ಅದರ ರಂಜನೆಗೆ ಬದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಎಲ್ಲಿಯೂ ನಿಲ್ಲದಿರು, ಮನೆಯನೆಂದು ಕಟ್ಟದಿರು ಎಂದ ಕವಿವಾಣಿಯನ್ನೇ ‘ಮನುಷ್ಯ ಸ್ವಂತದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಖಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಬಾಡಿಗೆಯ ಮನೆಯಿದು ದೇಹ’ ಎಂದು ಆಡುವ ವಂದನಾಳ ಮಾತು ಅರಿವಿಗಿಳಿದೂ ಈ ನಾಯಕ ಕೇವಲ ಮನುಷ್ಯನಷ್ಟೇ ಆಗಿರಲು ಶಕ್ತ. ಜೋಗಿಯವರು ನನಗೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇಷ್ಟವಾಗುವುದೇ ಈ ಕಾರಣಕ್ಕೆ. ಅವನನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿಸಿ ಬಿಡುವುದು ಬಹುಶಃ ಸುಲಭ. ಅವನ ನೀಚತನದ ಅರಿವು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಅವನನ್ನು ಕೇವಲ ಮನುಷ್ಯನನ್ನಾಗಿಯೇ ಬಿಡುವುದು ಕಷ್ಟ. ಅದಿರಲಿ. ಜೋಗಿಯವರು ಕಾದಂಬರಿಯ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಗಳ ಮುಖೇನ ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದೇನು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುವ.

"ಈ ಪದ್ಯದ ಅರ್ಥ ಹುಡುಕಲೇಬೇಕು ಅಂತ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಸುತ್ತಾಡಿ, ಇಲ್ಲಿದ್ದವರನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕೇಳಿ, ತುಂಬಾ ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ನನಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಅರ್ಥ ಆಗೋದಕ್ಕೆ ಶುರುವಾಯಿತು. ಅರ್ಥ ಹುಡುಕಬಾರದು ಅನ್ನೋದನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿಕ್ಕೆ ಒಂಬತ್ತು ವರುಷ ಬೇಕಾಯಿತು. ಅರ್ಥದಿಂದ ನಾವೇನು ಪಡೀತೀವಿ. ನಿನಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಹಾಡು ನೆನಪಿಸಿಕೋ. ಅದರ ಅರ್ಥ ಏನು ಅಂತ ನಿನ್ನನ್ನೇ ಕೇಳಿಕೋ. ನಿನಗೆ ಅದು ಅರ್ಥ ಅಗ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೇ ಆ ಹಾಡು ಸತ್ತೇ ಹೋಗುತ್ತಲ್ಲವಾ? ಅರ್ಥ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡದ ಹಾಡು ಸಾಯೋದಿಲ್ಲ. ಅರ್ಥ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟ ಹಾಡೇ ಸತ್ತು ಹೋಗೋದು. ಇವರಿಗೆ ಶಬ್ದ ಗೊತ್ತು. ಅರ್ಥ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಸುಖವಾಗಿದ್ದಾರೆ." (ಪುಟ 95)

ಇಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೂವರಿದ್ದಾರೆ. ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಶಪಿತ ಗಂಧರ್ವರೆನ್ನುವುದನ್ನೂ, ದೇವತೆ ಮತ್ತು ಪೂಜಾರಿಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನೂ ಬದಿಗಿಟ್ಟೇ ಯೋಚಿಸುವ. ವಿಶ್ವಾಸ ಕಾರಂತನ ನಿರ್ಲಿಪ್ತಿ, ನಿರ್ಮಮ, ನಿರ್ವಿಕಾರ ರೀತಿ ನೀತಿ, ಮೌನ, ತಾವರೆಯ ಎಲೆಯ ಮೇಲಿನ ನೀರ ಹನಿಯಂತೆ, ಇದ್ದೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಬದುಕುವ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಾರಣವಿದೆ. ಅವನು ಥೇಟ್ ಬಿಲ್ಲಿ ಬಿಸ್ವಾಸ್ ತರ ಆದಿವಾಸಿಗಳ ತಾಂಡಾದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇದು ತನ್ನ ಜಗತ್ತು ಎಂದು ಸ್ವಸ್ಥವಾಗಿ, ಸಹಜವಾಗಿ ಇರಬಲ್ಲವ. ಅಧುನಿಕತೆಯ ಜಂಜಾಟಗಳೆಲ್ಲವೂ ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಥಹೀನ, ಅಸಹನೀಯ ಮತ್ತು ಅಸಹಜ ಎನ್ನಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು ಬಿಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಮನುಷ್ಯ ಮೊದಲು ಹಣವನ್ನು ಬಳಕೆಗೆ ತಂದ, ಹಣದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ನಿವಾರಣೆಗೆ ವೈದ್ಯರನ್ನು, ವಕೀಲರನ್ನು, ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಅಕೌಂಟೆಂಟುಗಳನ್ನು, ಇಂಜಿನಿಯರುಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದ. ಆ ಬಳಿಕ ಈ ಚಕ್ರವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡ ಅಂತ. ಜೋಗಿಯವರು ಇದನ್ನು ಕೊಂಚ ವಿಸ್ತರಿಸಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಮುದ್ದೆ ಅದಲ್ಲ. ವಿಶ್ವಾಸ ಕಾರಂತ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾಡೆಲ್ ಅಷ್ಟೇ. ಅದು ನಮ್ಮ ನಿಮ್ಮಂಥ ಆರ್ಡಿನರಿಗಳ ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ದೈನಂದಿನದಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿ, ಆರಾಮಾಗಿ ಕೂರಲಾರದ ಮಾಡೆಲ್. ಯೋಚಿಸಿ ನೋಡಿ, ನಾವ್ಯಾರೂ ವಿಶ್ವಾಸ ಕಾರಂತ್ ಆಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿರುವ ನಿಜವಾದ ಮಾಡೆಲ್ಲುಗಳು ವಂದನಾ ಮತ್ತು ರಾಜೀವ್ (ನಿರೂಪಕ). ಆದರೆ, ರಾಜೀವನಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲಗಳಿವೆ, ದ್ವಂದ್ವಗಳಿವೆ, ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಿದೆ. ವಂದನಾ ಅದನ್ನು ದಾಟಿದವಳಂತೆ, ಅರ್ಥವಾದವಳಂತಿದ್ದಾಳೆ. 

ನಮ್ಮ ಬದುಕು ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಭಾವನೆಗಳಿಂದ ಬಿಗಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಇವೆರಡು ತೊಡಕು. ಆದರೆ ತಮಾಶೆ ಎಂದರೆ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಬಯಸಿ ಬಯಸಿ ಇವೆರಡು ತೊಡಕುಗಳನ್ನು ಚಳಿಗೆ ಹೊದ್ದುಕೊಂಡ ಚಾದರದಂತೆ ಮೈಮೇಲೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಸೆಕೆಯಾದಾಗ ಕಿತ್ತೆಸೆಯಲಾರದ ಚಾದರಗಳಿವು. 

ಜೋಗಿ ಎರಡು ತರದ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತರುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು, ಸಂಬಂಧಗಳ ಗೈರು ಕಾಡದಂತಿರಬಲ್ಲ, ಯಾರನ್ನೂ ಜೊತೆಗಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಭಾವ ಕಾಡದಂತೆ ಎಲ್ಲರೂ ತನ್ನಲ್ಲೇ, ತನ್ನ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದಾರೆಂಬ ಭಾವದೊಂದಿಗೆ ರಮಿಸಬಲ್ಲ ತರದವರು. ಇವರು ತೊಡಕುಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೀಗೆ ನಿವಾರಿಸಿಕೊಂಡವರು. ನಿರ್ಲಿಪ್ತರಂತೆ ಫೋಸು ಕೊಡಬಲ್ಲವರು. ಆದರೆ ದೇಹವೆಂಬ ಕಾಮಾದಿ ಬಯಕೆಗಳು ತುಂಬಿರುವ ಮೂಳೆ ಮಾಂಸದ ತಡಿಕೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತರಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಸತ್ಯ. ದೇಹ ತೊಡಕಲ್ಲ, ತೊಡಕು ಮನಸ್ಸಿನದೇ. ಆದರೆ ದೇಹ ಅದರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ತೊಡಕು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಲ್ಲದು. ವಂದನಾಳನ್ನು ದೇಹಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗಿಸುವ ಮಾತನಾಡುವ ರಾಜೀವನಿಗೆ ಇದು ಗೊತ್ತು. ಅವನು ಎರಡನೆಯ ತರದ ಪಾತ್ರ.

ರಾಜೀವನಿಗೆ ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳು ಬೇಕು, ಭಾವನೆಗಳು ಬೇಕು, ದೇಹ ಅವನ ಮಿತಿ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲೊಂದು ತಮಾಶೆಯಿದೆ. ಜೋಗಿಯವರು ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಆ ತಮಾಶೆಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲೆ ಮುಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿರಹಿ ಎಂದರೆ ದೂರ ಇರುವುದರಲ್ಲೂ ಆನಂದ ಇದೆ ಎಂದು ನಂಬುವವನಂತೆ! ಇದನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ರಾಜೀವನಿಗೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಬೇಕಿರುವುದು ಬಹುಶಃ ವಿರಹವೇ. ಮತ್ತು, ವಂದನಾ ಹೊಂದಿರುವುದು ಕೂಡ ಅದನ್ನೇ ಎನ್ನುವುದು ನನ್ನ ಅಷ್ಟೇನೂ ತಪ್ಪಿರಲಾರದ ಅನುಮಾನ. 

ಯ, ರ, ಲ(L), ವ (ವಿರಹ), ಷ, ಸ, ಹ, ಳ.

ಇದಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತಾರೆ ಜೋಗಿ. ಇದಕ್ಕೆ ಇದು ನೀವು ಓದಬೇಕಾದ ಕಾದಂಬರಿ.
ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Saturday, June 15, 2019

ಅಸಮಾನತೆಯ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಅ ಫೈನ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್

ರೋಹಿನ್ಟನ್ ಮಿಸ್ತ್ರಿ ಹೆಸರು ಕೇಳದವರು ಇರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. "ಎ ಫೈನ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್" ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯಿಂದ ಜಗದ್ವಿಖ್ಯಾತರಾದ ಮಿಸ್ತ್ರಿ ಬರೆದಿರುವುದೆಲ್ಲ ಮೂರೇ ಮೂರು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು. 1996 ರ "ಎ ಫೈನ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್" ಅಲ್ಲದೆ "ಸಚ ಅ ಲಾಂಗ್ ಜರ್ನಿ " ಮತ್ತು 2002ರಲ್ಲಿ ಬಂದ "ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಮ್ಯಾಟರ್ಸ್" ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಲ್ಲ. ಜೊತೆಗೆ "ಟೇಲ್ಸ್ ಫ್ರಮ್ ಫಿರೋಜ್‌ಶಾಹ್ ಬಾಗ್" ಎಂಬ ಒಂದೇ ಒಂದು ಕಥಾಸಂಕಲನ. ಇದಂತೂ ಸಣ್ಣಕತೆಯ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಮಾದರಿ ಸಂಕಲನ ಎಂಬಂತಾಗಿದೆ. ಮಿಸ್ತ್ರಿ ಬಗ್ಗೆ ಬಂದಿರುವ ಅಧ್ಯಯನ ಗ್ರಂಥಗಳು, ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಿದ್ದೂ ತನ್ನ 23ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾ ಸೇರಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ದುಡಿಯ ತೊಡಗಿದ ಮಿಸ್ತ್ರಿ (ಈಗ 65) 2002ರ ನಂತರ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಪುಸ್ತಕ ಹೊರತಂದಿಲ್ಲ. ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುತ್ತ, ರಾತ್ರಿ ತರಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಲಿಯುತ್ತ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹಾಕಿ ಮೂರು ವಾರಕ್ಕೊಂದು ಕತೆ ಎಂದು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಮಿಸ್ತ್ರಿ ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನ ದೊರಕತೊಡಗಿದ ಮೇಲೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊಟ್ಟು ಪೂರ್ಣಾವಧಿ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು.

ಮಿಸ್ತ್ರಿಯವರ "ಎ ಫೈನ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್" ಆರು ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಟಗಳ ಬೃಹತ್ ಕಾದಂಬರಿ. ದೀನೂ ಬಾಯಿ ಎಂಬ ಅಕಾಲಿಕ ವಿಧವೆಯೊಬ್ಬಳು ಮರುವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪದೆ, ಜಿಪುಣ ಅಣ್ಣನ ತವರಿಗೂ ಮರಳದೆ ಸ್ವಂತ ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಬದುಕುವ ಛಲ ಹೊತ್ತು ತನ್ನ ಗಂಡನ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿದು ಟೈಲರಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತ ನಡೆಸುವ ಜೀವನದ ಹೋರಾಟದೊಂದಿಗೆ ಸುರುವಾಗುವ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಪಾತ್ರಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಕಥಾನಕವೇ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಮಿಸ್ತ್ರಿಯವರ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಸರಾಗವಾದ ಚಲನೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ತಾರ್ಕಿಕ, ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಥವಾ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಾಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಅವರ ಒಂದೊಂದು ಕೃತಿಯೂ ಓದುಗರನ್ನು ಜೀವನ ಪೂರ್ತಿ ಕಾಡುತ್ತ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ, ಒಮ್ಮೆ ಓದಿದ ಕೃತಿಯ ಕಾದಂಬರಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಾತ್ರವೂ ಜೀವಂತ ಗೆಣೆಕಾರರಂತೆ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿದು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಅಷ್ಟು ಅಥೆಂಟಿಕ್ ಆದ ವಿವರಗಳು, ಅಷ್ಟು ಜೀವಂತ ಪಾತ್ರಗಳು, ಅಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟ, ಸರಳ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವ ಚಿತ್ರಣದ ಕಥಾನಕದ ಹಂದರ.

ರೋಹಿನ್ಟನ್ ಮಿಸ್ತ್ರಿ ತಮ್ಮ ಅತ್ಯಪರೂಪದ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರಂತೆ, "ನನಗೆ ತುಂಬ ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಓದುವ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಅಷ್ಟು ಹಿಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನನಗೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಬದುಕನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ಪುಸ್ತಕಗಳೆಂದರೆ ಇಷ್ಟ." ಕತೆ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನೇ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಬರೆಯುವ ಮಿಸ್ತ್ರಿಯವರು ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಬರೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಕಥಾನಕದ ಚಲನೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಅನಾವಶ್ಯಕವಾಗಿ ನಿಧಾನಗತಿ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಮಿಸ್ತ್ರಿಯವರ ಈ ಬೃಹತ್ ಕಾದಂಬರಿ ಯಾವುದೇ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು, ಜೀವನ ದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಪ್ಪು ತಿಳಿಯಬೇಡಿ.
ಒಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ ಇದು ಬದುಕಿನ ವಿರಾಟ್ ವಿಶ್ವರೂಪ ದರ್ಶನವನ್ನೇ ಮಾಡುವ ಕಾದಂಬರಿ. ದೇಶ ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ದಿನಗಳನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ತೆರೆದಿಡುವ, ಸಂತಾನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಾನಾ ಮುಖಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ, ಕೊಳೆಗೇರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ನಾಮ ಮಾಡಿ ಸುಂದರ ನಗರ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವ ಕಾಲದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿವರಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಿಕ್ಕಿರಿದಿವೆ. ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮುಖಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಮನುಷ್ಯನ ಮನುಷ್ಯತ್ವದ ಏರುಪೇರುಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲು ಮಿಸ್ತ್ರಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಮಾಜದ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಸ್ತರದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು, ಅವರ ಬದುಕನ್ನು, ಅದರ ದುರಂತಗಳನ್ನು. ಕಾದಂಬರಿ ಮುಗಿಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಬರ್ಬರ ಹತ್ಯೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಸಿಖ್ಖರ ನರಮೇಧ ನಡೆದಿರುತ್ತದೆ.

ಕಾದಂಬರಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಬಾಲ್ಜಾಕ್ ಅವರ ಮಾತುಗಳಿವೆ:

"ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಕೈಲಿ ಹಿಡಿದು, ಮೆತ್ತಗಿನ ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಒರಗುತ್ತ ನೀವು ನಿಮ್ಮಷ್ಟಕ್ಕೇ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀರಿ: ಚೆನ್ನಾಗಿರಬಹುದು, ಈ ಪುಸ್ತಕ ಅಂತ. ಕೊನೆಯಿಲ್ಲದ ದುರಂತಗಳ ಈ ಕಥಾನಕವನ್ನು ಓದಿ ಮುಗಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲದಂತೆ ನೀವು ಈ ಲೇಖಕನನ್ನು ಹಿಗ್ಗಾಮುಗ್ಗಾ ಬಯ್ಯುವುದು ಖಾತ್ರಿ. ನಿಮ್ಮದೇ ಅಸೂಕ್ಷ್ಮ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು, ಕಾದಂಬರಿಕಾರನ ಅರ್ಥಹೀನ ಅತಿರೇಕಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಅವನು ತರುವ ಮನಸೋ ಇಚ್ಛೆ ತಿರುವುಗಳನ್ನು ದೂರದೇ ಇರಲಾರಿರಿ. ಆದರೆ ನಿಮಗೆ ನಾನು ಹೇಳಲೇ ಬೇಕಾದ ಮಾತೊಂದಿದೆ, ಈ ದುರಂತಮಯ ಕಥಾನಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕತೆಯಲ್ಲ, ಇಲ್ಲಿರುವುದೆಲ್ಲವೂ ನಿಜವಾಗಿ ನಡೆದಿರುವಂಥಾದ್ದು."

ಇಷ್ಟನ್ನು ಓದಿದ ಮೇಲೆ ನೀವು ಕೊಂಚ ಹೆದರಿಕೆಯಿಂದಲೇ ಈ ಬೃಹತ್ ಕೃತಿಯನ್ನು ಓದುವ ಸಾಹಸ ಮಾಡಬೇಕಾದೀತು ಎನ್ನುವುದು ನಿಜವಾದರೂ ಬಾಲ್ಜಾಕ್ ಮಾತುಗಳು ಈ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಲ್ಲ ಅಂದುಕೊಂಡು ಬಿಡಿ. ಸುಮ್ಮನೇ ಓದಿ. ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮ, ಸರಸ, ವಿನೋದ, ಬಿದ್ದುಬಿದ್ದು ನಗುವಷ್ಟು ಹಾಸ್ಯ ಎಲ್ಲವೂ ಇದೆ. ಅದು ಎಲ್ಲಿಯೂ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಬೋರು ಹೊಡೆಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಪಿ ಲಂಕೇಶ್ ಒಂದೆಡೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, "ಲೇಖಕನಾದವನು ತನ್ನ ಪಾತ್ರಗಳ ವಿಚಿತ್ರ ಸುಖ ಮತ್ತು ಕಾತರ ಕೂಡಿದ ಸ್ಥಿತಿ - ಇದನ್ನು ಬೇಕಾದರೆ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಅನ್ನಿ - ಹಿಡಿದಿಡಲಾರದವ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಾಹಿತಿಯಾಗಲಾರ."

ರೋಹಿನ್ಟನ್ ಮಿಸ್ತ್ರಿಯವರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತ ಹೋದಂತೆ, ಇವರ ಪಾತ್ರ ಚಿತ್ರಣದ ಕುಸುರಿ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಂಡೇ ಲಂಕೇಶ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರಾ ಅನಿಸಿಬಿಟ್ಟಿತು. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ದೀನೂ ಬಾಯಿ, ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ಕಿನ ಗುಂಗು ಹಿಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಆಕೆಯ ಪ್ರೇಮಿ ರುಸ್ತುಂ, ಅವಳ ಜಿಪುಣ ಅಣ್ಣ ನಸ್ವಾನ್, ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಬಂದ, ಟೈಲರುಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗಿರುವ ಈಶ್ವರ್ ಮತ್ತು ಓಂಪ್ರಕಾಶ್ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಚಮ್ಮಾರರು, ಅವರನ್ನು ಪೊರೆದ ಅಶ್ರಫ್ ಮತ್ತು ಮುಮ್ತಾಜ್, ಕೊಂಚ ಕಾಲ ಅವರಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಿತ್ತ ನವಾಜ್ ಮತ್ತು ಮಿರಿಯಂ, ಕೊಳಗೇರಿಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ನೆರವಾದ ರಾಜಾರಾಮ್, ಅವರ ಗೆಳೆಯನಾಗಿ ಪೊರೆಯುವ ಭಿಕ್ಷುಕ ಶಂಕರ್, ಈ ಶಂಕರ್‌ನಿಂದಲೇ ಪರಿಚಯವಾಗಿ ಇನ್ನಿಲ್ಲದ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಬೆಗ್ಗರ್ ಮಾಸ್ಟರ್, ಇವರ ಜೊತೆಗೇ ಪರಿಚಯವಾಗುವ ಮಂಕೀಮ್ಯಾನ್, ಬಾಡಿಗೆ ವಸೂಲಿಗೆ ಬರುವ ಗುಪ್ತಚಾರನಂಥ ಮುದುಕ ಇಬ್ರಾಹಿಂ, ಈಶ್ವರನ ತಂದೆ ದುಃಖಿ ಬಾಯ್ ಮತ್ತು ಹಸುಗೂಸುಗಳನ್ನು ಸಾಕಲು ಇನ್ನಿಲ್ಲದ ಬವಣೆ ಎದುರಿಸುವ ತಾಯಿ, ದೀನೂ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಪೇಯಿಂಗ್ ಗೆಸ್ಟ್ ಆಗಿ ಬರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಮಾಣಿಕ್ ಕೋಲ, ಅವನ ತಂದೆ ತಾಯಿ, ದೀನೂ ಬಾಯಿಯ ಗೆಳತಿಯರು....ಈ ಯಾವತ್ತೂ ಪಾತ್ರಗಳು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗುವುದು ಹೇಗೆ? ಅವರ ಮಾತಿನ ಶೈಲಿ, ಎಷ್ಟೆಂದರೆ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬಳಸುವ ಪದಗಳನ್ನೂ ಮರೆಯದೆ ಮಿಸ್ತ್ರಿ ಅನುಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಜೀವನದ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಪಾತ್ರದಿಂದ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ವಿಭಿನ್ನ, ವಿಶಿಷ್ಟ. ಅವು ಸಹಜೀವನದ ಸುಗಮ ನಡೆಗೆ ತೊಡಕಾಗುವಷ್ಟು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುವುದೂ ಇದೆ. ಈ ಪಾತ್ರಗಳ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ, ಸಾಂಸಾರಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಜಗತ್ತುಗಳು ವಿಭಿನ್ನ. ಅವರವರ ನಿತ್ಯದ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ನಡೆಯುವ ವಲಯಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ. ಅವು ಬೇಕಾಗಿಯೋ ಬೇಡವಾಗಿಯೋ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಧಿಸಿದಾಗೆಲ್ಲ ತೊಡಕುಗಳು ಎದುರಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ತೊಡಕುಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವಂಥವು. ಜಾತಿ, ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಸ್ತರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವು. ಹಾಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೆಲ್ಲ ಸದಾ ಜೀವಂತ. ಇವೆಲ್ಲ ನಿತ್ಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿ ನಮಗೆ ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನೊಡ್ಡುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವುದು ನಮಗೆಲ್ಲ ಗೊತ್ತು. ಆದರೆ ಕೃತಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಅವು ಎದುರಾಗುವುದು ಕಡಿಮೆ. ಆದ್ರೆ ಮಿಸ್ತ್ರಿಯವರನ್ನು ಓದುವಾಗ ಅವೆಲ್ಲ ಹೇಗೆ ಸಂತುಲಿತವಾಗಿ ಬರುತ್ತವೆ ಎಂದರೆ ನಮಗೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಪಾತ್ರಗಳು ಕಾಲ್ಪನಿಕವೆಂದೋ, ಕಥಾನಕದ ನಡೆ ಕಾಲ್ಪನಿಕವೆಂದೋ ಅನಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಕನಿಷ್ಠ ಇಷ್ಟನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾದರೂ ಅವನು ಗೆದ್ದಂತೆಯೇ.

ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಾತ್ರದ್ದೂ ಒಂದೊಂದು ಕತೆಯಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ನೋವಿದೆ, ಖುಶಿಯಿದೆ, ಮುದ ಕೊಡುವ ಸಂಗತಿಗಳಿವೆ, ಬೆಚ್ಚಿ ಬೀಳಿಸುವ ಕ್ರೌರ್ಯವಿದೆ, ಕಣ್ಣೀರು ತರಿಸುವ ದುರಂತಗಳಿವೆ, ಮೈ ಬಿಸಿಯೇರಿಸುವ ರಸಿಕತೆಯಿದೆ, ರಕ್ತ ಕುದಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಅನ್ಯಾಯವಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ನವರಸಗಳೂ ಧಾರಾಳವಾಗಿಯೇ ಇವೆ. ಹಾಗಿದ್ದೂ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಬಾಲ್ಜಾಕ್ ಮಾತುಗಳಂತೆಯೇ, ಎಲ್ಲಿಯೋ ಒಂದು ಕಡೆ ಬದುಕನ್ನು ಅದು ಬಂದಂತೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಬದುಕುತ್ತ ಹೋಗಬೇಕೆಂಬ ಅನಿವಾರ್ಯವೂ ಆದ ಸ್ವೀಕೃತಿ, ರಾಜೀ ಮನೋಭಾವ ಒಡೆದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ದೇಶವಿಭಜನೆಯ ಕಾಲಘಟ್ಟದೊಂದಿಗೆ ತೊಡಗಿ, ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಕಾಲಘಟ್ಟದಿಂದ ಹಾಯುತ್ತಾ ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ ಹತ್ಯೆಯ ಕಾಲಘಟ್ಟದ ವರೆಗಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ, ಪಟ್ಣಣ ಮತ್ತು ನಗರ ಭಾರತದ ಕತೆಯೂ ಇದಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇವತ್ತಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸ್ತುತವಾದ ವಸ್ತು, ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾದಂಬರಿಯಿದು, ತಪ್ಪದೇ ಓದಬೇಕಾಗಿರುವ ಕೃತಿ.
ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Wednesday, June 5, 2019

ಬುದ್ಧಿ-ಭಾವ ಎರಡಕ್ಕೂ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಸಲ್ಲುವ ಕಥನಕಾವ್ಯ

ಕಾದಂಬರಿ ಓದಿ ಮುಗಿಸಿದಾಗ ಹನ್ನೆರಡು ದಾಟಿತ್ತು. ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿದು ಹೀಗೆ ಏನನ್ನೂ ಓದಿದ ನೆನಪಿಲ್ಲ. ಎರಡು ಮೂರು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಓದುವೆ ಎಂದಿದ್ದೆ.

ಓದಿ ಮುಗಿಸಿ ಏನು ಬರೆಯಲು ಹೊರಟರೂ ವೈಯಕ್ತಿಕಗಳೆಲ್ಲ ಮೇಲೆದ್ದೆದ್ದು ಬಂದು ಕಿರಿಕಿರಿಯಾಯಿತು. ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆಯುವಾಗ ಭಾವುಕರಾಗಬಾರದು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಕೃತಿ ಇಷ್ಟವಾಗುವುದು ಬೇರೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಯಾಗಿ ಅದು ಇಷ್ಟವಾಗುವುದು ಬೇರೆ ಎಂದೆಲ್ಲ ನನಗೆ ಆಗಾಗ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನನಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಾಹಿತಿ, ಒಳ್ಳೆಯ ವಿಮರ್ಶಕ ಆಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಒಳ್ಳೆಯ ಮನುಷ್ಯನಾದರೆ ಸಾಕೆನಿಸಿದೆ. ಪೀಟರ್ ಆರ್ನರ್ ಒಂದು ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುವಾಗ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಅದು ಅವನಿಗೆ ಏಕೆ ಕಾಡಿತು, ಎಲ್ಲಿ ತಟ್ಟಿತು, ಎಂಥಾ ತಲ್ಲಣವೆಬ್ಬಿಸಿತು ಎಂದೆಲ್ಲ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ಯಾವ ಬಿಗುಮಾನವನ್ನೂ ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನ ಹೆಂಡತಿಯ ಮೇಲೆ ಅವನಿಗಿರುವ ಪ್ರೇಮ, ಅವಳ ಮಾನಸಿಕ ಸಮಸ್ಯೆ, ತಾನೆದುರಿಸಿದ ಅವಾಂತರಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಲೇ, ತಾನು ಓದಲು ಕೂರುವ ಜಾಗ, ಕಾರಿನಿಂದ ಹೊರಗೆಸೆದ ಪುಸ್ತಕ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಕಣ್ಣೀರಿಟ್ಟ ಪುಸ್ತಕ ಎಲ್ಲದರ ಬಗ್ಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಒಳ್ಳೆಯ ವಿಮರ್ಶಕನಲ್ಲದೇ ಇರಬಹುದು, ಆದರೆ ನನಗೆ ನೆಚ್ಚಿನವನಾದ. ಅವನು ಹೇಳಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ನಾನು ನನ್ನ ಕೈಮೀರಿದವು ಅನಿಸಿದರೂ ಕೊಂಡೆ. ಪುಸ್ತಕ ಪರಿಚಯ ಇದರಾಚೆ ಏನು ಮಾಡಬಹುದು!

ಎಲ್ ಗೆ ಕೂಡ ವಿಮರ್ಶಕರ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ನಿಲುವು ಇಂಥದ್ದೇ ಅನಿಸುತ್ತದೆ.

ನಾಲ್ಕು ಸಾಲು ಬರೆದಿಟ್ಟು ಹಾಸಿಗೆಗೆ ಒರಗಿದಾಗ ಹನ್ನೆರಡೂ ಮುಕ್ಕಾಲು. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ನಾಲ್ಕೂವರೆಗೆ ಏಳಲೇ ಬೇಕು. ಎಂದಿನಂತೆ ಒಂದು ನಿಮಿಷ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದೆ ಧಡಧಡ ಎಂದು ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸಿ ಆಫೀಸಿಗೆ ಲಿಟರಲಿ ಓಡಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಮೆಡಿಕೇರ್, ಎಲ್ಟೀಸಿ, ಜರ್ನಲ್ ಓಚರ್, ಲೆಡ್ಜರ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಎಂಬ ಒಂದು ಜಗತ್ತು ನೋಯುತ್ತಿರುವ ಕತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಕೂತು ಕೆಲಸ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಕಾಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮಲಗಿದರೆ ನಿದ್ದೆ ಬರುವ ಸೂಚನೆಯಿಲ್ಲ.

*****
ಇದು ನನ್ನ ನೋವು. ಇದು ನನ್ನ ಸಂಕಟ. ಇದು ನನ್ನ ಕೊನೆಯ ಉಸಿರಿನ ತನಕ ನನ್ನ ಜೊತೆ ಚಿತೆಯಂತೆ ಸುಡುತ್ತ ಇರಬೇಕಾದ್ದು, ಇರುತ್ತದೆ. ಬರೆದಿದ್ದು ಮಾತ್ರ ಜೋಗಿ. ನಾನು ವೈತರಣಿಯನ್ನೆ ದಾಟಿದ್ದೇನೆ, ಇನ್ನೇನು ಎಂಬ ಹಮ್ಮಿನಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಜೋಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಅನಾಮತ್ತಾಗಿ ಈಚೆಗೆ ಎಳೆದು ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ಬಹುಶಃ ನಾನು ಅವರನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ.

ಅಂದ ಹಾಗೆ, ನಾನು ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ;

‘ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವುದರ ಮೂಲಕ’ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದ ನಿಮ್ಮದೇ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಎದೆಯೊಳಗೆ ಬಚ್ಚಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಎಲ್ಲ ಜೀವಗಳ ವಾಸಿಯಾಗದ ‘ಹಂಬಲ’ದ ಗಾಯಕ್ಕೆ ನೀವೀಗ ಥ್ರೆಟ್ ಬೇರೆ ಹಾಕಿದ್ದೀರಿ. ಉತ್ತರಿಸಬೇಕು ನೀವು.

ಹೇಳಿ ಜೋಗಿ, ಎಂದಾದರೂ ಮತ್ತೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾದರೆ ಅವಳ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ತೇಲಾಡುವ ನೋವು, ಅಸಹಾಯಕತೆ, ಅನಿವಾರ್ಯದ ಕಸಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ನಾನು ಹೇಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿ?

ಅಷ್ಟು ವಿಷ ಗಂಟಲಲ್ಲಿ ನಿಂತೀತೆ ಈ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ?

ಇದು ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲ, ಕಾವ್ಯ. ಇದರ ಲಯ ಕವಿತೆಯದ್ದು, ಇದು ಕಾಡುವ ತೀವ್ರತೆ ಕವನದ್ದು. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತೆ ಮಾತನಾಡದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಈ ಕಾವ್ಯಗುಣ.

ತನ್ನದೇ ಒಂಟಿ ಕ್ಷಣಗಳ ಮೌನದಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿ ತೆಗೆದ, ಸ್ವಗತಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸಲ್ಲುವ ಕವಿಮನದ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ಈ ನಿರೂಪಣೆಯ ಲಯ ಆತ್ಮಸಂವಾದ ಬಲ್ಲವರಿಗಷ್ಟೇ ರುಚಿಹತ್ತುವ ಒಂದು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನೀ ರಾಗ. ಇಷ್ಟೇ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ,

ಜೋಗಿ ಸರ್, ಯೂ ಹ್ಯಾವ್ ಡನ್ ಇಟ್! ಎಕ್ಸಲೆಂಟ್ಲಿ, ಅಬ್ಸಲ್ಯೂಟ್ಲೀ!
*****
ಮೊದಲಿಗಿದು ಭಾವಕ್ಕೆ ತಟ್ಟಿತು. ಆಫೀಸಿನ ಲಾಕರ್ ಕೀ ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗ, ರಾತ್ರೋ ರಾತ್ರಿ ಉದ್ಯೋಗ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚು ನಿದ್ದೆಗೆಡದೆ ಸ್ವಸ್ಥ ಮಲಗಿದ ನಾನು ಇವತ್ತು ನಿದ್ದೆಗೆಡುವ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಲ್ಲ ಕಾಣಿಸತೊಡಗಿ ಹೆದರಿದೆ. ಮರುದಿನ ಮನೆಯ ಕಸಗುಡಿಸುವಾಗ, ನೆಲವೊರೆಸುವಾಗ ಕಾದಂಬರಿ ಬುದ್ಧಿಗೆ ತಟ್ಟತೊಡಗಿತು. ಭೀಷ್ಮ ಬಂದ, ಸತ್ಯವತಿ ಮತ್ತು ಶಂತನು ಬಂದರು, ಬುದ್ಧ ಬಂದ, ಯಶೋಧರೆ ಬಂದು ನಿಂತಳು. ಯಯಾತಿಯಂತೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದನಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಕತೆಗಾರ ಎಂ ವ್ಯಾಸರ ‘ಕ್ಷೇತ್ರ’ ಕತೆ ಕಾಡತೊಡಗಿತು. ಕಾರ್ಪೆಂಟರ್ ಅವರ "ನನ್ನ ಅಪ್ಪನ ಪ್ರೇಯಸಿ" ನೆನಪಾಯಿತು. ಅರವಿಂದ ಚೊಕ್ಕಾಡಿಯವರ "ಇಲ್ಲದ ತೀರದಲ್ಲಿ" ಪುಸ್ತಕ ನೆನಪಾಯಿತು. ರಾಜನನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾರದ ಶ್ರೋತ್ರಿಗಳ ಸೊಸೆ ಕಾತ್ಯಾಯಿನಿ ಬಂದು ಸೆರಗು ಹೊದ್ದು ನಿಂತಳು. ಜೋಗಿಯವರಿಗೂ ಇಷ್ಟವಾದ ಅರುಣ್ ಜೋಶಿಯವರ ಕಾದಂಬರಿ ದ ‘ಸ್ಟ್ರೇಂಜ್ ಕೇಸ್ ಆಫ್ ಬಿಲ್ಲಿ ಬಿಸ್ವಾಸ್‌’ನ ಬಿಲ್ಲಿ ತಾನೆಂದೂ ಕಂಡಿರದ ಕಾಡು ಹುಡುಗಿ ಬಿಲಾಸಿಯಾಗಾಗಿ ಕನವರಿಸುವುದು, ಹಂಬಲಿಸಿ ನರಳುವುದು ನೆನಪಾಯಿತು. ಅವರದೇ ‘ದ ಲಾಸ್ಟ್ ಲಾಬ್ರಿಂಥ್‌’ನ ಅನೂರಾಧಾ ಕೂಡಾ ಇದೇ ತರದ ಮಾಯೆ ಆಗಿದ್ದಳಲ್ಲವೇ ಅನಿಸಿ ಅನೂರಾಧಾ ನನ್ನನ್ನೂ ಕಾಡತೊಡಗಿದಳು. ಕಾರ್ನಾಡರ ಪುರು ನನಗಿಷ್ಟವಾದ ಪುರು. ಅವನು ಬಂದ. ಹೊಸ ಅನುಭದ ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತು ‘ಇದೆಲ್ಲದರ ಅರ್ಥವೇನು ದೇವರೇ!’ ಎಂದು ಮೊರೆಯಿಟ್ಟ. ಮನುಷ್ಯ ಅನುಭವದ ಭಾರಕ್ಕೆ ಹೆದರುತ್ತಾನಂತೆ, ಅಲ್ಲಿಯದೇ ಮಾತಿದು. ಮತ್ತೆ ‘ಮಗಳು ಜಾನಕಿಯ’ ಜಾನಕಿ ಬಂದು ಕಣ್ದುಂಬಿ ನಿಂತಳು. ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿ ತರ ಇರೋಣ ಅನ್ನಲಾರದ, ಡೈವೋರ್ಸ್ ಕೊಡಿ ಎನ್ನಲಾಗದ ಅವಳ ಬಟ್ಟಲು ಕಂಗಳ ಮೌನ ನಮಗೆಲ್ಲ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದಲ್ಲ, ಎಂಥ ವಿಚಿತ್ರ ಇದು ಎನಿಸತೊಡಗಿತು.

ಜೋಗಿಯವರ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ನನಗೆ ಈ ಎಲ್ಲ ಕೃತಿಗಳ, ಪಾತ್ರಗಳ ಜೊತೆಜೊತೆಗೇ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಷ್ಟ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯದನ್ನು ಮನಸ್ಸು ಗ್ರಹಿಸುವುದು ಕೂಡ ಕಷ್ಟ. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಎಲ್ ಒಬ್ಬ ಕವಿ. ಅವನ ಕವಿತೆಗಳಿಗೆ ಕಿವಿಯಾದವಳು ಕೂಡ ಎಲ್. ಲೀಲಾವತಿ. ಅಂಥ ಒಬ್ಬ ಹುಡುಗಿಗಾಗಿ ಬಹುಶಃ ಮುದುಕರೂ ಹಂಬಲಿಸಿ ಕನವರಿಸಿಯಾರು. ಆದರೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಎಲ್ಲ ಹುಡುಗಿಯರೂ ‘ನನಗಾಗೇ ಬಂದವಳೆಂದು’ ಅನಿಸಿ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ಅನಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಅವರಿಗೆ ನಮ್ಮ ಗುರುತು ಹತ್ತದೇ ಹೋದರೆ ಆ ನೋವು ಮಾಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂಥ ಅನುಭವವೊಂದು ನಿಮಗಿಲ್ಲದೇ ಹೋದರೆ ಪ್ರೇಮದ ತೀವ್ರತೆ ಎಂದರೆ ಏನೆಂಬುದು ಅರ್ಥವಾಗುವುದು ಕಷ್ಟ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ, ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಭಾವದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಕದೇ ಹೋದರೆ ಬುದ್ಧಿಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಕಿಯೂ ದಕ್ಕುವುದು ಕಷ್ಟ. ಬುದ್ಧಿಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಕದೇ ಹೋದರೂ ಅಂಥ ನಷ್ಟವೇನಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ನನ್ನ ಅನಿಸಿಕೆ.

ಏಕೆಂದರೆ, ಅಪ್ಪನ ಯಯಾತಿತನ, ಮೋಹಿನಿಯ ಹಂಬಲ ಅಸಹಜವಾದದ್ದೇನಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾದ ಮಾತೆಂದರೆ, ಈ ಮೋಹಿನಿ ಕೇವಲ ಅಪ್ಪನಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದ ಹೆಣ್ಣೇನಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು. ಬಹುಶಃ ಹಾಗೇನಾದರೂ ಆಗಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಕತೆಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಬೇರೆಯೇ ವಜನು ಒದಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅದು ಸಿಗದಿದ್ದುದೇ ಒಳಿತಾಯಿತು. ಏಕೆ ಎಂದು ಮುಂದೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಈ ಮೋಹಿನಿ ಯಾರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಳು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಮಾತು ಬರುತ್ತದೆ. ಯಾರ ಹೆಂಡಂದಿರು ಮನೆ ಮುಂದೆ ಬಂದು ಗಲಾಟೆ ಎಬ್ಬಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಹಾಗೆ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ/ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಟ್ಟಿದ್ದ ಗಂಡಸಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅವಳಲ್ಲಿ ಎಂಟ್ರಿ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಅವಳಲ್ಲಿ ಹಲವರಿಗೆ ಎಂಟ್ರಿ ಇತ್ತು ಎನ್ನುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟ.

ಅಪ್ಪ ಎದ್ದು ಓಡಾಡಲಾರದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಸಿಗೆ ಹಿಡಿದು, ಮಗ ಶಾಲೆ ಮುಗಿಸಿ ಬರುವುದರಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಸಂಪಾದಿಸಿ ಬರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಮಲಮೂತ್ರ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅದೇ ಹೊಲಸಿನಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾದ ನರಕಯಾತನೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಎಲ್ಲ ಸಂಬಂಧಿಕರು ದೂರವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮ ಸತ್ತು ಹೋಗಿದ್ದಳು. ಹೀಗೆ ಅಪ್ಪ ಮಗನ ಯೌವನವನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಂಡನೇ ಎಂದರೆ ಅದೂ ಪೂರ್ತಿ ಸತ್ಯವಲ್ಲ. ಇದೇ ಅಪ್ಪನ ಎದುರು, ಅವನ ಮಲಮೂತ್ರದ ದುರ್ವಾಸನೆಗೆ ಎದುರಾಗಿ, ಅವನ ಒಂದು ಕಾಲದ ಪ್ರೇಯಸಿ ಮೋಹಿನಿಯ ದುಂಡು ಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಿಟ್ಟಂತೆ ಇಟ್ಟು ಮಗ ತನ್ನ ಯೌವನವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವ ಒಂದು ಪ್ರಸಂಗ ಇಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಪ್ರಮೇಯ ಎರಡು ಎಂಬಂತೆ ಬರೆದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.

ಪ್ರಮೇಯ ಒಂದನ್ನು ಈಗ ಹೇಳಲೇ ಬೇಕಾಯಿತು. ಅದು, ಇವರ ಮನೆಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಒಬ್ಬರು ಪುರೋಹಿತರು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಬಂದಾಗಲೆಲ್ಲ ಊಟ ಮಾಡಿಯೇ ಹೋಗುವ ಅವರು ಬಂದಾಗಲೆಲ್ಲ ಅಪ್ಪನ ಗೈರು ಹಾಜರಿಯೂ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆವತ್ತು ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಅಪ್ಪನ ಹಾಜರಿ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರು ತಾನಿವತ್ತು ಊಟ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ತನಗೆ ಏಕಾದಶಿ ಎಂದೆಲ್ಲ ಸಬೂಬು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅಪ್ಪ ಹಠ ಹಿಡಿದು ಊಟ ಮಾಡದೇ ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವುದಾದರೆ ಅದು ನಿಮ್ಮ ಹೆಣ ಮಾತ್ರ ಎಂದು ಸವಾಲು ಹಾಕಿ ರಾದ್ಧಾಂತವೆಬ್ಬಿಸುತ್ತಾನೆ. ಒದ್ದಿದ್ದರಿಂದ ಸೊಂಟಕ್ಕೆ ಏಟುಬಿದ್ದಿದ್ದ ಪುರೋಹಿತರು ಊಟಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅಮ್ಮ ತಕ್ಷಣವೇ ಮಾಡಿದ್ದ ಅಡಿಗೆಯನ್ನೆಲ್ಲ ಮೋರಿಗೆ ಚೆಲ್ಲಿ ಪುರೋಹಿತರ ಹಿತರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಇದೊಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಪ್ರಕರಣ ಎನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಪುರೋಹಿತರ ಹಾಜರಿ, ಅಪ್ಪನ ಗೈರು ಹಾಜರಿ, ಪುರೋಹಿತರ ಊಟ, ಅದರ ನಿರಾಕರಣ, ಅಪ್ಪನ ಹಠ ಮತ್ತು ಅಮ್ಮನ ನಡೆ ಎಲ್ಲವೂ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಎನಿಸುವ ಒಂದು ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ. ಆ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿ. ಇದು ಪ್ರಮೇಯ ಒಂದು.

ಪ್ರಮೇಯ ಒಂದನ್ನು ನೀವು ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದಾದರೆ, ಪ್ರಮೇಯ ಎರಡರಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪ ಮೋಹಿನಿಯ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಮಗ ಯೌವನವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದಿದ್ದು ಎರಡನ್ನೂ ಎ ಮತ್ತು ಬಿ ಎಂಬ ಎರಡು ಉಪಪ್ರಮೇಯಗಳನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಬಿಡಿ. ಉಪ ಪ್ರಮೇಯ ಎ ಪ್ರಕಾರ, ಅಪ್ಪ ಮೋಹಿನಿಯ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ತಕಾರಾರೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಇದು ಸಹಜವಾದದ್ದು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ನಾವು ನೀವು ನೋಡಿರುವಂಥಾದ್ದೇ. ಮೋಹಿನಿ ಕೇವಲ ಅಪ್ಪನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದವಳಾಗಿದ್ದರೆ ಅದೊಂದು ತರ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಯೋಚಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಪ್ರಮೇಯ ಒಂದನ್ನು ನೀವು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತೀರಿ ಎನ್ನುವುದರ ಮೇಲೆ ಈ ಸಂಬಂಧದಿಂದಲೇ ಒಂದು ಕೂಸು ಹುಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ತನಕ ತಲುಪಬೇಕಿದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಕಷ್ಟ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಬಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಪ್ರಮೇಯ ಎರಡರ ಉಪಪ್ರಮೇಯ ಎ ಮತ್ತು ಪ್ರಮೇಯ ಒಂದು - ಎರಡಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಿ ಮೂರನೆಯ ಪ್ರಮೇಯವನ್ನು ಸಿದ್ಧವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ, ಬಟ್ ಬಳಸಲು ಹೋಗಬೇಡಿ.

ಆದರೆ ಮಗ ಅದೇ ಮೋಹಿನಿಯ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಯೌವನವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವ ವಿದ್ಯಮಾನ ಯಯಾತಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಾಗಲೀ, ಭೀಷ್ಮನ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಾಗಲೀ ಇಲ್ಲ. ಅದು ಸ್ವಲ್ಪ ಅಸಹಜವಾದದ್ದು. ಆದರೆ ಎಷ್ಟು ಅಸಹಜವಾದದ್ದು ಮತ್ತು ಇದರ ಪರಿಣಾಮಗಳೇನು ಎನ್ನುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಮುಂದೆ ನೋಡೋಣ. ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಬೀಜ ಎಂದೆಲ್ಲ ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ, ಕೇವಲ ಈಡಿಪಸ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸುಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಯೋಚಿಸಿದರೆ ಸಾಕು. ಈ ಯೋಚನೆಗೆ ಚಂದಾದಾರರಾಗುವ ಅಗತ್ಯವೇನಿಲ್ಲ ಅನಿಸುತ್ತದೆ.

ಇನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊರಳುನೋಟ.

ತನಗೆ ವಧುವಾಗಲು ತಕ್ಕಂತಿದ್ದ ಸತ್ಯವತಿಯನ್ನು ಅಪ್ಪ ಶಂತನುವಿಗಾಗಿ ಕೇಳಲು ಹೋದ ದೇವವೃತನ ಭಾವವೇನಿದ್ದಿತು? ಆಜನ್ಮ ಮದುವೆಯಾಗಬಾರದು, ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಬಾರದು ಎಂಬ ಕಟ್ಟಳೆಗೆ ಬದ್ಧನಾಗಿ, ಅಪ್ಪನಿಗೆ ತನ್ನ ಯೌವನವನ್ನು ಧಾರೆಯೆರೆದ ಭೀಷ್ಮ ಕೂಡ ಅಕಾಲ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವನ್ನು ಹೊತ್ತವನು. ಅಂಬೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಎದುರಿಸಿದ? ಭೀಷ್ಮ ಸಲಿಂಗಿಯಾಗಿದ್ದನೆ, ಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಅಷ್ಟು ಸಮರ್ಥನಿರಲಿಲ್ಲವೆ, ಅಥವಾ ಬೇರೆ ತರ ತನ್ನ ಲೈಂಗಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ನೀಗಿಸಿಕೊಂಡು ಮಾನಸಿಕ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದನೆ? ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ ನೋಡಿ. ಇನ್ನು ಸಾಲ್ವನ ನಿರಾಕರಣೆಯ ಅವಮಾನಕ್ಕೆ ಅಂಬೆ ಬಲಿಯಾದಾಗ ಅದರ ಪಾಪವನ್ನು ಹೇಗೆ ಹೊತ್ತ? ಪರಶುರಾಮನ ಹಿತವಚನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಧಿಕ್ಕರಿಸಿದ? ಕಣ್ಣೆದುರೇ ದ್ರೌಪದಿಯ ಬಟ್ಟೆ ಬಿಚ್ಚಿಸಿದಾಗ ಸುಮ್ಮನಿದ್ದ ಈ ಮಹಾನುಭಾವನಿಗೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗಳೇ ಇರಲಿಲ್ಲವೆ? ಯಾವುದೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ ನಮಗೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಈಗಲೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಮಂದಿ ಭೀಷ್ಮರಿದ್ದಾರೆ.... ಈ ಕ್ಷಣಭಂಗುರ ಭಾವಸಾಗರದ, ಭವಸಾಗರದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾವುದು, ತಪ್ಪು ಯಾವುದು? ಭೀಷ್ಮನ ಒಂದು ತಪ್ಪೇ ಇಡೀ ಮಹಾಭಾರತದ ದುರಂತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಲಿಲ್ಲವೆ?

ಇನ್ನು ಆ ಯಯಾತಿ! ಬಿಡಿ, ಸಾಕಷ್ಟಾಗಿದೆ ಆಡಿದ್ದು.

ಬುದ್ಧನ ಬಗ್ಗೆ ದಿವಂಗತ ವಿ ಜಿ ಭಟ್ ಒಂದು ಕತೆ ಬರೆದಿದ್ದರಂತೆ. ನಾನದನ್ನು ಓದಿಲ್ಲ, ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಕೇಳಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಅದರಲ್ಲಿ, ಒಮ್ಮೆ ಯಶೋಧರೆಗೂ ಬುದ್ಧನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುವ, ಅವನ ಪ್ರವಚನ ಕೇಳುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ಅವಳು ಬುದ್ಧನ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ.

ಹೋಗುವುದು ಹೋದೆ, ಹೋಗುವಾಗ ಒಂದು ಮಾತು ಹೇಳಿ ಹೋಗಬೇಕು ಅನಿಸಲಿಲ್ಲವೆ?
ಬುದ್ಧನ ಬಳಿ ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವಿಲ್ಲ. ತುಂಬ ಹೊತ್ತಿನ ಮೌನದ ಬಳಿಕ ಕೇಳುತ್ತಾನಂತೆ, ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರೆ ನೀನೇನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ ಯಶೋಧರಾ
ಆಗ ಯಶೋಧರೆ ಒಂದು ಮಾತು ಹೇಳುತ್ತಾಳಂತೆ, ಅದು ತಮಾಶೆ ಎನ್ನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕಿರುವ ಅರ್ಥಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ.
ಇನ್ನೇನಿಲ್ಲ, ನೀನು ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದಿಟ್ಟು ಹೊರಟು ಹೋಗಿದ್ದೆ, ನಾನು ಕನಿಷ್ಠ ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿ, ಚಿಲಕ ಭದ್ರಪಡಿಸಿ ಮಲಗುತ್ತಿದ್ದೆನಲ್ಲ...

ಗಂಡನಾದವನು ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಕಾಯಬೇಕು. ಅಪರಾತ್ರಿ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದಿಟ್ಟು ಬುದ್ಧ ಹೊರಟು ಹೋದ. ಅದು ಅರಮನೆ, ಕಾವಲು ಭಟರಿರುತ್ತಾರೆ ಎಲ್ಲ ಸರಿಯೇ. ಅವರೆಲ್ಲ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ಬುದ್ಧನನ್ನೂ ತಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೇನೊ. ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ ಅಂದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ಯಶೋಧರೆಯಂಥ ರಾಜಕುಮಾರಿಯನ್ನು ಯಾರು ಕಾಯಬೇಕು! ಅಷ್ಟೂ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಲ್ಲದ ಬುದ್ಧ! ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿ ಗಂಡಂದಿರು ಮಕ್ಕಳ ಬದುಕನ್ನು ಬೀದಿಪಾಲು ಮಾಡುವುದು ಹೆಚ್ಚು. ಇವರಿಗೆಲ್ಲ ಭೀಷ್ಮ, ಪುರುವಿನಂಥ ಮಕ್ಕಳೇ ಇರುವುದು ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚು. ಆದರೆ ನಾವು ನೀವೆಲ್ಲ ಭೀಷ್ಮ, ಪುರು ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತೇವೆ. ಈ ಯಯಾತಿ, ಶಂತನುಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಹೆಮ್ಮಕ್ಕಳಿರಲಿಲ್ಲವೆ? ಇತ್ತ ಅವರ ಯೌವನ ಅರಳುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ ಇವರು ಅತ್ತ ಅವರದೇ ವಯಸ್ಸಿನ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಣ್ಣಿನ ಜೊತೆ, ಮಗಳ ಕ್ಲಾಸ್‌ಮೇಟ್ ಜೊತೆ ಅನ್ನಿ, ನಗ್ನವಾಗಿ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಅದು ಹೇಗೆ ಮಗಳ ನೆನಪೇ ಆಗದ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಭೋಗಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿದ್ದರು? ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಮದುವೆಯನ್ನಾದರೂ ಮಾಡಿಸುವ ಯೋಚನೆ ಇತ್ತೆ?

ಎಂ.ವ್ಯಾಸರ ‘ಕ್ಷೇತ್ರ’ ದಲ್ಲಿಯೂ ಎಸ್ ಎಲ್ ಭೈರಪ್ಪನವರ ‘ವಂಶವೃಕ್ಷ’ದ ಕಾತ್ಯಾಯಿನಿಯಂತೆಯೇ ಗಂಡನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಸೊಸೆಯಿದ್ದಾಳೆ. ಕಾತ್ಯಾಯಿನಿಗೆ ರಾಜನ ಗೆಳೆತನದ ಧರ್ಮಸಂಕಟ ಎದುರಾದರೆ ‘ಕ್ಷೇತ್ರ’ದ ಸೊಸೆಗೆ ಮಾವನೇ ಸಮಸ್ಯೆ. ಮಗ ಪ್ರೀತಿಸಿದ ಹುಡುಗಿಯನ್ನೇ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಮನೆತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡ ಅಪ್ಪಂದಿರು ನಮ್ಮ ಕತೆ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ, ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ವಿ ಆರ್ ಕಾರ್ಪೆಂಟರ್ ಅವರ ‘ನನ್ನ ಅಪ್ಪನ ಪ್ರೇಯಸಿ’ ‘ನನ್ನ ಪ್ರೇಯಸಿ’ಯೂ ಆಗಿರುವುದು ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ಕತೆ.

ಅರವಿಂದ ಚೊಕ್ಕಾಡಿಯವರ "ಇಲ್ಲದ ತೀರದಲ್ಲಿ" ಮತ್ತು ಸದ್ಯದ ಈ ಎಲ್ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲೂ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಸಂಬಂಧದ ತಿಕ್ಕಾಟಗಳು, ಸಂಘರ್ಷಗಳೆಲ್ಲ ಇವೆ. ಮಕ್ಕಳ ಬದುಕು ಭವಿಷ್ಯ ಕಂಗೆಡಿಸಬಲ್ಲ ಈ ಬಗೆಯ ದಾಂಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮದುವೆಗೆ ಬೆಳೆದು ನಿಂತ ಇಬ್ಬರು ಮೂವರು ಹೆಮ್ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಬದುಕಿನ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ನಿಜವಾದ ಕಳೆಯೇರುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಎರಡೂ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಗಂಡು ಮಗ ಮಾತ್ರ ಇರುವುದು ಗಮನಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಆತ್ಮಕತೆಯಂಥ ಬರಹದಲ್ಲಿ ನಾವು ಇರುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಸರಿ. ಆದರೆ ಕಾದಂಬರಿಯೊಂದು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ, ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಸರಳಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಲು ಹೊರಡಬೇಕು ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಪುರು ಮತ್ತು ಭೀಷ್ಮ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಈಗ ಮತ್ತೆ ಕತೆಗೆ ಮಗ್ಗಲು ಬದಲಾಯಿಸುವ, ಹೇಗೂ ನಿದ್ದೆ ಕಷ್ಟ.

ಲೀಲಾವತಿಯ ಪಾತ್ರ ತುಂಬ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮೂಡಿ ಬಂದಿದೆ. ಅವಳ ಮೌನ, ಮಾತು ಎಲ್ಲ ಅವಳ ಪ್ರಬುದ್ಧತೆಯನ್ನೇ ಸೂಚಿಸುವಂತಿವೆ. ಕೊನೆಗೆ ಅವಳು ಕೊಡುವ ಒಂದು ಮುತ್ತು ಕೂಡ. ಆದರೆ ಅದರ ನೆನಪು ಲಕ್ಷಣನಿಗೆ ಮತ್ತೇರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಅವಳು ಮರೆತೇ ಬಿಡುವುದು ನಾಲ್ಕನೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಮೇಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವಂತಿದೆ. ಲೀಲಾವತಿಯನ್ನು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಲು ಹೊರಟ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಎದುರಾಗುವುದು ಮೋಹಿನಿ. ಮೋಹಿನಿಯ ದುಂಡುಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಘಮ. ಲೀಲಾವತಿಗೆ ಎದುರಾಗಿದ್ದು ಬಹುಶಃ ಅವಳ ಮನೆಯ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಕಲರ್ ಫೋಟೋ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಆಧಾರ ಒಡ್ಡಬಲ್ಲ ಪ್ರಮೇಯಗಳಿಲ್ಲವಲ್ಲ! ಕತೆಗೊಂದು ತಾಂತ್ರಿಕ ವಜನು ಸಿಕ್ಕುವುದು ತಪ್ಪಿತು, ಏಕೆಂದು ಮುಂದೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ ಎಂದಿದ್ದೆನಲ್ಲ, ಅದು ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಅಪ್ಪನ ಮಲಮೂತ್ರಗಳ ವಾಸನೆಯಿಂದ, ಇಂದ್ರಿಯ ವಾಸನೆಯಿಂದ ನೀನು ಏನನ್ನು ಹೊಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆಯೋ ಅದು ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತವಿದೆ. ಈಗ ಹೊಡೆಯಲು ಬಂದಿರುವೆಯೋ, ಪೆಟ್ಟು ತಿನ್ನಲು ಬಂದಿರುವೆಯೋ ನಿರ್ಧರಿಸು ಭೀಷ್ಮ! ಹೊಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ನಿನ್ನ ಬಳಿ ಇರುವ ಅಸ್ತ್ರ ಯಾವುದು? ನೀನೇ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿರುವೆಯಲ್ಲ! ಅಕಾಲ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಪಡೆದೇ ಬಿಟ್ಟೆ ಯೌವನವನ್ನು ಮರಳಿ ಎಂದು ಎದೆ ಉಬ್ಬಿಸಿ, ಹೆದೆ ಎಬ್ಬಿಸಿ ನಿಂತ ನೀನು ಬಿಲ್ಲಿನಂಥ ಸೊಂಟದ ಲೀಲಾವತಿಯ ಬಾಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿರುವುದು ಹೌದೇ ಎಂದಾದರೆ ಈಗ ನಿನ್ನ ಗುರಿ ಯಾರು, ಯಾವುದು, ಲಕ್ಷ್ಯವೆಲ್ಲಿಹುದು ಹೇಳು ಪುರು! ಈಗ ಯಾವ ಪರಾ ‘ಶರ’ ಹೂಡಿ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಪರಿಮಳಕ್ಕೆ ಬದಲಿಸುವೆ ನೀನು? ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನಿಂದ ಪರಿಮಳಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಸ ಹುಟ್ಟುವನೇ ಅಥವಾ ಬದುಕಿನ ರೋಗ, ಮುದಿತನ ಮತ್ತು ಮೃತ್ಯುವಿನ ಎದುರು ಬುದ್ಧ ಹುಟ್ಟುವನೇ ಹೇಳು!

ಕಾದಂಬರಿ ಧರ್ಮಸಂಕಟದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನೆತ್ತುತ್ತದೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೂ ಲೀಲಾವತಿಗೂ ನಡುವೆ ಮೋಹಿನಿಯಿದ್ದಾಳೆ. ನಾನು ನಿಮಗೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಮೇಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದೆ. ಈಗ ಇಲ್ಲಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆ ತುಂಬ ಜಟಿಲವಾದದ್ದು. ನನಗಿಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ನಾವು ನೀಡುವ ಹೆಸರುಗಳಿವೆಯಲ್ಲ, ಹೆಂಡತಿ, ಮಗಳು, ಮಗ, ಅಣ್ಣ, ತಂಗಿ ಅದು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಕಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕಾಡದಂತೆ ನನ್ನ ಬಳಿ ಒಂದಲ್ಲ, ಎರಡಲ್ಲ, ಮೂರು ಪ್ರಮೇಯಗಳ ಸಾಯತವಿದೆ. ಆದರೆ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಪ್ರಮೇಯದ ಮಾತು ಎತ್ತಿದೆ. ಲೀಲಾವತಿಯ ಮೌನ ಮತ್ತು ನಿರಾಕರಣದ ಪ್ರಮೇಯ. ಅದನ್ನು ಒಡೆಯಬೇಕು ನಾವು. ಆದರೆ ಈ ಹುಡುಗಿಯರ ಬೊಗಸೆ ಕಂಗಳಲ್ಲಿ ತೇಲುವ ಅಸಹಾಯಕತೆ, ಅನಿವಾರ್ಯಗಳ ಕಸವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ನಮಗೆ ಕಷ್ಟ. ಆ ವಿಷ ಗಂಟಲಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕು, ಇಳಿಯಬಾರದು. ಅದಿನ್ನೂ ಕಷ್ಟ.

ಸತ್ಯವತಿಗೆ ಹುಟ್ಟುವ ಮಕ್ಕಳು ತಾವೇ ಸ್ವಯಂವರವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲಾರದವರು. ಭೀಷ್ಮ ಬೇಕಾಗುತ್ತಾನೆ. ಪುರುವಿನ ಹೆಂಡತಿ ಏನಾದಳೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಯಯಾತಿ ತನ್ನ ಯೌವನವನ್ನು ಮರಳಿ ಕೊಡುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಯಾವ ಪ್ರಮೇಯವಿತ್ತೋ ದೇವರೇ ಬಲ್ಲ. ಅವನು ಅನುಭವದ ಭಾರಕ್ಕೆ ಹೆದರುತ್ತ, ಹೊಸ ಅನುಭವದ ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಇದೆಲ್ಲದರ ಅರ್ಥವಾದರೂ ಏನು ದೇವರೇ! ಎಂದು ಮೊರೆಯಿಟ್ಟ. ಇಲ್ಲಿ ಜೋಗಿಯವರು ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಮೋಹಿನಿಯನ್ನು ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಮುಖಕ್ಕೆ ಹೊಡೆದ ಹಾಗೆ ಯಾರೋ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿ ಬಂದಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಿಸಿ ಬಿಟ್ಟರು. ಯಶೋಧರೆಗಾದರೂ ಬಾಗಿಲು ಹಾಕುವವರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅಪರಾತ್ರಿ ಕದ ಹಾರುಬಿಟ್ಟು ಹೊರಹೋದ ಬುದ್ಧ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿ ಮರಳಿ ಬಂದಾನೆಂದು ಅವಳು ಹೆದರಿದ್ದಳೆ, ಇನ್ಯಾರೋ ದಾರಿತಪ್ಪಿದವರು ಒಳ ಬಂದಾರೆಂದು ಹೆದರಿದ್ದಳೆ ವಿ ಜಿ ಭಟ್ಟರೇ ಹೇಳಬೇಕು!

ಯೇಟ್ಸ್, ಬೈರನ್ ಎಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿ ಬರುವುದು, ಪ್ರೇಮದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ನಮಗೆ ಕಾಣಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಸಹಜವಾಗಿ ಬಂದಿರುವುದರ ಗುಟ್ಟೆಂದರೆ ಇಡೀ ಕಾದಂಬರಿಯ ನಿರೂಪಣೆಯೇ ಕಾವ್ಯದ ಲಯದಲ್ಲಿರುವುದು. ರಾತ್ರಿಯ ನೀರವದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಡ್ಲ್ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲೋ, ಟೇಬಲ್ ಲ್ಯಾಂಪ್ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲೋ ಡೈರಿ ಬಿಚ್ಚಿ ಬರೆಯಲು ಕೂತವನ ಆತ್ಮಸಂವಾದದ ಸ್ವಗತದ ಧಾಟಿ ಇಲ್ಲಿರುವುದು. ಅಂದರೆ, ಓದುಗನ ಹಂಗಿಲ್ಲದ, ಅವನನ್ನು ಓಲೈಸುವ ತುರ್ತಿಲ್ಲದ, ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ತಾನು ಆಡಬಹುದಾದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ, ಧಾಟಿ-ಸೌಜನ್ಯದ ದರ್ದಿಲ್ಲದ ನಿಲುವಿನಲ್ಲಿ ಕಕ್ಕಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ. ಈ ನೆಲೆಯನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಓದುವಾಗ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ನನಗೆ ಇದುವರೆಗೆ ನಾನು ಜೋಗಿಯವರಲ್ಲಿ ಕಾಂಟ್ರಾಡಿಕ್ಷನ್ ಎಂದೆಲ್ಲ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದುದು ಹೊಸದೇ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸತೊಡಗಿತು ಎನ್ನುವುದು ಕೂಡಾ ಸತ್ಯ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು ಎಂದರೆ ನಾನೊಬ್ಬ ವಿಮರ್ಶಕನಾಗಿ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದಷ್ಟೂ ಅದು ನನ್ನ ಕೈಜಾರಬಹುದೆಂಬ ಎಚ್ಚರವೇ.

ಜೋಗಿಯವರು ಒಂದು ಅದ್ಭುತವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕ ಅಭಿನಂದನೆಗಳು.
ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Sunday, June 2, 2019

ಕೀಟಲೆಯ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯದ ಧ್ವನಿಶಕ್ತಿ

ಆಗಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದ ನಾವು ಕೆಲವು ಗೆಳೆಯರ ಮಾತಿನ ನಡುವೆ ತಪ್ಪದೇ ಸುಳಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಹೆಸರು ಕೊಂಕಣಿ ಕವಿ ಹೆನ್ರಿ ಮೆಂಡೋನ್ಸಾ. ಎಚ್ ಎಂ ಪೆರ್ನಾಲ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವ ಇವರ ಬಗ್ಗೆ ಕೀಟಲೆ, ಮೆಚ್ಚುಗೆ, ಟೀಕೆ, ಅಭಿಮಾನ ಎಲ್ಲ ಬೆರೆತಿರುತ್ತಿದ್ದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತ ಇವರ ಬಗ್ಗೆ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಇನ್ನಿಲ್ಲದ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿತ್ತಾದರೂ ಮುಖತಃ ಭೇಟಿಯಾಗುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೊನ್ನೆ (ಮೇ 25,2019) ರಂದು ಕವಿತಾ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ ಬಹುಭಾಷಾ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಓದಿದ ಇವರನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ ‘ನೀನು ಇದನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಬೇಕು’ ಎಂದರು. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಮೆಲ್ವಿನ್ ರಾಡ್ರಿಗಸ್ ಅವರನ್ನು ಕೇಳಿ, ಇವರು ಆವತ್ತು ಓದಿದ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ತರಿಸಿಕೊಂಡು ಅನುವಾದಿಸಲು ಕುಳಿತೆ. ನನಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಬರಿಯ ಐದು ಕವಿತೆಗಳಾದರೂ ಅವು ತುಂಬ ಚೆನ್ನಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಕವಿಯೊಬ್ಬರನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲು ಸಾಕಾಗುವಂತಿವೆ.

ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಅಪ್ಪಟ ಕವಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದಂತಿರುವ ಈ ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷೆಯ ಮಂಗಳೂರಿನ ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವರನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಕರೆತರುವ, ಅನುವಾದಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಭಾಜನರಾದ ಮೆಲ್ವಿನ್ ರಾಡ್ರಿಗಸ್ ಅವರ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತರಬೇಕೆಂಬುದು ನನ್ನ ಬಹುದಿನಗಳ ಕನಸು. ಆದರೆ ನನಗೆ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಂಕಣಿ ಓದುವುದು, ಓದಿ ಅದರ ನಾದದೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವ ಅರ್ಥವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮಂಗಳೂರಿನ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕೊಂಕಣಿಗರು ಭಾಷೆಯ ಶಬ್ದಸಂಪತ್ತನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸಿರುವ ಬಗೆ ಅಚ್ಚರಿಯನ್ನೂ ಭಯವನ್ನೂ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತಿದೆ! ನನ್ನ ಕೊಂಕಣಿ ಅಷ್ಟು ಸಮೃದ್ಧವೂ ಆಗಿಲ್ಲ. ಅದು ಕೇವಲ ಗೃಹಬಳಕೆಯ ಭಾಷೆಯಷ್ಟೇ ಆಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಆದರೆ ಯಾರಾದರೂ ವಾಚಿಸಿದ ಕೊಂಕಣಿ ಕವಿತೆಗಳು ಸಿಕ್ಕಿದರೆ ನನಗೆ ಅನುವಾದ ಸುಲಭ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅವು ಎಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂದರೆ ಅನುವಾದಿಸದೇ ಇರುವುದು ಕೂಡ ಕಷ್ಟ! ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಹೆನ್ರಿ ಮೆಂಡೋನ್ಸಾ ಅವರ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತ, ಅದರ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅನುವಾದ ಓದುತ್ತ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿಮಾನ ಹುಟ್ಟಿತು.

ಈ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅನುವಾದದ ಬಗ್ಗೆ ಕೂಡ ಎರಡು ಮಾತು ಅಗತ್ಯ. ನನ್ನ ಈ ಎಲ್ಲ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದಗಳು ಫ್ಲೋರಿನ್ ಅವರ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅನುವಾದಕ್ಕೆ ಋಣಿಯಾಗಿವೆ. ಇವರ ಪರಿಚಯ ನನಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಆವತ್ತು ಕೊಂಕಣಿ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಎರಡೂ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಅನುಭವಿಸುವ ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರಿಂದ ಇವರ ಭಾಷೆಯ ಮೇಲಿನ ಹಿಡಿತ ಮತ್ತು ಶಬ್ದದ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೌಶಲ ಎರಡೂ ಗಮನ ಸೆಳೆದವು. ಹಾಗಾಗಿಯೇ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೊಂಕಣಿ ಆಡಿಯೊ ಬಳಸಿ ಅನುವಾದಿಸುವ ನಾನು ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಿಂದಲೇ ಅನುವಾದಿಸುವ ಆಯ್ಕೆ ಆರಿಸಿಕೊಂಡೆ. ಒಂದು ಕವಿತೆಯ ಅನುವಾದ ಎಂದರೆ ಅದು ಒಂದು ಓದು, ಆ ಕ್ಷಣದ ಓದು. ಆ ಕಾಲದ, ದೇಶದ, ಮನಸ್ಥಿತಿ-ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆಲ್ಲ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ನನಗೆ ಒಂದು ಕವನ ದಕ್ಕಿದ ಬಗೆ - ಅಷ್ಟೇ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟೇ. ಇನ್ನೊಂದೇ ದೇಶ-ಕಾಲ, ಮನಸ್ಥಿತಿ-ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಬೇರೆಯೇ ಅರ್ಥ ಕೊಡಬಹುದು, ಕೊಡಬೇಕು. ಅಂದರೆ ಅದನ್ನು ಜೀವಂತ ಕಾವ್ಯ ಎನ್ನಬಹುದು. ನಾನೂ ನನ್ನ ಅನುವಾದದಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಒಂದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ವಹಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಅದು ಕವಿಯ ‘ಭಾವ ಜೀವಂತಿಕೆ’ಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲೇ ಮಿಡಿಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದಂತೂ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಸತ್ಯ.

ಹೆನ್ರಿ ಮೆಂಡೋನ್ಸಾ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ವೆಬ್ ಪತ್ರಿಕೆ ಕಿಟ್ಟಾಳ್ ಡಾಟ್ ಕಾಮ್‌ನ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಈಗ ಸುಮಾರು ಒಂಭತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕೊಂಕಣಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳನ್ನೂ ಎರಡು ಕಥಾ ಸಂಕಲನಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ತಮ್ಮ ಕಥಾಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಶ್ರೀಮತಿ ವಿಮಲಾ ವಿ ಪೈ ವಿಶ್ವ ಕೊಂಕಣಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುಸ್ತಕ ಬಹುಮಾನವನ್ನೂ, ಕೊಂಕಣಿ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅನುಪಮ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಮಥಾಯಸ್ ಕುಟುಮ್ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ 2018ರಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕಳೆದ ಆರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕಿಟ್ಟಾಳ್ ಪಬ್ಲಿಕೇಶನ್ ಹೆಸರಿನ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿರುವ ಹೆನ್ರಿ ಮೆಂಡೋನ್ಸಾ ಅವರು ‘ಆರ್ಸೊ’ ಎಂಬ ಮಾಸಿಕದ ಪ್ರಕಾಶಕರು ಕೂಡ. ಪ್ರಸ್ತುತ ‘ನಿಷೇಧಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ ಒಂದು ನೋಟು’ ಸಂಕಲನದ ಮೂಲಕ ಖ್ಯಾತರಾಗಿರುವ ಮೂಲತಃ ಕೊಂಕಣಿಯ ಕವಿ ವಿಲ್ಸನ್ ಕಟೀಲ್ ಇದರ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಹೆನ್ರಿ ಮೆಂಡೋನ್ಸಾ ಅವರ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಓದಿದ ನಂತರವೂ ಕಾಡುತ್ತ ಉಳಿಯುವ ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಎಳೆಯಿದೆ. ಗಟ್ಟಿ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವರವೇರಿಸಿ ಓದಬಲ್ಲ ಕವಿತೆಗಳಂತೆ ಕಾಣುವ ಈ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಿಸುಗುಡುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ದನಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಅಚ್ಚರಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವಾಗಲೇ ಈ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ವಿಟ್ ಕೂಡ ಅಂಥದೇ ಒಂದು ಅಚ್ಚರಿಯಿಂದ ಥಕ್ಕಾಗಿಸುವುದರಿಂದ ಆ ಸೂಕ್ಷ್ಮದನಿಯನ್ನು ಓದುಗರು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಗಮನಿಸದೇ ಹೋಗುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿದೆಯಲ್ಲವೆ ಎನ್ನುವ ಅನುಮಾನ ನನಗಿದೆ. ಬಹುಶಃ ಹೆನ್ರಿಯವರು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬೇಕಿದ್ದ ಪ್ರಚಾರ, ಮಾಡಬೇಕಿದ್ದ ಹೆಸರು ಮಾಡದೇ ಇರಲು ಇದೂ ಒಂದು ಕಾರಣವಿದ್ದೀತೆನಿಸುತ್ತದೆ.

ಕವಿತೆ ಒಂದು ಅನುಭವವನ್ನು, ಒಂದು ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಓದುಗನ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಸುನುಡಿದು ಅವನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಅದನ್ನು ತಲುಪಿಸುವಾಗಲೇ ಅದನ್ನು ಅವನ ಸ್ವಂತದ ಅನುಭೂತಿಯನ್ನಾಗಿಯೂ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ. ಈ ಅನುಭವಕ್ಕೆ, ಸಂವೇದನೆಗೆ ಮೂಲತಃ ಭಾಷೆಯಿಲ್ಲ. ಭಾಷೆಯ ಹಂಗೇ ಇಲ್ಲದೆ ಅಂಥ ಸಂವೇದನೆ, ಅನುಭವ ಕವಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಆಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆಗುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬಲ್ಲವನು ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯ ಮೂರ್ತ ರೂಪವೇ ಇಲ್ಲದ ಆ ಸಂವೇದನೆಗೆ, ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಭಾಷೆಯೊಂದಿಗೆ ಗುದ್ದಾಡಿ ಮೂರ್ತ ರೂಪ ಕೊಡಬಲ್ಲವನು ಮಾತ್ರ ಕವಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆ ಗುದ್ದಾಡಿದ ಬಳಿಕವೂ ಅವನಿಗೆ ತಾನು ತನಗೆ ದಕ್ಕಿದ ಇತಿಮಿತಿಗಳ ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಕೇವಲ ಒಂದು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಕವಿಭಾವದ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಪುನರ್‌ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದೇನಾ ಸೋತಿದ್ದೇನಾ ಎನ್ನುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕವಿಯ ಒಳಗಣ್ಣಿಗೆ ನಿದ್ದೆಯ ಸುಖವಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವರಿಗೆ ಕವಿತೆಗಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲೇ ರೆಡಿಮೇಡ್ ಆಗಿ ದಕ್ಕುತ್ತವೆ. ಅವರ ಸಂವೇದನೆ, ಅನುಭವ, ಅನುಭೂತಿ ಎಲ್ಲವೂ ಮೂಲತಃ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೇ ಜನ್ಮತಾಳಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಳೆಯೊಂದರ ಮೇಲೆ ಮೂಡಿಸಲು ಕುಳಿತಾಗ ಇವರೂ ಭಾಷೆಯೊಂದಿಗೆ ಗುದ್ದಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚೂ ಕಡಿಮೆ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಕವಿಯ ಪಡಿಯಚ್ಚಿನಂತೆಯೇ ಕಾಣುವ ಇವರ ಕವಿತೆ ಹುಟ್ಟುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಕವಿತೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಎರಡನೆಯ ದರ್ಜೆಯವು. ಚಂದದ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಕ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಮನಸ್ಸೆಳೆವ ಇವು ದೀರ್ಘಾಯುಷಿಯಲ್ಲ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ನಮಗೆ ಸಿಗುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕವಿಗಳು ಈ ವರ್ಗಕ್ಕೇ ಸೇರಿದವರಾಗಿರುವುದು ಮಾತ್ರ ದುರಾದೃಷ್ಟ.

ಹೆನ್ರಿ ಮೆಂಡೋನ್ಸಾ ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿಯೂ ಮೊದಲನೆಯ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕವಿ. ಹಾಗಾಗಿ ಇವರ ಕವಿತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನವರಿಗೆ ತಲುಪಬೇಕು, ಇವರ ಪರಿಚಯ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಂದಿಗೆ ಆಗಬೇಕು ಎಂದು ಈ ಅನುವಾದವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

ಬಳಗಾರರ ಬೀದಿ

ಬಳಗಾರರ ಬೀದಿಯ ಬಳೆಯಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ
ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಬಳೆಯ ಮಲಾರ ಮಾರುತ್ತ
ಕುಳಿತಿದ್ದಾರೆ ವಯಸ್ಸಾದ ಹೆಂಗಸರು

ಬಳೆಯಂಗಡಿಗೆ ಬರುವ ಹರಯದ ಹುಡುಗಿಯರ
ಕನಸುಗಂಗಳ ತುಂಬ ಕುದುರೆಯೇರಿ ಬರುವ
ರಾಜಕುಮಾರನ ಮುಗ್ಧ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು

ಈ ಎಳೆ ತರಳೆ ಕೈಗಳಿಗೆ ಗಾಜಿನ ಬಳೆ
ತೊಡಿಸಲು ಹಿರಿಯ ನುರಿತ ಕರಗಳು
ನಲುಗದಂತೆ, ನೋಯದಂತೆ ಅವರ ಬಣ್ಣದ ಕನಸು
ಆಯಾ ಕೈಯ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ, ಆಕೃತಿಗೆ, ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ
ಕನಸಿಗೂ ಮನಸಿಗೂ ತಕ್ಕ ಬಳೆ
ದೃಢವಾದ ಬಳೆ, ಎಳೆಯ ನವಿರು ಕೈ.
ಬಳೆಯೊಡೆದು ಒತ್ತಿದಾಗ ಸುಖ ಕೀರಿ ಗಾಯ
ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಹನಿಯೊಡೆದು ಹಾ! ಮೌನ ಚೀರು

ಬಳಗಾರರ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಗಾಜಿನ
ತುಂಡು ಕನಸುಗಳು ಎಲ್ಲೆಂದರಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲಾಡಿ ಬಿದ್ದಿರುತ್ತವೆ
ತುಂಟ ಹುಡುಗರು ಅಲ್ಲಿ ಅರಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ
ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನ ಚೂರು ಇರಬಹುದೆ ಎಂದು.


ಕಿಟಕಿ

ಮನೆಯ ಕಿಟಕಿ ಮನೆಯ ಮನೆಬಾಗಿಲಿನಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡದಿದೆ
ಅನ್ನುವುದೇನೂ ಅಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಸಂಗತಿಯಲ್ಲ ಬಿಡಿ...
ಮನೆಬಾಗಿಲಿಂದ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ
ಕಂಡಿ ಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ಖಂಡಿತ ನೋಡಬಹುದು
ಮತ್ತೆ, ಮನೆಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ಒಳಬರಲಾರದವರು ಕೂಡ
ಕಿಂಡಿ ಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ಒಳಸೇರಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ

ಮನೆಬಾಗಿಲು ಅತಿಥಿಗಳಿಗಾಗಿ
ಕಿಂಡಿ ಬಾಗಿಲು ಕಳ್ಳರಿಗಾಗಿ
ಅಂತಿಟ್ಕೊಂಡ್ರೂ
ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸೊ ನಾಯಿ ಇರೋದು ಮನೆಬಾಗಿಲಲ್ಲೇ
ಕಿಟಕಿ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿರೋದು ಮುದ್ದಿನ ಬೆಕ್ಕು ಮಾತ್ರ

ಮನೆಬಾಗಿಲು ಪತಿದೇವರಿಗೆ
ಕಿಟಕಿ ಬಾಗಿಲು ಪ್ರಿಯಕರನಿಗೆ
ಬಹುಶಃ ಅದಕ್ಕೇ ಇರಬೇಕು ಬಿಡಿ
ಮನೆಗೆ ಬಾಗಿಲು ಅಂತ ಇರೋದು ಒಂದೇ ಒಂದು
ಕಿಟಕಿಗಳಾದರೋ ಇರುತ್ತವೆ ತುಂಬ


ಗಾಳಿಯ ಮಾತು


ಇದ್ದಿಲು ಮಾರುವ ಅಂಗಡಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರವರು
ಬೆಂಕಿ ಮಾರೋವ್ರು
ಮತ್ತಿವರು ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಂಕರು ಓಡಿಸುತ್ತಾರೆ
ನೀರಿನ ವ್ಯಾಪಾರ
ನಮ್ಮತ್ರ ಮೀಡಿಯಾ ಇದೆ
ನಮ್ಮದು ಬಿಡಿ, ಗಾಳಿಯ ಮಾತು
ನಾವು ಗಾಳಿ ಮಾರ್ತೇವೆ

ಅವರು ಕಡ್ಡಿಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಕೀರಿ ಗಾಳಿ ಊದಿದರೂ ಅಂದ್ರೆ
ಸಾಕು, ಊರಲ್ಲಿ ಕಿಚ್ಚು ಹತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೆ
ಆಗ ಇವರು ಪೈಪು ಎಳೆದಾಡಿ
ನೀರು ಹಾಯಿಸಿದ್ದೇ ಧಗಧಗ ಬೆಂಕಿ ತಣ್ಣಗಾಗುತ್ತೆ

ಇವರತ್ರ ನೀರಿದೆ ಅಂತಲೇ
ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದಿಲು ಮಾರಾಟವಾಗೋದು ಅನ್ನಿ
ಇದ್ದಿಲು ಅಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವೆ, ಸದಾ ಸುಡಲು ಕಾಯ್ತಿರುತ್ತೆ
ಹಾಗಾಗಿ ನೀರಿಗೆ ಸದಾ ಡಿಮ್ಯಾಂಡು

ಅವರು ಹಚ್ಚೋ ಕಿಚ್ಚು ಟ್ಯಾಂಕರಿನ ನೀರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ತಣ್ಣಗಾಗೋದು
ಹಾಗವರು ಟ್ಯಾಂಕರಿನ ನೀರಿಂದ ಬೆಂಕಿ ಆರಿಸದೇ ಇದ್ರೆ
ನಾವೂ ಗಾಳಿ ಮಾರೋ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸೋಕಾಗಲ್ವಲ್ಲ


ಸಾವಿಗೊಂದು ಕಾರಣ ಬೇಡವೆ?

ನನ್ನ ಸಾವಿಗೆ ಯಾರೂ ಕಾರಣರಲ್ಲ
ಅಂತ ಬರೆದಿಟ್ಟು ಅವನು ಸತ್ತ
ಅಲ್ಲ, ಕಾರಣವೇ ಇಲ್ಲದೆ ಒಬ್ಬ ಸಾಯೋದಾದ್ರೂ ಹ್ಯಾಗೆ?
ಆ ಕಾರಣ ನಾನಂತೂ ಕಾರಣ ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಹೊರಟೆ....

ದುಡ್ಡಿದ್ದವರು ಅವನತ್ರ ದುಡ್ಡಿರಲಿಲ್ರೀ ಅಂದ್ರು
ಮೇಲ್ಜಾತಿ ಜನ ಅವನೊಬ್ಬ ಜಾತಿಗೆಟ್ಟವನ್ರೀ ಅಂತಾರೆ
ಕಲಿತವರು ಅವನಿಗೆ ವಿದ್ಯೇನೆ ಇರಲಿಲ್ವಲ್ಲ ಅಂದುಬಿಟ್ರು
ಭಕ್ತರು ಅವನಿಗೆ ವಿಶ್ವಾಸ ಇರಲಿಲ್ಲ ಅಷ್ಟೇ ಅನ್ನೋರು

ನನಗೆ ಅನಿಸ್ತದೆ -
ಅಲ್ಲಾ, ಬಡವ್ರೇ ಇಲ್ದಿದ್ರೆ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಗೆ ಏನರ್ಥ
ಜಾತಿಗೆಟ್ಟವರೇ ಇಲ್ದಿದ್ರೆ ಜಾತಿಗೇನು ಮಣೆ
ಬರ ಇಲ್ದವ್ರು ಇಲ್ದೇ ಹೋದ್ರೆ ಕಲಿತವ್ರಿಗೇನು ಮಹತ್ವ
ವಿಶ್ವಾಸ ಇಲ್ಲದವರು ಬೇಕಲ್ಲ ಭಕ್ತರ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ

ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಕಾರಣ ಇರಬೇಕಾದ್ರೆ ಬದುಕೋಕೆ
ಕಾರಣವೇ ಇಲ್ದೆ ಸಾಯೋದಕ್ಕೆ ಏನು ಬಂತಪ್ಪ

ಆಗ ಹೇಳಿದ್ರು ಅವ್ರು
ಅವನೊಬ್ಬ ದೇಶದ್ರೋಹಿ!

ದೇಶ ಪ್ರೇಮ ಇತ್ತು ಅಂತ ಪ್ರೂವ್ ಮಾಡೋಕೆ
ಸಾಯೋದು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ದಾರಿಯಿತ್ತಾ ಹೇಳಿ!


ಕ್ರಿಕೆಟ್ಟು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ

ಅಂಥ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನಿಲ್ಲ ರೀ
ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ನಡುವೆ

ಎರಡು ದೇಶ, ಎರಡು ತಂಡ
ತಂಡಕ್ಕೊಬ್ಬ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಅವನ ಹುಡುಗರು
ಅವರು ಬೇಕೆಂದರೆ ಆಟ ಇಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧ ಸುರು ಹಚ್ಚಬಹುದು

ಮೊದಲು ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದವನು
ಮೊದಲು ಹೊಡೆಯೋ ಛಾನ್ಸ್ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ
ಬ್ಯಾಟು ಹಿಡಿದು
ಬ್ಯಾಟು ಹಿಡಿದವನು ಔಟಾದಾಗ
ಅಳುವವರೂ ಇರ್ತಾರೆ ನಗುವವರೂ ಇರ್ತಾರೆ
ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಕೆಟ್ಟಿನ ನಡುವೆ
ಅಂಥ ಅಂತರ ಏನಿಲ್ಲ

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬೌಂಡರಿ ಅಥವಾ ಸಿಕ್ಸ್
ಗಡಿ ದಾಟಿದಾಗೆಲ್ಲ
ಚಿಯರ್ ಗರ್ಲ್ಸ್ ನುಲಿಯುತ್ತಾರೆ ನಲಿದು
ಎಕ್ಸ್‌ಪರ್ಟುಗಳು ಸುರುಹಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ
ಗೆಲ್ಲೋವ್ರು ಯಾರು, ಸೋಲೋವ್ರು ಯಾರು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ
ಮಂದಿ ಜೂಜುಕಟ್ಟಿ ಜುಗಾರಿ
ಕ್ರಿಕೆಟ್ಟು ಅಥವಾ ಯುದ್ಧ
ಅಂಥಾದ್ದೇನಿಲ್ಲ

ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಉರುಳೋದು ವಿಕೆಟ್
ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸದಾ ನಿರ್ಜೀವ ಶವ
ಅಷ್ಟೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ!
ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ