Friday, November 13, 2020

ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ ಎಂಬ ಒಂದು ಉತ್ತರವೇ ಇಲ್ಲದ ಪ್ರಶ್ನೆ

ಜೋಗಿಯವರ ಬಗ್ಗೆ ನನ್ನದೊಂದು ತಕರಾರಿದೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಬದುಕಿನ ಕುರಿತು, ಮನುಷ್ಯನ ಕುರಿತು, ಮನಸ್ಸಿನ ಕುರಿತು, ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತು, ತಾತ್ವಿಕ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಗಳ ಕುರಿತು ಅದ್ಭುತವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹಿಂಜಿ ದಡ ಮುಟ್ಟಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಕೈಬಿಡುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವುದು. ಅದು ನನ್ನ ಗ್ರಹಿಕೆಯಿರಬಹುದು, ನನ್ನ ಗ್ರಹಿಕೆ ತಪ್ಪಾಗಿರಬಹುದು. ಹಾಗೆಯೇ ಜೋಗಿಯವರ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸದೇ ಇರುವ ಮತ್ತು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ ಅದೇ ಒಂದು ಅತಿರೇಕ ಎಂಬಂತೆ ಕಾಣುವ ಮಂದಿಯ ಕುರಿತೂ ನನ್ನ ತಕರಾರಿದೆ. ಜೋಗಿಯವರು ಬರೆದಿದ್ದನ್ನೇ ಮಿಲನ್ ಕುಂದೇರಾ ಬರೆದಿದ್ದರೆ ನಮ್ಮವರೇ ಅಂಥ ಕೃತಿಯನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು ಕುಣಿದಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಕುಣಿದಾಡಿದ್ದಿದೆ. ಆದರೆ ಜೋಗಿ ಬರೆದಿದ್ದು ಎಂದರೆ ಅದರಲ್ಲೇನಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ ಕೂಡ ಹಲವರಿಗಿದೆ. ಯಾರಿಗೇನಾಗಬೇಕಿದೆ ಹೇಳಿ. ನಷ್ಟ ಯಾರಿಗೆ!

ಜೋಗಿಯವರು ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ್ ಕಾದಂಬರಿ ಬರೆದು ಮುಗಿಸಿದ್ದೇ ನಾನದನ್ನು ಓದಿದ್ದೆ. ಬರೆಯಬೇಕೆಂದು ಕುಳಿತಾಗ ಜೋಗಿಯವರದು ಯಾವ ಜಾತಿ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಥಟ್ಟನೆ ಎದುರಾಗಿ, ಹಾಗೆ ಎದುರಾದ ಬಗೆಗೇ ಅಸ್ಯಹಿಸಿ, ಆಗ ನಾನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಬರೆಯಬೇಕೆಂದೇ ಕೊಂಡಿದ್ದ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಪುಸ್ತಕಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುವ ಮನಸ್ಸು ಮುರಿದು ತೆಪ್ಪಗೆ ಕುಳಿತು ಬಿಟ್ಟೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಓದಲೂ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ, ಹಾಗೇ ಎತ್ತಿ ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟುಬಿಟ್ಟೆ. ನನಗೆ ಜೋಗಿಯವರ ಜಾತಿ ಗೊತ್ತೇ ಇತ್ತು. ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾತ್ರ ಹೊಸದಾಗಿ ಮೂಡಿತ್ತು. ಆಗಲೇ ನನಗೆ ನಾನು ಯಾವತ್ತೂ ಲೇಖಕನ ಜಾತಿ ನೋಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ, ನನಗೆ ಮುಖ್ಯ ಎಂದು ಯಾವತ್ತೂ ಅನಿಸದ ಸಂಗತಿ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದು. ಅದೇನೂ ದೊಡ್ಡಸ್ತಿಕೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ನನಗದು ನಾರ್ಮಲ್ ಅಷ್ಟೆ. ಆದರೆ ಅಬ್‌ನಾರ್ಮಲ್ ಗಳ ಜೊತೆ, ಸಣ್ಣಮನಸ್ಸಿನವರೊಂದಿಗೆ, ತುಂಬ ಕುತ್ಸಿತ ಮನೋಭಾವದವರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಕುಹಕಿಗಳ ಜೊತೆ ಮಾತಿಗೆ ನಿಂತರೆ ಕ್ರಮೇಣ ನಾವೂ ಅದೇ ಆಗಿ ಬಿಡುವ ಅಪಾಯವಿದೆ ಎನಿಸಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಮಂದಿಯನ್ನು ನನ್ನ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟೆ. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್, ಬುದ್ಧ ಮತ್ತು ಬಸವನ ಫೋಟೋ ಹಾಕಿಕೊಂಡ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಯಾರೂ ಗೋಳ್ವಾಲ್ಕರ್, ಹೆಗಡೇವಾರ್, ಗೋಡ್ಸೆಯ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಪಾರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಸತ್ಯ ಮನವರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ, ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ.

******
ಒಬ್ಬ ನಟನಾಗಿ ಖ್ಯಾತಿ ಮತ್ತು ಅಸ್ಮಿತೆಯನ್ನು ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಯಾರೆಂದು ಅರಿಯಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆ ಹುಟ್ಟುವುದೇ ಒಂದು ಹಂತ. ನಮಗೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದು ಉತ್ತರಗಳಲ್ಲ, ಆದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು. ಬರೀ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿದ್ದರೆ ಸಾಕು, ನಿರ್ಧಾರಾತ್ಮಕ ಉತ್ತರಗಳು, ಅರ್ಥಗಳು, ಖಚಿತವಾದ ಆಕೃತಿ ಬೇಕೆಂಬ ಹಠ ಬಿಡಬೇಕು. (ಇದು ನನ್ನ ಮಾತೇನಲ್ಲ). ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಹುಡುಕುವುದು, ಹಠಕ್ಕೆ ಬೀಳುವುದು ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾದುದಕ್ಕೆ, ಇರಲಿ. 

ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಬಿದ್ದು, ದೇಹದ ಒಂದು ಭಾಗ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ (ಸೊಂಟದ ಮೇಲೆ) ವಾಗಿಬಿಟ್ಟ ಮೇಲೆ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ್ ಮಾಡಬಹುದಾದ್ದೆಲ್ಲ ಯೋಚನೆ. ದೇಹದ ಕ್ರಿಯೆ ನಿಧಾನಗೊಂಡಿದ್ದೇ ಮನಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಓದುಗರಾದ ನಮಗೆ ಆಗಲೂ ಭೌತಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕಾಡುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ್ನನ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಪೂರ್ವಯೋಜಿತವೇ, ಯಾರಾದರೂ ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಅಥವಾ ಹೀಗೆ ಹಾಸಿಗೆ ಹಿಡಿದು ಮಲಗುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಬಲೆ ನೇಯ್ದಿದ್ದರೆ, ನೇಯ್ದಿದ್ದರೆ ಅದು ಯಾರು, ಅವನ ಹೆಂಡತಿಯೇ, ಅವನಿಗೆ ಸದ್ಯ ಆಶ್ರಯ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ರಾಜೇಂದ್ರನೆ, ಬೇರೆ ಯಾರೋ ಪ್ರೊಡ್ಯೂಸರ್ ಅಥವಾ ನಿಗೂಢ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ, ವಿಚಿತ್ರವೆನಿಸುವ ಮಸಾಜ್ ಒಂದು ಪೂರ್ವನಿಯೋಜಿತ ಸಂಚಾಗಿತ್ತೇ, ಅವನು ತನ್ನ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ಸ್ ಸೇವಿಸದೇ ಇದ್ದಿದ್ದು ಒಳ್ಳೆಯದಕ್ಕಾ ಅಥವಾ ಅದರಿಂದಲೇ ಅವನು ಸುಧಾರಿಸಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಅವಕಾಶ ಮಸುಕಾಯಿತೇ, ಅವನ ಅನುಮಾನ ಯಾರ ಮೇಲಿತ್ತು, ಸ್ವತಃ ನ್ಯೂರೋ ಸರ್ಜನ್ ಆಗಿರುವ ಹೆಂಡತಿಯ ಮೇಲಾ, ರಾಜೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಅವಳು ನಿಯೋಜಿಸಿದ ವೈದ್ಯನ ಮೇಲಾ ಎಂದೆಲ್ಲ, ಒಂದೆರಡಲ್ಲ, ಸಾವಿರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಸಂಶಯ ಪಿಶಾಚಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಹತ್ತೂ ಮೂಲೆಗೆ ಶತಪಥ ಹಾಕುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ ‘ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಅರಿಯುವ’ ಪ್ರಯತ್ನ - ಆತ್ಮಕಥೆಯ, ಆತ್ಮನಿವೇದನೆಯ, ಹಿಂದಿರುಗಿ ನೋಡುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಮುಖೇನ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಅರಿಯುವ ಯಾವ ಕ್ರಮವೂ ಇದಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ನಮಗಾಗಲೀ, ಸ್ವತಃ ಜೋಗಿಗಾಗಲಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ ಎಂದುಕೊಳ್ಳಲು ನಾವೇನು ಮೂರ್ಖರೆ!? ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನಿಗಾದರೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತೀರಾ?

`ನಿನ್ನ ಕತೆ ನಿಂಗೊತ್ತಲ್ವ? ಮತ್ಯಾಕೆ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಹೇಳೋದು, ಬರಿಯೋದು?’ ಅಂದೆ.
‘ಕತೆ ಗೊತ್ತು. ತಾತ್ವಿಕತೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ನಾವೆಲ್ಲ ಹುಡುಕೋದು ಅದನ್ನೇ ಅಲ್ವ? ಒಬ್ಬೊಬ್ಬನ ಬದುಕಿಗೂ ಸಾವಿಗೂ  ಅವನದೇ ಆದ ದರ್ಶನ ಇರುತ್ತಲ್ವ? ನನ್ನ ಜೀವನ ದರ್ಶನ ಏನೂಂತ ನಂಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಬೇಕು. ಪ್ಲೀಸ್’ ಅಂದ. ಎಡಗೈ ಮುಂದೆ ಚಾಚಿದ.  

ಇದು ನಿಜವಾದ ತಮಾಶೆ. ತಾನು ಏನೆಂದು ತನಗೆ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತದೆ, ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೇ ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ತಾನಿಳಿದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕೇ ಹೊರತು ಹೊರಗಿನ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದು ಮತ್ತೆ ಅದುವರೆಗೂ ಮಾಡಿದ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಆಗುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ಆ ಪ್ರದರ್ಶನದ ನೇಪಥ್ಯದ ಚಿತ್ರ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇನ್ನೊಬ್ಬನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳುವುದೆಲ್ಲವೂ ಪ್ರದರ್ಶನವೇ, ದರ್ಶನ ಅಲ್ಲ. ಪ್ರದರ್ಶನದ ಶೋಕಿಯೇ ಇಲ್ಲದ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ಕಾಣಬೇಕಾದರೆ ಕಣ್ಣಿನ ದೃಷ್ಟಿ ಹೊರಗೆ ಅರಸುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಒಳಗೆ ಅರಸಲು ಸುರು ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹುಡುಕಾಟ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬರಬಹುದಾದ್ದರ ಕುರಿತು ನಡೆಯದೇ, ನಮ್ಮೊಳಗೇ ಇರುವುದರ ಕುರಿತು ನಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕನ್ನಡಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಕಿಟಕಿಯೂ ಅಲ್ಲ. ಕನ್ನಡಿ ಮತ್ತು ಕಿಟಕಿ ಎರಡೂ ಪರಿಣಾಮದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದೇ. ಅಂತಃಚಕ್ಷು ಎನ್ನುತ್ತೇವಲ್ಲ, ಗಮನಿಸುವ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲದಾಗ, ನಮ್ಮ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳುವವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲದಾಗ, ನಾವು ಬರೆದಿದ್ದನ್ನು ಓದುವವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲದಾಗ ನಾವು ಮಾಡುವ ಕ್ರಿಯೆ, ಆಡುವ ಮಾತು, ಬರೆಯುವ ಸತ್ಯ ಏನಿರುತ್ತದೆ? ಸ್ವಲ್ಪ ಕಷ್ಟದ ಸ್ಥಿತಿ ಇದು. ಮುಷ್ಠಿಮೈಥುನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಾಗಲೂ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ರತಿಸುಖದ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯಲ್ಲಿ ಹಿತವಾಗಿ ನರಳುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ! ಅಂದಮೇಲೆ, ನಾವು ಮಾಡುವುದು, ಆಡುವುದು, ಬರೆಯುವುದು ಎಲ್ಲವೂ ಆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗಾಗಿಯೇ, ಪ್ರಶಂಸೆಗಾಗಿಯೇ ಎನ್ನುವುದು ಸತ್ಯ. ಆದರೆ ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಸ್ಥಿತಿಯೇನಲ್ಲ. 

ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದರೆ ನಮಗೆ ಸದಾ ನಮ್ಮ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಪರಿಣಾಮ ತಿಳಿಯುವ ಉತ್ಸುಕತೆಯೇ ಹೊರತು ಅದರಾಚೆಯ ಸತ್ಯ ಬೇಡ. ಒಬ್ಬ ಕೃತಿಕಾರನಿಗೆ ತನ್ನ ಕೃತಿ ಏನೆಂದು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಮಗೆ ಇಷ್ಟ.  ಎಲ್ಲರಿಗೂ ವಿಮರ್ಶಕರ, ಓದುಗರ ಮಾತು ಕೇಳಲು ಇಷ್ಟ. ತನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಜ್ಯೋತಿಷಿಗಳು, ನ್ಯೂಮರಾಲಜಿಸ್ಟರು, ಹಸ್ತಸಾಮುದ್ರಿಕದವರು, ಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿಸ್ಟರು, ಹಕ್ಕಿಶಾಸ್ತ್ರದವರು ಹೇಳುವುದನ್ನೆಲ್ಲ ಕೇಳಲು ಕಿವಿ ನಿಮಿರಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಗೆ ಯಾವುದೋ ವೆಬ್‌ಸೈಟು ನೀವು ಹೋದ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಏನಾಗಿದ್ದೀರೆಂದು ಹೇಳುತ್ತೇವೆ, ನಿಮ್ಮ ನೈಜ ಸ್ವಭಾವ ಏನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತೇವೆ ಎಂದರೆ ತಿಳಿದೇ ಬಿಡುವ ಕುತೂಹಲಕ್ಕೆ ಧುಡುಮ್ಮನೆ ದುಡುಕುತ್ತೇವೆ. ಇದು ಆತ್ಮಪ್ರಶಂಸೆಗೆ ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಿರುವುದರ ಲಕ್ಷಣವೇ ಹೊರತು ಇನ್ನೇನಲ್ಲ. ಆತ್ಮಕಥೆಯ, ಆತ್ಮನಿವೇದನೆಯ, ತನ್ನದೇ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿ ನೋಡುವ ಇಚ್ಛೆಯ ಹಿಂದೆಯೂ ಇರುವುದು ಇದೇ ಹಾತೊರೆಯುವಿಕೆಯಾದಲ್ಲಿ ಅದರಿಂದ ಯಾರಿಗೇನು ಉಪಯೋಗ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ?

ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಹೀರೋ ಗೆಲ್ಲಬೇಕು, ಖಳನಾಯಕ ಸೋಲಬೇಕು. ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಪಾತ್ರಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ. ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವುದು ಹೇಗೆ, ಸೋತವನು ಖಳನಾಯಕ, ಗೆದ್ದವನು ನಾಯಕ ಎಂದೆ? ಸೋಲು ಗೆಲುವು ಮೊದಲು ನಿರ್ಣಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆಯೇ ಅಥವಾ ನಾಯಕ ಹೌದೋ ಅಲ್ಲವೋ ಎನ್ನುವುದು ಮೊದಲು ನಿರ್ಣಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆಯೆ?

ಲೈಂಗಿಕ ವಾಂಛೆಯನ್ನೇ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಗಂಡನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಹೆಣ್ಣು ಗೆಲ್ಲುವುದು ಯಾವಾಗ? ಅವಳ ಆಹ್ವಾನಿಸುವ ಯೌವನ ತುಂಬಿದ ದೇಹದೆದುರೇ ಮೂರು  ಬಾರಿ ಹಸ್ತಮೈಥುನ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಗಂಡಿನ ಗೆಲುವೇ ಅವಳ ಸೋಲೆ ಅಥವಾ ಸೋತಿದ್ದು ಗಂಡೆ? ಭಯಂಕರ ಹಸಿವಿದ್ದರೂ ಎದುರಿಗೆ ಬಡಿಸಿದ ಎಲೆಯ ಮುಂದೆ ಉಪವಾಸ ಸಾಧಿಸುವುದು ಗೆಲುವೆ ಅಥವಾ ಉಂಡು ತಣ್ಣಗಿರುವುದು ಗೆಲುವೆ? ವೃತನಿಷ್ಠೆ ಗೆಲುವು ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವಲ್ಲ, ಆ ಗೆಲುವು ಕೊಡುವ ಅಹಂಕಾರ ಕೂಡಾ ಗೆಲುವೇ ಅಥವಾ ಸೋಲೆ?

ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಬ್ರಹ್ಮಶ್ಚರ್ಯ ಪಾಲಿಸಿದವನಿಗೆ ತಾನು ಅಖಂಡ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಎಂಬ ಹೆಮ್ಮೆ, ಎಂದೂ ಮಾಂಸಾಹಾರ ಮುಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿಲ್ಲ, ಸಿಗರೇಟು-ಬೀಡಿ ಎಳೆದಿಲ್ಲ, ಸೂಳೆಯರ ಸಹವಾಸ ಮಾಡಿಲ್ಲ, ಜೂಜು ಆಡಿಲ್ಲ, ಕೊಲೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ, ಅನ್ಯಾಯ ಮಾಡಿಲ್ಲ, ಪಾಪ ಮಾಡಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಮಹದಾಕಾರದ ಅಹಂಕಾರವೇ ಎಲ್ಲ ಗೆಲುವಿನ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯೇ, ಫಲಶ್ರುತಿಯೇ? ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೇಹದ ಹಸಿವಿಗೆ, ಆಸೆಗೆ, ಬಯಕೆಗೆ, ವಾಂಛೆಗೆ ಸೋತವನ ಸೋಲು, ವಿನಯ ಹೇಗೆ ಎರಡನೆಯ ದರ್ಜೆಯದು ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ?

"ಬಡವರೂ ಶ್ರೀಮಂತರೂ ಸಮಾನರು ಅಂತ ಹೇಳಿ. ಸಮಾನವಾಗಿ ನೋಡಬೇಕು ಅಂತ ಹೇಳೋದಕ್ಕೆ ನೀವ್ಯಾರು? ನೀವೆಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಮಾತಾಡುತಿದ್ದೀರಿ? ಬಡವರ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲೋ ಶ್ರೀಮಂತರ ದೊಡ್ಡಿಯಲ್ಲೊ? ನಿಮ್ಮ ಜಾಗ ಯಾವುದು ಅಂತ ಮೊದಲು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ" ಎಂದ ನಿನಗೆ ಇಲ್ಲಿ, ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ, ಮೋಹ, ಮದ, ಮತ್ಸರ ಎಂಬ ಅರಿಷಡ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಬದ್ಧವಾದ ದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಮನುಷ್ಯ - ಅವು ಅರಿಗಳೆಂತೋ ಅರಿಯೆವು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಬದಿಗಿರಿಸಿ ನೋಡುತ್ತ - ಅರಿಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವುದೇ ಗೆಲುವು, ಅವುಗಳಿಗೆ ಶರಣಾಗುವುದೇ ಸೋಲು ಎಂಬ ಒಂದು ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವುದು ಯಾರು ಹೇರಿದ ಮೌಲ್ಯ? ಎಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಹೇರಿದ ಮೌಲ್ಯ ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಏಳುವುದಿಲ್ಲ ಯಾಕೆ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ? 

"ಆವತ್ತು ನಾನು ರಮಣಿಗೆ ಸೋತಿದ್ದರೆ, ಮಾರನೇ ದಿನ ಅವಳು ನನ್ನನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾಳೆ ಅನ್ನುವುದು ನನಗೆ ಖಾತ್ರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಹೆಣ್ಣು ಸೋಲಿಸುವುದಕ್ಕಲ್ಲದೇ ಮತ್ಯಾಕೆ ಬರುತ್ತಾಳೆ? ಅವಳಿಗೆ ಸದಾ ಗೆಲ್ಲುವ ಆಸೆ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಹಾಗೆ. ಅವಳನ್ನು ಗಂಡಸು ಸೋಲಿಸೋಕೆ ಹೋಗಬಾರದು. ಗೆಲ್ಲಲೂ ಬಿಡಬಾರದು. ಅದನ್ನು ನಾನು ಬಹುಬೇಗ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ."

ದೇಹವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ, ಇನ್ನೊಂದು ನಗ್ನ ದೇಹದೆದುರು ನಗ್ನವಾಗುವುದಕ್ಕೆ, ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವ ದೌರ್ಬಲ್ಯವೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಬಟಾಬಯಲಾಗಿ, ಅಥವಾ ಬತ್ತಲಾಗಿ ಬಯಲು ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮನುಷ್ಯ ವಿನಯಿಯಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಹಂಕಾರ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗಷ್ಟೇ ಅವನು ಬಾಹುಬಲಿಯಷ್ಟು ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಬಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಬಲ್ಲ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನೇ ಇದನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು. ಅವನಲ್ಲಿ ದ್ವಂದ್ವವಿದೆ. ರಮಣಿಗೆ ಸೋಲುವುದು, ಸಂಯುಕ್ತಾಗೆ ಸೋಲುವುದು, ಸರೋಜಿನಿಗೆ ಸೋಲುವುದು, ಅಮೃತಮತಿಗೆ ಸೋಲುವುದು, ಶುಭಾಂಗಿನಿಗೆ ಸೋಲುವುದು, ನಳಿನಾಕ್ಷಿಗೆ ಸೋಲುವುದು, ಸರೋಜಿನಿ ಶುಭಾಂಗಿನಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವುದು ಅಥವಾ ಸೋಲಿಸುವುದು ಎಂದೇ ತಿಳಿಯುವ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನಿಗೆ ಈ ಯಾವುದೂ ಸೋಲಲ್ಲ ಅಥವಾ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಸೋಲದಿರುವುದೇ ಗೆಲುವಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಗೊತ್ತು. ಸೋಲಿನಿಂದ ಕಲಿಯಬಹುದಾದ್ದು ಗೆಲುವಿನಿಂದ ಕಲಿಯಬಹುದಾದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎನ್ನುವುದು ಗೊತ್ತು. ಆದರೆ ಮಹಾಜಾಣನೂ, ಮಹಾ ಜಾಗೃತನೂ ಆಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣುವ ಅವನಿಗೂ ತಾನು ಹೊರಗಿನ ಬದುಕಿನಷ್ಟು ಒಳಗಿನ ಬದುಕು ಗೆದ್ದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಅರಿವಿದೆ. ಪಾರಾಲಿಸಿಸ್ ಆಗಿ ಕೂತಾಗ, ಅಥವಾ ಐವಾನ್ ಇಲಿಚ್ಯನಂತೆ ಸಾವಿಗೆ ಎದುರಾಗಿ ಕೂತಾಗ ಇಡೀ ಬದುಕನ್ನು ಮತ್ತೆ ಬದುಕುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆದವನಂತೆ ಬೀರುವ ಹಿನ್ನೋಟದಿಂದ ಅವನು ಪಡೆಯಬೇಕೆಂದಿರುವ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು, ಅಗತ್ಯವಿರುವಷ್ಟು ನೋಡಿದನೆ ಕೊನೆಗಾದರೂ ಎನ್ನುವುದು ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರವೇ ಗೆಲುವಲ್ಲ, ಬರಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದಿಗೇ ಉಳಿದುಬಿಡುವುದು ಸೋಲಲ್ಲ.  

ಹಿಟ್ಟಿನ ನೀರನ್ನೇ ಹಾಲೆಂದು ನಂಬಿ ಮೋಸಹೋದವನಿಗೆ ತಾನು ಮೋಸಹೋದದ್ದು ತಿಳಿದ ಮೇಲೆ ನಂಬುಗೆ ಕಷ್ಟದ ಸರಕಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಸರೋಜಿನಿಯೇ ಗಮನಿಸಿ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಬಗೆಯ ಅಪನಂಬಿಕೆ ಎಲ್ಲ ಮಹಾಚಾಣಾಕ್ಷರಿಗೆ, ಸದಾ ಜಾಗೃತರಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವೋ ಏನೋ. ಆದರೆ ಈ ಮಹಾಚಾಣಾಕ್ಷತೆ, ನಿದ್ದೆ ಎಚ್ಚರ ಸುಷುಪ್ತಿಯಲ್ಲೂ ಸಾಧಿಸುವ ಮಹಾ ಜಾಗೃತ್ ಅವಸ್ಥೆಯಿಂದ ತನ್ನೊಳಗೆ ತಾನಿಳಿದು ತನ್ನನ್ನು ತಾನರಿವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಮೊಂಡಾಗುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆಯೆ? ತಮ್ಮದೇ ಕಟೌಟು, ಪ್ರತಿಮೆ, ಸೆಲ್ಫಿಫೋಟೋಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಮಂದಿ ಮೈಮರೆಯುತ್ತಾರೆಯೆ? 

ಜೊತೆಯ ಜೀವದ ರತಿಸುಖವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ತನ್ನ ಸುಖ ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಪುರುಷನಿಗೆ ಸ್ವಂತ ರುಚಿ ಎನ್ನುವುದೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದೂ ಸರೋಜಿನಿಯೇ. ಅವನು ರಮಣಿಗೆ, ಅಮೃತಮತಿಗೆ ಸೋಲದೆ, ಅವಳೆದುರೇ ಹಸ್ತಮೈಥುನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಲೈಂಗಿಕತೆಯ ಸುಖವೆಲ್ಲವೂ ಇರುವುದು ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲೇ ಹೊರತು ದೇಹದಲ್ಲಲ್ಲ. ‘ಕಾಮವೂ ಹುಟ್ಟುವುದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ, ದೇಹ ಅದರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾಧ್ಯಮ ಅಷ್ಟೇ’ (ನನ್ನ ಮಾತಲ್ಲ, ಟಿ ಎಂ ಸುಬ್ಬರಾಯ ಅವರ ಅಂಬೆ ಎಂಬ ನೀಳ್ಗತೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮಾತಿದು.). ಹಾಗಾದಲ್ಲಿ, ಹಸ್ತಮೈಥನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಗಮನದಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ತನ್ನದೇ ಸುಖವೇ ಅಥವಾ ತಾನು ಇನ್ನೊಂದು ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸುಖ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯೆ? ಅಮೃತಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಸುಖಿಸದೆ, ಅವಳ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ಖೆಡ್ಡಾ ಎಂಬಂತೆ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ, ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ (ಅನಿವಾರ್ಯವಾದ?!) ಹಸ್ತಮೈಥುನ ಮಾಡಿಕೊಂಡು (ಅವಳೆದುರೇ) ಸಾಧಿಸುವ ಗೆಲುವಿನಲ್ಲಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಗೆಲುವಿತ್ತೆ, ಸೋಲಿತ್ತೆ ಅಥವಾ ಕೇವಲ ವೃತದ ನಿಷ್ಠೆ ಕೊಡುವ ಅಹಂಕಾರದ ಪುಷ್ಟೀಕರಣವಿತ್ತೆ ಗಮನಿಸಬೇಕು.

ಕೊನೆಗೂ ಜೋಗಿ ಬರೆಯುವ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಇಷ್ಟವಾಗದೆ, ಅದರ ಒಂದು ಸಾಲೂ ತನ್ನದಲ್ಲ ಎಂದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ್ ತನ್ನ ಕತೆಯನ್ನು ತಾನೇ ಬರೆಯಬೇಕು ಎಂದು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯತೊಡಗುತ್ತಾನೆ.

"ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಗೆಲುವಿನ ಕುರಿತಾಗಿರುತ್ತದೋ ಸೋಲನ್ನು ಹೇಳಬೇಕೋ ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಸೋತವನಿಗೂ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಇರುತ್ತದೆಯೇ? ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ಯಾಕೆ ಓದುತ್ತಾರೆ? ಸೋಲುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಆಸೆಯಾದರೂ ಯಾರಿಗಿರುತ್ತದೆ?" ಎನ್ನುವಲ್ಲಿಯೂ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನಿಗೆ ಬದುಕು ಒಂದೋ ಸೋಲು ಇಲ್ಲವೇ ಗೆಲುವು ಅನಿಸಿತ್ತೆ ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ ನಮಗೆ.

ಇಡೀ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕೊನೆಯ ದೃಶ್ಯ ತುಂಬ ಮುಖ್ಯವಾಗುವುದು ಬೇರೆಯೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ ಲಕ್ವ ಒಂದು ಪಾತ್ರದ ಲಕ್ವವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನಿಗೆ ಲಕ್ವ ಹೊಡಿದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅವನು ಲಕ್ವ ಬಡಿದ ಒಬ್ಬನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಅದರಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಅವನಿಗೆ ಹೊಸದೊಂದು ಪಾತ್ರ ಸಿಗಬೇಕು, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವನಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಪಾತ್ರದ ಗುಂಗಿನಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹೀಗನ್ನುವಾಗಲೇ ಅವನಿಗೆ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಪಾತ್ರವೊಂದು ಸಿಕ್ಕಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನೋಡನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಸಂಯುಕ್ತಾ, ಜೋಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಆ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಯಾಧಿಪತಿ, ಆಸ್ಥಾನಕವಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಾರೆ. ನಾಟಕದ ಒಂದು ಸೀನ್ ಎಂಬಂತೆ ಒದಗುವ ಈ ಅಂತ್ಯದೊಂದಿಗೇ ಕಾದಂಬರಿ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.

ಇದನ್ನೀಗ ಇಡೀ ಬದುಕಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು. ಅನ್ವಯಿಸಿ ಹೊಸ ಅರ್ಥ, ಹೊಳಹು, ದರ್ಶನ ಹುಡುಕಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದೆಲ್ಲ ಬೇಡ. ನಾನು ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೇ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ನಟನಾದ ಅವನಿಗೆ ನಟನ ಪಾತ್ರದಾಚೆ, ನಟಿಸುವುದರ ಆಚೆ ಇದ್ದ (ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಇದೆ ಎಂದುಕೊಂಡು ಯೋಚಿಸುವುದಾದರೆ) ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದರೂ ಏನು ಎಂಬುದು ಆ ಪ್ರಶ್ನೆ. 

ಬಳಿಕ ಅಪ್ಪ-ಅಮ್ಮನ ಕತೆಯಿದೆ. ಅವರ ಲೈಂಗಿಕತೆ, ಅಪ್ಪನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪೋಲೀಸರ ಜೊತೆ ನಡೆದುಕೊಂಡ ಘಟನೆ, ಕಾರು ಹಾರಿಸಿ ಅಪ್ಪನನ್ನು ಹೆದರಿಸಿದ್ದು ಇತ್ಯಾದಿ. ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ ತನ್ನ ಅಪ್ಪನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದ್ವೇಷಿಸುವ ಅಂಶ ಯಾವುದು? ಆತನ ಲೈಂಗಿಕ ಅತಿರೇಕವೆಂದಾದರೆ ಅದು ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವೇನಿಲ್ಲ. ಅಪ್ಪ-ಅಮ್ಮನ ದಾಂಪತ್ಯ ತೀರ ದಾರುಣವಾಗಿತ್ತೆನ್ನಲೂ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ. ಲೈಂಗಿಕ ಪಿಪಾಸುವೊಬ್ಬ ಮದುವೆಯಾಗಿ ನಾಲ್ಕೈದು ಹೆಮ್ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿ, ಅವರ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಓದು, ಮದುವೆ ಯಾವುದರ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸದೆ ತನ್ನ ಸಂಪಾದನೆಯನ್ನೆಲ್ಲ ಸೂಳೆಯರಿಗೆ ಸುರಿಯುತ್ತಾ ಕುಡಿದು, ರೋಗ ಹಿಡಿದು ಸತ್ತ ಅನೇಕ ಪ್ರಕರಣಗಳು ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿವೆ. ಅಂಥವರ ಹೆಮ್ಮಕ್ಕಳೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದಾರಿತಪ್ಪಿ, ಸಂಪಾದನೆಗೆ, ಎರಡು ಹೊತ್ತಿನ ಅನ್ನಕ್ಕೆ ಏನೇನೋ ಹಿಡಿಯಬಾರದ ಮಾರ್ಗ ಹಿಡಿದು ನರಳುವುದು. ಆದರೆ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ ಅಪ್ಪನಾದರೂ ಅಂಥ ಹೆಮ್ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬೀದಿಪಾಲು ಮಾಡಿದ ವಿವರಗಳಿಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿ. ಇನ್ನು ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ಸ್ವತಃ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನಾದರೂ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನೈತಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಾಗಲೀ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಾಗಲೀ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಲ್ಲ ಧೀಮಂತ ನಡವಳಿಕೆ ತೋರಿಸಿದ್ದನೆ ಎನ್ನುವುದು ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಹೆಸರೇ ಇಲ್ಲದೆ ಮಹಿಳೆಯೊಂದಿಗಿನ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗಳ ದಾಂಪತ್ಯವೊಂದರ ಪ್ರಕರಣ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಇದು ಒಂದು ಶುದ್ಧ ದಾಂಪತ್ಯಕ್ಕೆ ಒದಗಿಸಿದ ಸಾಪೇಕ್ಷದಂತಿದ್ದೂ ಅಂಥ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಷ್ಟ. ಕಷ್ಟ ಏಕೆಂದರೆ, ಶುಭಾಂಗಿನಿ, ಸರೋಜಿನಿ, ಸಂಯುಕ್ತಾ, ಅಮೃತಮತಿ, ರಮಣಿ, ನಳಿನಾಕ್ಷಿ, ನಿರುಪಮಾ - ಇಷ್ಟು ಮಂದಿಯಲ್ಲಿ ಶುಭಾಂಗಿನಿ, ಸರೋಜಿನಿ ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತಾ ಜೊತೆ ಮದುವೆಯಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಮಾತುಗಳಿವೆ. ಈ ಮದುವೆಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗಳ ದಾಂಪತ್ಯ ಯಾವ ವಿಧದಲ್ಲೂ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗದು ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಸಿನಿಮಾದ ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳ ಅಮರ ಮಧುರ ಪ್ರೇಮವಾಗಲಿ, ಇಂಥ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲಮಿತಿಯ ದಾಂಪತ್ಯವಾಗಲಿ ಬದುಕಿಗೆ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಸೋಲುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಸಿನಿಮಾ ಸಿನಿಮಾವೇ, ಕತೆ ಕತೆಯೇ, ಕಾದಂಬರಿ ಕಾದಂಬರಿಯೇ.  ಇನ್ನು ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ ದಾಂಪತ್ಯ ಒಂದು ವಿಫಲ ದಾಂಪತ್ಯ ಎಂದು ಕಾಣಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಾ ದಾಂಪತ್ಯವೂ ಇವನದರಷ್ಟೇ ವಿಫಲ ಅಥವಾ ಸಫಲ ಎನ್ನುವುದೇ ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಸುಶೀಲಾ ಎಂಬವಳಿಂದ ದಾಂಪತ್ಯ ಎನ್ನುವುದೇ ಕುಲುಮೆ ಎನ್ನುವ ಪಾಠ ಕಂಡುಕೊಂಡೆ ಎಂದು ಒಂದು ಕಡೆ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ್ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅದು ಬದುಕಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರವಿರುವ, ಹೆಚ್ಚು ಸಮೃದ್ಧ ಪರಿಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯವನ್ನೊದಗಿಸಬಲ್ಲ ಒಂದು ಸತ್ಯದರ್ಶನ. ಬಹುಶಃ ಬದುಕನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಗಿರುವ ಸತ್ಯದರ್ಶನವೇ.

ಕೊನೆಗೆ ಧರ್ಮ ಠಾಕೂರ್ ಎಂಬ ದೇವರ ಕತೆಯೊಂದಿದೆ. ಅದು ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ ನಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು. ಇಷ್ಟರಲ್ಲಾಗಲೇ ನಮಗೆ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ್ ಒಬ್ಬ ಹುಟ್ಟು ನಟ, ಅವನು ಬದುಕನ್ನು ಕೂಡಾ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾ ನಿಭಾಯಿಸಬೇಕಾದ ಒಂದು ಸಿನಿಮಾದ ಹಾಗೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ಮನದಟ್ಟಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ನಟರೇ. ಜೀವನ ಒಂದು ರಂಗಭೂಮಿಯೇ. ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಿ ನೇಪಥ್ಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯುವುದೇ ನಮಗಿರುವ ಆಯ್ಕೆ ಎನ್ನುವುದು ಕೂಡ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿರುವ ಸತ್ಯವೇ. ಹಾಗಾಗಿ ಧರ್ಮ ಠಾಕೂರ್ ಎಂಬ ದೇವರ ಪ್ರಕರಣ ತುಂಬ ಕೌತುಕದ್ದು, ರೋಚಕವಾದದ್ದು ಎನ್ನುವುದು ಬಿಟ್ಟರೆ ಅದು ಹೊಸ ದರ್ಶನವನ್ನೇನೂ ಕಾಣ್ಕೆಯಾಗಿ ಒದಗಿಸಿಲ್ಲ ಎನ್ನಬಹುದು.

ಇಲ್ಲಿ ಪುರಾಣದ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ ನೆರವನ್ನೂ ಪಡೆಯಬೇಕು ನಾವು, ಟು ದ ಎಕ್ಸ್‌ಟೆಂಟ್ ಪಾಸಿಬಲ್. 

ಬಹುಶಃ ಮಹಾಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ದೌರ್ಭಾಗ್ಯದ ಪಾತ್ರವೆಂದರೆ ಅದು ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನದ್ದೇ ಇರಬೇಕು. ಶಿವನಿಂದಲೇ ಚಿರಂಜೀವಿ ಎಂದು ವರವನ್ನು ಪಡೆದ, ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಭಾಗ್ಯದ ಮಣಿಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ ವರಪುತ್ರ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ನಂಬಬಹುದು ಅಥವಾ ಬಿಡಬಹುದು. ಏಕೆಂದರೆ, ಶಿವ ವರಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಐನು ಇಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಘಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣ ಮರೆತನೇಕೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನೇ ಕೊಟ್ಟ ಶಾಪ, ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ ಚಿರಂಜೀವತ್ವ ಎನ್ನುವ ಕತೆಯೂ ಇದೆ, ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ. ಅದೇನೇ ಇರಲಿ, ದ್ರೋಣ ಪುತ್ರನಾತ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಅಂದರೆ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದವ. ದ್ರೋಣ ಸ್ವತಃ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವಿದ್ಯಾಗುರು. ಅಂದರೆ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ವಿದ್ಯೆಗೂ ಸಹಜವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆದಿದ್ದ. ಮೇಲಾಗಿ ಯೌವನದಲ್ಲಿ ದುರ್ಯೋಧನನಂಥ ಕುರುಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಾಧಿಪತಿಯ ಸ್ನೇಹ. ಆದರೆ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ ನಸೀಬಿನಲ್ಲಿ ಏನಿತ್ತು ನೋಡಿ.

ಬಾಲ್ಯವನ್ನೆಲ್ಲ ಹಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕಲಸಿದ ನೀರನ್ನೇ ಹಾಲೆಂದು ನಂಬಿ, ಅದನ್ನೇ ಕುಡಿದು ಬೆಳೆದ. ಚಿರಂಜೀವಿ ಎಂದು ಶಿವನಿಂದ ವರ ಪಡೆದ ತಂದೆಯೇ ಮಗನ ಸಾವಿನ ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ನಂಬಿ ಸಾಯುತ್ತಾನೆ, ಅಂದರೆ, ಒಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪನ ಸಾವಿಗೆ ಮಗನೇ ಕಾರಣನೂ ಆದ. ದುರ್ಯೋಧನನ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿದ್ದೂ ಸದಾ ಅವನ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿ ಆಡಿದ ಮಾತು ಅವನಿಗೇ ಅಪಥ್ಯ ಆಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂದರೆ, ನಿಜವಾದ ಹಿತ ಬಯಸುವ ಸ್ನೇ-ಹಿತನಾಗಿಯೂ ದುರ್ಯೋಧನ ಅದನ್ನು ಅರಿಯದೇ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ದುರ್ಯೋಧನ ಇವನ ಮಾತಿಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟಾದರೂ ಕಿವಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ, ಆ ಮಾತು ಬೇರೆ. ಆದರೆ ಅದರಿಂದಾದ ಲಾಭವೇನು? ಕೊನೆಗೂ ಅವನು ತೊಡೆ ಮುರಿದುಕೊಂಡು ಬಿದ್ದಾಗ ಅವನನ್ನು ಖುಶಿಪಡಿಸಲು ದುಡುಕಿ ತಾನು ಶಿಶುಹತ್ಯಾ ದೋಷಕ್ಕೆ ಈಡಾಗುತ್ತಾನೆ. ಉಪಪಾಂಡವರ ಕತ್ತು ಕೊಯ್ದು ನಿಂದ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅಷ್ಟು ಸಾಲದೆಂಬಂತೆ, ಉತ್ತರೆಯ ಗರ್ಭನಾಶಕ್ಕೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಅವಿವೇಕ. ಕೊನೆಗೆ ಕೇಶಮುಂಡನ, ಮಣಿ ಛೇದ. 

ಯೋಚಿಸಿ ನೋಡಿ, ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ ಯಾವುದೇ ಅವಿವೇಕದಲ್ಲೂ ಸ್ವಾರ್ಥ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಲು, ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಅವನು ಏನೇನೋ ಮಾಡುತ್ತ ಹೋದನೇ ಹೊರತು ಸ್ವಂತಕ್ಕಾಗಿ ಏನೂ ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮಾಡಿದ್ದೆಲ್ಲ ಅವಿವೇಕದ ಪರಮಾವಧಿ. ಈ ಪಾತ್ರವನ್ನು ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಕಷ್ಟ. ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನದ್ದು ವಿಧಿಯೆ? ಬಯಸಿದರೂ ಸಾವು ಬರದೆ, ಸದಾ ಪರಿತಪಿಸುತ್ತ ಬದುಕು ಎಂದೇ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಇವನನ್ನು ವಧಿಸದೇ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ವಧಿಸಿದರೆ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ದೋಷ! ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ.

ಜೋಗಿಯವರ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನೂ ಬಹುತೇಕ ಒಬ್ಬ ಅಂತರ್ಪಿಶಾಚಿಯಂತೆ, ತನ್ನನ್ನೇ ತಾನು ಅರಿಯಲಾರದೇ ಹೋಗುವ, ತಾನು ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ನಟನಷ್ಟೇ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡ, ಅಪರಾಧ ಎನಗಿಲ್ಲ, ಅಪರಾಧಿ ನಾನಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಇದ್ದ, ಇದ್ದುದರಿಂದಲೇ ಪಾಪಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿದ್ದ ಜ್ಞಾನಿಯ ತರ ಕಾಣಿಸಿಯೂ ಸದಾ ತೊಳಲಾಟದಲ್ಲೇ ಇರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ ಒಂದಂಶ ನನ್ನ ನಿಮ್ಮಲ್ಲೂ ಇರುವುದರಿಂದಲೇ ಈ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ ನಮ್ಮನ್ನು ಇನ್ನಿಲ್ಲದಂತೆ ಕಾಡುತ್ತಾನೆ, ಕಾಡಬೇಕು. ಜೋಗಿಯವರ ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಅದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.  

ಅಶ್ವತ್ಥಾಮೋ ಬಲಿರ್ವ್ಯಾಸಃ ಎಂದು ಸುರುವಾಗುವ ಮಂತ್ರವನ್ನು ನೀವು ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಕೇಳಿರುತ್ತೀರಿ. ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ, ಬಲಿ, ವ್ಯಾಸ, ಹನುಮಂತ, ವಿಭೀಷಣ, ಕೃಪ ಮತ್ತು ಪರಶುರಾಮ ಎಂಬ ಏಳು ಮಂದಿ ಚಿರಂಜೀವಿಗಳನ್ನು ನೆನೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಸನಾತನಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯವಿದೆ. ಬಹುಶಃ ಅಮರತ್ವದ ಬಯಕೆಯುಳ್ಳವರಿಗೆ ಅದು ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗಲಿ ಎಂದಿರಬಹುದು. ಸಾವು ಯಾರಿಗೂ ಆಪ್ಯಾಯಮಾನವೇನಲ್ಲ ಬಿಡಿ. ಹಾಗಂತ, ಯಾರಿಗೂ ಚಿರಂಜೀವಿಯಾಗುವ ಆಸೆ ಕೂಡಾ ಇದ್ದಂತಿಲ್ಲ, ಅದರ ಸೈಡ್ ಅಫೆಕ್ಟುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವುದರಿಂದ. ಅಂದರೆ, ಚಿರಂಜೀವತ್ವವೇ ಒಂದು ವಿಧದ ಶಾಪ ಎನ್ನುವುದು ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತು. ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ವೆಂಟಿಲೇಟರುಗಳಲ್ಲಿ ತಿಂಗಳಾನುಗಟ್ಟಲೆ ಸತ್ತೂ ಉಸಿರಾಡುವ ದೇಹಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಚಿತ್ರ ಅನಿಸುವುದೆಂದರೆ, ಈ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನಿಂದಲೇ ಸುರುವಾಗುವ ಚಿರಂಜೀವಿಗಳ ಲಿಸ್ಟು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನೊಬ್ಬನನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದವರು ಯಾಕೆ ಚಿರಂಜೀವಿಗಳಾಗುವ ಶಾಪ / ವರ ಹೊತ್ತರೋ ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.  ಬದುಕಿನಲ್ಲೂ ಯಾವುದು ಶಾಪ, ಯಾವುದು ವರ ಎನ್ನುವುದು ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಗೊತ್ತಾಗುವಾಗ ಶಾಪವನ್ನು ಬೇಡಿ ಪಡೆದಿರುತ್ತೇವೆ, ವರವನ್ನು ಶಾಪವೆಂದು ಹಿಡಿಶಾಪ ಹಾಕಿ ಬದುಕಿರುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ತಿರುಗಿ ನೋಡುವ ವ್ಯವಧಾನವೂ ಇಲ್ಲದವರಿಗೆ ಶಾಪ, ವರ, ಸಾವು ಮತ್ತು ಚಿರಂಜೀವತ್ವದ ರಹಸ್ಯಗಳು ಗೊತ್ತೇ ಆಗದ ಹಾಗೆ ಬದುಕು ಮುಗಿದಿರುತ್ತದೆ.
ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Thursday, November 5, 2020

ಮೂರೂ ಬದಿ ಕಡಲು, ಕುಡಿಯಲು ಹನಿಯಿಲ್ಲ!

ಈಚೆಗೆ ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಜೋಗಿಯವರು ಒಂದು ಪೋಸ್ಟ್ ಹಾಕಿದರು. ಅದು ಇಲ್ಲಿದೆ:

"ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೊಂದು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಬರುತ್ತಿವೆ ಅಂದರೆ ಓದುವುದಕ್ಕೆ ಹಬ್ಬವೋ ಹಬ್ಬ. ಮಾರ್ಚ್ ಒಂದರಂದು ನನ್ನ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿತು. ಆ ನಂತರ ಬಂದ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಪೈಕಿ ಈಗ ನನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಕಾದಂಬರಿಗಳಿವೆ.. ನೀವು ಕಂಡ, ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ, 2020ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾ ಬನ್ನಿ. 

 1. ಸಂಸ - ಮಲೆಯೂರು ಗುರುಸ್ವಾಮಿ 
 2. ಗೈರ ಸಮಝೂತಿ- ರಾಘವೇಂದ್ರ ಪಾಟೀಲ 
 3. ಚುಕ್ಕಿ ಬೆಳಕಿನ ಹಾಡು - ಕರ್ಕಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ 
 4. ಕಾಲಯಾತ್ರೆ- ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಹನೂರು 
 5. ಬೂಬರಾಜ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ- ಜನಾರ್ದನ ಭಟ್ 
 6. ಅಂತು- ಪ್ರಕಾಶ್ ನಾಯಕ್ 
 7. ಋಷ್ಯಶೃಂಗ- ಹರೀಶ ಹಾಗಲವಾಡಿ 
 8. ರಾಯಕೊಂಡ- ಕರಣಂ ಪವನ ಪ್ರಸಾದ್ 
 9. ಕಾಡ ಸೆರಗಿನ ಸೂಡಿ- ಮಂಜುನಾಥ ಚಾಂದ್ 
10. ಕೆಂಪು ಮುಡಿಯ ಹೆಣ್ಣು- ಪಾಮುಕ್/ಓಎಲ್ಲೆನ್ 
11. ಪತ್ಮಂದೆ- ಅನುಬೆಳ್ಳೆ 
12. ನೂರ್ ಜಹಾನ್- ವಿಜಯ ಸುಬ್ಬರಾಜ್ 
13. ಕರ್ತೃ- ಶ್ರುತಿ ಬಿಎಸ್ 
14. ಕಾದಂಬರಿ- ಸುಪ್ರೀತ್ ಕೆ ಎನ್ 
15. ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ -ಗುರುರಾಜ ಕೋಡ್ಕಣಿ 
16. ಪುಂಸ್ತ್ರೀ - ಪ್ರಭಾಕರ ಶಿಶಿಲ 
17. ಮಧ್ಯಘಟ್ಟ- ಶಿವಾನಂದ ಕಳವೆ 
18. ವಿಳಾಸ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ- ವಸುಮತಿ ಉಡುಪ 
19. ದಂದುಗ -ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿ 
20. ಜನನಾಯಕ- ಅಚಿಬೆ/ವಿಕ್ರಂ ಚದುರಂಗ 
21. ಪಾತಾಳಗರಡಿ- ಎನ್ ಎಸ್ ಕೇಶವರಾಜು 
22. ರಾಜಾವಾರ್ಡ್- ನಿಡಸಾಲೆ ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಯ್ಯ 
23. ಮಂಜಿ ಮಹಾದೇವನ ಗಂಜೀ ಪುರಾಣ- ಜಿ ಎಸ್ ಭಟ್ಟ ಸಾಗರ 
24. ರುಧಿರಾಭಿಷೇಕ- ಬಾಬು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ 
25. ಶೋಷಣೆ- ವಿಶ್ವಾಸ ಪಾಟೀಲ/ಚಂದ್ರಕಾಂತ ಪೋಕಳೆ 
26. ತೇಜೋ ತುಂಗಭದ್ರಾ- ವಸುಧೇಂದ್ರ 
27. ಹುಲಿ ಪತ್ರಿಕೆ- ಅನುಷ್ ಶೆಟ್ಟಿ 
28. ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ್ - ಜೋಗಿ" 

ಆಮೇಲೆ ಕೆಲವು ಓದುಗರು ಸೇರಿಸುತ್ತ ಬಂದ ಕೃತಿಗಳು, ನಾನು ಸೇರಿಸಿದ ಕೆಲವೂ ಸೇರಿ ಪಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಹೋಯಿತು. 
 29. ಸು - ಪ್ರಸನ್ನ ಸಂತೇಕಡೂರು 
 30. ಮಿತಿ - ಧೀರಜ್ ಪೊಯ್ಯೆಕೊಂಡ 
 31. ಕಾಲಾಯ ತಸ್ಮೈನಮಃ - ಕೌಶಿಕ್ ಕೂಡುರಸ್ತೆ 
 32. ಕಾಡಿಗೊಂದು ಕಿಟಕಿ - ಎಂ. ದಾನೀಶ್ 
 33. ಹುಳ - ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಮಾಳಿಗಿಮನಿ 
 34. ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ - ನಾ ಮೊಗಸಾಲೆ 
 35. ಗೌರಿಯರು - ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿ 
 ================ 

ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಕಾದಂಬರಿ ಅಂದಾಗ ನೆನಪಾಗುವ ಕೃತಿಗಳು ಕುವೆಂಪು ಅವರ ‘ಕಾನೂರು ಸುಬ್ಬಮ್ಮ ಹೆಗ್ಗಡಿತಿ’ ಮತ್ತು ‘ಮಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮದುಮಗಳು’, ಕಾರಂತರ ‘ಮರಳಿ ಮಣ್ಣಿಗೆ’, ‘ಬೆಟ್ಟದ ಜೀವ’, ‘ಮೈಮನಗಳ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ’, ‘ಅಳಿದ ಮೇಲೆ’, ‘ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳು’, ಮಾಸ್ತಿಯವರ ‘ಚಿಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರ’, ಶಂಕರ ಮೊಕಾಶಿ ಪುಣೇಕರರ ‘ಗಂಗವ್ವ ಗಂಗಾಮಾಯಿ’ ಮತ್ತು ‘ಅವಧೇಶ್ವರಿ’, ಶಾಂತಿನಾಥ ದೇಸಾಯಿಯವರ ‘ಮುಕ್ತಿ’, ರಾವ್ ಬಹದ್ದೂರರ ‘ಗ್ರಾಮಾಯಣ’, ಮಿರ್ಜಿ ಅಣ್ಣಾರಾಯ ಅವರ ‘ನಿಸರ್ಗ’, ತರಾಸು ಅವರ ‘ದುರ್ಗಾಸ್ತಮಾನ’, ಎಸ್ ಎಲ್ ಭೈರಪ್ಪನವರ ‘ಗೃಹಭಂಗ’ ಮತ್ತು ‘ವಂಶವೃಕ್ಷ’, ತೇಜಸ್ವಿಯವರ ‘ಕರ್ವಾಲೊ’ ಮತ್ತು ‘ಚಿದಂಬರ ರಹಸ್ಯ’, ಲಂಕೇಶರ ‘ಮುಸ್ಸಂಜೆಯ ಕಥಾಪ್ರಸಂಗ’, ವ್ಯಾಸರಾಯ ಬಲ್ಲಾಳರ ‘ಬಂಡಾಯ’, ಯಶವಂತ ಚಿತ್ತಾಲರ ‘ಶಿಕಾರಿ’ ಮತ್ತು ‘ಪುರುಷೋತ್ತಮ’, ಯು ಆರ್ ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರ ‘ಸಂಸ್ಕಾರ’, ಚದುರಂಗರ ‘ವೈಶಾಖ’, ನಿರಂಜನರ ‘ಮೃತ್ಯುಂಜಯ’, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಆಲನಹಳ್ಳಿಯವರ ‘ಭುಜಂಗಯ್ಯನ ದಶಾವತಾರಗಳು’ ಮುಂತಾದ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು. ಬಹುಶಃ ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಇಪ್ಪತ್ತು - ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಕಾದಂಬರಿಗಳಾಗಿ ಸದಾ ಕಾಲ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲ ಕೃತಿಗಳಿವು. 

ಅದೇ ನವ್ಯೋತ್ತರ ಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ಅಂಥ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಎಷ್ಟಿವೆ ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ, ಅಂಥ ಎಂದರೆ ಯಾವ ಬಗೆಯವು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. 

ಕಾದಂಬರಿಯ ಕುರಿತು ಅದೊಂದು ಪ್ರಕಾರ ಎಂದು ನೋಡುವಾಗ ನಮಗೆ ಹುಟ್ಟುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಏನು? ಅದೇ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿಯ ಓದು ಕೊಡಬೇಕಾದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅನುಭೂತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಹೇಳುವುದಾದಲ್ಲಿ ಅದು ಇರಬೇಕಾದ್ದು ಹೇಗೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ತೀರ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾದವು. ಹೋಲಿಕೆಯೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯದು ಕೆಟ್ಟದ್ದು ಎನ್ನುವುದೂ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೆ, ಕೆಲವೊಂದು ಕೃತಿಗಳನ್ನೇ ಮಾನದಂಡವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಾವು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಎನ್ನುವುದನ್ನೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಂತೆ. 

ಕಾದಂಬರಿ ಎಂದರೇನು, ಸಣ್ಣಕತೆಗಿಂತ ಅದು ಹೇಗೆ ಭಿನ್ನ ಎನ್ನುವ ಬಗ್ಗೆ ವಿವೇಕ್ ಶಾನಭಾಗ್ ಅವರು ಶಾಂತಿನಾಥ ದೇಸಾಯಿಯವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತ ವಿವರಿಸಿದ್ದರು. 

“ನಾನು ಯಾವಾಗ್ಲು ಈ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನ ಕೊಡ್ತ ಇರ್ತೇನೆ; ಅದನ್ನು ಶಾಂತಿನಾಥ ದೇಸಾಯಿ ಹೇಳಿದ್ರು. ಅದೇನಂದ್ರೆ, ಕತೆಯಂದ್ರೆ ಒಂದು ಮರದ ಮೇಲೆ ಹತ್ತಿ ಅದ್ರ ಹಣ್ಣು ತಿಂದ್ಹಂಗೆ, ಕಾದಂಬರಿ ಅಂದ್ರೆ ಇಡೀ ತೋಟದಲ್ಲೆ ಓಡಾಡಿ, ನಿಮ್ಗೆ ಬೇಕಾದ ಹಣ್ಣು ಕಿತ್ಹಂಗೆ ಅಂತ. ಅಂದ್ರೆ ನಿಮಗೆ ಹೇಳ್ಬೇಕಾಗಿದ್ದೇನಂದ್ರೆ, ಒಟ್ಟು ಎರಡೂ ಮಾಧ್ಯಮ ಇದ್ಯಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕದಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾದ ಒಂದು ಜೀವನದೃಷ್ಟಿ ಬೇಕಾಗತ್ತೆ. ಎರಡನ್ನು ಬರೀಬೇಕಾದ್ರೆ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಥಿತಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸಿದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಲೋಕದೃಷ್ಟಿ ಎಲ್ಲವೂ ತುಂಬ ಭಿನ್ನವಾದದ್ದು. ಆದ್ರಿಂದ ಒಂದು ಕತೆ ಬರೀತ ಬರೀತ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗೋದಿಲ್ಲ ಅಥ್ವಾ ಒಂದು ಉದ್ದ ಕತೆ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗೋದಿಲ್ಲ. ಕಾದಂಬರಿಗೆ ತುಂಬ ಆಳ ಬೇಕು. ಅಂದ್ರೆ, it is about total experience... ಅಂಥ ಒಂದು ಪೂರ್ಣ ಅನುಭವದ ಒಂದು ಮಾಧ್ಯಮ ಅದು. ಆದ್ರೆ ಕತೆ ಅಂದ್ರೆ ಹಾಗಲ್ಲ. ಅದರ ಅಳತೆ ಚಿಕ್ಕದು, ಆಮೇಲೆ ಅದ್ರಲ್ಲಿ ನೀವು ಹೇಳಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನ ಚುರುಕಾಗಿ ಹೇಳ್ಬೇಕು, ಒಂದು ಮಾಧ್ಯಮ ಆಗಿ ಅದು ಬೇರೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಕತೆಗಾರನಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಾದಂಬರಿಕಾರನಿಗೆ ಇರಬೇಕಾದ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಎರಡೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ. ಆಮೇಲೆ ಕಾದಂಬರಿ ಬರೆಯುವಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಸಾವಧಾನ ಬೇಕು ಅಂತ ನನಗನಿಸುತ್ತೆ. ಅಂದ್ರೆ ಸಾವಧಾನ ಅನ್ನೋದು ನಾನು ನಿಮಗೆ ಒಂದನ್ನ ತಿಳ್ಕೊಂಡು, ಒಂದನ್ನ ಅರಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಒಂದನ್ನ ಸಮಾಧಾನವಾಗಿ ಹೇಳುವ ರೀತಿ. ಸಮಾಧಾನ ಅನ್ನೋದನ್ನ ತುಂಬ metaphoricalಆದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ನೀವದನ್ನ ತಗೊಳ್ಬೇಕು. ಸಮಾಧಾನಕರವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನ ಹೇಳ್ಬೇಕು. ಸೊ, ಈ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದ ಎರಡೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಿನ್ನವಾದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಂತ್ಲೆ ನನಗೆ ಅನ್ಸುತ್ತೆ. ಆಮೇಲೆ ನಾನು ಈ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನ ಬರೀತಾ ಇರೋದಿಕ್ಕೂ ಮತ್ತೆ ಆ ತರ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾನು ಈಗ ಎರಡು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನ ಬರೆಯೋದಿಕ್ಕು ಇದೇ ಒಂದು ಕಾರಣ; ಯಾಕಂದ್ರೆ ಅದು ನನಗೆ ಅದು ಹೆಚ್ಚು space ಕೊಡುತ್ತೆ ಅಂತ ನನಗನಿಸಿದೆ.” 

2003ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹರೀಶ್ ಕೇರ ಅವರು ಉದಯವಾಣಿ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವ ಮತ್ತು ಬರೆಯದಿರುವ ಕಷ್ಟ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂವಾದ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಲೇಖನ ಬಹು ಮುಖ್ಯವಾದ ಹತ್ತು ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿತ್ತು.

"ಮರೀಚಿಕೆಯಾದ ಕೆಲವೇ ಏಕಾಂತದ ಘಳಿಗೆಗಳು ದೊರಕಿದಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ಕ್ಷಿಪ್ರ, ಸರಳ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟೇನೂ ಆತ್ಮವಿಲ್ಲದ ಬರಹಗಳು ನುಂಗುತ್ತವೆ............ಅಂದರೆ ಅರ್ಥ ಇಷ್ಟೆ. ಇದು ಚೆದುರಿ ಹೋದ ಕಥನಗಳ ಯುಗ. ಇಲ್ಲಿ ಇಡಿ ಇಡೀ ಘನೀಕೃತವಾದ ಕಾದಂಬರಿ, ಒಂದು ಜೀವನ ದರ್ಶನವನ್ನು ಒಂದು ಬೀಸಿನಲ್ಲಿ ಕೊಡಬಹುದಾದ ಕೃತಿಗಳು - ಅಂದರೆ ಮರಳಿ ಮಣ್ಣಿಗೆ, ಮಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮದುಮಗಳು, ಗ್ರಾಮಾಯಣದಂಥ ಕೃತಿಗಳು ವರ್ತಮಾನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಲ್ಲ." 

ಹದಿನೇಳು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಅದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇವತ್ತಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತವೇ ಅನಿಸುವುದು ನಿಜ. 

ಈಗ ಕಾದಂಬರಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಬದಲಾಗಿರುವಂತೆಯೂ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣಕತೆಯೊಂದು ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿ ಬದಲಾದ ಸಾಕಷ್ಟು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ನಮಗೆ ಸಿಗುತ್ತವೆ. ನಾ ಮೊಗಸಾಲೆಯವರು ತಮ್ಮ ‘ಧಾತು’ ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತ ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳು, ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಹನೂರ ಅವರು ತಮ್ಮ ‘ಅಜ್ಞಾತನೊಬ್ಬನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ’ಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿರುವ ಮಾತುಗಳು, ಅವರು ಮತ್ತೆ ತಮ್ಮ ‘ಕಾಲ ಯಾತ್ರೆ’ ಕಾದಂಬರಿಯ ಮೊದಲಿಗೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿರುವ ಮಾತುಗಳು, ಮೊಗಳ್ಳಿ ಗಣೇಶ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿ ‘ಕಿರೀಟ’ದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿರುವ ಮಾತುಗಳು, ಕರ್ಕಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು ತಮ್ಮ ‘ಚುಕ್ಕಿ ಬೆಳಕಿನ ಜಾಡು’ ಕಾದಂಬರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿರುವ ಮಾತುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಅವರ ಕಾದಂಬರಿ ಅವರದೇ ಇನ್ನೊಂದು ಸಣ್ಣಕತೆಯತ್ತ ನಮ್ಮ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವಂತಿವೆ. 

ಅಲ್ಲದೆ ಇವತ್ತು ಪುಂಖಾನುಪುಂಖ ಬರುತ್ತಿರುವ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಒಟ್ಟಾರೆ ಅನುಭೂತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣಕತೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದ್ದೇನನ್ನೂ ದಯಪಾಲಿಸದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವುದು ಕೂಡ ಸುಳ್ಳಲ್ಲ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆರಡು ಪಾತ್ರಗಳ ಸರಳವಾದ ಒಂದು ಕತೆಯಷ್ಟೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಆ ಪಾತ್ರಗಳ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರಬಹುದಾದ ಯಾವತ್ತೂ ಕತೆಗಳು ಸದ್ಯಕ್ಕಂತೂ ಹಿನ್ನೆಲೆಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಈ ಕತೆ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಅಮಾನತ್ತಿನಲ್ಲೇ ತೆಪ್ಪಗೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಬೇರಾವುದೇ ಪಾತ್ರಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಎಂಟ್ರಿ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಊರಿನ ಶಾಲೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ದೇವಸ್ಥಾನ, ಹಿರಿಯರು, ಮಕ್ಕಳು, ದನಕರುಗಳು, ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಹವಾಮಾನದ ಏರಿಳಿತಗಳು, ರಾಜಕೀಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನಗಳು ಯಾವುವೂ ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಪೂರ್ವನಿರ್ಧಾರಿತ ಕತೆಯ ಸೆಳೆತಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕ ದರಗಲೆಯಂತೆ ಧಾವಂತದಿಂದ ಪಾತ್ರಗಳು ಚಲಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಆ ಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವು ಒಮ್ಮೆಗೇ ತಣ್ಣಗಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಬದುಕು ಹೀಗೆ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿಯೇ, ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದ ಬಳಿಕ ಓದುಗನಿಗೆ ಬೇಕೆಂದರೂ ಆ ಕಾದಂಬರಿಯ ಯಾವ ಪಾತ್ರವೂ, ಕತೆಯೂ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ನಾವು ಓದಿದ ಮಹತ್ವದ ಕೆಲವು ಲೇಖಕರ ಎಷ್ಟು ಕತೆ ಅಥವಾ ಪಾತ್ರಗಳು ನಮಗೆ ಥಟ್ಟನೆ ಬೇಕೆಂದಾಗ ನೆನಪಾದಾವು? ಹಾಗೆಯೇ ಎಷ್ಟು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ನಮ್ಮ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿವೆ? ಅದೇ ಮೇಲೆ ಹೆಸರಿಸಿದ ಕನ್ನಡದ ಇಪ್ಪತ್ತು-ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದ್ದೇ ಆ ಕೃತಿಯ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದಂಶ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಹಾದು ಹೋಗದೇ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವೆ? 

ಕಾದಂಬರಿಯ ಸ್ವರೂಪವೇ ಡೈಲ್ಯೂಟ್ ಆಗುತ್ತಾ ಅದು ಸಣ್ಣಕತೆಯದೇ ವಿಸ್ತರಿತ ರೂಪವಾಗಿ ಬದಲಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಮೂರು-ಮೂರೂವರೆ ಸಾವಿರ ಪದಗಳ ಇತಿಮಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸಣ್ಣಕತೆಯ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಒಂದೂವರೆ ಪದಮಿತಿಗಿಳಿಸಿದ ಮತ್ತೀಗ ಸಣ್ಣಕತೆಗಳಿಗೇ ಕೊಕ್ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಪಾತ್ರವೂ ಇರುವಂತಿದೆ. 

ಇದಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕಾದಂಬರಿಯ ಓದು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಣ್ಣಕತೆಯ ಓದಿನ ಮಟ್ಟದ ಅನುಭೂತಿಯನ್ನಾದರೂ ಕೊಡಲು ಸಮರ್ಥವಾದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ದಿನದಿನಕ್ಕೆ ಮನದಟ್ಟಾಗುತ್ತಿರುವ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿರುವ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಸ ಭರವಸೆ ಹುಟ್ಟಿಸಬೇಕೋ, ಅನುಭವ ಕಲಿಸಿದ ಪಾಠದಿಂದ ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹೀತ ಮನೋಭಾವ ತಾಳಬೇಕೇ ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ. ಏಕೆಂದರೆ, ಸೃಜನಶೀಲ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಯಾರೂ ಯಾರಿಗೂ ಮುಂಗಡವಾಗಿ ಗ್ಯಾರೆಂಟಿ/ವಾರಂಟಿ ಕೊಡಲಾರರು. ಒಂದು ಬರಹ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಂದರೆ ಅದು ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಅದೃಷ್ಟದ ಫಲ! ನಾನು ಚೆನ್ನಾಗಿಯೇ ಬರೆಯುತ್ತೇನೆಂದಾಗಲೀ, ಓದುಗನ ಎಲ್ಲಾ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವೆನೆಂದೋ ಬರಹಗಾರ ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿದೆ. ಆದರೆ, ಓದುಗನಿಗೂ ಚೆನ್ನಾಗಿಲ್ಲದ್ದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿದೆಯಲ್ಲವೆ! ಅವನು ಅದನ್ನು ಹೇಳದೇ (ಯಾರಿಗೂ ಬೇಜಾರು ಉಂಟು ಮಾಡದೆ) ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಚೆನ್ನ ಎಂದಾದರೆ, ಬಾಯಿ ತೆರೆಯಬೇಕು ಯಾರು! 

ಮೂಲತಃ ನಮಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಯಾಕೆ ಬೇಕು? ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಏನು ಉಪಯೋಗವಿದೆ ಎನ್ನುವಂಥ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿರುಗುವ ಅಗತ್ಯ ಈಗ ಇನ್ನೊಂದೇ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಮನುಷ್ಯ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಬುದ್ಧ, ಹೆಚ್ಚು ಉದಾರ, ಹೆಚ್ಚು ಮಾನವೀಯ, ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಾಲ ಮನೋಭಾವದವ ಮತ್ತು ಸಹಿಷ್ಣು ಆಗುತ್ತಾನೆಂದು ಒಪ್ಪುವುದಾದರೆ ನಮ್ಮ ಸಾಹಿತಿಗಳೇ ಯಾಕೆ ಹಾಗೆ ಆಗಿಲ್ಲ? 

ಸಾಹಿತ್ಯದ ಓದು ಮನುಷ್ಯನ ಭಾವಕೋಶವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ, ಅವನಿಗೆ ಅವನ ವೈಯಕ್ತಿಕವೆನ್ನಬಹುದಾದ ಒಂದು ಸ್ಪೇಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನ ಲಹರಿಗೆ ಭಾಷೆಯ ನೆರವನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಅವನಿಗೆ ತೋರಿಸಿಕೊಡುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದೆಲ್ಲ ನಿಜವಾದರೆ ಮೊದಲು ಅದರ ಫಲಾನುಭವಿ ಸ್ವತಃ ಸಾಹಿತಿಯೇ ಆಗಬೇಕಲ್ಲವೆ? ಅವನಿಗೇ ದಕ್ಕದೇ ಹೋದುದನ್ನು, ಅವನ ಬಳಿಯೇ ಇಲ್ಲದ್ದನ್ನು ಅವನು ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಹೇಗೆ ಕೊಡಬಲ್ಲ? 

ಒಂದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಹಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದುಕೊಂಡು ಜನ ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಆರಾಧನಾ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅದೇ ಜನ, ಮಠಾಧೀಶರು ರಾಜಕೀಯದ ಮಾತನಾಡುವುದನ್ನು ಸಹಿಸಿದವರು, ಸಾಹಿತಿಗಳು ಧರ್ಮ, ರಾಜಕೀಯ, ದೇಶ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡದೆ ಬಾಯ್ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿರಬೇಕು ಎಂದೂ ಬಯಸಿದರು. ಅಂದರೆ, ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಜೀವನಾನುಭವವನ್ನು ಓದು ಕೊಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜೀವನಾನುಭವ ಇರುವವರು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವ ಸಾಮುದಾಯಿಕ ನಂಬುಗೆ ಛಿದ್ರಗೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ನಾವು ಕಳೆದ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತಿಗಳಷ್ಟು ಅವಹೇಳನಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾದ ಇನ್ನೊಂದು ವರ್ಗ ಬಹುಶಃ ನಮ್ಮ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಈ ಬಗೆಯ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಲ್ಲಟಗಳು ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವೋ ಅಷ್ಟೇ ಸಾಹಿತಿ ಸ್ವಕೇಂದ್ರಿತನಾಗಿ, ತನ್ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ/ಪ್ರಚಾರ/ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಎಂದೆಲ್ಲ ರಾಜಕೀಯ ನಡೆಸುತ್ತ ಜನಮನದಲ್ಲಿ ಕುಸಿದಿದ್ದು ಕೂಡ ಕಾರಣ. ಅವನು ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಫಲಾನುಭವಿಯಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಷ್ಟು ಸ್ವತಃ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಬೆಳೆಯಲಿಲ್ಲ. ಇಂಥವರು ಒಂದು ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಕೊಡಬಹುದಾದ್ದು ಏನು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಜನ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಸಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಘನತೆಗೂ ಧಕ್ಕೆಯಾಯಿತು. ಅದೇ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸಾಹಿತಿಯೊಬ್ಬ ತನಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗತವಾಗಿ ಸಿಗುವ ಪುರಸ್ಕಾರ, ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಲಾಭಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿತ್ವವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಉತ್ಸುಕತೆ ತೋರುತ್ತಿದ್ದ. ಒಬ್ಬ ಸಾಹಿತಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪುರಸ್ಕಾರ ಸಿಕ್ಕರೆಷ್ಟು ಬಿಟ್ಟರೆಷ್ಟು, ಒಂದಲ್ಲಾ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಲಾಬಿ ಮಾಡಿಯೇ ಗಳಿಸಿರಬಹುದಾದ ಅದನ್ನು ಅವನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿದರೆಷ್ಟು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರೆಷ್ಟು ಎಂದು ಜನ ಅದಾಗಲೇ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅವನು ತನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮುಖವನ್ನೇ ಕಳಚಿ ಇಡಬೇಕಾಯಿತು. 

ಆದರೆ, ಸಾಹಿತಿ ಎಂಥ ನೀಚನೇ ಆಗಿರಲಿ, ಬರೆಯಲು ಕೂತಾಗ ಅವನು ಬೇರೆಯೇ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಅವನಿಗೆ ಪಾಪಲೇಪವಿಲ್ಲ. ಸೃಜನಶೀಲ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಬೇರೆ, ನಾವು ಕಾಣುವ ಬರಹಗಾರನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಬೇರೆ. ಇದನ್ನು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ಮಯರಾದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಬರಹಗಾರನೂ ಒಪ್ಪುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಇವತ್ತು ಅಂಥ ಬರಹಗಾರನ ಜೊತೆಜೊತೆಗೇ ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯ ಬರಹಗಾರರ ತಳಿಯೂ ಹುಲುಸಾಗಿದೆ. ನಾವು ನೀವೆಲ್ಲ ಎಲಿಮೆಂಟರಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ತೆಂಗಿನಮರ (ದ ಮೇಲೆ) ದ ಕುರಿತು ಅಥವಾ ಬೇಸಿಗೆಯ ರಜೆಯ ಬಗ್ಗೆಯೋ ಪ್ರಬಂಧ ಬರೆದ ಹಾಗೆ ಕತೆ-ಕಾದಂಬರಿ ಬರೆಯುವವರು! ಇವರಿಗೆ ಆ ತನ್ಮಯತೆ ಎಂದರೇನೆಂದೇ ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇವರಿಗೆ ಕತೆ, ಸಿನಿಮಾ ಕತೆಯಿದ್ದ ಹಾಗೆ ಮುಖ್ಯಾತಿ ಮುಖ್ಯ. ಹುಡುಕಾಟವೇನಿಲ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ. ಕತೆಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೇಳಿಬಿಡುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಹಾಗಾಗಿ ಇವರು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಮೈಮರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಇವರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸೃಜನಶೀಲ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಎನ್ನುವುದೆಲ್ಲ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇರುವುದೆಲ್ಲ ಮಹಾನ್ ಲೇಖಕನ ಫೋಸು ಒಂದೇ. 

ಮೊದಲಿಗೆ ಸಾಹಿತಿ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಸಮುದಾಯದಿಂದ ದೂರವಾಗಿದ್ದನ್ನು ನಾವು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಕಾರಂತರು ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪುತ್ತೂರು, ಸುಳ್ಯ, ವಿಟ್ಲ ಸೀಮೆಯನ್ನು ಸುತ್ತಿದವರು. ಬ್ರಹ್ಮಾವರ, ಬಾರ್ಕೂರು, ಸಿದ್ಧಾಪುರ ಸೀಮೆಯನ್ನು ಸುತ್ತಿದವರು. ಬೈಂದೂರು, ಭಟ್ಕಳ, ಕುಮುಟಾ ಸುತ್ತಿದವರು. ಊರೂರು ಸುತ್ತುವಾಗ ಮಂದಿ ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಅಥವಾ ಪರಿಚಯಸ್ಥರ, ಅದೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಊರಿನ ಅನುಕೂಲಸ್ಥರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಂಗುತ್ತಿದ್ದ, ಹೋಟೇಲು, ಲಾಡ್ಜುಗಳಿಲ್ಲದ ದಿನಗಳವು. ಕಾರಂತರಲ್ಲಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೋ, ಬಡತನಕ್ಕೋ ನೆರವು ಕೇಳಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಮಂದಿಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಕೂರಿಸಿಕೊಂಡು, ನಿನ್ನ ಮನೆ ಎಲ್ಲಾಯಿತು, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದವರೋ ಬೇರೆ ಕಡೆಯಿಂದ ಬಂದು ನೆಲೆಯಾದವರೋ, ಮೂಲ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಈಗ ಯಾರಿದ್ದಾರೆ, ನಿನ್ನ ತಂದೆ ಏನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ತಾಯಿ ಎಷ್ಟು ಕಲಿತಿದ್ದಾರೆ, ನೀವು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಮಕ್ಕಳು, ಅವರೆಲ್ಲ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ, ಏನೇನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಮುಂದೇನು ಮಾಡಬೇಕಂತ ಇದ್ದಿ ಎಂದೆಲ್ಲ ಎಷ್ಟು ಕುತೂಹಲ ಮತ್ತು ಆಪ್ತಭಾವದಿಂದ ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆಂದರೆ ಯಾರಿಗೂ ಯಾವತ್ತೂ ಈಯಪ್ಪ ನಾಲ್ಕು ಕಾಸು ಕೊಡಲು ಎಷ್ಟೆಲ್ಲ ಕೇಳುತ್ತಾರಪ್ಪ ಅನಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ತಾವು ಎಂದಾದರೂ ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಯ ಪಾತ್ರಗಳಾಗಬಹುದೇನೋ ಎಂಬ ಆಸೆಯೇ ಮೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು! ಆದರೆ ಕಾರಂತರ ಕುತೂಹಲಕ್ಕೆ ಅಂಥ ಉದ್ದೇಶಗಳಿದ್ದವೋ ಇಲ್ಲವೊ, ಆದರೆ ಅವರ ಜೀವನ ಪ್ರೀತಿಯಂತೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇವತ್ತು ನಮ್ಮ ವೈದ್ಯರು ಕೂಡ ನಾವು ವಿವರಿಸುವುದನ್ನು ಕೇಳುವ ಸಹನೆ ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ನಾವೇನು ತಿಂದೆವು, ನಾವು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳೇ, ಮಾಂಸಾಹಾರಿಗಳೇ, ನಮ್ಮ ಜೀವನ ಶೈಲಿ ಹೇಗಿದೆ ಎಂಬುದೆಲ್ಲ ಬೇಕಾಗಿಯೇ ಇಲ್ಲ. ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಯಂತ್ರಗಳು ಚಿಟಿಕೆ ಹೊಡೆಯುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಕೊಡುವ ರಿಪೋರ್ಟುಗಳಿದ್ದರೆ ಸಾಕು. 

ಆಗಲೂ ಸಾಹಿತಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಜಗಳಗಳಿದ್ದವು, ಮನಸ್ತಾಪಗಳಿದ್ದವು. ಆದರೂ ಒಂದು ಮಟ್ಟದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಕೂಡಾ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಸ್ವರ ಎದ್ದ ನೆನಪಿದೆಯೆ ನಿಮಗೆ? ಎಸ್ ಎಲ್ ಭೈರಪ್ಪನವರ ಕಾದಂಬರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಯು. ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರು ಎತ್ತಿದ ಅಪಸ್ವರವೇ ಕೊನೆಯದು. ಅಂದರೆ, ಎಲ್ಲಿ ಕಟುವಾದ ವಿಮರ್ಶೆ, ನಿಷ್ಠುರ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನ ಇಲ್ಲವೋ ಅಲ್ಲಿ ನೀರು ಕೂಡ ಸರಾಗವಾಗಿ ಹರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಈಗಿನ ವ್ಯಾಟ್ಸಪ್ ಗ್ರೂಪುಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಏನೆಂಬುದನ್ನು ಅದರ ಸದಸ್ಯರ ಮನೋಧರ್ಮ ಗಮನಿಸಿದರೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಸ್ಪರರನ್ನು ನೇವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಮಂದಿ ಮುಳುಗಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. 

ಅಂದರೆ ಆ ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವ-ಕೇಂದ್ರಿತವಾಗುತ್ತ ಹೋಗಿದ್ದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಇವತ್ತು ಸಿಟಿ ಬಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುವ ಸಾಹಿತಿಗಳು, ವಠಾರದ/ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಇದ್ದಾರೆಯೇ ಎನ್ನುವುದೇ ಅನುಮಾನ! ಇವರು ಯಾವತ್ತೂ ಸಿಟಿಬಸ್ಸಿನ ಕಂಡೆಕ್ಟರು/ಡ್ರೈವರುಗಳ ಜೊತೆ ಲೋಕಾಭಿರಾಮ ಮಾತನಾಡಲಾರರು. ತಮ್ಮದೇ ಕಚೇರಿಯ ಕಸಗುಡಿಸುವ, ನೆಲ ಒರೆಸುವ ಮಂದಿಯ ಕಷ್ಟಸುಖ ಕೇಳಲಾರರು. ಅಂಥವರ ಬಳಿ ಮಾತನಾಡುವುದೇ ತಮ್ಮ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬ ಭಾವದ ಜೊತೆ ಅವರೇನಾದರೂ ಸಹಾಯ ಕೇಳಿದರೆ ಎಂಬ ಭಯವೂ ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವದ ಬರಹಗಾರರೆಲ್ಲರೂ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಥವಾ ಅಂಥವೇ ಜಿಲ್ಲಾಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತರು. ಅವರು ಸದಾ ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿರುವ ಫ್ಲ್ಯಾಟುಗಳಲ್ಲಿಯೋ, ಹತ್ತಡಿ ಎತ್ತರದ ಕಾಂಪೌಂಡು ಗೋಡೆಯೊಳಗಿನ ಬಂಗಲೆಯಲ್ಲಿಯೋ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಓಡಾಟವೆಲ್ಲ ಎಸಿ ಕಾರುಗಳಲ್ಲಿ. ಎಸಿ ಕಾರಿನ ಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ಇಳಿದವರೇ ಲಿಫ್ಟುಗಳ ಬಾಗಿಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಲಿಫ್ಟುಗಳ ಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದಿದ್ದೇ ಫ್ಲ್ಯಾಟು ಅಥವಾ ಕಚೇರಿಯ ಬಾಗಿಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಇವರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನ ಯಾವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಭಾಷೆ ಹೇಗೆ ಬದಲಾಗಿದೆ, ಅವರ ಬದುಕು ಹೇಗಿದೆ ಎನ್ನುವ ವಾಸ್ತವ ಚಿತ್ರವೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವರ ಕುರಿತು ಬರೆಯುವ ಮತ್ತು ತಾವು ಬರೆಯುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ ಅವರ ವಾಸ್ತವ ಇದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಒಂದು ಅಥೆಂಟಿಕ್ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಮುಗ್ಗರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಬರೆಯುವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಓದಿದರೆ, ನಿಮಗೆ ಇವರೆಲ್ಲ ಚಿತ್ರಿಸುವ ಅದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕು ಹೇಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದರ ವಾಸ್ತವ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಇದ್ದರೆ, ತಕ್ಷಣ ಇವರು ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಜಗತ್ತು ನೆಲಬಿಟ್ಟು ಎಷ್ಟು ಕಾಲವಾಗಿರಬಹುದೆನ್ನುವುದರ ಅರಿವು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. 

ಆದರೆ ಇದರ ಅರಿವು ಓದುಗರಿಗೂ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಇನ್ನೊಂದು ತಮಾಶೆ ಅಥವಾ ವಿಪರ್ಯಾಸ! ಏಕೆಂದರೆ, ಇವತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದುವ ಹತ್ತು ಮಂದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಮಂದಿ ಸ್ವತಃ ಬರಹಗಾರರು ಮತ್ತು ಹತ್ತನೆಯವನು ಬರಹಗಾರನಾಗುವ ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಈ ಓದುಗರು ಕೂಡ ಬರಹಗಾರರು ಬರೆಯುತ್ತಿರುವುದೇ ವಾಸ್ತವ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದಾರೆಯೇ, ಅಥವಾ ಹಾಗೆ ಬರೆಯುವುದೇ ಸರಿ ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆಯೇ, ಅಥವಾ ಅವರಿಗಿರುವ ಜೀವನಾನುಭವವೂ ಅದೇ ನೆಲೆಯದ್ದೇ ಎನ್ನುವುದು ಪ್ರಶ್ನೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೂಡ ಅದೇ ಅಚ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಎರಕ ಹೊಯ್ದಂತೆ ಇರುವುದು, ತೀರ ಹೊಸತನದ ಯಾವುದೂ ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ ಎನಿಸುತ್ತಿರುವುದು ನಿಜ. ಏನನ್ನೂ ಬರೆಯದ, ಬರೆಯುವ ಅಭಿಲಾಶೆಯಿಲ್ಲದ ಒಬ್ಬ ಓದುಗ ನಿಮಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದರೆ, ಅವನನ್ನು ತಲುಪುವ ಉದ್ದೇಶ ಕೂಡ ನಮ್ಮ ಸಾಹಿತಿಗೆ ಇಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಸಾಹಿತಿಗಳಿಗೆ ಈಗ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿ ಇದ್ದರೆ ಸಾಕೆಂಬ ಭಾವನೆಯಿದೆ. ಹಿಂದೆ ವಿಮರ್ಶೆಗಿದ್ದ ಮಹತ್ವ ಈಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಕೂಡಾ ಓದಿದವರು ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅಥವಾ, ಆ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಕೂಡಾ ನೀವು ಆ ಸಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿಯೇ ಪಡೆಯಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ. ಸಾಹಿತಿಗೆ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಬೇಸರವೂ ಇಲ್ಲ! ಬಹುಶಃ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಓದಿ ಕೃತಿಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬಿಟ್ಟರೆ ಎಂಬ ಭಯವೂ ಇರಬಹುದು ಅನಿಸುವಂತೆ ಆ ಕೃತಿಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ. ಹಾಗಿದ್ದೂ ಅದನ್ನು ಓದದೆಯೇ ಅಂಥ ಸಾಹಿತಿಯನ್ನು ರೆಕಮಂಡ್ ಮಾಡುವ, ಅಂಥವರಿಗೆ "ಸಿಗಬೇಕಾದ್ದು ಸಿಗಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ತಾವೇ ಡಂಗೂರ ಸಾರುವ ಹಿರಿಯ ಸಾಹಿತಿಗಳೂ ಇದ್ದಾರೆಂದರೆ ಈ ಸಾಹಿತಿ-ಓದುಗ ಸರಪಳಿಯ ದುರ್ಬಲ ಕೊಂಡಿಗಳು ಕಣ್ಣಿಗೆ ರಾಚದೇ ಇರುವುದು ಹೇಗೆ? ಒಬ್ಬ ಸಾಹಿತಿಗೆ "ಸಿಗಬೇಕಾದ್ದು" ಆತ ಆ ಕೃತಿಯನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದಾದರೆ ಇನ್ನೆಂದಿಗೂ ಅದು ಸಿಗುವ ಸಂಭವವೇ ಇಲ್ಲ. ಓದುಗನಿಗೆ ಸಿಗುವುದಂತೂ ದೂರದ ಮಾತಾಯಿತು. 

ಓದುಗ ಬೇಡ, ವಿಮರ್ಶೆ ಬೇಡ, ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೊಂದು ಪುಸ್ತಕ ಇಷ್ಟು ಸಾಕು ಎನ್ನುವ ಮನೋಧರ್ಮದ ಸಾಹಿತಿ-ಓದುಗ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕೋದ್ಯಮ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡಿದೆ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ, ಇವತ್ತಿಗೂ ಆರೂವರೆ ಕೋಟಿ ಕನ್ನಡಿಗರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿಯ ಒಂದು ಸಾವಿರ ಪ್ರತಿಗಳು ಹಂಚಿ ಹೋಗುವುದು ಕಷ್ಟವೇ ಆಗಿದೆ. ಈ ಒಂದೆರಡು ಆವೃತ್ತಿಯ ಒಂದೆರಡು ಸಾವಿರ ಪ್ರತಿಗಳ ಖಾಸಾ ಓದುಗರು ಕೇವಲ ಸಾಹಿತಿಗಳೇ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಬೇಕೆ?  
ಇನ್ನೊಂದು, ನಮ್ಮ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಹಿತಿಗಳು, ಹಿರಿಯರು ಕೂಡಾ, ಇಂಡಲ್ಜೆಂಟ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅನ್ಯಮನಸ್ಕರು ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದಾದರೂ ಅನ್ಯಮನಸ್ಕತೆಯನ್ನು ನಾವು ಶೂನ್ಯಮನಸ್ಕತೆ ಎಂದು ಪರಿಭಾವಿಸುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ನಾನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದು ಅದನ್ನಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಸಾಹಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಲ್ಲ, ಅವರ ಫೋಕಸ್ ಮಾಡಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕುಂದಿದೆ, ತಾವು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಿರುವ ಜಗತ್ತಿನೊಳಗೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಇಳಿಯಬಲ್ಲ ಅವರ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿಂದ ಅವರು ದೂರವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಅಂದರೆ ಅವರ ಆಸಕ್ತಿ ಬೇರೆ ಹತ್ತಾರು ಕಡೆ ಹರಿದು ಹಂಚಿ ಹೋಗುತ್ತಿದೆಯೇ ಹೊರತು ಸಾಹಿತ್ಯದತ್ತ ಅವರ ಕನ್‌ವಿಕ್ಷನ್ ಕಡಿಮೆಯಿದೆ. ಆದರೆ, ಒಬ್ಬ ಸಾಹಿತಿಗೆ ಇದು ತೀರ ಅಗತ್ಯದ ಗುಣ. ಅದು ಇಲ್ಲದವರು ಅದನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಮತ್ತು ಇದ್ದವರು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ಏಕೆಂದರೆ, ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರುಗಳಿಲ್ಲ. ಭಾಷೆ ಬರುವ ಯಾರೂ ಬರೆಯಬಹುದು ಎಂಬ ಒಂದು ಮೂಢನಂಬಿಕೆ ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ಅದು ಅಷ್ಟು ನಿಜವಲ್ಲ. ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಗೆ ಓದು ತೀರ ಅಗತ್ಯ. ಎಷ್ಟು ಅಗತ್ಯವೆಂದರೆ, ಕನಿಷ್ಠ ಉದ್ದದ ಸಣ್ಣಕತೆಯೇ ಕಾದಂಬರಿ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಹೇಳದೆಯೇ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು. ತಾವು ಬರೆಯುತ್ತಿರುವುದರ ಬಹಳ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಹಿರಿಯರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವುದಾದರೂ ಗೊತ್ತಿರುವಷ್ಟು. ಇಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ ಈ ಕನ್ವಿಕ್ಷನ್, ಫೋಕಸ್ ಮತ್ತು ತನ್ಮಯತೆ ಎನ್ನುವುದರ ಅಗತ್ಯ ಅರ್ಥವಾಗುವುದು ಕಷ್ಟ. 

ತುಂಬ ಹಿಂದೆ ವಿವೇಕ್ ಶಾನಭಾಗರ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಸುದೀರ್ಘ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ತಿದ್ದುವ, ಒಟ್ಟು ಆಕೃತಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಪುನರ‍್ರಚಿಸುವ ಸಂಕಷ್ಟಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತು ಬಂದಿತ್ತು. ಆಗ ಅವರು ಆಡಿದ ಮಾತುಗಳಿವು:

"...........ಕಾದಂಬರಿಯ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ. ಅಂದರೆ, ಒಂದು ದೀರ್ಘ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಬರೆದು ಆದ ಮೇಲೆ ಅದರ ಒಳಗಡೆ ತುಂಬ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಒಂದು ಕಟ್ಟಡ ಇರುತ್ತದೆ ಅದರ ಒಳಗಡೆ. ಅಂದರೆ, ನೀವು ಆ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು, ಅದರ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನ ನೋಡಿದರೆ, ಅದು ವರ್ಷದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಋತುಮಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ, ದಿನದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಜರುಗುವಂಥದ್ದು. ಸೊ, ಅಷ್ಟೊಂದು ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸನ್ನ ನಾನು ಮತ್ತೆ, ಅದನ್ನ ಬರೆದು ಒಂದೆರಡು ವರ್ಷ ಬಿಟ್ಟು ಮತ್ತೆ ಅದನ್ನ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮಾಡೋದಿದ್ಯಲ್ಲ, ಆವಾಗ ಅದು, ಅದರ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕೇ ಒಂದು ವಾರ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದ್ರೆ, ಅದೇ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ನೋಡಿ, ಆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಳ್ಳಲಿಕ್ಕೆ, ಆವಾಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದಂಥಾ ಒಂದು process ಇದ್ಯಲ್ಲ, ಅದು ತುಂಬ ಡಿಮಾಂಡಿಂಗ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕಾಣುವಾಗ ಕೆಲವೊಂದು ಸಂಗತಿಗಳು ಮೊದಲು ಕಂಡ ತೀವೃತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸೋದಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಆ ತೀವೃತೆಯಲ್ಲಿ ಆವಾಗ ನಾವು ಅದು ಅನಗತ್ಯ ಅಂತ ತಿಳ್ಕೊಂಡಿರ್ತೀವಿ, ಅಥವಾ ಬರೆಯುವಾಗ ಏನೋ ಒಂದು ಮನ್ಸಲ್ಲಿರುತ್ತೆ, ಬರೆಯುವಾಗ ಯಾವ್ದಾದರೂ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ಅಂತ ಅನಿಸಿರುವ ಸಂಗತಿಗಳಿರ್ತಾವಲ್ಲ, ಅಂದ್ರೆ ಮುಖ್ಯ ಅಂತ ಕಾದಂಬರಿಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಒಳ್ಗಡೆ; ಅದು ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ, ಈ ಎಲ್ಲ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ಅದು ಬೇರೆಯೇ ತರ ಕಾಣಬಹುದು...." 

ದಿನಗಳೆದಂತೆ ನಮ್ಮ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಈ ಏಕಾಗ್ರತೆಯ, ಫೋಕಸಿಂಗ್‌ನ, ತಮ್ಮ ಕಥಾಜಗತ್ತಿನೊಳಗೆ ಇಳಿದು ಅಲ್ಲಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಸನ್ನಿವೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೈಮರೆತು ಸೃಷ್ಟಿಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದು ಹೋಗಬಲ್ಲ ಶಕ್ತಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಅವರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವ ಜೀವ ಜಗತ್ತಿನ ಸಕಲೆಂಟು ಸಂಗತಿಗಳು ಕಾರಣ ಅನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಪರಿಣಾಮ ಅವರು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಆಗುತ್ತಿದೆ. 

ಇದು ನಮ್ಮ ಗಮನಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಬರುವುದು ನಾವು ಕನ್ನಡದೊಂದಿಗೆ ಓದುತ್ತಿರುವ ಬೇರೆ ಸಾಹಿತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ತೌಲನಿಕವಾಗಿ ನೋಡುವಾಗಲೇ ಎನ್ನುವುದು ನಿಜ. ಅಂದರೆ, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡು ಬರುತ್ತಿರುವ ಅನ್ಯಭಾಷಿಕ ಕೃತಿಗಳ ಜೊತೆಗೇ ಕನ್ನಡದ ಕೃತಿಗಳನ್ನಿಟ್ಟು ಕಾಣುವಾಗ ಹುಟ್ಟುವ ಮಾತುಗಳಿವು. ಆದರೆ ಈ ಹೊರಗಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳು ಸದಾ ಕೆನೆಪದರದ, ಸಾಕಷ್ಟು ಸೋಸಿ, ಶೋಧಿಸಿ ಆಯ್ದ ಕೃತಿಗಳೇ ಆಗಿರುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಕನ್ನಡದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಅನ್ಯಭಾಷೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಗಳ ಜೊತೆಗಿಟ್ಟು ನೋಡುವುದು ಮತ್ತು ಮಾತನಾಡುವುದು ಸರಿಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದ್ದೇ ಇದೆ. ಆದರೆ, ಪರ್ಯಾಯದ ಲಭ್ಯತೆಯಿರುವಾಗ ಕನ್ನಡದ ಕೃತಿಗಳು ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಗೆಲ್ಲಬೇಕಾದ, ತಮ್ಮ ಹೆಚ್ಚುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯವೂ ಇದ್ದೇ ಇದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ವಸುಧೇಂದ್ರರ ‘ತೇಜೋ ತುಂಗಭದ್ರಾ’ ಇಸಬೆಲ್ಲಾ ಅಯ್ಯಂಡೆಯ ‘ಅ ಲಾಂಗ್ ಪೆಟಲ್ ಇನ್ ದ ಸೀ’ ಜೊತೆ ನಿಂತು ಗೆಲ್ಲಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿಯವರ ‘ದಂದುಗ’ ಜೊಸೆ ಸಾರಾಮೊಗೊನ ‘ಬ್ಲೈಂಡ್‌ನೆಸ್’ ಜೊತೆ ಸೆಣಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹರೀಶ ಹಾಗಲವಾಡಿಯವರು ಹರ್ಮನ್ ಹೆಸ್ ಜೊತೆ ನಿಲ್ಲಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ದೇಶ-ಕಾಲ ಮೀರಿ ಇದು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಏಕೆಂದರೆ, ಸರಳವಾಗಿ ಇವತ್ತು ನನಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಆಯ್ಕೆಗಳಿವೆ ಎನ್ನುವುದೇ ಉತ್ತರ ಅದಕ್ಕೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ‘ನಾನು ಹಿಂದುಳಿದ ಜಾತಿಯ ಸಾಹಿತಿ, ನಾನು ಹಿಂದುಳಿದ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಸಾಹಿತಿ, ಹಾಗಾಗಿ ನನಗೆ ನನ್ನ ಬರವಣಿಗೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಗಮನಿಸದೆ, ಕೊಂಚ ಮೀಸಲಾತಿ, ರಿಯಾಯಿತಿ ಕೊಡಿ’ ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ ಅದು ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ಜಾತಿಯವರ ಕಪಿಮುಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು, ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಅವಕಾಶದ ಹತ್ತು ಹಲವು ವೇದಿಕೆಗಳು ನಡೆಸುವ ರಾಜಕೀಯ, ಅನ್ಯಾಯ, ಸ್ವಜನಪಕ್ಷಪಾತ, ಜಾತೀಯತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ನಾವು ಬೇರೆಯೇ ಹತಾರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಾಬೇಕಿದೆಯೇ ಹೊರತು ಸುಲಭದಲ್ಲಿ ನುಸುಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಬರದು. ಆದರೆ ಸದ್ಯ ಕನ್ನಡದ ಸ್ಥಿತಿ ಇದು. 

ಬಹುಶಃ ಈ ಚಕ್ರದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ, ವರ್ಚ್ಯುಯಲ್ ಸಮುದಾಯದೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಕನೆಕ್ಟ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ, ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಾಲವಾದ ವಸ್ತು, ವಿಶಾಲವಾದ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸಿಗೆ ಮಾತ್ರವೇ ಒಗ್ಗುವ ಕಥಾನಕ, ಸಣ್ಣಕತೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದಕ್ಕೆ ಚಾಚಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಸಾಧ್ಯತೆಯುಳ್ಳ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ತುಡಿಯುತ್ತಿರುವ ಲಕ್ಷಣದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿರಬಹುದೇ ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಬರೆಯುವ ತುಡಿತ? ವಾಸ್ತವದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಸಿಗಲಾರದೇ ಹೋದುದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯುವ ಅವನ ಹೊಸ ತಂತ್ರವಿರಬಹುದೇ ಈ ಸೃಜನಶೀಲ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯ ಹಿಂದೆ? ಸುದೀರ್ಘವಾದ ಬರಹದಲ್ಲಿ ತನ್ಮಯತೆಯಿಂದ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕವೇ ಅವನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳ ಬಯಸುವ ಏನನ್ನೋ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ರಚನೆ ಅವನಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಿರಬಹುದೆ? 

ಬಹುಶಃ ಹೌದೆನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾದಂಬರಿ ಅವನಿಗೆ ಒಡ್ಡುವ ಸವಾಲು ಆ ಬಗೆಯದು. ಅದು ಕೊಡುವ ಸುಖವೂ ಅಂತಹುದೇ. ಮೂಲತಃ ನಮಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಯಾಕೆ ಬೇಕು? ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಏನು ಉಪಯೋಗವಿದೆ ಎನ್ನುವಂಥ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿರುಗುವ ಅಗತ್ಯ ಈಗ ಇನ್ನೊಂದೇ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಮನುಷ್ಯ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಬುದ್ಧ, ಹೆಚ್ಚು ಉದಾರ, ಹೆಚ್ಚು ಮಾನವೀಯ, ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಾಲ ಮನೋಭಾವದವ ಮತ್ತು ಸಹಿಷ್ಣು ಆಗುತ್ತಾನೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತೇವೆ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ಓದು ಮನುಷ್ಯನ ಭಾವಕೋಶವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ, ಅವನಿಗೆ ಅವನ ವೈಯಕ್ತಿಕವೆನ್ನಬಹುದಾದ ಒಂದು ಸ್ಪೇಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನ ಲಹರಿಗೆ ಭಾಷೆಯ ನೆರವನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಅವನಿಗೆ ತೋರಿಸಿಕೊಡುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಕೂಡ. ಹಾಗಾಗಿ ಕಾದಂಬರಿ ಬರೆಯುವುದರ, ಅದನ್ನು ತಿದ್ದುವುದರ ಹಿಂದಿನ ಎಲ್ಲ ಶ್ರಮ, ಕಷ್ಟ, ತ್ರಾಸದ ಜೊತೆಗೇ ಅದು ಕೊಡುವ ಸಂತೃಪ್ತಿ, ಸಿದ್ಧಿ ಬಹುಶಃ ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಕಾರದ ಅದಮ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿರಬೇಕು.
ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Saturday, October 17, 2020

ಪ್ರಿಪೇರಿಂಗ್ ಫರ್ ದ ಡೆತ್... ಮತ್ತು ಬ್ಲೈಂಡ್‌ನೆಸ್

ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿ ಮ್ಯಾಗ್ಸೇಸೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಅರುಣ್ ಶೌರಿಯವರ ರಾಜಕೀಯ ಬದುಕಿನ ಕತೆ ಏನೇ ಇರಲಿ, ಎಪ್ಪತ್ತೆಂಟರ ಹರಯದಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿ ಅನಿತಾ ಮತ್ತು ಮಗ ಆದಿತ್ಯನ ಜೊತೆ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಅವರ ಆತ್ಮಕಥಾನಕ ಇನ್ನೇನು ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿದೆ. ಅದರ ಹೆಸರು "ಪ್ರಿಪೇರಿಂಗ್ ಫರ್ ದ ಡೆತ್". ಅದರ ಭಾಗಶಃ ಅಧ್ಯಾಯಗಳ ಒಂದು ಆವೃತ್ತಿ ಈ ವಾರದ ಓಪನ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಅದರ ಹೆಸರು ದ ಸೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಎನ್ ಎಂಡಿಂಗ್. ಇದು ಜ್ಯೂಲಿಯಾನ ಬಾರ್ನೆಸ್‌ನ ಕಾದಂಬರಿಯೊಂದರ ಹೆಸರು ಕೂಡ. ಇಲ್ಲಿರುವುದೆಲ್ಲ ವಿಲ್ ಬರೆಯುವುದರ ಹಿಂದು ಮುಂದಿನ ಧರ್ಮಸಂಕಟಗಳು. ಎಂಬತ್ತರ ಆಸುಪಾಸಿನ ತಂದೆ ತಾಯಿಗೆ ಅಷ್ಟು ಸ್ವತಂತ್ರನಲ್ಲದ ಮಗನ ಚಿಂತೆ. 

ಕೊರೊನಾದ ಕರಿನೆರಳಿನಡಿ ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನ ಅಮಾಯಕರ ಆತಂಕ, ದುಗುಡ ಮತ್ತು ಮಾತಿಗೆ ಮೀರಿದ ಸಂಕಟವನ್ನು ಎದೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ಧಸಕ್ ಎನಿಸುವಂಥ ಹೆಸರುಗಳಿವು, ಪ್ರಿಪೇರಿಂಗ್ ಫರ್ ದ ಡೆತ್, ಸೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಎನ್ ಎಂಡಿಂಗ್... 

ಆದರೆ ಸಾವು ನಿಶ್ಚಿತ, ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಅನಿವಾರ್ಯ ಸತ್ಯ. 

ಮಾಡಬೇಕಿದ್ದೂ ಮಾಡದೇ ಉಳಿಸಿರುವುದು, ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದ್ದೂ ಮಾಡದೇ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದು, ಮಾಡದಿದ್ದರೇ ಒಳಿತಿತ್ತೆಂದು ಈಗ ಅನಿಸಿದರೂ ಆಗ ಮಾಡಿಯೇ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದು, ಎಲ್ಲವಕ್ಕೂ ಈಗ ತೀರ ತಡವಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೇನೂ ಮಾಡಲಾಗದು. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಕಃಶ್ಚಿತ್ ಮನುಷ್ಯನ ಕ್ರಿಯೆ ಅಥವಾ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅಂಥ ಮಹತ್ವವಾದರೂ ಏನಿದೆ ಈ ನಿರರ್ಥಕ, ವ್ಯರ್ಥ, ಅರ್ಥಹೀನ ಬದುಕಲ್ಲಿ ಎಂದು ಅನಿಸುತ್ತಿರುವ - ಸಾವಿನ ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತಂತಿರುವ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ, ಹೀಗೆಲ್ಲ ಅನಿಸಿಯೂ, ಹೀಗೆಲ್ಲ ಅನಿಸುತ್ತಿರುವುದು ನನಗೊಬ್ಬನಿಗೇ ಅಲ್ಲ ಮತ್ತೆ ಎನ್ನುವುದು ನಿಜವಿದ್ದರೂ ಇಲ್ಲಿ ಈಗ ಇದೊಂದು ಅನಪೇಕ್ಷಿತವೆನಿಸುವ ಅನ್ಯಾಯ ಘಟಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಭಾವದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಸಾಧ್ಯವೇ? ಹೋಗೀ ಹೋಗಿ ನನಗೇ ಯಾಕೆ, ಇವತ್ತೇ ಯಾಕೆ, ಈಗಲೇ ಯಾಕೆ ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ನೆರಳಾದರೂ ಮನಸ್ಸಿನಾಳದಲ್ಲಿ ಸುಳಿಯದಿದ್ದೀತೆ... 

ಇವಾನ್ ಇಲಿಚ್ಯ ಕೂಡ ಇನ್ನೇನು ಸಾವು ತಯಾರಾಗಿ ನಿಂತಾಗ ಇಡೀ ಬದುಕನ್ನು ಬೇರೆಯೇ ತರ ಬದುಕುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿತ್ತು ಎನ್ನುವ ಅರಿವಿನಲ್ಲಿ ಬೇಯುತ್ತಾನಲ್ಲವೆ! 

ಅರುಣ್ ಶೌರಿಯವರ ವಾಕ್ಯಬಂಧ ಅಚ್ಚರಿ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ದಟ್ಟ ಭಾವತೀವ್ರತೆಯ ಕಡು ವ್ಯಾಮೋಹ ಕೂಡ. ಕಳೆದೆರಡು ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲೇ ನನ್ನ ಪರಿಚಯದ ಅನೇಕರು ತೀರಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ನನ್ನ ಆಫೀಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ನಾಲ್ಕೈದು ಮಂದಿ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯನ್ನೋ ತಾಯಿಯನ್ನೊ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಗಂಡ ತೀರಿಕೊಂಡ ಹತ್ತೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಹೆಂಡತಿ ತೀರಿಕೊಂಡಿದ್ದು ನಡೆದಿದೆ. ಇಡೀ ಊರಿಗೆ ಇನ್ನಿಲ್ಲದಂತೆ ಸಹಾಯ ಹಸ್ತ ಚಾಚುತ್ತಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಶವ ಕೂಡ ಸಂಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ವಾಪಸ್ಸು ಬರಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನದೇ ಸಾವು ಪ್ರತಿದಿನ ಜೊತೆಗೇ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಕ್ಕುತ್ತ ಗೆಳೆಯನಂತೆ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಕೈಯಿಕ್ಕಲು ಬಯಸುತ್ತಿರುವುದರ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತಿದೆ, ಪ್ರತಿದಿನ, ಪ್ರತಿಕ್ಷಣ. ಹಾಗಿದ್ದೂ ಎಲ್ಲ ನಾರ್ಮಲ್ ಆಗಿದೆ ಎನ್ನುವ ರೀತಿ ಏನೇನೋ ಮಾಡುವುದು ನಮಗೆಲ್ಲ ಇಷ್ಟ, ಅದು ಬಹುಶಃ ಈಗಿನ ಅನಿವಾರ್ಯವೋ ಎಂಬಂತೆ. ಆದರೆ ಕೈಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ಸುಸ್ತು ಈ ನಾಟಕಕ್ಕೆ. 

ಗೊತ್ತಿದ್ದರೆ ಖಂಡಿತಾ ಓದಲು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎನಿಸುವ, ಜೊಸೆ ಸಾರಾಮೊಗೊನ ಕಾದಂಬರಿ "ಬ್ಲೈಂಡ್‌ನೆಸ್" ಮುಗಿಸಿ ಕೂತಿದ್ದೇನೆ. ಅದರ ಎದುರು ಕೊರೊನಾ ಅಂಥಾ ವಿಪತ್ತೇನಲ್ಲ ಅನಿಸತೊಡಗಿದ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಎದುರುಗಡೆ ಪುಸ್ತಕಗಳಿವೆ, ಓದಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಸಮಯ ಮೈಚೆಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದಾಗಲೂ ಓದಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಏನೋ ಸ್ತಬ್ಧತೆಯಿದೆ ಇಲ್ಲಿ. ಅಷ್ಟೊತ್ತಿನಿಂದ ಬರೀ ಮೌನವನ್ನೇ ಕೇಳುತ್ತ, ಶ್ಶ್ ಎನ್ನುವಂತೆ ಕೂರುತ್ತೇವೆ, ಇನ್ನೊಂದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವಂತೆ. ಇದು ಬರೀ ಭಯವಲ್ಲ. ಇದು ಆತಂಕ. ನನ್ನಷ್ಟೂ ಅನುಕೂಲವಿಲ್ಲದ ಮಂದಿಯನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತೇನೆ. ಮಾರ್ಚ್ ಕೊನೆಯವಾರದಿಂದ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲೇ ಸುಮಾರು ಏಳುನೂರು ಬಸ್ಸುಗಳು ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು ಸ್ತಬ್ಧ ನಿಂತಿದ್ದವು. ಅದರ ಡ್ರೈವರ್, ಕಂಡೆಕ್ಟರ್, ಕ್ಲೀನರ್ ಯಾರಿಗೂ ದಿನದ ಸಂಬಳ ಇಲ್ಲ. ರಿಕ್ಷಾಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಂಗಡಿಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಮದುವೆಯಿಲ್ಲ ಅಂದರೆ ಕ್ಯಾಟರಿಂಗ್ ಇಲ್ಲ, ವಾದ್ಯದವರಿಗೆ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲ, ಸೌಂಡ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‍ಗಳಿಗೆ, ಲೈಟಿಂಗಿನವರಿಗೆ ಕೆಲಸವಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಲ್ ಗುಡಿಸಿ, ಒರೆಸಿ ಅಷ್ಟಿಷ್ಟು ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ನಗು ಕೇಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ಕರೆಂಟು, ಪ್ಲಂಬಿಂಗು, ಕಾರ್ಪೆಂಟರಿ ರಿಪೇರಿ ಕೆಲಸದವರು ಕಂಗಾಲಾದರು. ಕಟ್ಟಡಗಳು ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಂತವು. ಮೈಯೆಲ್ಲ ಮಣ್ಣು-ಸಿಮೆಂಟು ಮೆತ್ತಿಕೊಂಡು ಬೇಸಿಕ್ ಸೆಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೋ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಬಾಯಿಲ್ಲೆ, ಕುಂಡ್ರು ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದ ಕೂಲಿಗಳು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ಬೀದಿ ಬದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾದರು. ನೂರಾರು ಮೈಲಿ ನಡೆದೇ ಮನೆಸೇರುವ ಅನಿವಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕವರು ಬೀದಿ ತುಂಬ ನಡೆಯುತ್ತ ಹೊರಟ ಚಿತ್ರಗಳು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಚಿತ್ರಗಳಾಗಿ ನಿಂತವು. ಮೈಮಾರಿಕೊಂಡೇ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದ ಅಕ್ಕತಂಗಿಯರು ಒಮ್ಮೆಗೇ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ನೋಟುಗಳಂತೆ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಸವಾಗಿ ನಿಂತರು. ವೈರುಸ್ಸು-ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತ, ಸ್ಯಾನಿಟೈಸರು, ಸೋಪು, ಮಾಸ್ಕು ಎಂದೆಲ್ಲ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತ, ಪರಿಚಿತರಿಗೂ ಅಪರಿಚಿತರ ತರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತ, ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ, ಯಾಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ, ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಸರಿಯೇ ತಪ್ಪೇ, ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ಪರರಿಗೆ ಉಪಕಾರಿಗಳೋ, ಪರರಿಂದ ಉಪಕೃತರಾಗುವ ಹವಣಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವೆವೋ ಅರಿಯದೆ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಮುಖಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡೆವು. ಜಗದ ಆತಂಕ ನಿಮ್ಮ ನಮ್ಮ ಎದೆಗೂಡು ಸೇರಿ, ಭಾಷೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಉಸಿರುಗಟ್ಟುವಂತೆ ಉಬ್ಬುತ್ತ ಹೋಯಿತು. 

ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಲೈಟು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದಾಗ ಕಾರು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಅವನಿಗೆ ದೀಪದ ಬಣ್ಣ ಹಸಿರಿಗೆ ಹೊರಳಿದ್ದು ತಿಳಿಯಲೇ ಇಲ್ಲ. ಅವನು ಕುಳಿತಲ್ಲೇ ದೃಷ್ಟಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ. ಹಿಂದಿನವರ ಹಾರನ್ನು, ಬೈಗುಳ, ಅಸಮಾಧಾನ ಎಲ್ಲ ತಣ್ಣಗಾಗಿದ್ದು ಅವನು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಕುರುಡನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ವಿಪರೀತದ ಅರಿವಾದಾಗಲೇ. ಯಾರೋ ಒಬ್ಬ ತಾನೇ ಅವನನ್ನು ಅವನ ಕಾರಿನಲ್ಲೇ ಅವನ ಮನೆ ಸೇರಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಾಗ ಇವನಿಗೆ ದೇವರನ್ನೇ ಕಂಡಷ್ಟು ಸಮಾಧಾನ. ನಿನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಬರುವವರೆಗೂ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಇರಲೇ ಎಂದವನ ಪರೋಪಕಾರೀ ಬುದ್ಧಿ ನೋಡಿ ಕುರುಡು ಕಣ್ಣು ಹನಿಗೂಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸಂಜೆ ಹೆಂಡತಿ ಬಂದಾಗಲೇ ಅರಿವಾಗಿದ್ದು, ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಮನೆತನಕ ಬಂದವನು ಮರಳಿ ಹೋಗುವಾಗ ಕಾರನ್ನೂ ಒಯ್ದಿದ್ದಾನೆಂಬ ಸತ್ಯ. ಕಣ್ಣಿನ ಡಾಕ್ಟರಲ್ಲಿಗೆ ತಾನೇ ಇನ್ನೊಬ್ಬನ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಪತ್ನಿಯ ಜೊತೆ ಹೋದ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಡ್ರೈವರ್ ಅದೇ ಕ್ಲಿನಿಕ್ಕಿಗೆ ಬಂದ ಇನ್ನೂ ಹಲವರು ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕುರುಡರಾಗಲು ಕಾರಣನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಕುರುಡನ ಕಾರು ಕದ್ದ ಕಳ್ಳನೂ ಕುರುಡನಾಗಲು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ತಗಲುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ಕಾರು ಕಳ್ಳನನ್ನು ಮನೆ ಸೇರಿಸಲು ಮುಂದಾದ ಪೋಲೀಸಿನವನೂ ಕುರುಡನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ವಿಚಿತ್ರ ಸೋಂಕು ರೋಗ ಹಬ್ಬುತ್ತಿರುವುದರ ಅರಿವಾಗಲು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಹಿಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಮುಂದೆ ಯಥಾಪ್ರಕಾರ ಕ್ವಾರಂಟೈನ್. ಅಲ್ಲಿ ಕುರುಡರಿಂದ ಕುರುಡರ ಶೋಷಣೆ. ಆಹಾರ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ, ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯದಲ್ಲಿ, ಹಿಂಸೆಯಲ್ಲಿ...

 ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಘೋರವಾದುದನ್ನು ನಾವು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಯಾರೋ ಕಡ್ಡಿಗೀರಿದ್ದೇ ಕಟ್ಟಡ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುತ್ತದೆ. ಕುರುಡರು ಮೈ ಬೆಚ್ಚಗಾಗಿದ್ದೇ ಓಡತೊಡಗುತ್ತಾರೆ. ಯಾರು ಉಳಿದರು, ಯಾರು ಉರಿದರು ಹೇಳುವವರಿಲ್ಲ. ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಲ್ಲ. ಗೋಡೌನುಗಳು ಲೂಟಿಯಾಗಿವೆ. ನೀರಿನ ಸರಬರಾಜು ನಿಂತಿದೆ. ಇಡೀ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಇಲ್ಲ. ಮಳೆ ಬಂದಾಗಲಷ್ಟೇ ಸ್ನಾನ, ಪಾನ, ಶೌಚ. ಅಡಿಗೆ ಬೇಯಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಹಸಿಹಸಿ. ಹಸಿ ಮಾಂಸ, ಹಸಿ ಹಿಟ್ಟು. ಮೊಲ, ಕೋಳಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದೂ ಕುರುಡು ಕುರುಡಾಗಿ. ಸತ್ತ ದೇಹಗಳು ಕೊಳೆತು ನಾರಿದಾಗಲಷ್ಟೇ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿಯ ತನಕ ಅದನ್ನು ನಾಯಿಗಳು ಹರಿದು ತಿನ್ನುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ನಾನೇನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆಂಬುದನ್ನು ಯಾರೂ ಗಮನಿಸಲಾರರು ಎಂಬ ಭರವಸೆಯೊಂದು ಸಿಕ್ಕಿದ್ದೇ ಆದರೆ ನರಾಧಮ ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸಬಲ್ಲ ಎನ್ನುವಲ್ಲಿಯೇ ಅದೇ ಮನುಷ್ಯನ ಔದಾರ್ಯವು ಕೂಡ ವಿಜೃಂಭಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಚಿತ್ರವೊಂದಿದೆ ಇಲ್ಲಿ. ಜೋಸೆ ಇಡೀ ಕಾದಂಬರಿಯ ನಿರೂಪಣೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಕಣ್ಣಾಗಿ ಒಬ್ಬಾಕೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಈ ಸೋಂಕಿನಿಂದ ಬಚಾವು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ನಿರೂಪಣೆಯ ಪೂರ್ತಿ ಹಕ್ಕನ್ನು ಅವಳಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡದೆ ತಾನೇ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವಳಿಗೆ ಕಂಡಷ್ಟನ್ನೇ ಹೇಳಿದರೆ ಕಾದಂಬರಿ ಪೂರ್ತಿಯಾಗದು ಎಂಬ ಅರಿವಿನಲ್ಲೇ ನಮ್ಮ ಒಂದು ಕಣ್ಣು ಅವಳಲ್ಲೂ ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ತನ್ನಲ್ಲೂ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಾವು ಕುರುಡರಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ, ಕುರುಡರು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣಬಲ್ಲರು, ಕಣ್ಣಿದ್ದವರ ದೃಷ್ಟಿ ಮಂದ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಮನಗಾಣಿಸಿ ನಮ್ಮದೇ ಕಣ್ಣುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನ ಹುಟ್ಟಿಸಿ ಕೈಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ನಾವು ಕುರುಡರೇ, ಕಣ್ಣುಳ್ಳವರೇ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಹುಟ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಯಶಸ್ಸಿನ ಬೀಜಗಳಿವೆ. 

ಬೇಂದ್ರೆ ಮತ್ತು ಗೌರೀಶರು ಹೊಲಗಳ ನಡುವೆ ದಾರಿ ಹಿಡಿದು ಎಲ್ಲಿಗೋ ಹೊರಟಿದ್ದರಂತೆ. ನಡುವೆ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ದುಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅಪ್ಪ ಮಗನ ಬಳಿ ಹಾದಿ ವಿಚಾರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಗ ತನಗೆ ತಿಳಿದಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿಯೇ ದಾರಿ ತೋರಿಸಿದ. ಸಾಹಿತಿಗಳಿಬ್ಬರೂ ಹೊರಳ ಬೇಕಾದರೆ ರೈತ ಮಗನಿಗೆ ಹೇಳಿದನಂತೆ, "ಮಗಾ, ಅವರು ಕಲಿತವರು; ಕಲಿತವರು ಹಾದಿ ತಪ್ಪುತ್ತಾರೆ. ನೀನು ಅವರ ಜೊತೆಗೇ ಹೋಗಿ ಅವರು ತಲುಪಬೇಕಾದಲ್ಲಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಾ" 

ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರು ಇದನ್ನು ಆಗಾಗ ಹೇಳುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಕಲಿತವರು ಹಾದಿ ತಪ್ಪುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ. ಜೋಸೆ ಸಾರಾಮೊಗೊ ಕುರುಡರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಕಾರಂತರು ಕಣ್ಣಿದ್ದೂ ಕುರುಡರು ಎಂದಿದ್ದರಲ್ಲ. 

ಬರೀ ಕಣ್ಣು ಸಾಲದು ಸ್ವಾಮೀ... ಎಂದಿದ್ದಾರೆ ಎ. ಕೆ. ರಾಮಾನುಜನ್, ಕಣ್ಣೆದುರು ಇರುವುದನ್ನು ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ.
ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Wednesday, September 16, 2020

ಆಚಾರ ಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ - ಬದನೇಕಾಯಿ ತಿನ್ನುವುದಕ್ಕೆ

ಮನುಷ್ಯ ಮೊದಲಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು, ಪಂಚಭೂತಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸತೊಡಗಿದವನು ಕ್ರಮೇಣ ದೇವರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡ. ಮನುಷ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡ ದೇವರು ಮನುಷ್ಯಸೃಷ್ಟಿಯ ಇತಿಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಲು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಎರಡು ಕೈಗಳ ಬದಲಿಗೆ ನಾಲ್ಕು- ಎಂಟು - ಹದಿನಾರು ಕೈಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರೂ ಅವು ಮನುಷ್ಯನಿಗೂ ಇದ್ದ ಎರಡು ಕೈಗಳೇ. ಅಕಸ್ಮಾತ್ ತನಗೇ ಎರಡರ ಬದಲಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳು ಮೂಡಿದರೆ ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಹೇಗೆಂಬುದು ಮನುಷ್ಯನಿಗಿನ್ನೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಶಿಶುಪಾಲನಿಗಾದಂತೆ ಅವು ತಾವಾಗೇ ಬಿದ್ದು ಹೋದರೆ ಸಾಕೆಂದು ನಾವೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಆ ದೇವರನ್ನೇ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೇನೋ! 

ವಿಷ್ಣುವಿನ ದಶಾವತಾರದಲ್ಲಿ ಜೀವವಿಕಾಸದ ಹಂತಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವವರಿದ್ದಾರೆ. ಮೊದಲು ಬರೀ ನೀರಿನಲ್ಲಿರಬಲ್ಲ ಮತ್ಸ್ಯ, ಬಳಿಕ ನೀರಲ್ಲೂ ನೆಲದ ಮೇಲೂ ಇರಬಲ್ಲ ಕೂರ್ಮ, ಬಳಿಕ ಸಸ್ತನಿ, ಬಳಿಕ ಅರ್ಧ ಮನುಷ್ಯ ಅರ್ಧ ಪ್ರಾಣಿ, ಬಳಿಕ ರಾಮನಂಥವ, ಕೊನೆಗೆ ಪರಿಪೂರ್ಣನಾದಂಥ ಕೃಷ್ಣ ಅಂತೆಲ್ಲ ಹೇಳುವವರಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾಣಿಯ ತಲೆ, ಮನುಷ್ಯ ದೇಹ ಮಾಡಿದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಮನುಷ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಇತಿಮಿತಿಗಳಿದ್ದೇ ಇದ್ದವು. ನಂತರ ಸಂಜಯನಿಗೂ, ಅರ್ಜುನನಿಗೂ ಮಾತ್ರ ಕಂಡ, ದಿವ್ಯದೃಷ್ಟಿಯಿಲ್ಲದೆ ಯಾರಿಗೂ ಕಾಣಲಾಗದ ವಿಶ್ವರೂಪ! ಅದಕ್ಕೂ ಅವೇ ಇತಿಮಿತಿಗಳು! ಕಾರಂತರು ‘ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸು’ಗಳಲ್ಲಿ ದೇವ-ದೇವಿಯರ ರೂಪಾಂತರಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎ ಎನ್ ಮೂರ್ತಿರಾಯರು ತಮಗೆ ಈಗ ಇರುವಂಥ ‘ದೇವರು’ ಬೇಡ, ಅವನು ಇರುವುದೇ ಆದರೆ ಜಗತ್ತಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಈಗ ಇರುವಂತೆ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ; ಹಾಗಾಗಿ ಅವನು ಇರುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪಲಾರೆ ಎಂದರು. ಜೋಗಿಯವರು ‘ದೇವರ ಹುಚ್ಚಿ’ನ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ನಾವು ಬಯಸಿದ್ದು ನಡೆದಾಗ ಅವನು ಇರುವಂತೆಯೂ, ಬಯಸಿ ಬೇಡಿದ್ದರೂ ನಡೆಯದೇ ಹೋದಾಗ ಅವನಿರುವುದೇ ಸುಳ್ಳು ಎಂತಲೂ ಅನಿಸುವುದು ಸಹಜವೇ. ಆದರೆ ಮಹಾ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮೂಲಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಅರ್ಚಕರು ವರ್ತಿಸುವುದನ್ನು ಕಂಡಾಗ, ಕೆಲವು ಸಾಧು ಸಂತರ ನಡತೆ ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಅವರಿಗೆಲ್ಲ ದೇವರಾಣೆ ದೇವರಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಸತ್ಯ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ಬಲವಾದ ನಂಬುಗೆ ಮೂಡುವುದು ಸತ್ಯ. 

ಕಾರ್ನಾಡರ ‘ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಳೆ’ಯ ಯವಕ್ರೀತ ಇಂದ್ರನ ಬಳಿ ಸಮ್ಯಕ್ ಜ್ಞಾನ ಕೇಳಲು ಹೋಗಿ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ನಿಂತು, ಸೊಳ್ಳೆ, ಚಿಗಟಗಳಿಂದ ಕಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡು ಹೈರಾಣಾದಾಗಲೂ, ಇಂದ್ರ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಮರಳಿದ ಮೇಲೆ, ಮೂರ್ಛೆ ತಿಳಿದು ಎದ್ದಾಗ ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳ ಮುಂದೆ ಇದ್ದಿದ್ದು ಎರಡು ಮೊಲೆಗಳು ಎಂದು ವಿಶಾಖ ಅವನನ್ನು ಹಂಗಿಸುತ್ತಾಳಲ್ಲವೆ! ಮನುಷ್ಯನ ಸ್ಥಿತಿ ಬಹುಶಃ ಹುತ್ತಗಟ್ಟಿದರೂ ಅಷ್ಟೇ! 

ದೇವರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ದೇವರು ಒಂದು ಆದರ್ಶ. ಅವನು ತನ್ನ ಚಿತ್ತದಲ್ಲೇ ಪುರುಷೋತ್ತಮನ ರೂಪುರೇಷೆಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಿ ತಾನು ಅವನಂತಾಗಲು ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ, ಹುತ್ತಗಟ್ಟಲು ಕೂಡ ಸಿದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಮನುಷ್ಯ ಹುತ್ತಗಟ್ಟಲು ಹುಟ್ಟಿದವನಲ್ಲ. ಅವನು ಎಲ್ಲ ತರುಲತೆ ನದಿನದ ಪ್ರಾಣಿಪಕ್ಷಿಗಳಂತೆ ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಒಂದು ಘಟಕವಾಗಿ ಬದುಕಲು ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ನಾನು ಯಾರು, ಯಾಕೆ ಹುಟ್ಟಿದೆ, ಈ ಜೀವನದ ಉದ್ದೇಶವೇನು, ಸಾವು ಎಂದರೇನು, ಸತ್ತ ಮೇಲೆ ಏನಾಗುತ್ತೇನೆ ಎಂದೆಲ್ಲ ಉತ್ತರವಿಲ್ಲದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ನಮಗೆ ಬದುಕು ಸಿಕ್ಕಿದೆ, ಅದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಜನಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುವ ಹಾಗೆ ಬದುಕುವುದು ಮುಖ್ಯ ಎಂದ ಕಾರಂತರದು ಒಪ್ಪತಕ್ಕ ಮಾತೇ. 

ಇಲ್ಲೊಂದು ಕವಿತೆಯಿದೆ. ಅದು ಮನುಷ್ಯ ತಾನು ತಾನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ದೇವರಾಗಲು ಬಯಸುವ ಮತ್ತು ತಾನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ದೇವರನ್ನು ಮನುಷ್ಯನನ್ನಾಗಿಸಿ ತನಗೊಂದು ಮಾನದಂಡವಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ತರಾವರಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕುರಿತು ಹೇಳಹೊರಟಂತಿದೆ. ಹೊರಟಂತಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಕವಿತೆ. ಕವಿತೆ ಯಾವತ್ತೂ ಅಷ್ಟಿಷ್ಟು ಅವಿತೇ ಕೈಗೆ ಹತ್ತಬೇಕು. ಅದು ದೇವರಂತೆ, ಪೂರ್ತಿ ಕೈಗೆ ಹತ್ತಬಾರದು, ಚಿತ್ತ ಹುತ್ತಗಟ್ಟಿಸಬೇಕು. ಅದನ್ನೂ ಇವರದೇ ಇನ್ನೊಂದು ಕವಿತೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ ಕೂಡ. ಈ ಕವಿತೆ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ವಿಚಾರ ಲಹರಿಗೆ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅಂಥ ಉದ್ದೇಶವೇ ತನಗಿಲ್ಲ ಎಂಬಷ್ಟು ತಣ್ಣಗಿದೆ ಇದು. ಈ ಕವಿತೆ ಇರುವ ಸಂಕಲನದಲ್ಲೇ ಇವರ ಇನ್ನೊಂದು ಕವಿತೆಯಿದೆ, ಕಪ್ಪು ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಬಿಳೀ ದೆಹಲಿಯ ಬಗ್ಗೆ. ಅದೂ ಈ ಕವಿತೆಯಷ್ಟೇ ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತ, ಗಹನ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯದ್ದು. ಎರಡನ್ನೂ ಓದಿ. ಮನುಷ್ಯನ ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಅವನ ಮಾತು ಮತ್ತು ಮಾತಿನ ಅರ್ಥ ಇದ್ದಂತೆ ಎಂದ, ಅಥವಾ ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿ ಕೂಡಾ ಮಾತು ಮತ್ತು ಅದರ ಅರ್ಥ ಇದ್ದ ಹಾಗೆ ಎಂದ ಈ ರಸಿಕ ಕವಿ ಸುಬ್ರಾಯ ಚೊಕ್ಕಾಡಿ. 

 ದೇವ - ಮಾನವ 

ದೇವರನ್ನು ದೇವರೆಂದು ಕರೆಯದೆ 
ಮನುಷ್ಯನೆಂದು ಕರೆಯಲಾದೀತೇ? 

ಆದರೆ ದೇವರಿಗೋ ಮನುಷ್ಯನಾಗುವ ಆಸೆ 
ಹಾಗೆಂದೇ ಆತ 
ಮನುಷ್ಯನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ ಅನೇಕ ಸಲ 
ಬದುಕಲು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾನೆ 
ನಮ್ಮ ನಿಮ್ಮಂಥ ಮನುಷ್ಯನಂತೆಯೇ: 
ಅದೇ ರಾಗ-ದ್ವೇಷಗಳು, ತಂತ್ರ-ಕುತಂತ್ರಗಳ 
ಹೆಣ್ಣು -ಹೊನ್ನು -ಮಣ್ಣುಗಳ ಬಯಕೆಯ ಬಾಳು ಬಾಳುತ್ತಾ 
ಹುಟ್ಟು ಸಾವುಗಳ ಚಕ್ರದಲಿ ಸಿಲುಕಿ ಚಲಿಸುತ್ತಾ 
ಮರೆಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೂ ಅವನನ್ನು 
ಮನುಷ್ಯನೆಂದು ಕರೆಯಲಾದೀತೇ? 

 ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಮನುಷ್ಯನೆಂದು ಕರೆಯದೆ 
ದೇವರೆಂದು ಕರೆಯಲಾದೀತೇ? 

ಮನುಷ್ಯನಿಗೋ ದೇವರಾಗುವ ಆಸೆ 
ವ್ರತ, ಪೂಜೆ, ಧ್ಯಾನ, ತಪಸ್ಸಲಿ ತೊಡಗಿ 
ಕಾವಿಯ ತೊಟ್ಟು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದಿಗಂಬರನೂ ಆಗಿ 
ಹೆಣ್ಣು ಹೊನ್ನು ಮಣ್ಣುಗಳ ಮೋಹ ತ್ಯಜಿಸಿಯೂ 
ತ್ಯಜಿಸದ ಬಾಳು ಬಾಳಿ, 
ಕೆಲವೂಮ್ಮೆ ದೇವರೆಂದು ಗುಡಿಕಟ್ಟಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟೂ 
ದೇವನಾಗಲು ಹೊರಟು ದೆವ್ವವಾಗಿ 
ಮರೆಯಾಗಿದ್ದಾನೆ 

 ದೇವರಂತಾಗಿಯೂ ಅವನನ್ನು 
 ದೇವರೆಂದು ಕರೆಯಲಾದೀತೇ? 

 ಏನಾಗಿಯೂ ಕೂಡಾ 
ದೇವರು ದೇವರೇ 
ಮನುಷ್ಯ ಮನುಷ್ಯನೇ.... 

 - ಸುಬ್ರಾಯ ಚೊಕ್ಕಾಡಿ
ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Tuesday, August 25, 2020

ಹಾಡು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕತೆ

ಕರ್ಕಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರ ಹೊಸ ಕಾದಂಬರಿ ‘ಚುಕ್ಕಿ ಬೆಳಕಿನ ಜಾಡು’ ಈಚೆಗೆ ಬಂದಿರುವ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಕಾದಂಬರಿ. ಇದರ ನಾಯಕನ ಚಹರೆ ಮೂಡಿಸುತ್ತಲೇ ಒಂದು ದೇಶದ ‘ಹೊರಗಿನವರ’ ಮತ್ತು ‘ಒಳಗಿನವರ’ ಪಂಕ್ತಿಭೇದದ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಾಣಿಸಲು ಅವರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ನಮ್ಮದೇ ದೇಶದ ಸಮಾನತೆಯ ಕೂಗನ್ನು ಹೊಸದೇ ಆದ ಒಂದು ನಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕರ್ಕಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರ ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಮುಖ್ಯವೆನಿಸುತ್ತದೆ. 

ಈ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಟ್ರೇಡ್ ಸೆಂಟರ್‌ನ ಪತನವಾದ ಬಳಿಕ ಜಾಗತಿಕ ವಲಸೆ ಕುರಿತು ಬಂದಿರುವ ಕೃತಿಗಳು ಅಸಂಖ್ಯ. ಇವತ್ತಿಗೂ ಅದು ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಇಸಾಬೆಲ್ಲ ಅಯ್ಯಂಡೆಯ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕಾದಂಬರಿ ‘ಅ ಲಾಂಗ್ ಪೆಟಲ್ ಆಫ್ ದ ಸೀ’ ಕೂಡ ಜಾಗತಿಕ ಸಮರದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದೂ ಇಂಥ ವಲಸೆಯ ಕುರಿತಾಗಿಯೇ ಇದೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಎಂ ಆರ್ ದತ್ತಾತ್ರಿಯವರ ‘ದ್ವೀಪವ ಬಯಸಿ’, ವಸುಧೇಂದ್ರ ಅವರ ‘ತೇಜೋತುಂಗಭದ್ರಾ’ ಬಿಟ್ಟರೆ ಜಾಗತಿಕ ವಲಸೆಯ ವಸ್ತುವನ್ನಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಕೃತಿಗಳು ಕಡಿಮೆ. ಕರ್ಕಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರ ಕೃತಿ ಎರಡು ಸ್ತರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಒಂದು, ಬೇರೊಂದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾದವರು ಕ್ರಮೇಣ ಅನುಭವಿಸುವ ‘ನಿಮ್ಮೊಡನಿದ್ದೂ ನಿಮ್ಮಂತಾಗದ’ ವಿದ್ಯಮಾನದ ಸುತ್ತ. ಇನ್ನೊಂದು, ಮನುಷ್ಯ ಎಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗುತ್ತಾನೋ ಅಲ್ಲಿ, ಒಂದಲ್ಲಾ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅದು ಸುಲಭಸಾಧ್ಯ ವಸ್ತು ಅಲ್ಲ ಎನಿಸಿದಾಗ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಾನೆ ಎನ್ನುವುದರ ಸುತ್ತ. ಇದೊಂದು ಇನ್‌ಸೈಡರ್-ಔಟ್‌ಸೈಡರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. 

ತಪ್ಪಿ ಹೋಯಿತಲ್ಲೇ ಚುಕ್ಕಿ ಬೆಳಕಿನ ಜಾಡು 
ಇನ್ನಿಲ್ಲವಾಯಿತೆ ಆ ಹಕ್ಕಿ ಹಾಡು 
ಹಸಿರೆಲೆ ಹೂವಿನ ನಡುವೆ ಹುಲ್ಲು ಹಾಸಿಗೆ 
ಮುರಿದು ಹೋಯಿತೇ ಈಗ ಆ ಪುಟ್ಟ ಗೂಡು 
 - ದೇಶ ಕುಲಕರ್ಣಿ 

ಈ ಕವಿತೆ ಕರ್ಕಿಯವರ ಕಾದಂಬರಿಯ ಎಪಿಗ್ರಾಫ್. ಇಡೀ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಓದಿದ ಬಳಿಕವೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವ ಕವಿತೆಯಿದು. ಹಾಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಅವರು ಕೇವಲ ತೇಜಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಬಳಸಿಲ್ಲ. ಇಡೀ ವಿಶ್ವವನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಮನೆಯನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಋತುಮಾನಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಒಂದು ಕಡೆಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುವ, ತಮ್ಮ ನಾಡಗೂಡಿಗೆ ಮರಳುವ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಚುಕ್ಕಿ ಬೆಳಕಿನ ಜಾಡನ್ನೂ ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವುದೊಂದು ಪ್ರತೀತಿ. ಹಾಗೆಯೇ ಸುವಿಶಾಲ ಕಡಲಿನಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ ಹಡಗುಗಳೂ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಸ್ಥಾನ ಆಧರಿಸಿ ದಿಕ್ಕು, ಯಾನದ ಮಾರ್ಗ ನಿರ್ಧರಿಸುವುದಿದೆ ಎಂದು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಒಂದು ಜಾಡು ತಪ್ಪಿದ ಹಕ್ಕಿಯ ಹಾಡು ಇನ್ನಿಲ್ಲವಾಗುವ ಸನ್ನಿವೇಶವಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ತಪ್ಪಿ ಹೋಗಿರುವುದು ಕೇವಲ ಜಾಡು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅದರ ಗೂಡು ಕೂಡ ಎನ್ನುವುದು ದುರಂತ ಎನಿಸಿದರೂ, ನಿಜವಾದ ದುರಂತವಿರುವುದು ಅದು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಜಾಡು ಅಥವಾ ಗೂಡಿನಲ್ಲಲ್ಲ. ಅದು, ಅದಕ್ಕೆ ಸಹಜವಾದ ಹಾಡನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರಲ್ಲಿ. 

ಕರ್ಕಿಯವರು ಇಲ್ಲಿ ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿ ವಿಶ್ವಮುಖಿಯಾದ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಇಟ್ಟು ಅವನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಸಾಗಿದ ಜಾಡು, ಗೂಡು, ಪಾಡು, ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಾಡುಗಳ ಕತೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ನಿರಂಜನನೊಬ್ಬನ ಕತೆಯಾಗದೆ, ಅವನ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬರುವ, ಕೊನೆಗೂ ಒಂದಲ್ಲಾ ಒಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ OUTSIDER ಗಳೇ ಆಗಿ ಉಳಿದಿರುವ ಬಹಳಷ್ಟು ಮಂದಿಯ ಕತೆ ಕೂಡ. ಇದು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ದೇಶಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದ, ಯಾವುದೇ ಒಂದು ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬಂದ ಮಂದಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾದ ಅಥವಾ ಈ ದೇಶದಿಂದ ಹೊರಗೆ ನೆಲೆಯರಸಿ ಹೋದ ಮಂದಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾದ ಕತೆಯಲ್ಲ. ನಾವು ಇದ್ದಲ್ಲೇ ನಮಗೆ ಹೊರಗಿನವರಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಂತಿರುವ ದೇಶ-ಕಾಲದ ಕತೆ. 

ತುಂಬ ಹಿಂದೆ ಜೋಸೆಫ್ ಓನೀಲ್ ಅವರ ‘ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್’ ಎನ್ನುವ ಕಾದಂಬರಿಯೊಂದು ಬಂದಿತ್ತು. ಕರ್ಕಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರ ಕಾದಂಬರಿಯ ನಾಯಕನ ದಾಂಪತ್ಯ, ಅವನ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಡ್ರೈವರ್ ದೊರೈ ಮತ್ತು ಫ್ರೀ ರೈಡ್‌ಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಜೋಮೋ ಎಲ್ಲರೂ ಆ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿದರೆ ಜೋಮೋನ ಪಾತ್ರವಂತೂ ಅಲ್ಲಿನ ಚಕ್ ರಾಮ್‌ಕಿಸೂನ್ ಎಂಬ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಕೇಂದ್ರ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲೂ ಸಾಮ್ಯತೆಯಿದೆ. ಆದರೆ ಕರ್ಕಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರ ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಒಂದು ಹೊಸ ಆಯಾಮ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಹೊಸದೇ ಆದ ರೀತಿ ಎರಡೂ ಆ ವಸ್ತುವಿನ ಹೊಸ ಸಾಧ್ಯತೆಯೊಂದನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟಿದೆ. 

ನಾವು ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಡಿಫೈನ್ ಮಾಡಬಲ್ಲ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ರೂಢಿಯಿದೆ. ಅವನು ಮಹಾ ಕಂತ್ರಿ, ಪಿಸುಣ ಹೀಗೆ. ಈ ಶಬ್ದಗಳ ನಿಖರವಾದ ಅರ್ಥವೇನೆಂದು ಬಳಸುವವರಿಗಾಗಲಿ, ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರಿಗಾಗಲಿ ಗೊತ್ತಿರದಿದ್ದರೂ ಏನೋ ಒಂದು ಹೊಳಹು ಸಿಕ್ಕಿದಂತೆ ಓ! ಹೌದಾ ಮಾರಾಯ ಎನ್ನುವುದು ಕ್ರಮ. ಕೊಂಕಣಿಯಲ್ಲಂತೂ ಇಂಥ ತುಂಬ ಶಬ್ದಗಳಿವೆ. ಜಳ್ಕೆಪಿಶ್ಶೆ ಎನ್ನುವುದು ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದ ಹೊಸದರಲ್ಲಿ ನಾನು ಕೇಳಿದ ಅಂಥ ಒಂದು ಶಬ್ದ. ತುಳುವಿನಲ್ಲಿ ಕುರೆ ಎನ್ನುವ ಶಬ್ದವಿದೆ. ಉಡುಪಿ-ಕುಂದಾಪುರ ಕಡೆ ಕುಸ್ಡೊ ಎನ್ನುವ ಒಂದು ಶಬ್ದವಿದೆ. ಮೊನ್ನೆ ಒಬ್ಬರು ವ್ಯಾಟ್ಸಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೀ ಈಸ್ ಕುಸ್ಡೊ ಎಂದು ಮೆಸೇಜ್ ಕಳಿಸಿದರು. ತುಂಬ ಸಮಯವಾಗಿತ್ತು ಅದನ್ನು ಬಳಸದೆ, ಬೇರೆಯವರು ಬಳಸಿದ್ದನ್ನು ಕೇಳದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಒಮ್ಮೆಗೇ ಕುಶಿಗೊಂಡು, ಅರೆರೆ ಈ ಕುಸ್ಡೊ ಎಂದರೆ ಏನೆಲ್ಲ ಅರ್ಥವಿದೆ ಎಂದೇ ಯೋಚಿಸತೊಡಗಿದೆ. 

ಕುಸ್ಡೊ ಎಂದರೆ, ತನಗೆ ಬೇಡದಿದ್ದರೂ ಒಂದು ವಸ್ತು ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಗೆ ಸಿಗಬಾರದು ಎಂದು ಬಯಸುತ್ತಾರಲ್ಲ, ಆ ಗುಣ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇರುವೆಗಳು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತಿರುವ ಯಾವುದೋ ಸತ್ತ ನೊಣವೋ, ಹುಳವೋ ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಿಗದ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿ ಮಜಾ ಪಡೆಯುವುದು. ಇನ್ಯಾರಿಗೋ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತನಗಿಂತ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿಯೋ, ದೈಹಿಕವಾಗಿಯೋ (ಇವೆರಡು ಮಾತ್ರ ಬಹುಶಃ ಮನುಷ್ಯ ನಿರ್ಮಿತವಲ್ಲದ ಅಸಮಾನತೆ ಎಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು) ಬಲಹೀನರಾದವರಿಗೆ ಒದಗಿ ಬರುವ, ಇನ್ಯಾರೋ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾಗಿರುವ ಯಾವುದೋ ಸಹಾಯವನ್ನು ಹೇಗಾದರೂ ಮಾಡಿ ತಪ್ಪಿಸುವುದು. ತನ್ನವರಿಗೇ ತಾನು ಅನ್ಯಾಯ ಮಾಡಿ ಆ ಬಗ್ಗೆ ತಾನೇ ಹೆಮ್ಮೆ, ಖುಶಿ ಪಡುವುದು. 

ಛೇಛೇ, ಅದರ ಅರ್ಥ ಇದೆಲ್ಲ ಅಲ್ಲವೇ ಅಲ್ಲ ಎನ್ನುವವರು ಈಗ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಏಕೆಂದರೆ, ಕುಸ್ಡೊ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಒಬ್ಬ ಡಿಫೈನ್ ಮಾಡತೊಡಗಿದ್ದೇ ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಅವರದೇ ಆದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ರೀ-ಡಿಫೈನ್ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ! 

ಹಾಗೆ ಈ ಶಬ್ದಗಳೆಲ್ಲ ಕವಿತೆ ಇದ್ದ ಹಾಗೆ! ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಓದುಗನೂ ಒಬ್ಬ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅನುವಾದಕ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅನುವಾದವೂ ಒಂದೊಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಕವಿತೆ! ಹೆಸರು ಮಾತ್ರ ಅದೇ, ಕುಸ್ಡೊ!!! ಆದರೆ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ವಿವರಣೆಗಳೇ ಇಲ್ಲದೆ ಈ ಕುಸ್ಡೊ ಶಬ್ದ ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳಬಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಯೊಂದನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೂ ಎಲ್ಲಿಂದ?! 

 **** 

ಅಮೆರಿಕಾ ಹೊಸದಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಗಳಾದ ರೆಡ್‌ಇಂಡಿಯನ್ನರನ್ನು ಹೇಳ ಹೆಸರಿಲ್ಲದಂತೆ ನಿರ್ನಾಮ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಎನ್ನುವುದು ನಮಗೆಲ್ಲ ಗೊತ್ತು. (ಆಸಕ್ತರು ಈ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳ ಜಾನಪದ ಕತೆಗಳೆಲ್ಲ ಇರುವ ಎಚ್ ವೈ ರಾಜಗೋಪಾಲ್ ಅವರ ಸೃಷ್ಟಿ - ನಾಲ್ಕು ಜಗತ್ತುಗಳು ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕ ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಅಭಿನವ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.) ಆ ಬಳಿಕ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಗುಲಾಮಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಬೇಕಾದರೆ ಅಬ್ರಹಾಂ ಲಿಂಕನ್ ಬರಬೇಕಾಯಿತು. ಹಿಟ್ಲರ್ ಇಡೀ ಮಾನವ ಜನಾಂಗದಲ್ಲಿ ಆರ್ಯನ್ನರು ಮಾತ್ರ ಬದುಕಲು ಅರ್ಹರು ಮತ್ತು ಯಹೂದಿಗಳೇ ಮನುಕುಲಕ್ಕೆ ಕಳಂಕ ಇದ್ದಂತೆ, ಅವರನ್ನು ನಿರ್ನಾಮ ಮಾಡುವುದೊಂದೇ ಮನುಕುಲವನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಇರುವ ಮಾರ್ಗ ಎಂದು ಸಾರಿದ್ದನ್ನು ಅಕ್ಷರಶಃ ನಂಬಿ ಅವನನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದವರು ಸಾಕಷ್ಟು ಮಂದಿ ಇದ್ದರು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಮರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವೆ? ಇಂದಿಗೂ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಕರಿಯರ ಮತ್ತು ಬಿಳಿಯರ ನಡುವೆ ಶೀತಲ ಸಮರ ನಡೆದೇ ಇದೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬರುವವರ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಪ್ರತಿರೋಧ ಅಲ್ಲಿನ ಗಾಳಿಯಲ್ಲೇ ಇದೆ. ಈ ಸ್ಥಿತಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲೂ ಇದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲೂ ಇದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ‘ಹೊರಗಿನಿಂದ’ ಬರುವವರ ಬಗ್ಗೆ ಅಷ್ಟೇನೂ ಉತ್ಸಾಹ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮದೇ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾ ದೇಶದಿಂದ ನುಸುಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಟಿಬೆಟ್ಟಿಯನ್ನರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಬಾರದು ಇತ್ಯಾದಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಗೊಣಗಾಟ ಇದ್ದೇ ಇದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ತಮಿಳರು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವ ಕೂಗು ಕಾವೇರಿ ವಿವಾದದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿದಿದ್ದು ನಮಗೆ ಗೊತ್ತು. 

ಧರ್ಮ, ಜಾತಿ, ಲಿಂಗ, ದೇಶ, ಭಾಷೆ, ಬಣ್ಣ, ಆಹಾರ ಮೊದಲಾದ ಸಂಗತಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಾವು ಮಾನವ ಜನಾಂಗವನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತ, ಒಂದಲ್ಲಾ ಒಂದು ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಹೀಗಳೆಯುತ್ತ ಬರಬಹುದು. ಮಾನವ ಜನಾಂಗ ತನ್ನ ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಇದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದೆ. 

ಕವಿ ಬಿ ಆರ್ ಲಕ್ಷ್ಮಣರಾವ್ ಅವರು ರಾಬರ್ಟ್ ಪ್ರಾಸ್ಟ್‌ನ ‘ಮೆಂಡಿಂಗ್ ವಾಲ್’ ಎನ್ನುವ ಒಂದು ಕವಿತೆಯನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ತೋಟದ ನಡುವೆ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಒಂದು ಗೋಡೆಯನ್ನು ದಿನವೂ ಗಮನಿಸುತ್ತಾ ವಾಕ್ ಹೋಗುವ ಒಂದು ಪ್ರಸಂಗವಿದೆ. ಆ ಗೋಡೆ ಆಗಾಗ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಹೋಗುತ್ತ, ಅದರಲ್ಲಿ ಇಲಿಗಳೋ, ಮೊಲಗಳೋ ಬಿಲ ತರಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ತೂತುಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಇರುತ್ತದೆ. ಇವರು ಆಚೆಯಿಂದ ಒಬ್ಬರು ಈಚೆಯಿಂದ ಒಬ್ಬರು ಕುಶಲೋಪರಿ ಮಾತನಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಕೈಲಾದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸರಿಪಡಿಸುತ್ತ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಇದೊಂದು ನಿರಂತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಇವನಿಗೋ ಈ ಗೋಡೆ ಬೇಕಾದರೂ ಯಾಕೆ ಎನ್ನುವ ಭಾವ. ಆದರೆ ಅವನಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ಗೋಡೆಯೇ ಉತ್ತಮ ನೆರೆಹೊರೆಯ ಬಾಂಧವ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಎನ್ನುವ ವಿಶ್ವಾಸ. ಎಲ್ಲೋ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಯಾರು ಒಳಗಿದ್ದಾರೆ, ಯಾರು ನಿಜಕ್ಕೂ ಹೊರಗಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಏಳುತ್ತದೆ! 

ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಿಗಾಗಿ ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಯಾವತ್ತೂ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವನು ತನ್ನ ಬಾಹುಗಳನ್ನು ಚಾಚಿ ವಾಮನ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನಾಗಲು ಹವಣಿಸಿದ್ದು ಇಂದು ನಿನ್ನೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೇನಲ್ಲ. ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಇದಕ್ಕೆ ಹತ್ತು ಹಲವು ಮುಖಗಳಿರುವುದು ಸಾಧ್ಯ. ಪ್ರತಿಭೆ, ಅವಕಾಶ, ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮನೋಧರ್ಮ ಈ ನಾಲ್ಕರ ನಡುವೆ ಒಂದು ಅನುಪಾತವಿದೆಯೆ? ಇದೆ ಎಂದು ನಂಬುವುದಾದರೆ ನಾವು ಜಗತ್ತಿನ ಅಸಮಾನತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾದ ನೆಲೆ ಯಾವುದು? ಹಾಗೆಯೇ, ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಬಯಸುವವರು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದಿರುವ ಸಮಾನತೆಯ ವಾಸ್ತವವಾದಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಏನು? ಇವರ ಪ್ರಕಾರ ಸಮಾನತೆ ಯಾವಾಗ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ? 

ಸೀಮಿತ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಅನಿಯಮಿತ ಬೇಡಿಕೆ ಈ ಅಸಮಾನತೆಗೆ ಕಾರಣವೆ? ಅದೊಂದೇ ಕಾರಣವೆ? ಮನುಷ್ಯನ ಕುಸುಡುತನ ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ? ಕಾರ್ಯಕಾರಣ ಸಂಬಂಧಗಳೇನೇ ಇರಲಿ, ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಆಧಾರದ ಅನುಸಾರ ವಿಂಗಡಿಸಿಕೊಂಡು ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಮಾಡುವಾಗಲೇ ಅದೇ ಆಧಾರದ ಅನುಸಾರ ತಮ್ಮದೇ ಒಂದು ಗುಂಪು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡು ಸುರು ಮಾಡುವ ಕ್ಯಾತೆ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದರೆ ಮನುಷ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಚುಕ್ಕಿ ಬೆಳಕಿನ ಜಾಡೂ, ಅವನ ಅಂತರಾತ್ಮದ ಬೆಳಕಿನ ಹಾಡೂ ತನ್ನ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಹೊಳಹುಗಳನ್ನು ಕೊಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಆದರೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಕುಸುಡುತನ ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಆಧುನಿಕ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಅಷ್ಟು ವ್ಯವಧಾನವಿದೆಯೆ? 

ಕಾದಂಬರಿಯ ಮೊದಲ ಸ್ತರದಲ್ಲಿ ಕರ್ಕಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು ಕಟ್ಟುವ ನಾಯಕನ ಪಾತ್ರವೇನಿದೆ ಅದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೇ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದೆ. ಈ ನಿರಂಜನ ಒಬ್ಬ ವಿವಾಹಿತ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ. ಅವನು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಕಲಿತವನಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವನಲ್ಲಿ ಕೌಶಲವಿದೆ, ಪ್ರತಿಭೆ ಎನ್ನಲಾಗದ ಕಾರಕೂನಿ ಜಾಣತನ ಇದೆ. ವಿಪರೀತ ಸೆಲ್ಫ್ ಸೆಂಟರ್ಡ್ ತರ ಕಾಣಿಸುವ ಅವನಲ್ಲಿ ಸಹಜೀವಿಯ ನೋವು, ಸಂಕಟದ ಬಗ್ಗೆ ನಾಗರಿಕ ನಿರ್ಲಿಪ್ತಿಯಿದೆ. ಅವನಲ್ಲೂ ಎದುರಾಗುವ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ತತ್‌ಕ್ಷಣ ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಯಲು ಬೇಕಾದ ತಂತ್ರ ಹೆಣೆಯಬಲ್ಲ ಚಿಂತಕನೊಬ್ಬನಿದ್ದಾನೆ. ತನ್ನ ಸ್ವಂತದ ಖುಶಿ, ಮನರಂಜನೆ ಮತ್ತು ತೃಪ್ತಿಗೆ ತನಗೆ ಬೇಕಾದ ನೆಲೆಯಿಂದ ಸಹಜೀವಿಯ ನೋವು, ಅವಮಾನ, ಸೋಲುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ, ಸ್ವತಃ ಅದೇ ಆಗಿರುವವರಿಗೂ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಸ್ಯಾಡಿಸ್ಟ್ ಅನಿಸಬಹುದಾದ, ಸಹಜಸಿದ್ಧ ಆಧುನಿಕ ಮನೋಧರ್ಮವಿದೆ. ದಿನನಿತ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ದುರಂತಗಳನ್ನು, ಸಾವು ನೋವನ್ನು, ದುರ್ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಿಪ್ತಿಯಿಂದಲೂ, ಅಷ್ಟಿಷ್ಟು ಮನರಂಜಕ ನೆಲೆಯಿಂದಲೂ ಗಮನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ, ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಲು ಯಾವುದು ಹೆಚ್ಚು ಯೋಗ್ಯ ಎಂಬುದರಾಚೆ ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದ ಯಾರೂ ಈ ನಾಯಕನನ್ನು ಕೀಳಾಗಿ ಕಾಣಬೇಕಾದ್ದಿಲ್ಲ. ಅವನೊಳಗೊಬ್ಬ ದೇಶ, ಭಾಷೆ, ಬಣ್ಣ, ಧರ್ಮ ಮುಂತಾದುವುಗಳನ್ನು ಜಾಣತನದಿಂದ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಅಪ್‌ಟುಡೇಟ್ ದೇಶಪ್ರೇಮಿಯಿದ್ದಾನೆ. ಇವನಿಗೆ ವಿದೇಶೀ ನೌಕರಿ ಹಿಡಿದು, ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೆಟ್ಲ್ ಆಗಿ ಹೈಕ್ಲಾಸ್ ಎನ್ನುತ್ತೇವಲ್ಲ, ಆ ತರ ಬದುಕಬೇಕೆಂಬ ಕನಸಿದೆ. ಇಂಥ ಒಬ್ಬ ನಾಯಕ, ನಿರಂಜನ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕೇಂದ್ರ ಪಾತ್ರ. ಇದು ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಳುವಳಿ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಮರೆಯದೇ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಉಚಿತ. 

ಇಂಥ ನಾಯಕನನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹೊರಟ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ಮಲೇಶ್ಯಾ. ಇವನು ವಾಸ್ತವ್ಯ ಹೂಡುವ ಮನೆಯ ಮಾಲಕ ಕಣ್ಣದಾಸನ್, ಅವನ ಪತ್ನಿ ರೇವತಿ, ಅವರ ಬದುಕಿನ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಹಿನ್ನೋಟ, ಇವನು ಓಡಾಡಲು ಬಳಸುವ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಯ ಡ್ರೈವರ್ ದೊರೈ, ಅವನ ಪುಟ್ಟ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ದೊರೈಯಿಂದಾಗಿಯೇ ಪರಿಚಯವಾಗುವ ಜೋಮೋ, ಈ ಯಾವತ್ತೂ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗಿನ ಒಡನಾಟದಲ್ಲೇ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನಿರಂಜನನ ಪಿಸುಣತನ, ಕುಸುಡುತನದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ - ಇವೆಲ್ಲ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿಸುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಸ್ವತಃ ನಿರಂಜನ, ಕಣ್ಣದಾಸನ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಪತ್ನಿ ರೇವತಿ ಮಲೇಶ್ಯಾದಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ನಡೆಸುವ ತಮ್ಮದೇ ಬಗೆಯ ಹೋರಾಟದ ಕತೆ ಒಂದು ತೆರದ್ದಾದರೆ ದೊರೈ ಮತ್ತು ಜೋಮೋರಿಂದ ನಮ್ಮೆದುರು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಜಗತ್ತು ಇನ್ನೊಂದೇ ತೆರದ್ದು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು. 

ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಆಧುನಿಕ ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ, ಜಾತಿ, ಲಿಂಗ, ದೇಶ, ಭಾಷೆ, ಬಣ್ಣ, ಆಹಾರ ಮುಂತಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಬೆಸೆಯುವ ಮತ್ತು ಒಡೆಯುವ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತ ಬಂದಿವೆ. ಮೂಲತಃ ಬೆಸೆಯುವುದಕ್ಕೆಂದೇ ಹುಟ್ಟಿರಬಹುದಾದ ಈ ಯಾವತ್ತೂ ಅಂಶಗಳು ಕ್ರಮೇಣ ಒಡೆಯುವುದಕ್ಕೇ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವುದು ಆಧುನಿಕತೆಯ ಒಂದು ಲಕ್ಷಣಗಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ನಿಜ. ಹಾಗಾಗಿ ಅವನು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಹೆಜ್ಜೆಯಿರಿಸುತ್ತಾನೋ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲ ಬಯಸುವ ಸಮಾನತೆಯ ನೆಲೆಗಳು ಯಾವುದು, ಅದು ಸಾಮುದಾಯಿಕವೆ ವೈಯಕ್ತಿಕವೆ ಎನ್ನುವುದು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟ. ಹಾಗಾಗಿ ಅವನ ಕೂಗಿನಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೆ ಇದೆಯೇ, ದರ್ಪವಿದೆಯೇ ಎನ್ನುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. 

ನನಗೆ ಸಿಗಬೇಕಾದುದು ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವವನ ಮಾತು ಗಮನಿಸಿ. ಏನು ಸಿಗಬೇಕಾದುದು? ಅದಕ್ಕೆ ಮಾನದಂಡವೇನು? ಕನಿಷ್ಠ ಅಗತ್ಯಗಳೆಂದೇ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ಆಹಾರ, ಸೂರು, ಶಿಕ್ಷಣ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ಇತ್ಯಾದಿ. ಆದರೆ ಇಷ್ಟಿದ್ದರೆ ಸಾಕೆ? ಇಲ್ಲ, ಇತರರಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿರುವುದು ತನಗೂ ಸಿಗಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು, ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಬಯಸುವುದು ತಪ್ಪೆ? ಖಂಡಿತಾ ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈ ಸಮಾನತೆ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಸಿಗಬೇಕಾದುದೇ ಅಥವಾ ಇಡೀ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸಿಗಬೇಕಾದುದೇ ಎನ್ನುವಲ್ಲಿ ಒಡಕುಗಳು, ಬಿರುಕುಗಳು ಯಾಕಿವೆ? ಅವನು ಎಷ್ಟು ಜಾಣನೆಂದರೆ, ತನಗೆ ಸಿಗದೇ ಹೋದುದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೂಗತೊಡಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅವನ ಅಗತ್ಯ ವೈಯಕ್ತಿಕವಷ್ಟೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಗತ್ಯ ಪೂರೈಕೆಯಾಗುತ್ತಲೇ ಸಮುದಾಯವನ್ನು, ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು, ಅದರ ಹಿತವನ್ನು ಕೂಡ ಮರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿನ ದೊರೈ ಮತ್ತು ಜೋಮೋ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದರೆ ಈ ಸತ್ಯ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಹೊಳೆದು ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಕಣ್ಣಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವವರಿಗೆ ಕನ್ನಡಕ ಹಂಚುವ ಸರಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸಮಾನತೆಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಗೆ ಸಮಾನತೆಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕೂಲಿಂಗ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೊರೈ ತರದ ಎಲ್ಲರೂ ಇದರಿಂದ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ! ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಜೋಮೋ ಕೊಡುವವರ ಮತ್ತು ಪಡೆಯುವವರ ಇಬ್ಬರ ಕೆಂಗಣ್ಣಿಗೂ ಗುರಿಯಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. 

ಜೋಮೋ ಪಾತ್ರ ಒಂದು ತರದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಳವಳಿಕಾರನದ್ದು, ಹೋರಾಟಗಾರನದ್ದು. ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಯ, ಆದರ್ಶವಾದಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಲ್ಲ ಇರುವ ಜೋಮೋಗೆ ಮಲೇಶ್ಯಾದ ತಮಿಳರ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ, ರಾಜಕೀಯ ಧ್ವನಿ ಮುಖ್ಯ. ಸಂಸಾರ, ಸ್ವಾರ್ಥ ಇಲ್ಲದವನಂತೆ ಕಾಣುವ ಅವನಿಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹೆಬ್ಬಯಕೆಗಳಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ದೊರೈಗೆ ತನ್ನ ಜೀವಮಾನದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಚೆನ್ನೈಯ ಟಾಕೀಸಿನಲ್ಲೇ ಕುಳಿತು ರಜನೀಕಾಂತ್ ಸಿನಿಮಾ ನೋಡಬೇಕು, ಶಬರಿಮಲೈಗೆ ಭೇಟಿಕೊಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಮಸಿ ಕೊಡಬಲ್ಲ ಕರ್ಪೂರ ತರಬೇಕೆಂಬ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಆಸೆಗಳೇ ಮುಖ್ಯ. ಈ ಆಸೆಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮುಖವಿಲ್ಲ. ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ನೋಡಿ, ದೇಶ ನಡೆಸುವ ಆಡಳಿತದ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಹಿಡಿದವರಿಗೆ ಜೋಮೋನ ಆಶೋತ್ತರಗಳ ಈಡೇರಿಕೆ ಕಷ್ಟ. ದೊರೈಯನ್ನು ತೃಪ್ತಿಗೊಳಿಸುವುದು ಸುಲಭ. ದೊರೈಯಂಥವರ ರಜನೀಕಾಂತ್, ಒಂದು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದರಿಂದ ಸಮುದಾಯದ ಆಶೋತ್ತರಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಿದ್ದೇವೆ ಎನ್ನುವಂತೆ ಫೋಸ್ ಕೊಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಅದು ಅದಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟ. ಜೋಮೋ ಬಯಸುವುದನ್ನೆಲ್ಲ ಪೂರೈಸಿದರೆ ಅದು ಅವರ ಬುಡಕ್ಕೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಕೂಲಿಂಗ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಹಂಚುವುದು ಇದಕ್ಕೊಂದು ರೂಪಕದಂತಿದೆ. 

ಜೋಮೋನಿಂದಲೇ ವಿವರಿಸಲ್ಪಡುವ, ಸ್ಥಳೀಯ ತಮಿಳರ ಬದುಕಿನ ಏರಿಳಿತಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿರುವ ಮಲೇಶ್ಯಾದ ರಾಜಕೀಯ-ಧಾರ್ಮಿಕ-ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮುಖಗಳು ಪೂರ್ತಿ ನಿಜವಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ದೊರೈಗೆ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯಾಗಲೀ, ತನಗೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಬೇಕಾಗಿರುವುದೇನು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಾಗಲಿ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವನಿಗೂ ತಮಿಳರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಸವಲತ್ತುಗಳಿರುವ ಶಾಲೆಗಳಿಲ್ಲ, ಉದ್ಯೋಗ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ತಪ್ಪುಗಳಿಗೂ ಸೆರೆವಾಸ, ಸಾವು ಖಾತ್ರಿಯಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವ ನೋವುಗಳೆಲ್ಲ ಇವೆ. ಆದರೆ ಸಾಮುದಾಯಿಕ ನೆಲೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಂತೆ ಕಾಣುವ ಈ ಯಾವತ್ತೂ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ದೊರೈಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೆಲೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಷ್ಟೇ. ಅವನಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿಯ ಬದುಕು ಸಿಕ್ಕಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅವನ ಧ್ವನಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನ ಕೂಗು, ಒತ್ತಡಗಳೆಲ್ಲವೂ ನಾಟಕೀಯ ತಿರುವು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಮುದಾಯಕ್ಕಾದ ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು ತನ್ನ ಆವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವನು ಕಲಿಯುತ್ತಾನೆ. ಸಮುದಾಯ ಕೂಡ ಯಾರಿಗೋ ಸಿಗುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಲಾಭದಿಂದ ತನಗಾದ ಒಳಿತೇನು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಕುರಿಮಂದೆಯಾಗುತ್ತದೆ! ಇಲ್ಲಿನ ತಮಿಳರಲ್ಲೇ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು, ಅಧಿಕಾರಸ್ತರು, ಶ್ರೀಮಂತ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಇದ್ದಾರೆ. ದೊರೈ ತರದ ದಿನದ ಅನ್ನವನ್ನು ದಿನ ದಿನ ಸಂಪಾದಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಕಣ್ಣದಾಸ್, ರೇವತಿ ತರದವರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿಗೂ ಸಲ್ಲದ ಜೋಮೋ ತರದವರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ದೇವಸ್ಥಾನ, ಸಮುದಾಯದ ನಾಯಕನ ಪ್ರತಿಮೆ, ರಜನೀಕಾಂತನ ಕೂಲಿಂಗ್‌ಗ್ಲಾಸ್ ದೊರೈಯಂಥವರನ್ನು ಮರುಳುಮಾಡಬಲ್ಲ ಸಂಗತಿಗಳಾಗಿರುವುದರಿಂದಲೇ ಅಲ್ಲಿನ ತಮಿಳು ನಾಯಕರು, ಪ್ರಭಾವಿಗಳು, ಶ್ರೀಮಂತರು ತಮ್ಮವರ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಬೇಳೆ ಬೇಯಿಸಿಕೊಂಡು ಹಾಯಾಗಿರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಕಾದಂಬರಿ ಒದಗಿಸುವ ಚೀನೀಯರ ಪರಿಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ತಪ್ಪದೇ ಗಮನಿಸಬೇಕು. 

ಇನ್ನೀಗ ಇದನ್ನು ನಮ್ಮದೇ ದೇಶಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸದೇ ಇರುವುದು ಹೇಗೆ! ಇಲ್ಲಿಯೂ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಇದೇ ಅಲ್ಲವೆ? 

ಇದೆಲ್ಲ ಇದ್ದೂ ನಾನು ಕಂಡಂತೆ ಈ ಕೃತಿಯ ಮುದ್ದೆಯಿರುವುದು ಮನುಷ್ಯನ ವಿಸ್ಮೃತಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿರುವ ಮನುಕುಲದ ಹಾಡೇ. ಆದರೆ ಅದೆಷ್ಟು subtle ಆಗಿದೆಯೆಂದರೆ, ಅದನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾರದಷ್ಟು ಆಧುನಿಕ ಮನುಷ್ಯ ಜಾಣನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ, ವಿಸ್ಮೃತಿಗೂ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಾನೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನು ನಾಚಿಕೆ ಪಡಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿಗಳಿಗೆ ಹೆಮ್ಮೆ ಪಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತ ಈ ಮಾತನ್ನಾಡದೆ ವಿಧಿಯಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ‘ಚುಕ್ಕಿ ಬೆಳಕಿನ ಜಾಡು’ ಅವನಿಗೆ ಕನ್ನಡಿಯಾಗುವುದೋ, ಕಿಟಕಿಯಾಗುವುದೋ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಭರವಸೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲಾಗದಿದ್ದರೂ ಕರ್ಕಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರ ಪ್ರಯತ್ನವಂತೂ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ, ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Saturday, July 4, 2020

ಪ್ರಸನ್ನ ಸಂತೇಕಡೂರು ಅವರ ಕಾದಂಬರಿ ‘ಸು’

  ಪ್ರೀತಿಯ ಪ್ರಸನ್ನ ಅವರಿಗೆ, 

  ವಂದನೆಗಳು. 

 ನಿಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಕಾದಂಬರಿ ‘ಸು’ ಓದಿದೆ. ಇಷ್ಟವಾಯಿತು, ಅಭಿನಂದನೆಗಳು.   ಕಾದಂಬರಿಗೆ ವಸ್ತುವಾಗಬಲ್ಲ, ತಿರುವುಗಳು, ಕೌತುಕಗಳು, ನವರಸಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ   ಇಲ್ಲದ, ಹೊರಗಿನಿಂದ ಕಂಡರೆ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬದುಕು ಎನಿಸಬಹುದಾದ   ವಸ್ತುವನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಅದನ್ನೇ ಇಷ್ಟೊಂದು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒಂದು ಕಥನವನ್ನಾಗಿ   ನಿರೂಪಿಸಿದ ನಿಮಗೆ ಅಭಿನಂದನೆಗಳು. 

 ಎಲ್ಲಿಯೂ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಾಚಾಳಿತನ ತೋರದೆ, ಅಸಂಗತ ಕಥನಕ್ಕೆ   ಇಳಿಯದೆ,  ಎಷ್ಟು ಅಗತ್ಯವೋ ಅಷ್ಟೇ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನೀವು ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿರುವುದು   ಅಭಿಮಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿ. ಪ್ರಬುದ್ಧ ಬರಹಗಾರನಂತೆ, ಎಲ್ಲಿಯೂ   ಒಂದು ಪೂರ್ವನಿರ್ಧಾರಿತ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಕೃತಿಯನ್ನು ಹಿಗ್ಗಿಸುವ ಕೃತಕ ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೇ, ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾಗಿ ನಿರೂಪಣೆಯ ಹದ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. 

ಸು ನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಸವಾಲೊಡ್ಡುವಂತೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುವ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕಾಯಿಲೆಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು, ಅವನು ಅದನ್ನೇ ಬೆನ್ನಟ್ಟಿಕೊಂಡು ನಡೆಸುವ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮಹತ್ಸಾಧನೆಗೆ ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನಾಗಿ ಈ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ನೀವು ಚಿತ್ರಿಸಿದ ರೀತಿ ತುಂಬ ಸಂತುಲಿತವಾಗಿ ಬಂದಿದೆ. ಹೆಂಡತಿ, ಸಂಬಂಧಿ, ಟಿಬೆಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ತರ ಎದುರಾಗುವ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ - ಹೀಗೆ ಒಂದು ಸರಪಳಿಯಾಗಿ ಅದು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಇಣುಕುವುದು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಇವತ್ತು ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಎಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದೆ ಎಂದರೆ ಅದು ಶೀತ ನೆಗಡಿಯಷ್ಟೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ ಅದು ಒಂದು ಮಹತ್ಸಾಧನೆಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ಒದಗಿಸುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವುದು ಸಹಜ - ಸುಂದರವಾಗಿದೆ. 

ಅದೇ ರೀತಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ನೀವು ಕನಸು, ಭ್ರಮೆ, ಮಿಥಿಕ್ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಿರೂಪಣೆಗೆ ಸೊಗಸು ತಂದಿರುವ ರೀತಿ ಕೂಡ ತುಂಬ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಹುಟ್ಟಿಸಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆತ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಮಲಗಿದ್ದಾಗ ಬೀಳುವ ಕನಸು, ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಬರುವ ಅಲೆಗ್ಸಾಂಡರ್‌ನ ಉಲ್ಲೇಖ, ಸು ನಡೆಸುವ ಆತ್ಮಾವಲೋಕನದ ಚಿತ್ರ, ದೇಹದೊಳಗೆ ಅವನ ರೋಚಕ ಪ್ರಯಾಣ, ಅವನು ಚೀನೀಯಾಗಿದ್ದೂ ನಿರೂಪಕ ಭಾರತೀಯನಾಗಿರುವುದರಿಂದಲೇ ಬರುವ ಯಮನ ರೂಪಕ, ಸು ಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹೇಲಾ ಕಂಡಂತಾಗುವ ಪ್ರಸಂಗ ಎಲ್ಲವೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗಿ ಬಂದಿದೆ. 

ಟಿಬೆಟ್ಟಿಯನ್ನರ ದೇಹ ಸಂಸ್ಕಾರದ ವಿಚಿತ್ರ ಬಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕುರಿತ ಎಷ್ಟೋ ಸಂಗತಿಗಳು. ನನ್ನ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ತುತ್ತಾದ ಹತ್ತಾರು ಮಂದಿ ಇದ್ದರೂ, ಎಷ್ಟೋ ಸಲ ನನ್ನ ಆತ್ಮೀಯರ ಪರವಾಗಿ ನಾನೇ ಲ್ಯಾಬುಗಳಿಗೆ, ವೈದ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಗೆ ಹಾಜರಾಗಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದರೂ ನನಗೆ ಇಷ್ಟು ಸರಳವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅದರ ಹುನ್ನಾರಗಳ ಅರಿವಿರಲಿಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಹೇಲಾಳ ಕುರಿತು, ಜೀವಕೋಶಗಳ ಬಳಕೆ ಕುರಿತು, ನೆಲಗಡಲೆಯ ವಂಶಾಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕುರಿತು ತುಂಬ ರೋಚಕವೂ, ಕುತೂಹಲಕರವೂ ಆದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ, ಅದು ಮಾಹಿತಿ ಅನಿಸದ ಹಾಗೆ ಕಥನದ ಹೂರಣ ಕಟ್ಟಿ, ನಮಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನಿಮಗೆ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅಭಿನಂದನೆಗಳು. 

ಇಡೀ ಕಾದಂಬರಿ ಚೀನಾದ ಕುರಿತು ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ನೆಲೆಯ ನಿಲುವನ್ನೂ ಪರಾಮರ್ಶಿಸುತ್ತ ಸಾಗಿರುವುದು ತುಂಬ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನನಗೆ ಹಿಡಿಸಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಶಃ ಇದು ತುಂಬ ಮುಖ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿ. ಆದರೆ ನೀವಿದನ್ನು ತೀರಾ ಬೇರೆಯೇ ಆದ ವಸ್ತು, ಹಂದರ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಇರುವ ಒಂದು ಕಥನದ ಜೊತೆ ನೇಯ್ದಿರುವುದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ಪುಟವಿಟ್ಟಂತಿದೆ. ಬಾಲ್ಯದಿಂದ ಅವನಲ್ಲಿ ಚೀನಿಯರ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ದ್ವೇಷ, ಟಿಬೆಟ್ಟಿಯನ್ನರ ಬದುಕಿನ ವಾಸ್ತವದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ಗಟ್ಟಿಗೊಳ್ಳುತ್ತ ಹೋಗುವುದು, ಬೈಲಕುಪ್ಪೆಯ (otherwise ಅನಗತ್ಯವಾಗಿರುವ) ಅಧ್ಯಾಯದ ಮಹತ್ವ, ಕ್ರಮೇಣ ಸು ಮೂಲಕ ಮೃದುವಾಗುವ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಚೀನಾ ಭೇಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬುದ್ಧವಾಗಿ ಮಾಗುವ ನಿಲುವು ನನಗೆ ತುಂಬ ಇಷ್ಟವಾದ ಸಂಗತಿ. ಒಬ್ಬ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ (ಅಥವಾ ಕತೆಗಾರ) ಹೀಗೆ ತನ್ನ ಕಥನದ ಸಾಮಾಜಿಕ, ರಾಜಕೀಯ, ದೇಶ-ಕಾಲ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕೃತಿಯ ಒಡಲಿನಲ್ಲೇ ದಾಖಲಿಸುತ್ತ ಸಾಗಬೇಕೆಂಬುದು ನನ್ನ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಕೂಡ. 

ಹಾಗೆಯೇ ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ ದೈನಂದಿನಗಳ, ಊರು ಕೇರಿಗಳ ವಿವರಗಳಿಲ್ಲದೇ ಹೋದರೆ ಕೃತಿಯ ಪಾತ್ರಗಳು, ಆ ಕಥನದ ವಾತಾವರಣ ಎಲ್ಲವೂ ಕಾಗದದ ಕಟಿಂಗ್ಸ್ ತರ ಉಳಿಯುತ್ತವೇ ಹೊರತು ಓದುಗನೊಂದಿಗೆ ಅವನ ಓದು ಮುಗಿದ ಬಳಿಕವೂ ಒಂದಷ್ಟು ಕಾಲ ಜೀವಂತವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ಇದೇ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೀವು ಬೆಕ್ಕನ್ನು ಕಥನದಲ್ಲಿ ತಂದಿರುವ ಬಗೆ ಕೂಡ ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾಯಿತು. 

ಒಂದೆರಡು ಕಡೆ ನಿಮ್ಮ ವಾಕ್ಯಬಂಧ ನನಗೆ ಅಷ್ಟು ಹಿಡಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವೇ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ರೀ-ಅರೇಂಜ್ ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಅವು ಹೆಚ್ಚು ಸಹಜವಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದವು ಅನಿಸಿತು. ಆದರೆ ಅದೇನೂ ಅಷ್ಟು ಮಹತ್ವದ ವಿಷಯವಲ್ಲ. ನೀವು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಕನ್ನಡದ ಬರವಣಿಗೆ (ರಿಯಾಜ್ ತರ ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದಷ್ಟು ಪುಟಗಳನ್ನು) ಮಾಡಿದಂತೆಲ್ಲ ಇದು ಸರಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ನನ್ನ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲೂ ಇದನ್ನು ನಾನು ಗಮನಿಸಿದ್ದೇನೆ. ನಾವು ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ದೂರವಿರುವುದರ ಪರಿಣಾಮ ಇದು ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. 

ನಿಮ್ಮಿಂದ ಮತ್ತಷ್ಟು ಮಹತ್ವದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವೆ, ನಿಮಗೆ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಯಶಸ್ಸು, ಹೆಸರು, ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ಥಕತೆ ಸಿದ್ಧಿಸಲಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸುತ್ತೇನೆ.
ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Friday, June 5, 2020

ರೈನಾ ಮರಿಯಾ ರಿಲ್ಕನ ಕವಿತೆಗಳು

 ಎಚ್ ಎಸ್ ರಾಘವೇಂದ್ರ ರಾವ್ ಅವರು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದಿರುವ ರೈನಾ   ಮರಿಯಾ ರಿಲ್ಕನ ಕವಿತೆಗಳ ಸಂಕಲನ "ಮಂಜಿನ ಶಿವಾಲಯಕ್ಕೆ..." ಕನ್ನಡ   ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಪರಂಪರೆಗೆ ಮತ್ತು ಅದೇ ಕಾಲಕ್ಕೆ   ರಿಲ್ಕ ಸುರುಹಚ್ಚಿದ ಹೊಸಬಗೆಯ ಒಂದು ಜಿಜ್ಞಾಸೆಯ ನೆಲೆಯಿಂದಲೂ   ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು   ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೆ   ಮತ್ತು ಎಚ್ಚೆಸ್ಸಾರ್ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಯ   ನಿಜವಾದ ಗುರುತ್ವ ಅರಿಯಬೇಕಾದರೆ ರಿಲ್ಕನ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಹೊಸದಾಗಿ   ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವ ಅವನ ಕವಿತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿವರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.   

  ರಿಲ್ಕ ತುಂಬ ಸಂಕೀರ್ಣ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದವನು. ಅವನ ಕಾಲಕ್ಕೇ ಅವನು   ಪುರಾತನದ ಸಂಕೇತದಂತಿದ್ದ ಎನ್ನುವವರಿದ್ದಾರೆ. ಬೇರೊಂದು ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ   ಅಷ್ಟೇ ಆಧುನಿಕನು ಕೂಡ ಹೌದು. ಅವನು ಯಾವ ಧರ್ಮದ ನೆರಳೂ ಇಲ್ಲದ   ಅವನದೇ ಆದ ಒಂದು ಪಾರಮಾರ್ಥಿಕ ನೆಲೆಯಿಂದ ದೇವರ ಬಗ್ಗೆ   ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಆದರೆ ಉತ್ಕಟ ಪ್ರೇಮಿಯೂ ಆಗಿದ್ದ ಅವನಲ್ಲಿ ಭೌತಿಕದ ನಿರಾಕರಣೆಯಿರಲಿಲ್ಲ. ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕಿನ ದೈನಂದಿನಗಳಿಂದ ಕಳಚಿಕೊಂಡ ಕಾವ್ಯ ಅವನದಲ್ಲ. ಈ ಸಂಕಲನದ ಮಹತ್ವದ ಕಾಣ್ಕೆ ಇರುವುದೇ ಎಚ್ಚೆಸ್ಸಾರ್ ಅವರು ಅನುವಾದಿಸಿರುವ ಎಲಿಜಿಗಳು ಮತ್ತು ಆರ್ಫಿಯಸ್ ಸಾನೆಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ. ಹತ್ತು ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನಿಂದ ಬರೆಸಿಕೊಂಡ ಕವಿತೆಗಳು ಎಂದು ಅವನು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಎಲಿಜಿಗಳಾಗಲಿ, ಆರ್ಫಿಯಸ್ ಸಾನೆಟ್ಟುಗಳಾಗಲಿ ದಕ್ಕಬೇಕಾದರೆ ಒಂದು ಬಗೆಯ ‘ಪೂರ್ಣ ಶರಣಾಗತಿ’ಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ನಿರಾಕರಣೆಯಿಂದಾಗಲೀ ರಿಲ್ಕನ ನಿಲುವುಗಳನ್ನು ತರ್ಕಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡುವುದರಿಂದಾಗಲೀ ಆತನ ಈ ಬಗೆಯ ಕವಿತೆಗಳು ದಕ್ಕುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅಂದಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅವು ತರ್ಕಾತೀತವೆಂದಲ್ಲ, ತರ್ಕ ಮತ್ತು ಜಿಜ್ಞಾಸೆ ಅವು ದಕ್ಕಿದ ತರುವಾಯದ ಮಾತು. ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಕೇವಲ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ಆಪ್ತಸಂವಾದದಂಥ ಈ ಕವಿತೆಗಳಿಗೆ ನಾವು ಒಳಗಾಗುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಪಥ. 

ಬಹುಶಃ ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ "ಅರ್ಥವಾದ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಅರ್ಥದ ಶೋಧದ ನಡುವೆಯೂ, ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾದ ಮತ್ತು ಸುಶುಪ್ತಿಗೆ ಸಲ್ಲುವ ಸಂಗತಿಗಳ ನಡುವೆಯೂ, ಹೊಸದಾಗಿ ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡ ಮತ್ತು ಅದಾಗಲೇ ದತ್ತವಾದ ತತ್ವಗಳ ನಡುವೆಯೂ" ರಿಲ್ಕನ ಕವಿತೆಗಳು ತುಯ್ಯುತ್ತಿರುತ್ತವೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ವಿಮರ್ಶಕರು. ಈ ಮಾತಿಗೆ ಇಹ ಮತ್ತು ಪರದ ನಡುವೆಯೂ, ದೇಹದ ಮತ್ತು ದೇಹವಿಹೀನದ ನಡುವೆಯೂ, ದೃಶ್ಯ ಮತ್ತು ಅದೃಶ್ಯದ ನಡುವೆಯೂ ಬಂದು ಹೋಗು ಮಾಡುವ ಕವಿತೆಗಳು ಇವು ಎಂದು ಸೇರಿಸಬಹುದು. 

ಹೀಗಾಗಿ, ಅಮೂರ್ತ ಮತ್ತು ಅನೂಹ್ಯ ಜಗತ್ತಿನ ಕುರಿತು ಬರೆದೂ, ಬಹುಶಃ ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಇವತ್ತಿಗೂ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅನುವಾದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಾನೆ ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲೇ ರಿಲ್ಕನ ಆಧುನಿಕತೆಯೂ ಇರುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನಾವು ಸ್ವಲ್ಪ ಅದೃಷ್ಟವಂತರೆಂದೇ ಹೇಳಬೇಕು. ಈಗಾಗಲೇ ಕೆ ವಿ ತಿರುಮಲೇಶ್, ಓಎಲ್ಲೆನ್, ಡಾ||ಯು ಆರ್ ಅನಂತಮೂರ್ತಿ, ಎಸ್ ಮಂಜುನಾಥ್ , ಅಬ್ದುಲ್ ರಶೀದ್ ರಿಲ್ಕನ ಗದ್ಯ ಅಥವಾ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಕೂಡ ರಿಲ್ಕ ಮತ್ತೆಮತ್ತೆ ಅನುವಾದಗೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಾನೆ. ಆದಿ ಶಂಕರರ ಅದ್ವೈತವನ್ನೂ, ನಾರಾಯಣಗುರುಗಳ ಸಮಬಾಳು ಸಮಪಾಲು ತತ್ವವನ್ನೂ, ಪರಮಹಂಸರ ಭಕ್ತ-ದೈವ ಸಂಬಂಧವನ್ನೂ ರಿಲ್ಕನ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಅರಸುವ ಡಾ|| ಯು ಆರ್ ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರು ಶಂಕರರು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾದ ಚಾಂಡಾಲನ ಕತೆಗೆ ನಾರಾಯಣ ಗುರುಗಳು ಕೊಟ್ಟ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಗೆಳೆಯ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್‌ರಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ರಿಲ್ಕನಿಗೆ ಕನೆಕ್ಟ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ! 

ಮೂಲತಃ ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ರಿಲ್ಕ ಇಂಗ್ಲೀಷಿಗೆ ಬಂದು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕು. ಈ ನೆಲೆಯಲ್ಲೇ ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರು ನಮಗೆ ದಕ್ಕಬಹುದಾದ ರಿಲ್ಕೆಯ ಕುರಿತು ಸದಾ ಉಳಿದು ಬಿಡುವ ಒಂದು ಭಾಷೆಯ ಮಿತಿ ಅನುವಾದಕನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸುವ ವಿನಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಅಗತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಎಚ್ಚೆಸ್ಸಾರ್ ಅವರು ಕೂಡ ಇದೇ ಬಗೆಯ ಮಾತನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತ ಮತ್ತಷ್ಟು ಅನುವಾದಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅಥವಾ ಜರ್ಮನ್‍ನಲ್ಲೇ ರಿಲ್ಕನನ್ನು ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಆಶಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಹುಶಃ ರಿಲ್ಕ ಒಂದು ಅನುವಾದದಲ್ಲಿ ದಕ್ಕುವುದು ಕಷ್ಟ ಎಂಬ ಹಲವು ಅನುವಾದಕರ ಮಾತು ಸರಿ. ಹತ್ತು ಹಲವು ಅನುವಾದಗಳು ಅವನನ್ನು ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನಿವಾರ್ಯ. 

ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಅನುವಾದಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಒಂದು ಕವಿತೆಯನ್ನು ಅನುವಾದಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಮೂಲಭೂತ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೊಂದಿದೆ. ಇದು ಕವಿತೆಯನ್ನು ಓದುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಮಾತು. ಹಾಗಾಗಿ ಕವಿತೆಯ ಅನುವಾದ ಅಥವಾ ಓದು ಕೂಡ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರವಾದ, ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಅನುಭವ. ಒಂದು ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಶಬ್ದಗಳನ್ನೂ, ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಚ್ಯುತಿಯಿಲ್ಲದಂತೆ ಅನುವಾದಿಸಿದಾಗಲೂ ಕವಿ ಏನನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದನೋ ಅದು ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡದೇ ಹೋಗಬಹುದು. ಇಂಥ ಅಪಾಯ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಕಡಿಮೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಒಂದು ಕವಿತೆ ಅದನ್ನು ಬರೆದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಕವಿ ಅಲ್ಲಿ ಬರೆಯದೇ ಬಿಟ್ಟಿರುವುದರಲ್ಲಿ, ಬರೆದ ಪದಗಳ ಸುತ್ತ ಇರುವ ಮೌನ, ನಿಶ್ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವುದೇ ಹೆಚ್ಚು. ಅವನು ಬರೆಯದೇ ಬಿಟ್ಟ ಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಬಿಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದಲೇ ಸಿಗುತ್ತಿರುವ ಕವಿತೆಯ ಒಂದು ಅನುಭೂತಿ ಎರಡೂ ಅಮೂರ್ತವಾದುದು, ಊಹೆಗೆ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದು ಮತ್ತು ಹಾಗಿದ್ದೂ ಒಂದು ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದದ್ದು. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ತಲುಪುವುದು ಹೇಗೆ? ತಲುಪುವುದಕ್ಕೆ ಅವನು ಬರೆದಿರುವ ಪದಗಳೇ ಆಧಾರವಾಗಿದ್ದೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಮೀರುವುದು ಹೇಗೆ? ಅದನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುವ, ಅರ್ಥದ ಹಂಗಿನಿಂದ ಪಾರಾದ ಕಾವ್ಯಭಾಷೆಯೊಂದು ಓದುಗನಿಗೆ ಸಿಗಬಹುದೇ? 

ಇದಕ್ಕೆ ಬಹುಶಃ ಕವಿಯನ್ನು ಅರಿಯದೇ ಅವನ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಅರಿಯುವುದು ಕಷ್ಟ ಮತ್ತು ಕವಿತೆಯನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಅರಿಯದೇ ಅದನ್ನು ಇನ್ನೊಂದೇ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮರುನುಡಿಯುವುದು ಕೂಡ ಕಷ್ಟ. ಎಚ್ ಎಸ್ ರಾಘವೇಂದ್ರ ರಾವ್ ಅವರು ರಿಲ್ಕನ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಅನುವಾದಕ್ಕೆ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಇದು, ಅವರು ಸಾಧಿಸಿದ ತಪಸ್ಸು ಇದು ಎಂದು ಅನಿಸುತ್ತದೆ, ಇಲ್ಲಿನ ಅನುವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಸಿದ್ಧಿಸಿದ ರಿಲ್ಕೆಯನ್ನು ಆವಾಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ. ಸಂಕೀರ್ಣ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ರಿಲ್ಕನ ಮಹತ್ವದ ಕವಿತೆಗಳು ಆಧ್ಯಾತ್ಮದ, ಸಾವಿನ, ಇಡೀ ಬದುಕಿನ ನಿರರ್ಥಕತೆ-ಅರ್ಥಹೀನತೆ ಮತ್ತು ವ್ಯರ್ಥಾಲಾಪಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ, ಅದನ್ನು ಬದುಕಿನ ಸಹಜ ಭಾಗವೆಂದೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಅರಿಯುವ ಪ್ರಯತ್ನದಂತಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟು ತನ್ನ ಭಾಷೆಗೆ ತರಬೇಕೆಂಬ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವುದೆಂದರೆ ಒಂದು ದೀರ್ಘಾವಧಿ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಸಿದ್ಧರಾದಂತೆಯೇ ಸರಿ. ಎಚ್ಚೆಸ್ಸಾರ್ ಇದನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದು, ಈಗವರು ನಮ್ಮ ಕೈಗಿತ್ತಿರುವ ಪುಸ್ತಕ ಅಂಥ ಒಂದು ಸಿದ್ಧಿಯ ಮಂತ್ರಫಲದಂತಿದೆ. 

ಇದನ್ನವರು "ಮಂಜಿನ ಶಿವಾಲಯಕ್ಕೆ..." ಎಂದು ಕರೆದಿರುವುದು ಕೂಡ ಅತ್ಯಂತ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಶಿವನು ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದ ಪ್ರತೀಕ. ಕಾವ್ಯದ ಗಮ್ಯವೂ ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯವೇ. ಶಿವನು ಲಯಕರ್ತ ಮತ್ತು ಆ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾವಿಗೆ, ಮರಣಾಂತರದ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಒಂದು ರೂಪಕ. ರಿಲ್ಕೆಯ ಶೋಧದ ನೆಲೆಗಳು ಕೂಡ ಸಾವು ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲೇ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಇನ್ನು ಮಂಜಿನ ಶಿವಾಲಯ ಎನ್ನುವಲ್ಲೇ ಅದು ಕ್ಷಣಭಂಗುರ ಆಲಯವೆಂಬ ಹೊಳಹು ಕೂಡ ಇದೆ. ಮಂಜು ಕರಗುವಂಥದ್ದು, ನೀರಾಗಿ ಹರಿಯುವಂಥದ್ದು. ಹಾಗಾಗಿ ಅದರ ಆಲಯವೇ ಬಯಲು ಕೂಡ ಹೌದು. ಮಂಜು, ಶಿವ ಮತ್ತು ಆಲಯ ಎನ್ನುವಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಸಂಯೋಗವೂ, ಅದ್ವೈತವೂ ಇದೆ. ಚಾಂಡಾಲನ ಕತೆಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಶಂಕರರಿಗೆ ಎದುರಾಗಿದ್ದು ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಾಂಡಾಲನಷ್ಟೇ, ಶಿವನಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ತರ್ಕಶುದ್ಧ ಸತ್ಯ. ಆದರೆ ಅವನನ್ನು ಶಿವನೇ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದು ಕೂಡ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಗತ್ಯ. ಚಾಂಡಾಲನನ್ನು ಶಿವನೆಂದು ಕಾಣುವ ಮನೋಧರ್ಮವೇ ನಿಜವಾದ ಅದ್ವೈತ ಕೂಡ ಆಗಿದ್ದು, ಗ್ರಹಿಕೆಯ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಾಗಿ ನಮಗೆ ದಕ್ಕಬೇಕು. ಇದು ಡಾ|| ಯು ಆರ್ ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರ ದೃಷ್ಟಿ. ಇದೇ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವರು ಕೆ ವಿ ತಿರುಮಲೇಶರಿಗೆ ಗೆದ್ದೆ ಎನಿಸಿಯೂ ನಿರರ್ಥಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಡಿದ ಬೆಕ್ಕು(ಮುಖಾಮುಖಿ), ಪರಮಹಂಸರಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಬಂದ ತಾಯಿಯಾಗಿ ಕಂಡ ಬೆಕ್ಕು ಮತ್ತು ರಿಲ್ಕನ ಬೆಕ್ಕು - ಮೂರನ್ನೂ ಕನೆಕ್ಟ್ ಮಾಡಿ ರಿಲ್ಕ ಹೇಳುವ "ನೋಡುವ ವಸ್ತು ನೀನೇ ಆಗಿಬಿಡು" ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಹುಶಃ ಕಾವ್ಯದ ಅನುಸಂಧಾನ ಎಂದರೆ ಇದೇ. ಕಾವ್ಯ ಕಟ್ಟುವ ಪರಾಸತ್ಯದ ಚೌಕಟ್ಟು ಕೂಡ ಹಾಗೆಯೇ, ಹೌದೆಂದರೆ ಹೌದು, ಅಲ್ಲ ಎಂದರೆ ಅಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ರಿಲ್ಕೆಯ ಕವಿತೆಗಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣ, ಕ್ಲಿಷ್ಟಾರ್ಥದ ಅನುಭೂತಿ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಭಾಷಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕನ್ನಡಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಚ್ಚೆಸ್ಸಾರ್. ಅವರ ಭಾಷೆಯ ಒಂದು ಉತ್ಕಟ ಲಯ, ಭೌತಿಕ ಬದುಕಿನ ಚಲನೆಯಲ್ಲೇ ಪ್ರಾಫೆಟಿಕ್ ಆದ ಒಂದು ಅರ್ಥಶೋಧದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಿಲ್ಕೆಯ ಉತ್ಕಟತೆಯನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಹೆಬ್ಬಯಕೆಯಿಂದ ಹೊರಟ ಲಯವದು. ಅನೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚೆಸ್ಸಾರ್ ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿರುವುದು ಅಚ್ಚರಿಯನ್ನೂ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನೂ ತರುತ್ತವೆ. ಎಚ್ಚೆಸ್ಸಾರ್ ಅವರ ಈ ಅನುವಾದದ ಸಾರ್ಥಕತೆ ಮಡುಗಟ್ಟಿರುವುದು ಅವರು ರಿಲ್ಕನ ಎಲಿಜಿಗಳನ್ನೂ ಆರ್ಫಿಯಸ್ ಸಾನೆಟ್ಟುಗಳನ್ನೂ ಕನ್ನಡಿಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ. ಆ ಒಂದೊಂದು ಕವಿತೆಯೂ ಸುದೀರ್ಘ ಗಾತ್ರದ್ದು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ವಾಕ್ಯಬಂಧಗಳೂ ಎರಡು-ಮೂರು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿರುವಂಥವು. 

ಏಳನೆಯ ಎಲಿಜಿಯಿಂದ ಆರಿಸಿದ ಈ ಕೆಲವು ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಈ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲೊಂದು ತೀವ್ರತೆಯಿದೆ. ಬಯಕೆಯೂ ಇದೆ, ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಬಯಕೆಯೊಡ್ಡುವ ದುರಂತಗಳ ಪ್ರಜ್ಞೆಯೂ ಇದೆ. ರಿಲ್ಕ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಬೆಳಕಿನ ದೆಸೆಯಿಂದ. ಅನಿಶ್ಚಿತವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ನಿಶ್ಚಿತದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ. ಉತ್ತರಗಳಿಗಿಂತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೇ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲೇ ಅಡಗಿರುವ ಸತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ. ಎಚ್ಚೆಸ್ಸಾರ್ ಅವರ ಅನುವಾದ ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿರುವ ಪರಿ ಗಮನಿಸಿ: 

ಇಲ್ಲ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಓಲೈಸುತಿಲ್ಲ. 
ಹಾಗೆ ಯೋಚಿಸಬೇಡ. ಓಲೈಸಿದರು ಕೂಡ ನೀ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ನನ್ನ 
ಕರೆಯಲ್ಲಿಯೇ ತುಂಬಿದೆ ‘ಬೇಡ, ಬರಬೇಡ’ವೆಂಬ ಅಹವಾಲು. ಬರಲಾರೆ ನೀನು 
ಆ ಪ್ರಬಲ ನೆರೆಯೆದುರು ಈಜಿ. ಬರುವವರಿಗೆ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಚಾಚಿದ ತೋಳಿನಂತೆ ನನ್ನ ಕರೆ. 
ಮತ್ತು ನನ್ನ ಕೈ ತೆರೆದಿದೆ, ಇಷ್ಟಗಲ, ಅದು ಚಾಚಿದೆ ಮೇಲೆ. ಹಿಡಿಯಲೆತ್ನಿಸಿದೆ 
ಏನನ್ನೋ…ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆಗೊ ಅಥವಾ ಅದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ದನಿಯೊ? 
ಅಲ್ಲಿ ಮೇಲಿರುವ, ಉಪಮಿಸಬಾರದ ಘನವೇ. 

ರಿಲ್ಕನ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದೊಂದು ರಚನೆ, ಹಕ್ಕಿ ಸುಳಿದಾಡುವ ಬಯಲ ಗಾಳಿ ಖಾಸಗಿಯೇನಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥದ್ದು. (What birds plunge through is not the intimate space) ಇದನ್ನು ಎಚ್ಚೆಸ್ಸಾರ್ ಹಕ್ಕಿ ಸುಳಿಯುವ ಗಾಳಿ ಎಂದು ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

ಹಕ್ಕಿ ಸುಳಿಯುವ ಗಾಳಿ........... 
 ಕಣ್ಣು ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಹಲವು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು 
ತೀವ್ರತಮರೂಪದಲಿ ತೆರೆದು ತೋರಿಸುವಂಥ 
ಅಂತರಂಗದ ಬಯಲು,
ಹಕ್ಕಿ ಸುಳಿಯುವ ಗಾಳಿಯಲ್ಲ. 
(ಜಗದ ಜಂಜಡದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋಗುವೆ ನೀನು 
ಆ ನೋಟ ಕಲುಷಿತವು ಅದು ನಿನ್ನದಲ್ಲ) 

ಬಯಲು ಮೂಡುವ ತಾಣ ನಮ್ಮ ಒಳಗಡೆಯೆ ಇದೆ 
ಅದು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವುದೇ ದಿಟದ ಲೋಕ: 
ಇಲ್ಲಿರುವ ಈ ಮರವ ಅದರ ಇಡಿತನದಲ್ಲಿ 
ತಿಳಿಯಬಯಸುವೆಯೇನು ನೀನು? 
ನಿನ್ನ ಒಳಗಿನ ಒಳಗೆ ತುಂಬಿರುವ ಸಿರಿಬಯಲ 
ಅದರ ಸುತ್ತಲು ಹರಡು ಕೋಟೆಯಂತೆ. 
ಅದನು ಆವರಿಸಿರಲಿ ಸಂಯಮದ ಗಡಿಸೀಮೆ 
ಅದು ಅಮಿತ ಅಲ್ಲ ಅದು ಪರಿಮಿತದ ಬೊಂತೆ. 
ಅಂಟಿರದ ನಂಟಿನಲಿ ಮನೆಯ ಮಾಡುವ ತನಕ 
ಅದಕೆ ಇಲ್ಲವೆ ಇಲ್ಲ, ಯಾವುದೇ ಇರವು. 

ಇಲ್ಲಿ ತಪ್ಪದೇ ನಮಗೆ ನೆನಪಾಗುವುದು ಅಡಿಗರ ಭೂಮಿಗೀತದ ಸಾಲು, ಬತ್ತಲಾಗದೆ ಬಯಲು ಸಿಕ್ಕದಿಲ್ಲಿ. ರಿಲ್ಕನ ಇಡೀ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಅಡಿಗರು ಎಷ್ಟು ಅಡಕವಾಗಿ ಒಂದು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾರಲ್ಲವೆ! ನಮ್ಮ ಕನಕದಾಸರ ಸಾಲು "ಆಲಯವು ಬಯಲೊಳಗೊ| ಬಯಲು ಆಲಯದೊಳಗೊ" ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಎಚ್ಚೆಸ್ಸಾರ್ ಸಾಲುಗಳನ್ನು "ಅದು ಅಮಿತ, ಅಲ್ಲ ಅದು ಪರಿಮಿತದ ಬೊಂತೆ" ಎಂದು ಓದಿಕೊಂಡರೆ ಸಿಗುವ ಅರ್ಥ ಒಂದಾದರೆ, "ಅದು ಅಮಿತ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಪರಿಮಿತದ ಬೊಂತೆ" ಎಂದು ಓದಿಕೊಂಡಾಗ ಸಿಗುವ ಅರ್ಥವೇ ಬೇರೆ. ರಿಲ್ಕನೂ ಅಮಿತ ಪರಿಮಿತಗಳನ್ನು ಒಮ್ಮೆಗೇ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಆಪೋಶನಕ್ಕೆ ಧಾರೆಯೆರೆಯುವ ಕವಿ. ಇದು ರೋಡಿನ್ ಕೊಟ್ಟ ದೀಕ್ಷೆ ರಿಲ್ಕನಿಗೆ. ಹಾಗೆಯೇ ರಿಲ್ಕನ ಕವಿತೆಗಳುದ್ದಕ್ಕೂ ನಮಗೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೆನಪಾಗುವುದು ಈ ಎಂ ಪಾರ್ಸ್ಟರನ ಓನ್ಲಿ ಕನೆಕ್ಟ್ ಪ್ರಬಂಧ. ಕಲೆಯೆಂದರೇ ಕನೆಕ್ಟ್ ಮಾಡುತ್ತ ಹೋಗುವುದು ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ ಅವನು. ರಿಲ್ಕನಲ್ಲಿ ನಾವು ಅದರ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. 

ಪುಟ್ಟ ಚಿಟ್ಟೆ: ಮೈಯೆಲ್ಲ ನಡುಗುತ್ತಿದೆ, ಉನ್ಮಾದದಿಂದ. ಅವಳು ದೀಪದ ಬಳಿ ಬಂದಳು. ಆ ಕಡೆ ಈ ಕಡೆ ಹಾರಾಡಿಸುವ ಅವಳದೆ ತಲೆತಿರುಗು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಜೀವದಾನ ಮಾಡಿತು. ಅಗೊ, ಬೆಂಕಿಯ ಬೆರಗಿನಲ್ಲಿ ತಾನೂ ಉರಿಯಾದಳು. ಹಸಿರು ಟೇಬಲ್ ಕ್ಲಾತ್ ಮೇಲೆ ಅಡಿಮೇಲಾಗಿ ಬಿದ್ದಳು. ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಮೈಚಾಚಿದಳು.(ಅವಳ ಕಾಲದ ಅಳತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ಷಣವೆಂದರೆಷ್ಟು? ನಮಗೇನು ಗೊತ್ತು?) ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಅನೂಹ್ಯ ಅನೂಹ್ಯ ವೈಭವದ ಒಂದು ಝಲಕು. ರಂಗಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಹೃದಯಾಘಾತವಾದ ಪುಟ್ಟ ಮಹಿಳೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಆಕೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಇಷ್ಟಕ್ಕೂ ಇಂತಹ ದುರ್ಬಲ ಪುಟಾಣಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಎಲ್ಲಿದೆ ರಂಗಮಂದಿರ?...... ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣದ ಎಳಗಳನ್ನು ಹೆಣೆದಿರುವ ಅವಳ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಜೋಡಿ ಬೀಸಣಿಕೆಯಂತೆ ಪಟಪಟ ಹೊಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಮುಖ ಇಲ್ಲ. ಈ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ನಡುವೆ ಕಡ್ಡಿಯಂತಹ ದೇಹ. ಅದರ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಹಸಿರುಮಣಿಗಳಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಣ್ಣುಗಳು. 

ನನ್ನ ಮುದ್ದು ಚಿಟ್ಟೆಯೇ, ಈಗ ಈ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ದೇವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದಣಿದುಹೋಗಿದ್ದಾನೆ, ಖಾಲಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಕಳೆದುಹೋದ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇನಿತಾದರೂ ಮರಳಿ ಬರಲೆಂದು ನಿನ್ನನ್ನು ಬೆಂಕಿಯೊಳಗೆ ಎಸೆಯುತ್ತಾನೆ.(ಮಣ್ಣಿನ ಪಿಗ್ಗಿಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಟ್ಟ ಹಣಕ್ಕಾಗಿ, ಹುಡುಗನು ಅದನ್ನು ಒಡೆಯುವ ಹಾಗೆ.) 

ಬಹುಶಃ ಮನುಷ್ಯರ ಬದುಕಿನ ನಿರರ್ಥಕತೆ, ಅರ್ಥಹೀನತೆ ಮತ್ತು ವ್ಯರ್ಥಪ್ರಲಾಪಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಇಷ್ಟೊಂದು ಸೂಚ್ಯವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ಕವಿತೆ ಬೇರೊಂದು ಇರಲಾರದು. ಮಣ್ಣಿನ ಪಿಗ್ಗಿಬ್ಯಾಂಕಿನ ಉಪಮೆಯನ್ನು ನೋಡಿ. ಇಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚೆಸ್ಸಾರ್ ಬಳಸುವ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೇ ಒಂದು ವಿಧವಾದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. 

ಈ ಖಾಲಿತನ, ಈ ಅಳಲು ಇದು ಒಂದು ಉಸಿರು.
ಅಗೋ ಅಲ್ಲಿ ಚಿಗುರುತ್ತಿರುವ ಆ ಮರಗಳ, 
ನಾಳೆ ಬರಲಿರುವ ಹಸಿಹಸಿರು ಮೆರವಣಿಗೆ. 
ಅದು ಇನ್ನೊಂದು ಉಸಿರು. 
ಈ ಇಂಥ ಉಸಿರುಗಳು ನಮ್ಮನಾವರಿಸಿವೆ ಒಳಗೆ, 
ಹೊರಗೆ ಮತ್ತೆ ಒಳಗೆ. 
ಈಗಲೂ ಈಗಲೂ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ. 
ಇದು ಈ ಭೂಮಿಯ ನಿಧಾನಶ್ರುತಿಯ ಉಸಿರಾಟ.
ಇಂಥ ಉಸಿರುಗಳನ್ನು ನಾವು ಎಣಿಸುತ್ತೇವೆ, 
ವರ್ಷ ಚಮಚಗಳಲ್ಲಿ ಅಳೆದು ಸುರಿದು. 
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಆತುರ ನಮ್ಮದು ಮಾತ್ರವೇ. 
ಗಡಿಬಿಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿ ಆತುರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುವುದು 
ನಾವು ಮಾತ್ರವೇ.. 
(‘O, Lacrimosa’, 1905, Un Collected Poems ಆಯ್ದ ಭಾಗ) 

ಏಸುವಿನ ಕಳೇಬರದ ಬಳಿ ಕಂಬನಿ ಸುರಿಸುತ್ತಾ ಕುಳಿತ ಅವನ ತಾಯಿ ಮೇರಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಬಳಸುವ ಈ ‘ಓ, ಕಂಬನಿ ತುಂಬಿದ ಹೆಣ್ಣೆ’ ಎಂಬ ಪ್ರಯೋಗ ಇರುವ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಪುರುಷ ಸಮನ್ವಯದ ಒಂದು ತತ್ವವಿದೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಉಸಿರು, ಜಗತ್ತಿನ ಉಸಿರು ಮತ್ತು ಕಾಲದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಸಂಯೋಜನೆಯೊಂದನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ತತ್ವವಿದೆ. ಅದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಸಾವು, ವಿಯೋಗಗಳಂಥ ನಿಯತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ರಿಲ್ಕೆಗೆ ಮನುಷ್ಯನ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಅವನ ಭೌತಿಕವಾದ ಅಸ್ಮಿತೆಯೊಂದೇ ಆಧಾರ ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಹಾಗಾಗಿ ಸಾವನ್ನು ಅವನು ಅಂತ್ಯ ಎಂಬಂತೆ ಕಾಣುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಅವನ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅದು ದೃಶ್ಯದಿಂದ ಅದೃಶ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊರಳುವ ಒಂದು ಊರ್ಧ್ವಮುಖಿ ಚಲನೆ, ಅಷ್ಟೇ. ಈ ಗಹನ ತತ್ವವನ್ನು ಎಷ್ಟೊಂದು ಸರಳವಾಗಿ ಎಚ್ಚೆಸ್ಸಾರ್ ಅವರು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಈ ಕವಿತೆ ಒಂದು ಸಾಕ್ಷಿ ಎಂಬಂತಿದೆ. 

ಭಾಷೆ, ಪ್ರಕಾರ, ಎಲಿಜಿಯಂಥ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ರಿಲ್ಕನ ಮನೋಧರ್ಮ, ಬಹುವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಈ ಕವಿತೆಗಳ ಕೇಂದ್ರ ಅಥವಾ ಗಮ್ಯ ಎಲ್ಲವೂ ಒಡ್ಡುವ ಹತ್ತು ಹಲವು ಮಿತಿಗಳನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಎಚ್ಚೆಸ್ಸಾರ್ ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿರುವುದು ಮಹತ್ತರವಾದದ್ದು. ಅವರು ಬಳಸುವ ಭಾಷೆ, ಕಟ್ಟುವ ಪದಬಂಧ, ಒಂದೊಂದು ಸಾಲೂ ರಾಚನಿಕವಾಗಿ ಅದರ ಒಟ್ಟಂದದಲ್ಲಿ ಕೊಡುವ ಅನುಭೂತಿ ನಮಗೆ ಕನ್ನಡದ ಒಬ್ಬ ರಿಲ್ಕೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದೆ ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಇದು ರಿಲ್ಕೆಯನ್ನು, ಅವನ ಕಾವ್ಯಾನುಭೂತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ತನ್ಮೂಲಕ ಕಾವ್ಯದ ಅಸಲಿ ಕಸುಬನ್ನು ಅರಿಯಲು ಬಹು ಮಹತ್ವದ ಆಕರವಾಗಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಒದಗಿದೆ.
ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Wednesday, May 6, 2020

ಸತೀಶ್ ಚಪ್ಪರಿಕೆಯವರ ಕಥಾಸಂಕಲನ ವರ್ಜಿನ್ ಮೊಹಿತೊ

 ಒಂದು ಸಣ್ಣಕತೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಣ್ಣಕತೆಯೆಂದೋ, ಯಶಸ್ವೀ ಸಣ್ಣಕತೆಯೆಂದೋ,   ಓದಿದಾಗ ವಾಹ್! ಅನಿಸುವುದೋ ಯಾವಾಗ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಪೀಟರ್ ಆರ್ನರ್   ‘ಅದರಲ್ಲಿ ರಕ್ತವಿದ್ದು ಎನರ್ಜಿ ಸಂಚಲಿಸುತ್ತಿರುವುದು ನಮ್ಮ ಅನುಭವಕ್ಕೂ ಬಂದಾಗ’   ಎಂಬರ್ಥದ ಉತ್ತರ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ತುಂಬ ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ತುಂಬ ಸರಳವೆನಿಸುವ   ಕ್ಲಿಷ್ಟ ಉತ್ತರವಿದು. 

  ಚಪ್ಪರಿಕೆಯವರ ಕತೆಗಳನ್ನು ಓದಿದಾಗ ನನಗನಿಸಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ   ಕತೆಗಳೂ ಆಡಿಬಲ್ ಕತೆಗಳು, ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಓದಬಹುದಾದಂಥ ಕತೆಗಳು. ಅಂದರೆ   ಇಲ್ಲಿ  ಭಾಷೆಯ ಸೊಗಡಿಗೆ, ಅನುಭವವನ್ನು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು   ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರೆಸೆಂಟೇಶನ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಚಂದಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ ಕೊಟ್ಟು ಬರೆಯುವುದೇ   ಕತೆಗಾರಿಕೆಯ ಕೌಶಲದ ಪ್ರಧಾನ ಗುಣ ಎಂದು ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು   ಬರೆಯುವ ಒಂದು ಕ್ರಮವಿದೆ. ಆದರೆ ನವ್ಯೋತ್ತರ ಸಣ್ಣಕತೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತ   ಬಂದರೆ ಅದು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಯೋಗಶೀಲ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಒಡ್ಡಿಕೊಂಡು   ಅಗಾಧವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಬಂದ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ. ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಸಣ್ಣಕತೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ಹೊರಟ ಕನ್ನಡದ ಕತೆಗಾರನಿಗೆ ಅದರ ಸ್ಥೂಲ ಅರಿವು ಇರುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಏಕೆಂದರೆ, ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದಂತೆ ಬರೆಯುವ ಕ್ರಮದ ಜೊತೆಜೊತೆಗೇ ಇನ್ನೂ ಮೂರು ಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಕತೆಗಳು ಬರುತ್ತಿವೆ, ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಕೂಡ ಮರೆಯಲಾಗದು ಮತ್ತು ಅದು ಎಲ್ಲಾ ಕತೆಗಾರರ ಗಮನದಲ್ಲಿರುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು. 

ಅದನ್ನು ನಾನು ನನ್ನ ಅಧ್ಯಯನದ ಇತಿಮಿತಿ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವಂತೆ ಲಂಕೇಶ್ ಕ್ರಮ, ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ ಕ್ರಮ, ವಿವೇಕ್ ಶಾನಭಾಗ್ ಕ್ರಮ ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಲಂಕೇಶ್ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿಯೇ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಪಾಟೀಲರು, ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿಯವರು, ದೇವನೂರ ಮಹದೇವರು ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರೆ, ಜಯಂತ್ ಮತ್ತು ವಿವೇಕ್ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಎರಡು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಮಗೆ ಒದಗಿಸಿದರು. ಬಹುತೇಕ ಉತ್ತರಕನ್ನಡದ ಕತೆಗಾರರು ಮತ್ತು ಅಂಕಿತ-ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕ ಕಥಾಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಪರ್ವ ಆರಂಭವಾದಂದಿನಿಂದಲೂ ಆ ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಹೊಸ ಕತೆಗಾರರು ಜಯಂತ್ ಮಾರ್ಗದ ಅನುಸರಣೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಕಂಡುಬಂದರೆ ವಿವೇಕ್ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಸಾಕಷ್ಟಿದ್ದರೂ ಚಂದಾದಾರರು ಕಡಿಮೆ. 

ಲಂಕೇಶ್ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕಥನಕ್ಕಿಂತ ಕಥಾಜಗತ್ತಿನ ಜೀವಂತಿಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು. ಅಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಗಳು, ಆ ಪಾತ್ರಗಳ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು, ದೇಹಮೂಲವಾದ ಗುರುತು, ಚಹರೆಗಳ ಚೌಕಟ್ಟು, ಪಾತ್ರಗಳು ಮಾತನಾಡುವ, ನಡೆಯುವ, ದಿರಿಸು ಧರಿಸುವ, ಸ್ವಭಾವದ ಚಿತ್ರ, ಪಾತ್ರಗಳ ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡು, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿದ ವೃತ್ತಿಯ ಏಳುಬೀಳುಗಳು, ಪಾತ್ರಗಳು ಆಡುವ ಭಾಷೆ, ಅವು ಬದುಕುವ ಕ್ರಮ, ಅವುಗಳ ದೈನಂದಿನ, ಅವರ ಊರಿನ ಚಿತ್ರ, ಆ ಊರಿನ ಶಾಲೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಬೀದಿ-ಓಣಿ-ಗಲ್ಲಿ, ಮಕ್ಕಳ ಆಟ, ಊರ ಗುಡಿ, ಅಲ್ಲಿನ ಜಾತ್ರೆ, ಮದುವೆ-ಮುಂಜಿ ಹೀಗೆ ವಾತಾವರಣವನ್ನೂ, ಪಾತ್ರಗಳನ್ನೂ ಒಟ್ಟಾಗಿಯೇ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತ ಕಥನ ಕಟ್ಟುವ ಕ್ರಮವಿದು. ಇಲ್ಲಿ ಕಥನವೇ subtle ಆಗಿಬಿಡುವುದು ಮತ್ತು ಅದೇ ಕತೆಯ ಯಶಸ್ಸಿಗೂ ಕಾರಣವಾಗುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಉಮಾಪತಿಯ ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್ ಯಾತ್ರೆಯಾಗಲಿ, ಮುಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡವನು ಕತೆಯಾಗಲಿ, ಸಹಪಾಠಿ, ಕಲ್ಲುಕರಗುವ ಸಮಯವಾಗಲಿ, ಡಿಸೋಜನ ಊವಿನ ವೃತ್ತಿಯಾಗಲಿ, ದೇವಿಯ, ಸ್ಟೆಲ್ಲಾಳ ಕತೆಯಾಗಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿರುವ ಹಿಂದಿನ ಕಲೆಗಾರಿಕೆ ಇದು. ಇದೇ ಮಾತನ್ನು ರಾಘವೇಂದ್ರ ಪಾಟೀಲರ, ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿಯವರ, ದೇವನೂರ ಮಹದೇವ ಅವರ ಕತೆಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. 

ಲಂಕೇಶ್ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಜಯಂತರ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮೂಲಭೂತ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇ ಅವರ ಕಥಾಜಗತ್ತು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಗಳೇ ಕಾಲ-ದೇಶ ಮೀರಿ ನಿಂತಿರುವುದರಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣಕತೆಯ ನಿರೂಪಣೆಗೆ ರೂಪಕ ಭಾಷೆಯ ಮುಖೇನ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಲಯವೊಂದನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಜಯಂತರ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಸಮಕಾಲೀನ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಎದುರಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂದರೆ, ಲಂಕೇಶ್, ಅನಂತಮೂರ್ತಿ, ತೇಜಸ್ವಿ, ನುಗಡೋಣಿ ಮುಂತಾದವರ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪ್ಲೇಗ್, ಬರ, ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಹಿಟ್ಲರ್, ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧಗಳು, ಕಮ್ಯುನಿಸಂ ಕಾಲೂರಿದ ಸಂದರ್ಭ, ನಕ್ಸಲ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ರೈತ, ಗೋಕಾಕ್ ಚಳುವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭ ಇತ್ಯಾದಿಗಳೆಲ್ಲ ಕಥಾನಕದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಎಳೆಯಾಗಿ ಕೂಡಾ ಜಯಂತರಲ್ಲಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಜಯಂತರ ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಳಠಾಕ್ರೆಯ ಅಟ್ಟಹಾಸ, ಸಂಜಯ್ ಗಾಂಧಿಯ ಸುಂದರ ಸಿಟಿ (ಕೊಳೆಗೇರಿ ನಿರ್ಮೂಲನ)ನಿರ್ಮಾಣ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ರಂಗದ ಯೂನಿಯನ್ನುಗಳ ಹುಟ್ಟು, ಬಾಂಬ್ ಬ್ಲಾಸ್ಟ್, ಸಂತಾನಹರಣ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ವ್ಯಂಗ್ಯ ಅಭಿಯಾನ ಇತ್ಯಾದಿಗಳೆಲ್ಲ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ, ಜಯಂತರ ಕತೆಗಳು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಘಟಿಸಬಹುದಾದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕತೆಯನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಈ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕತೆಗೆ ಅದೊಂದೇ ಕಾರಣವಾಗಿಲ್ಲ. ಜಯಂತರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕೇಂದ್ರ ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳ, ಅಂತಃಕರಣದ, ಸಜ್ಜನಿಕೆಯ ಮಾನವೀಯ ತುಡಿತಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು. ಜಯಂತರ ಪಾತ್ರಗಳೂ ನಮ್ಮ ನಿಮ್ಮ ವಾಸ್ತವ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಕಾಣಬಹುದಾದ ಮನೋಧರ್ಮದವಲ್ಲ. ನಾವು ಕನಸುವಂಥವು, ನಾವೇ ಆಗಲು ಬಯಸುವಂಥವು ಹೊರತು ನಾವು "ಆಗಿರುವ" ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದವಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಪರಂಪರಾನುಗತ ಕಥನ ಕ್ರಮವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟೂ ಜಯಂತರು ‘ನೀರು’ ತರದ, ‘ಚಾರ್ಮಿನಾರ್’ ತರದ ಅತ್ಯಂತ ಸಮಕಾಲೀನ (ವರ್ತಮಾನದ) ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆನ್ನುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಇದು ಸುಲಭದ ಸವಾಲೂ ಅಲ್ಲ, ಜಯಂತರ ಹೊರತು ಅನ್ಯರಿಗೆ ಸುಲಭಸಾಧ್ಯವೂ ಅಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಜಯಂತರ ಮಾದರಿಗೆ ಶಿಷ್ಯರು ಸಾಕಷ್ಟಿದ್ದರೂ ಅದು ಕ್ರಮೇಣ ಅವರ ಕತೆಗಾರಿಕೆಯ ಮಿತಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿತೇ ಹೊರತು ಜಯಂತರಂತೆ ತಮ್ಮದೇ ಮಿತಿಯನ್ನು ತಾವೇ ಮೀರುವ ಅವಕಾಶವಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೆ ಜಯಂತರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕತೆ "ಒನ್ ಟೂ ತ್ರೀ ಮೈಕ್ ಟೆಸ್ಟಿಂಗ್’ ನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಒಂದು ನಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಜಯಂತ್ ಬರೆಯಬಹುದಾದ ಕತೆಯೇ ಅಲ್ಲ ಅದು. ಆದರೆ ರಾವ್‌ಬೈಲ್, ಮಾರಿಯೋ ಮಿರಾಂಡ, ಮಿಮಿಕ್ರಿ, ಪಿಯಾನೋ, ಸಂಗೀತ ಎಲ್ಲ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಶಬ್ದದೊಳಗಿನ ನಿಶ್ಶಬ್ದದ ಕುರಿತೇ ಕತೆ ಬರೆಯುವ ಜಯಂತ್ ಅಚ್ಚರಿ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸರಿಸುಮಾರು ಅದೇ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಅವರು ಭಾಮೆ ಕೇಳೆಂದ ತರದ, ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಗದ್ದಲವೇ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಕತೆಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಬರೆಯಬಲ್ಲವರು ಎನ್ನುವಲ್ಲಿಯೇ ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಅಗಾಧತೆಯ ಕಲ್ಪನೆ ನಮಗೆ ಸಿಗಬೇಕು. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಯೇ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಜಯಂತ್ ಕತೆಗಾರಿಕೆಯ, ಸೃಜನಶೀಲ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸರಿಯಾದ ಅಂದಾಜು ಕನ್ನಡದ ಸಣ್ಣಕತೆಯ ಅಧ್ಯಯನಕಾರರಿಗೆ ಇನ್ನೂ ದಕ್ಕಿಯೇ ಇಲ್ಲ. ಜಯಂತ್ ಯಾವತ್ತೂ ತಮ್ಮೊಳಗಿನ ಕತೆಗಾರನ ಮೌನಕ್ಷಣಗಳ ಕುರಿತು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಮಾತನಾಡಿದ್ದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. 

ವಿವೇಕ್ ಶಾನಭಾಗ್ ಕ್ರಮವೇ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಕತೆಗಾರರ ಸದ್ಯದ ಸವಾಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಅಪವಾದವಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ನಾನು ಮರೆತಿಲ್ಲ. ವಿವೇಕರ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನೂ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಸದ್ದು ಮಾಡಿ ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. Subtle ಆದುದನ್ನು ವಸ್ತುವಾಗಿ ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವ ಈ ಬಗೆಯ ಕತೆಗಳು ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ಅಷ್ಟೇ ನಾಜೂಕಿನಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂದರೆ, ಬದುಕಿನ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಘಳಿಗೆ (ಕಾದು ಕೂತ ಮುಹೂರ್ತದಂತೆ - ಚಿತ್ತಾಲ) ತನಗೆ ಒದಗಿಸಿದ ಒಂದು ಸಂವೇದನೆಗೆ ಇವರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಅಂಥದ್ದಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಣೆ/ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದಾದ ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ಅಮೂರ್ತ ಎರಡೂ ಆಗಿರಬಹುದಾದ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಕುರಿತು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಕತೆಗಳಿವು. ತಮ್ಮ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ತರುವಾಗ ಯಾವೆಲ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು (ಭಾಷೆ, ತಂತ್ರ, ವಸ್ತು, ಕಥಾಜಗತ್ತು, ನಿರೂಪಣೆಯ ನೆಲೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ. ‘ಎಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನೋಡುತ್ತೀರಿ, ಏನನ್ನು ನೋಡುತ್ತೀರಿ ಮತ್ತು ನೋಡಿದ್ದನ್ನು ಹೇಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೀರಿ’ - ವಿವೇಕ್. ವಿವೇಕ್ ಆಗಾಗ ಹೇಳುವ ಜೇಮ್ಸ್ ಜಾಯ್ಸ್‌ನ ಸಿಗ್ನಿಫಿಕೆಂಟ್ ಡಿಟೇಲ್ಸ್) ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಹೇಳಿದರೆ ಓದುಗನಲ್ಲೂ ಅದೇ ಅಥವಾ ತತ್ಸಮಾನ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಮರುಸೃಜಿಸಬಹುದು ಎನ್ನುವ ಬಗ್ಗೆ ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿಯೇ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಡುವ ನಿರೂಪಣೆಯ ಧಾಟಿ, ಕಥಾಜಗತ್ತಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಕಥಾಪಾತ್ರಗಳು, ಆ ಕಥಾಪಾತ್ರಗಳ ತಕ್ಷಣದ ಜಗತ್ತು-ವೃತ್ತಿ-ಚೌಕಟ್ಟು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗೊಳ್ಳುವಂಥಾದ್ದು, ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳಿಂದಲೇ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಗೊಳ್ಳುವಂಥಾದ್ದು. ಇದು ಬರಹವನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಹೊರಡುವ ಕ್ರಮ. ಈ ಕ್ರಮ, ಲಂಕೇಶ್ ಕ್ರಮವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ನಿಜವಾದರೂ ಅದೊಂದೇ ತಾವು ಹೇಳಲು ಹೊರಟಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕು ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಇದೇಕೆಂದರೆ, ಲಂಕೇಶ್ ಕ್ರಮದ ಕತೆಗಳ ಹಾಗೆ ಈ ಕತೆಗಳು ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ subtle ಆಗಿರುವ ಅಂಶದ ಕುರಿತಷ್ಟೇ ಹೇಳದೆ, ಅವುಗಳಾಚೆಗೂ ಒಂದು ಲೀಪ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಘಾಚರ್ ಘೋಚರ್ ಅಥವಾ ಬಹುರೂಪಿ ಅಥವಾ ಶರವಣ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಯಾವುದನ್ನುಗಮನಿಸಿದರೂ (ಅಂದರೆ ಕಾದಂಬರಿ/ನಾಟಕ/ಕತೆ) ಈ ಅಂಶ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ obvious ಅಲ್ಲದ ಒಂದು ಸುಪ್ತಲಯ ಕತೆಯ ನಿರೂಪಣೆಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಹೊಳಹು ಓದುಗರಿಗೂ ಅಂತರ್ಜಲದಂತೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಎಷ್ಟು ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಸತ್ಯ. ಏಕೆಂದರೆ, ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಕನಸನ್ನು ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುವ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಬಲ್ಲವರೇ. ಇಂಥ ಕತೆಗಳು ಕೊಡುವ ಒಳನೋಟ/ದರ್ಶನ/ಕಾಣ್ಕೆ ಕೂಡ ಹಾಗೆಯೇ. ಇದಕ್ಕೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಕೊಡಬಹುದಾದ ಕತೆ ಶಾಂತಿ ಕೆ ಅಪ್ಪಣ್ಣ ಅವರ ಈ ಕತೆಗೆ ಹೆಸರಿಲ್ಲ ಕತೆ. ಇದೊಂದು ಸುಂದರವಾದ ಅಪ್ಪಟ ಕತೆ. ಇದನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದರೆ ಬದುಕಿನ ದೈನಂದಿನದ subtle ಮತ್ತು ಕತೆಯೊಳಗೇ ಹುದುಗಿಕೊಂಡ ಹೊಳಹುಗಳ ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನಮಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. 

ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಯೇ ಈ ಕತೆಗಳು ಹೇಳಲು ಹೊರಡುವುದು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸತ್ಯವನ್ನಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ತಾರ್ಕಿಕ ಸತ್ಯವನ್ನು. ಹಾಗಾಗಿ ಜಯಂತರ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಅಥವಾ ರೂಪಕದ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಇವು ಒಂದು ಮಿತಿಯಾಚೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ತಾರ್ಕಿಕ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಲು ಇವರು ಸಿದ್ಧಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಾಷೆಯ ಲಯಕ್ಕೆ ಗದ್ಯದ ಒರಟುತನವೂ, ಪದ್ಯದ ನಯಗಾರಿಕೆಯೂ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಒದಗುವ ಪರಿಕರಗಳೇ ಹೊರತು ಅದೇ ಈ ಕ್ರಮದ ಕತೆಗಳ/ಕತೆಗಾರರ ಪ್ರಧಾನ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಇವರಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಣೆಯ ಭಾಷೆಯ ಲಯಕ್ಕೆ, ನಾದಕ್ಕೆ, ಶೃತಿಗೆ ಮಹತ್ವವಿದೆ, ಆದರೆ ಅದರೊಂದಿಗೇ ರಮಿಸಲು ಪರವಾನಗಿ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗೆಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ, ತಾರ್ಕಿಕ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಲು ಹೊರಟಾಗಲೂ ಅದು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸುಳ್ಳಾಗಿರಬೇಕಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ನಾವು ಮರೆಯಬಾರದು. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಕತೆಗಳಿಗೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ನೆಲೆಯೂ ಒಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಈ ಕ್ರಮದ ಕತೆಗಳು ನಿಭಾಯಿಸುವುದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಗಮನವಿಟ್ಟು ನೋಡಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಈ ಕ್ರಮದ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲುಗಳ ಪೈಕಿ ಇದೂ ಒಂದು. ‘ಕಾರಣ’ ಕತೆಯನ್ನು, ಸುಧೀರನ ತಾಯಿ ಕತೆಯನ್ನು, ಊರುಭಂಗ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು. ವಿವೇಕರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕತೆ ಕ್ರಾಂತಿಜೀವಿ ತರಂಗಿಣಿ ಗಮನಿಸಿ. ಇಲ್ಲೊಂದು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸತ್ಯವಿದೆ. ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ, ಅದು ದೈಹಿಕವಿರಲಿ, ಮಾನಸಿಕವಿರಲಿ ಒಂದು ಹಂಬಲ, ತಹತಹ ಇಲ್ಲಿನ ತರಂಗಿಣಿಯಲ್ಲೂ ನಿರೂಪಕನಲ್ಲೂ ಜೀವಂತವಾಗಿಯೇ ಇದೆ. ಆದರೆ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ- ಕತೆಯ ನಿರೂಪಣೆಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೂ, ಪಾತ್ರಗಳ ಮಾತಿನಲ್ಲೂ ಅದರ ನಿರಾಕರಣವೇ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಈ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯನ್ನು ಒಡೆದು ಬರಲಾಗದೆ ಇಡೀ ಕತೆ ಚಡಪಡಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಓದುಗನೂ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಕತೆಯ ಗಮ್ಯ ಅದಲ್ಲ ಅನಿಸುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವಲ್ಲಿಯೇ ವಿವೇಕರು ಎತ್ತಿಕೊಂಡ ಸವಾಲು ನಮಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. 

ಹಾಗೆಯೇ ಊರುಭಂಗ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಕಿಮಾನಿ ವಕೀಲರ ಸಂಸಾರದ ದೈನಂದಿನ ವಿವರಗಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಪೋಷಣೆ ಸ್ವತಃ ನಿರೂಪಕನ ಮನೆಗೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಇಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೂ ನಮಗೆ ನಿರೂಪಕನ ಪತ್ನಿ ಒಂದು ನೆರಳಿನಷ್ಟೇ ಸ್ಕೆಚೀ ಆಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾಳೆ. ಏಕೆ, ನಿರೂಪಕನ ವ್ಯಾಮೋಹದ ಹುಡುಗಿಯ ಕುರಿತೂ ಬೇಕೆಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಏನನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು, ಎಷ್ಟನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕು ಎನ್ನುವುದೆಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು. ಇಲ್ಲಿ ರಾಜಿಯಾಗಲಿ, ಚಲ್ತಾ ಹೆ ಧೋರಣೆಯಾಗಲಿ ಇಲ್ಲ. 

‘ರಸ್ತೆನಕ್ಷತ್ರ’, ‘ರೆಕ್ಕೆ ಹಾವು’ ಸಂಕಲನಗಳ ಟಿ ಕೆ ದಯಾನಂದ್ ಮತ್ತು ಮಾಯಾ ಕೋಲಾಹಲ ಸಂಕಲನದ ಮೌನೇಶ್ ಬಡಿಗೇರ ಈ ಕ್ರಮವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿ ಕತೆಗಳನ್ನು ಬರೆದರು ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ವಿವೇಕರು ಲಂಕೇಶ್ ಕ್ರಮವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಲೇ ಚಿತ್ತಾಲ ಮತ್ತು ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರತ್ತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ಕಂಡರೆ, ದಯಾನಂದ್ ತೇಜಸ್ವಿಯವರನ್ನು ಈ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಕಸಿ ಮಾಡಿದಂತೆ ಬರೆಯತೊಡಗಿದ್ದು ಕುತೂಹಲಕರ. ಬಹುಶಃ ಮುಂದೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಸಣ್ಣಕತೆಯ ರಾಚನಿಕ ಮಾದರಿಗಳು ನಮಗೆ ಒದಗಬಹುದು ಅಥವಾ ಬೇರೆಯೇ ಹೊರಳುದಾರಿ ಕನ್ನಡದ ಸಣ್ಣಕತೆಗಳಿಗೆ ಒದಗಬಹುದು. 

ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಏಕೆ ವಿವರಿಸ ಬೇಕಾಯಿತೆಂದರೆ, ಇವತ್ತು ಬರುತ್ತಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳು ಈ ಮೇಲಿನ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮದ ಕೆಟಗರಿಯಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಹೊಸದೇ ಆದ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಕೆಟಗರಿಯನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಎನ್ನುವ ಮಾತಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚೇ ಒತ್ತು ನೀಡದಿದ್ದರೆ ತಪ್ಪಾಗುವುದೇನೋ. ಏಕೆಂದರೆ, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕುಕ್ಕುವ ಪ್ರಚಾರದ ಹೊಳಪು ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಥಳುಕು ಇಲ್ಲದ ಸಂಕಲನಗಳು ಗಮನಕ್ಕೇ ಬರದಂತೆ ಉಳಿದು ಹೋಗುತ್ತಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳತ್ತ ನಮ್ಮ ಗಮನ ಹರಿಯುವುದು ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಅನುಭವದ ಮಾತು. ಜೀವಂತಿಕೆಯಾಗಲಿ, ಬದುಕಿನ ಸತ್ಯಗಳ ಅನಾವರಣವಾಗಲಿ ಇಲ್ಲದ, ಅನುಭವವಾಗಲಿ, ಅನುಭೂತಿಯಾಗಲಿ ಕಾಣದ ಕೇವಲ ಹೆಸರು ದಾಖಲಿಸುವ ಉತ್ಸಾಹವೇ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಹೊರಡುವ ಪುಂಖಾನುಪುಂಖ ಸಂಕಲನಗಳು ಹುಸಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನೂ, ಮನ್ನಣೆಯನ್ನೂ ಪಡೆದು ಬೀಗುತ್ತಿವೆ. ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ನಮಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಮತ್ತು ಬರೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೇ ನಮ್ಮ ಉತ್ಸಾಹ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಮೌನದಿಂದಲೂ ಹೇಳಬಹುದಾದ್ದನ್ನು ಕೂಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಡಲು ಮತ್ತು ಅದನ್ನೇ ಪರಿಣತಿ, ಕೌಶಲ ಎಂದು ಭ್ರಮಿಸಲು ನಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೇನೋ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. Subtle ಎನ್ನುವುದು ದಿನದ ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗಳು ಸಾಲದೆನಿಸುವಷ್ಟು ಬ್ಯುಸೀ ಆಗಿರುವ ಆಧುನಿಕ ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕಿನಿಂದಲೂ, ಅವನು ಓದಬಯಸುವ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದಲೂ ಮರೆಯಾಗುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಾವಿದ್ದೇವೆ ಎಂದೂ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂಥಲ್ಲಿ ಸಕ್ಸೆಸ್‌ಫುಲ್ ಅನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬೇರೆಯೇ ಇದೆ. 

ಈ ಬಗೆಯ ಸಂಕ್ರಮಣ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಬೇಕೇ ಬೇಡವೇ ಎಂಬ ಸಂದಿಗ್ಧವನ್ನೂ ತೋಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಸತೀಶ್ ಚಪ್ಪರಿಕೆಯವರ ಕಥಾಸಂಕಲನ ವರ್ಜಿನ್ ಮೊಹಿತೊ ಕೈಸೇರಿದೆ. ಈ ಕತೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಆಡುವ ಮಾತು, ಟೀಕೆ ಸತೀಶ್ ಚಪ್ಪರಿಕೆಯವರ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಅಥವಾ ಕುಗ್ಗಿಸುವ ಸರಳವಾದ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಿಂತ ಸದ್ಯದ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಅವರು ತೋರಿಸಿರುವ ಅವರ ಪೊಟೆನ್ಷಿಯಲ್ ಗಮನಿಸಿಯೇ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಏನನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕು ಎನ್ನುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ನನ್ನಂಥ ಓದುಗನಿಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ನಾನಿಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನ ಪಟ್ಟಿರುವುದು ಅವರ ಕತೆಗಾರಿಕೆಯ ಯಶಸ್ವಿ ಮತ್ತು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡಬಹುದಾದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಅವರು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬುವೆ. 

ಅವರ ಸಂಕಲನದ ಬಗ್ಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಸಾಕಷ್ಟು ಮಂದಿ ನುರಿತ ಕತೆಗಾರರು, ವಿಮರ್ಶಕರು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ನನ್ನ ಸ್ವರ (ಅಪಸ್ವರ)ವನ್ನೂ ಅದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವುದು ಬೇಡವೆಂದೇ ಅನಿಸಿತ್ತು. ಸತೀಶ್ ಚಪ್ಪರಿಕೆಯವರು ಬೆಳೆಯಬೇಕೆಂದುಕೊಂಡಿರುವ ಕತೆಗಾರರು. ಹಾಗೆಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅವರಿಗೆ ಪುಗಸಟ್ಟೆಯಾಗಿ ನನ್ನಂಥವರು ಕೊಡುವ ಮಣಗಟ್ಟಲೆ ಸಲಹೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಅವರು ಮುಖಬೆಲೆಗೇ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ನಮಗೆ ಸ್ವತಃ ನಮಗಿಂತ ಒಳ್ಳೆಯ ವಿಮರ್ಶಕರು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ನಿಜವಾದ ಇತಿಮಿತಿಗಳು ನಮಗೇ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಸತೀಶ್ ಚಪ್ಪರಿಕೆಯವರು ನನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಒಂದು ಖಚಿತ ಮಿತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವು ಎಂತಲೇ ಗಮನಿಸಿ ಹಂಸಕ್ಷೀರ ನ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ. 

ಮೊದಲ ಕತೆ ‘ಬೊಂಬಾಯಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ’ಯ ಕಥನ ಕ್ರಮವನ್ನೂ ಕತೆಯನ್ನೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ. ಇಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತನಾಗಿ ವಿಫಲನಾದ ಒಬ್ಬ ಯುವಕ ಹುಟ್ಟಿದ ಊರಿಗೆ ವಾಪಾಸು ಹೊರಟು ನಿಂತ ರಾತ್ರಿ ಬಸ್‌ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಳೆದು ಹೋದ ಕೂಸನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಅದನ್ನು ಹೆತ್ತವರ ಮಡಿಲು ಸೇರಿಸುವ ಪುಣ್ಯಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯೂ ಆಗುತ್ತಾನೆ. ಊರಕಡೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ತನ್ನದೇ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತಾನೆ. ನನಗೆ ಇಲ್ಲಿ ವಿಚಿತ್ರ ಎನಿಸಿದ್ದು, ಬಸ್‌ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದ ಕೂಸನ್ನು ಕಂಡ ಕ್ಷಣವೇ ಯಾಕೆ ತನ್ನದೇ ಬದುಕಿನ ಪ್ರಸಂಗ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದೇ. ಇದನ್ನು ತಾಂತ್ರಿಕ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಎಂದು ಒಪ್ಪುವುದಾದರೆ ಅದರ ಉದ್ದೇಶವೇನು ಎನ್ನುವುದು. 

ನಾನೊಮ್ಮೆ ಊರಕಡೆ ಹೋದಾಗ ನನ್ನೊಬ್ಬ ಬಾಲ್ಯದ ಗೆಳೆಯನನ್ನು ಕಂಡು ತೀರ ಸಲಿಗೆಯಿಂದ ಕೈಬೀಸಿ ಕರೆದೆ. ಆತ ಅನುಮಾನಿಸಿದಾಗ ಕಣ್ಣು ಅಗಲಿಸಿ ಗದರಿ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಕರೆದು, ನನ್ನ ಎಂದಿನ ಅಭ್ಯಾಸದಂತೆ ಪಟ್ಟನೆ ಒಂದೇಟು ಬಿಗಿದು, ಬಡ್ಡಿಮಗನೆ, ಹೆಂಡ್ತಿ ಪಕ್ಕ ಬಿಟ್ಟು ಬರಲು ಅಷ್ಟು ಹೆದರಿಕೆಯೇನೋ ಎಂದು ಕುಶಾಲು ಮಾಡಿದೆ. ಆದರೆ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ಗೆಳೆಯನಾಗಿರದೇ, ಕುಂದಾಪುರದ ಹೆಸರಾಂತ ವೈದ್ಯರಾಗಿದ್ದರು! ನಾನು ನಂಬಲಾರದೆ ನನ್ನ ಮೊಬೈಲ್ ಹುಡುಕಿ ನನ್ನ ಗೆಳೆಯನ ಫೋಟೋ ಹುಡುಕಿ ತೆಗೆದು ತೋರಿಸಿದೆ. ಅವರು ತಣ್ಣಗೆ ‘ಸರ್, ಇದು ಎಷ್ಟು ವರ್ಷ ಹಿಂದಿನ ಫೋಟೋ?’ ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. 1987ರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಗೆಳೆಯ ಹೇಗಿದ್ದನೋ ಹಾಗೆ 2019ರಲ್ಲಿ ನನ್ನೆದುರಿಗಿದ್ದ ವೈದ್ಯರಿದ್ದರು! ನನ್ನ ತಲೆಗೂದಲು ಪೂರ್ತಿ ಬಿಳಿಯಾಗಿದ್ದು ನನಗೇ ಮರೆತು ಹೋಗಿತ್ತು! ನನ್ನ ಅದೃಷ್ಟ, ಆ ವೈದ್ಯ ದಂಪತಿಗಳು ನನ್ನ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ತಿಳಿಯದೆ (ಕನಿಷ್ಠ ನನ್ನೆದುರು!) "ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಗೆಳೆಯನ ಬಳಿ ನೇರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡದೆ ತುಂಬ ಕಾಲವಾಯಿತು ಅಂತ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಫೋನ್ ಮಾಡಿ ಮಾತನಾಡಿ" ಎಂದಷ್ಟೇ ಹೇಳಿ ಹೊರಟು ಹೋದರು. 

ನಮ್ಮ ಪ್ರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣೆದುರು ಕಾಣಿಸಿದಂತಾದಾಗ ನಮಗೆ ದೇಶ-ಕಾಲ ಎರಡೂ ಮರೆತು ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ನನ್ನ ಅನುಭವವೇ ನನಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ. ಆದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಒಂದು ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಒಡಹುಟ್ಟಿದ ತಂಗಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕಥಾನಾಯಕನಿಗೆ ಬಸ್‌ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದ ಕೂಸನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದೇ ತನ್ನ ತಂಗಿಯ ನೆನಪು ಒತ್ತರಿಸಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಳಂಬವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆ ಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ಕೂಸು ತನ್ನ ಹೆತ್ತವರ ಮಡಿಲು ಸೇರಿಯಾಗಿದೆ, ಓದುಗನ ಆತಂಕ,ಕುತೂಹಲ ಎಲ್ಲ ತಣಿದಿದೆ. ಅವನಲ್ಲಿ ಈಗ ಯಾವುದೇ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ತಾಕಲಾಟಗಳು ಇನ್ನೂ ಬಾಯ್ತೆರೆದೇ ಉಳಿದಿರುವ ಸಂಭವ ಇಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿನ ನಿರೂಪಣೆಯ ಲಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಮಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ರೀತಿ ಎರಡೂ ಕತೆಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದ ಒಂದು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಆಯಾಮಕ್ಕೆ ಓದುಗನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇವೆಲ್ಲ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಇಡೀ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಏನೂ ‘ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ’ ಬದಲಿಗೆ ನಡೆದಿದ್ದರ ವರದಿಯಷ್ಟೇ ಇರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ವರದಿ ಎಂದು ಏಕೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿನ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಕತೆಗಾರನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಹೇಗೆ ನಡೆಯಬೇಕೆಂದಿದೆಯೋ ಅದು ಇದೆಯೇ ಹೊರತು ಅದು ನಮ್ಮ ಲೋಕವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿ ನಡೆಯಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಒಂದು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪಾತಳಿಯೇ ಮಿಸ್ ಆಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ ಅನಿಸುವುದರಿಂದ. ಬದಲಿಗೆ ನಿರೂಪಣೆಯ ಗಮನ ಚಾನೆಲ್ಲುಗಳ, ಮಾಧ್ಯಮದವರ ತರಾತುರಿಯನ್ನು ಕೊಂಚ ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಗಿ ಗಮನಿಸುವತ್ತ ಹರಿದಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕತೆಗೆ ಎರಡು ಕೇಂದ್ರಗಳು ಸಂಭಾವ್ಯ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಒಂದು, ಮಾಧ್ಯಮದ ‘ಸ್ಟೋರಿ’ಗಮ್ಯ ತರಾತುರಿಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವುದು ಅಥವಾ ತಾನು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವಳ ಕುರಿತು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಡುಗಟ್ಟಿನಿಂತ ನಿರಂತರ ಶೋಕವೇ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾರ್ಥಕ ಭಾವದೊಂದಿಗೆ ಪರಿಸಮಾಪ್ತಿಯಾಗುವುದು. ಎರಡನ್ನೂ ಅಷ್ಟಿಷ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಕತೆ ಯಾವುದನ್ನೂ ಸಾಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. 

ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರೂಪಣೆಗೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವಂಥ ಕತೆ ‘ಹೈಡ್ ಪಾರ್ಕ್’. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಕಥಾನಕದ ಎಳೆ ತುಂಬ ದುರ್ಬಲವಾಗಿದೆ. ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮೊತ್ತಮೊದಲು ಬರುವ ಒಂದು ಪ್ಯಾರಾವೇ ಅದರ ಜೀವಾಳ, ಅಂತರಾತ್ಮ ಎಲ್ಲವೂ ಆಗಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಸಹಜೀವನದ ಇತಿಮಿತಿಗಳನ್ನೂ, ಗಂಡಿಗೆ ಹೆಣ್ಣು, ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಗಂಡು ಅಗತ್ಯವೆ ಅಥವಾ ಅನಿವಾರ್ಯವೆ, ಎರಡರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೌದು ಎಂದಾದರೂ ಹೌದು ಏಕೆ, ಎಷ್ಟು, at what cost ಎನ್ನುವುದನ್ನೆಲ್ಲ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಯಸುವ ಈ ಕತೆ ಆ ಯಾವತ್ತೂ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ತಡಕದೆ ಇಬ್ಬರು ಮದುವೆಯಾಗುವರೆ ಇಲ್ಲವೆ ಎನ್ನುವ ಕೌತುಕದ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದಕ್ಕೇ ಜೋತುಬಿದ್ದಂತೆ ಇರುವುದು (ಆಗಿರುವುದು) ಏಕೆ? ವಂದನಾ ತನ್ನ ಬದುಕನ್ನು, ದೇಹದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು, ಮನಸ್ಸಿನ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಸುಖದ, ನೆಮ್ಮದಿಯ ಹಾದಿಯೆಂದಾದರೆ (ಸದ್ಯದ ಯುವಪೀಳಿಗೆಯ ಯೋಚನಾಕ್ರಮ ಹೀಗೆಯೇ ಇದೆ ಅನಿಸುವುದರಿಂದ) ಚಿರುಗೆ ಏಕೆ ಆ ಹಾದಿ ಸಾಕು ಅನಿಸಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲೊಂದು ತಮಾಶೆಯಿದೆ. ವಂದನಾ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಲ್ಲದೇ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೆಚ್ಚೂಕಡಿಮೆ ವಂದನಾ ನಿರ್ವಹಿಸಿದಂತೆಯೇ ತಮ್ಮತಮ್ಮ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗಿದ್ದೂ ಮದುವೆ ಎಂಬ ರಿಚ್ಯುಯಲ್ ಅವರಿಗೇಕೆ ಇರಲಿ ಅನ್ನಿಸಿದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕತೆ ತಡಕುವುದಿಲ್ಲ. ಅಥವಾ ಅಂಥ ನೆಲೆಗೆ ಸೂಕ್ತ ಅವಕಾಶವನ್ನೂ ಒದಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಎಲ್ಲ ಅಂಶಗಳಾಚೆಗೂ ಈ ಕತೆ ಒಂದು ಮ್ಯಾಗಝೀನ್ ಕತೆಯಂತೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುವುದು ಸುಳ್ಳಲ್ಲ. 

‘ದಾಸ’ ಕತೆಯನ್ನು ಬಹುಶಃ, (ಇದು ನನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನಿಸಿಕೆ) ಬಾಲಪ್ರಜ್ಞೆಯಲ್ಲೇ ನಿರೂಪಿಸುವ ಸವಾಲನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಅದು ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಮೆಮೊಯರ್‌ನ ಶೈಲಿಯ ನಿರೂಪಣೆಯಿದೆ. ಹರಹು ತೀರ ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣಕತೆಯ ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಹೊಂದದ ಕಥನದ ನೆಲೆಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಎರಡೆರಡು ಬಾರಿ ‘ನಾನು ಬೋರ್ ಹೊಡೆಸುತ್ತಿದ್ದೇನಾ’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಕತೆಗಾರರಿಗೆ ಅಂಥ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ ಅನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅದು ಅಗತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಣೆಯ ಒಂದು ದೋಷ ಎನ್ನಬಹುದಾದಂಥ ಒಂದು ಅಂಶದತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ನಾಯಿಮರಿಯನ್ನು ಮನೆಗೆ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಹುಡುಗ, ಅಪ್ಪ ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವನೆ ಇಲ್ಲವೆ ಎನ್ನುವ ಭಯದಲ್ಲಿ ಹೊರಗೇ ಕಾದಿರುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಚೆನ್ನೈನ ಅಮೆರಿಕ ಎಂಬೆಸಿಯಲ್ಲಿ ವೀಸಾ ಪಡೆಯಲು ನಿಂತ ಬಡ ಭಾರತೀಯನ ರೂಪಕವನ್ನು ತರಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಗ್ರಾಮ್ಯ ಪರಿಸರದ ಕಥಾನಕದಲ್ಲಿ ದೇಶ-ಕಾಲ ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಹೊಂದದ ಒಂದು ರೂಪಕವನ್ನು ತರುವುದರಿಂದ ಕಥನಕ್ಕೆ ತತ್ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಒಂದು ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣ ಅಸಂಭವಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಕತೆಗಾರ ಕತೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದು ವರ್ತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಪ್ರಬುದ್ಧ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿ ನೋಡುತ್ತ ಇಪ್ಪತ್ತು ಮುವ್ವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ನೆನಪನ್ನು ತೆರೆದಿಡುತ್ತಿರುವುದು ಎಲ್ಲವೂ ಹೌದಾದರೂ ಆಯಾ ಕಾಲಘಟ್ಟದ, ಪರಿಸರದ ಕಥನಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿಯವೇ ಆದ ರೂಪಕಗಳಿದ್ದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಪೂರಕ ಅನಿಸುತ್ತದೆ ನನಗೆ. 

‘ಗರ್ಭ’ ಕತೆ ಕೂಡ ನಿರೂಪಣೆಯ ಸೊಗಸಿಗಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಾಗುವ ಕತೆ. ಕಥನದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಬಹು ಸುಪುಷ್ಟವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕತೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕತೆಯ ಒಡಲಿನಿಂದ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿಯೇ ಎನ್ನುವಷ್ಟು ಹೊರಗಿಟ್ಟು ಇದನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿರುವ ಉದ್ದೇಶವೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ನೋಯುತ್ತಿರುವ ಜೀವ, ಹೊರಗೆ ಕೂತು ಕಾಯುತ್ತಿರುವ ಜೀವದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿದ ನಂಟನ್ನು ಯಾವುದೇ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಮೀಟದೆ ಇಲ್ಲಿನ ಕಥನ ಅದೇ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮತಮ್ಮ ಆಪ್ತ ಜೀವದ ನೋವನ್ನೇ ತಾವು ಆವಾಹಿಸಿಕೊಂಡು ನರಳುತ್ತಿರುವ ಇನ್ನಷ್ಟು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳತ್ತ ನಮ್ಮ ಗಮನ ಹರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲೇ ವ್ಯಸ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. 

ಮೂರು ಮುಖಗಳು, ಕಾಣದ ಕೈಗಳ ಆಟ ಮತ್ತು ವರ್ಜಿನ್ ಮೊಹಿತೊ - ಮೂರೂ ಕತೆಗಳು ಈ ಸಂಕಲನದ ಅತ್ಯಂತ ಸಫಲ ಕತೆಗಳು. ಈ ಕತೆಗಳ ಬಂಧ, ನಿರೂಪಣೆ, ಭಾಷೆ, ವಸ್ತು ಅಥವಾ ತಾಂತ್ರಿಕ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಯಾವುದೇ ಅರೆಕೊರೆ ಕಂಡಿಲ್ಲ. 

ಸತೀಶ್ ಚಪ್ಪರಿಕೆಯವರು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೊಸ ಕತೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲಿ, ಕಾದಂಬರಿಯೂ ಆದಷ್ಟು ಬೇಗನೆ ಬೆಳಕು ಕಾಣಲಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸುತ್ತ, ಹೊಸ ಸಂಕಲನದ ಓದು ಕರುಣಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಅವರನ್ನು ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಭಿನಂದಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ