Monday, April 18, 2022

ವಿಮರ್ಶೆಯ ವ್ಯಸನ


ವಿಮರ್ಶಕರನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೀಗಳೆಯುವುದು, ಇಂಥವರೇ ಎಂದು ಬೊಟ್ಟು ಮಾಡದೇ ದೂರುವುದು, ಅವರ ಮೇಲೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ತರದ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಹೊರಿಸುವುದು ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಬಹುಶಃ ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿಯೇ ಇದ್ದರೂ ಇರಬಹುದು, ಈಗ ಕನ್ನಡದ ಹಿರಿಯ ವಿಮರ್ಶಕರು ಅನುವಾದ ಮತ್ತಿತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲೇ ವ್ಯಸ್ತರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಗಿರಡ್ಡಿ ತರದವರು ಬದುಕಿದ್ದಾಗಲೇ ವಿಮರ್ಶೆ ಬರೆಯುವುದಿರಲಿ, ಮುನ್ನುಡಿ, ಬೆನ್ನುಡಿ ಕೂಡಾ ಬರೆಯದೆ, ಈ ಕಾಲದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಈ ಕಾಲದ ವಿಮರ್ಶಕರೇ ವಿಮರ್ಶಿಸಲಿ ಎಂದುಬಿಟ್ಟರು. ಪತ್ರಿಕೆಯವರು ಕೇಳದೆ, ಮುನ್ನುಡಿ, ಬೆನ್ನುಡಿಗಳಿಗೆ ದುಂಬಾಲು ಬೀಳುವವರಿಲ್ಲದೆ, ಸ್ವತಃ ಪುಸ್ತಕ ತರುವ ಉದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದೆ ಯಾರಾದರೂ ಹಿರಿಯ ವಿಮರ್ಶಕರು ತಾವಾಗಿಯೇ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಇಷ್ಟವಾಯಿತು ಎಂದು ವಿಮರ್ಶೆ ಬರೆದಿದ್ದನ್ನು ಎಲ್ಲಾದರೂ ಕೇಳಿದ್ದೀರಾ? ಬರೆದರೆ ಅದು ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಬೆಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚುವುದಕ್ಕಷ್ಟೇ. ಸ್ವಲ್ಪ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದರೆ ಆ ವಿಮರ್ಶಕರು ಈ ವಿಮರ್ಶಕರ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಕೊಡು-ಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹೊಡೆದು ಕಾಣುವಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಹೆಸರೇ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ನನ್ನ ಬಳಿ ಅಂಥ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ. ಸಮಯ ಬಂದಾಗ ವಿವರಗಳ ಸಮೇತ ಅದನ್ನು ಬರೆಯುವವನೇ.

ಮೊನ್ನೆ ನುಡಿ ಪುಸ್ತಕದವರು ತಿಂಗಳಿಗೊಂದು ಪುಸ್ತಕ ಸೂಚಿಸುತ್ತೇವೆ, ಹೊಸ ವಿಮರ್ಶಕರು ಅದನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆಯಲಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಮೂರು ಬರಹಗಳಿಗೆ ನಗದು ಬಹುಮಾನ ನೀಡುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಪೋಸ್ಟ್ ಹಾಕಿದರು. (ನಂತರ ಎರಡು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಎಂದು ಬದಲಿಸಿದ್ದಾರೆ). ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶಕರ ಕೊರತೆಯಿದೆ, ನೀನು ವಿಮರ್ಶೆ ಬರಿ (ಹಾಗಾದರೂ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ಕತೆ ಬರೆಯುವುದು ನಿಲ್ಲಲಿ!) ಎಂದು ನನ್ನನ್ನು ಹಲವರು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದ್ದರು. ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಇದೇ ತರ ಒಬ್ಬರಿಗೆ "ನೀನು ಪದ್ಯಾನ ಬರೀ, ಅಂದ್ರ ನಿನ್ನ ಗದ್ಯಾ ಸುಧಾರಿಸ್ತದ" ಅಂದಿದ್ದರಂತೆ. ಈ ಉತ್ತೇಜನದ ವಿವಿಧ ಮಾದರಿಗಳ ಒಳಹೊರಗುಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಬಲ್ಲೆವು. ಯಾರೂ ಯಾರನ್ನೂ ಸುಮ್ಮನೇ ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು, ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು, ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮುಗ್ಧವಾಗಿ ನಂಬುವ ಹಂತವನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಬೇಗನೇ ದಾಟಿದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು. ನಾನು ವಿಮರ್ಶೆ (ತರದ ಬರಹಗಳನ್ನು) ಬರೆಯುತ್ತ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನು, ಗಳಿಸಿದ್ದೇನು ಎಂದು ಸ್ವವಿಮರ್ಶೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ, ವಿಮರ್ಶಕರಾಗಿ ಎಂದು ಯಾರನ್ನೂ ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಮರ್ಶೆಯತ್ತ ಹೊರಳಬೇಡಿ ಎಂದು ನಾನು ಒಬ್ಬಿಬ್ಬರಿಗೆ ಉಪದೇಶ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೂ ಇದೆ, ಅವರು ಅದನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಂಡರೂ.

ನುಡಿ ಪುಸ್ತಕದವರಿಗೆ ನಾನು ಹೊಸ ವಿಮರ್ಶಕರನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನನ್ನ ಅಪಸ್ವರವೇನಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಒಂದು ಕಾಮೆಂಟ್ ಹಾಕಿದೆ. ದಿಲೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರು ಸತ್ಯಕಾಮರ ಒಂದು ಮಾತನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಇದು ನರೇಂದ್ರ ಪೈಯವರ ಮಾತಿನ ಸಾರಸ್ವರೂಪ ಎಂದಾಗ ವಿವರಣೆ ಕೊಡಬೇಕಾಯಿತು. ಸತ್ಯಕಾಮರ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿಯದವರಿಲ್ಲ. ಅವರು ಕೂಡಾ ವಿಮರ್ಶಕರು ಶುಷ್ಕಕಾಷ್ಠ, ಸ್ನಾನ ಮಾಡದೆ ಬರುತ್ತಾರೆ, ನಿಷ್ಣಾತರಲ್ಲದ ವಿಮರ್ಶಕರು ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದೇ ಹೆಚ್ಚು, ಅವರದ್ದೊಂದು ಹಾವಳಿ, ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬೆನ್ನಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಮಾತುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ವಿಮರ್ಶಕರು ಎಂದಿರುವ ಕಡೆ ದಲಿತರು ಎಂದು ಓದಿ ನೋಡಿ. ಅಥವಾ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಎಂದು ಹಾಕಿ ಓದಿ. ಅಫೆನ್ಸಿವ್ ಅನಿಸುತ್ತೆ ಅಲ್ಲವೆ? ಹಾಗೆಯೇ ಇದು. ಆದರೆ ಬಿಟ್ಟಿ ಸಿಕ್ಕುವ ವಿಮರ್ಶಕರನ್ನು ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಏನು ಬೇಕಾದರೂ ಜರೆಯಬಹುದು! ಸಾಹಿತಿಗಳೆಲ್ಲ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಯೇ ಬರುತ್ತಾರೆ, ಹೊಟ್ಟೆಯಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಣಾತರೇ ಇರುತ್ತಾರೆ! ಹಾಗಿದ್ದೂ ನಗಣ್ಯರಾದ ವಿಮರ್ಶಕರನ್ನು ಜರೆಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಅದೊಂದು ತರದ ವ್ಯಸನ. ವಿಮರ್ಶೆಯ ವ್ಯಸನ. ತಮಗೆ ಬರಬೇಕಿದ್ದ ವಿಮರ್ಶೆ ಬರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕೊರಗು.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಕರ ಮೇಲೆ ಸಕಾರಣ ಮತ್ತು ವಿನಾಕಾರಣ ಆಗುತ್ತಿರುವ ದಾಳಿಯನ್ನೆಲ್ಲ ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ವಿಮರ್ಶಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಾದ ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಯನ, ಆರೋಗ್ಯಕರ ಮನೋಧರ್ಮ ಮತ್ತು ರಸಪ್ರಜ್ಞೆ ಇರುವ ವಿನಯವಂತ ವಿಮರ್ಶಕರನ್ನು ತರುವುದೆಲ್ಲಿಂದ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಿಗಿಟ್ಟು ಯೋಚಿಸಿದರೆ, ಸುಮ್ಮನೇ ತಾನು ಓದಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಎರಡು ಮಾತು ಬರೆಯಬೇಕು ಅಂದುಕೊಂಡವರಿಗೆ ಏನನಿಸಬೇಕು?

ಆಮೇಲೆ ವಿಮರ್ಶಕರ ಅಗತ್ಯ ನಿಜಕ್ಕೂ ಇದೆಯೆ? ವಿಮರ್ಶಕರು/ವಿಮರ್ಶೆ ಬೇಕೆ ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿದೆ. ವಿಮರ್ಶಕರನ್ನು ಹಿಗ್ಗಾಮುಗ್ಗಾ ನಿಂದಿಸುವುದನ್ನು ಕಂಡಾಗೆಲ್ಲ ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಈ ವಿಮರ್ಶಕರ ಅಥವಾ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಅಗತ್ಯವೇನಿದೆ, ಯಾಕೆ ನಮ್ಮ ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಆಡುವ ನಾಲ್ಕು ಮಾತಿಗೆ ಅಂಥ ಮಹತ್ವ? ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಂದಲೇ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಬಯಕೆಯ ಹಿಂದಿರುವ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಯಾವುದು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೆಲ್ಲ ಏಳುತ್ತವೆ. ವಿಮರ್ಶೆಯ ನಿಜವಾದ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ಯಾರು ಎನ್ನುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಕುತೂಹಲಕರ ವಿಷಯ, ಈ ಬಗ್ಗೆ ಮುಂದೆ ಬರೆಯುತ್ತೇನೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ನಾನು ಗ್ರಹಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸಂಗತಿಗಳು ಹೀಗಿವೆ:

1. ನನ್ನ ಪುಸ್ತಕದ ಬಗ್ಗೆ ಒಬ್ಬನೂ ಒಂದು ಮಾತು ಆಡಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ದೂರುವ ಜನಪ್ರಿಯ/ಖ್ಯಾತ ಬರಹಗಾರರು ನನಗೆ ಗೊತ್ತು. ಏನು ಇವರ ಮಾತಿನ ಅರ್ಥ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದರೆ, ಹೆಸರಾಂತ ವಿಮರ್ಶಕರು ಬರೆದರೆ ಮಾತ್ರ ಬೆಲೆ ಎನ್ನುವ ಸಂಗತಿ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಓದುಗ ಎಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬರೆದರೂ ಅದು ಫೈಲಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಕೃತಿಗೆ ವಿಮರ್ಶೆ ಬಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಲವತ್ತುಕೊಳ್ಳುವ ಲೇಖಕ ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದು ತನ್ನ ಕೃತಿಗೆ ಮೊದಲ ಸಾಲಿನ ವಿಮರ್ಶಕರು ವಿಮರ್ಶೆ ಬರೆದಿಲ್ಲ ಎಂದು. ನಮ್ಮ ನಿಮ್ಮಂಥವರು ಬರೆದಿಲ್ಲ ಅಂತ ಅಲ್ಲ.  ಈ ಮೊದಲ ಸಾಲಿನ ವಿಮರ್ಶಕರೆಂದರೆ: ಸಿ ಎನ್ ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್, ಎಚ್ ಎಸ್ ರಾಘವೇಂದ್ರ ರಾವ್, ಎಸ್ ಆರ್ ವಿಜಯಶಂಕರ, ಕೆ ವಿ ನಾರಾಯಣ, ರಾಜೇಂದ್ರ ಚೆನ್ನಿ, ಎಂ ಎಸ್ ಆಶಾದೇವಿ, ಓ ಎಲ್ ನಾಗಭೂಷಣಸ್ವಾಮಿ, ಟಿ ಪಿ ಅಶೋಕ, ರಹಮತ್ ತರೀಕೆರೆ, ವಿನಯಾ ಒಕ್ಕುಂದ ಮುಂತಾದವರು. ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿರುವ ಜಿ ಎಸ್ ಅಮೂರ ಮತ್ತು ಗಿರಡ್ಡಿಯವರಲ್ಲದೆ ಈಗ ಬರೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಜಿ ಎಚ್ ನಾಯಕ ಅವರನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿಲ್ಲ. ಈ ಜಗಮಗಿಸುವ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶಕರು ಯೋಗ್ಯತೆಯಿದ್ದೂ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರನ್ನೂ ಹೆಸರಿಸಿಲ್ಲ.

2. ವಿಮರ್ಶಕನನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅವನು ವಿಮರ್ಶಕ ಅನಿಸಿಕೊಂಡ ತಪ್ಪಿಗೆ "ಯಾಕಯ್ಯ ನನ್ನದನ್ನು ಓದಿಲ್ಲ ನೀನು" ಎಂದು ದಬಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. ಅದರಲ್ಲೂ ಅವನು ಪುಗಸಟ್ಟೆ ಪ್ರತಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಮುಗಿದೇ ಹೋಯಿತು, ಬಾಯಿಗೆ ಬಂದಂತೆ ಬಯ್ಯುವುದಕ್ಕೂ ಮುಕ್ತ ಅವಕಾಶ. ನಡುವೆ ಅವನು ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದರೂ ತಕ್ಷಣ "ನನ್ನ ಪುಸ್ತಕ ಏನು ಮಾಡಿದಿ, ಅದನ್ನು ಯಾವಾಗ ಓದುತ್ತಿ" ಎಂದು ಕೇಳಬಹುದು. ಅದೇ ನಿಮ್ಮ ಗೆಳೆಯ  ತಾನು ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಪುಕ್ಕಟೆ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಮರುದಿನವೇ ರದ್ದಿಗೆ ಎಸೆದರೂ ಅದು ಅಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

3. ವಿಮರ್ಶಕನಾದವನು ನಮ್ಮ ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯದಿದ್ದರೆ ಅವನನ್ನು ಜಾತಿವಾದಿ, ಗುಂಪುಗಾರಿಕೆ ಮಾಡುವವನು, ಸ್ವಜನಪಕ್ಷಪಾತಿ, ಹೆಸರಾಂತ ಲೇಖಕರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ, ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆಯುವವನು, ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೊಡಿಸುವವನು ಇತ್ಯಾದಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಜರೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಕೂಡ ಮುಕ್ತ ಅವಕಾಶ. ಜೀವಮಾನದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಬರೆಯದವನು ಕೂಡಾ ತನ್ನದೊಂದು ಕಲ್ಲಿರಲಿ ಎಂದು ತಾನೂ ಕಲ್ಲು ಎಸೆಯಬಹುದು. ಆದರೆ ನಿಮ್ಮಿಂದ ಪುಸ್ತಕ ಪಡೆದೂ ಅದನ್ನು ಓದದ/ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಸೊಲ್ಲೆತ್ತದ ಇತರರ ಬಗ್ಗೆ ಇಂಥ ದೂರುಗಳೆಲ್ಲ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

4. ತನ್ನ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದಾದರೂ ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ ವಿಮರ್ಶಕ  ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಕೃತ್ಯಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಅವರೆಲ್ಲ ಒಳ್ಳೆಯ ವಿಮರ್ಶಕರು, ಸಹೃದಯರು, ಅದ್ಭುತ - ಪ್ರಕಾಂಡ - ಗಾಢ - ಓದುಗರು ಮತ್ತು ಮಹಾ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕೂಡ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಹೊಗಳಿಸಿಕೊಂಡ ಮೇಲೂ ಅವನು ತಮ್ಮ ಎರಡನೆಯ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಕೃತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯದಿದ್ದರೆ ಅವನೆಂಥಾ ವಿಮರ್ಶಕ!

5. ವಿಮರ್ಶಕನೊಬ್ಬ ನೀವು ಬರೆದಿದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಓದಬೇಕು. ಆದರೆ ನೀವು ಅವನು ಬರೆದಿದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಓದಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ. 2020ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ನನ್ನ ಕಥಾಸಂಕಲನದ ಮುನ್ನುಡಿಯನ್ನು ತುಂಬ ಜನ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಬರೆದರು. ಆದರೆ ಅದು 2015ರಿಂದ ನನ್ನ ಬ್ಲಾಗಿನಲ್ಲಿ ಕೊಳೆಯುತ್ತ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಬರಹ ಎನ್ನುವುದು ಹೆಚ್ಚಿನವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವರು ನನ್ನ ಬ್ಲಾಗಿನ ರೆಗ್ಯುಲರ್ ಓದುಗರು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರು! ನಾನು ಬರೆದ ಏನನ್ನೂ ಓದದ ಸಾಹಿತಿಯೊಬ್ಬ ನನ್ನಿಂದ ತನ್ನ ಕೃತಿಗೆ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಹಕ್ಕಿನಿಂದ ಬಯಸುವುದು ವಿಮರ್ಶಕರು ತೆಪ್ಪಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ್ದು ಕ್ರಮ.

6. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಜನರಲೈಸ್ಡ್ ಕಾಮೆಂಟುಗಳಿಗೆ ಸದಾ ವಿಮರ್ಶಕರು ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿರಬೇಕು. ವಿಮರ್ಶೆ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾಗಿಲ್ಲ, ವಿಮರ್ಶೆ ಹಾದಿತಪ್ಪಿದೆ, ಆಹಾ ಓಹೋ ವಿಮರ್ಶೆ, ತುತ್ತೂರಿ ವಿಮರ್ಶೆ, ಕೊಚ್ಚಿ ಹಾಕುವ ವಿಮರ್ಶೆ, ಹಾಗೆ ಬರೆಯಬಾರದಿತ್ತು, ದ್ವೇಷ ಸಾಧಿಸುವ ವಿಮರ್ಶೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಇತ್ಯಾದಿ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಇಂಥವರೇ ಹೀಗೆ ಬರೆದರು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸದೆ ಈ ಚಪ್ಪಲಿ ಎಸೆತ ಸದಾ ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಇವರ ಉರಿ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಕುರಿತಾದ್ದಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಬರೆದವನ ಅಥವಾ ಕೃತಿಕಾರನ ಕುರಿತು ಇರುವ ವಿಷವನ್ನು ಇವರು ಹೊರಹಾಕುವ ವಿಧಾನ ಇದು ಅಷ್ಟೆ. ಇವರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಧ್ವನಿ ನಮಗೆ ಬೇಕಾದಂತೆ ಬರೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದಷ್ಟೇ. ಇದಕ್ಕೊಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಉದಾಹರಣೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯುಳ್ಳ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿ ಬಂತು. ಅದಕ್ಕೆ ಹಲವರು ವಿಮರ್ಶೆ ಬರೆದರು. ಅವೆಲ್ಲವೂ ಆಹಾ ಓಹೋ ವಿಮರ್ಶೆ ಎಂದು ಜರಿದು ಒಬ್ಬರು ತೀರ್ಪುಕೊಟ್ಟು, ಅವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಮೀರಿಸುವ, ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾದ ಏಕೈಕ ವಿಮರ್ಶೆ ಎಂದು ಹೊಸ ವಿಮರ್ಶೆ ಒಂದನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು ಮೆರೆಸಿದರು. ಆ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಅಂಶವೇನೆಂದರೆ, ಕಾದಂಬರಿ ಹಿಂದುತ್ವವನ್ನು ಪೊರೆಯುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುವುದು. ಕನಿಷ್ಠ ಅದಾದರೂ ನಿಜವಾಗಿದ್ದರೆ, ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತುವುದಕ್ಕೆಂದೇ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಕಾಲದ ಸಮರ್ಥ ಚಿತ್ರಣ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಿರಬೇಕು ಎನ್ನಬಹುದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಥದ್ದೇನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದು ಹಿಂದುತ್ವಕ್ಕೆ ಕುಮ್ಮಕ್ಕು ಕೊಡುವ ಕಾದಂಬರಿ ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದು ಹಲವರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಯಿತು. ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದ ಕಾದಂಬರಿ ಹಿಂದುತ್ವಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ ಕೊಡದೆ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಕೊಡಬೇಕಿತ್ತೆ? ಕೊನೆಗೂ ನಾವು ಮೆಚ್ಚುವ ವಿಮರ್ಶೆ ನಮಗೆ ಬೇಕಾದ ವಿಮರ್ಶೆ.

7. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನನ್ನ ಗೆಳೆಯರೊಬ್ಬರು, ವಿಮರ್ಶಕರು ಬರೆದ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಶಬ್ದ ಬಳಸಿ, ಯಾರಿಗೂ ಅರ್ಥವಾಗದಂಥ ವಿಮರ್ಶೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡಿದರು. ಸರಿಯೇ. ಅಕಾಡಮಿಕ್ ವಿಮರ್ಶೆ ಬಗ್ಗೆ ಎಷ್ಟು ದೂರುಗಳಿವೆಯೋ, ಅಷ್ಟೇ ಮಂದಿ ಒಳಗೊಳಗೇ ಅಂಥವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವುದೂ ಅಷ್ಟೇ ಸತ್ಯ. ಯಾವ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು, ವಿಮರ್ಶಕರನ್ನು ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಹೀಗಳೆದು, ಜರಿದು, ತೆಗಳಿ, ಮೂರು ಕಾಸಿಗೆ ಹರಾಜು ಹಾಕಲಾಗುವುದೋ ಅಂಥದ್ದನ್ನೇ ಮುನ್ನುಡಿಯಾಗಿ ಬಯಸುವ ಮಂದಿ, ಅಂಥವರ ಬಳಿಯೇ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆಸುವ ಮಂದಿಯ "ಮುನ್ನುಡಿ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ನು" ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸ್ಯಾಂಪಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಅದೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಹಾಸ್ಯಬರಹ ಆಗಬಲ್ಲದು. ಇಲ್ಲಿ ಅರ್ಥವಾಗದ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಫಲಾನುಭವಿಯಾಗುವ ಸಂಕಷ್ಟ ಈ ಗೆಳೆಯರಿಗೆ ಅದೇಕೆ ಒದಗಿತೊ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮುಖ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

8.   ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಸಂಭಾವಿತ ಲೇಖಕರು ವಿಮರ್ಶಕರನ್ನು ಸಾರಾಸಗಟಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ, ಕಸದ ಬುಟ್ಟಿಗೆ ಎಸೆದು ಕುಳಿತಿದ್ದಾರೆ - ಅಂತೆ.  ಆದರೆ ಇವರಿಗೂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಬಹುಮಾನ, ಸನ್ಮಾನ ಎಲ್ಲ ಬೇಕು. ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಇವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವವರು ಕೂಡ ಅದೇ ವಿಮರ್ಶಕರು ಎನ್ನುವುದು ಗೊತ್ತಿದ್ದರೂ ಇವರು ಹಂಸಕ್ಷೀರ ನ್ಯಾಯದಂತೆ ವಿಮರ್ಶಕರನ್ನಷ್ಟೇ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಉದಾರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ!

9. ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದ ಹಿಂದೆ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ವ್ಯಸನ ಎಂದು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಜರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಜರೆಯುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ತನ್ನ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಹಿತ್ಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಸುಪ್ತ ಆಸೆಯಿದ್ದುದು ಸ್ವಲ್ಪ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದರೆ ತಿಳಿಯುವಂತಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಈಗಲೂ ಹಾಗೆಯೇ. ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು, ವಿಮರ್ಶಕರನ್ನು ಯಾರು ಆಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೋ, ಅವರ ಸುಪ್ತಮನಸ್ಸಿನ ರೋಗದ ಎಳೆಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದರೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲ. ನಾವು ಯಾವುದರ ಕುರಿತು ವಿಪರೀತ ಮಾತನಾಡುತ್ತೇವೆ? ನಮಗೆ ಬೇಕಾದ್ದರ ಬಗ್ಗೆಯೆ ಅಥವಾ ನಮಗೆ ಬೇಡವಾದದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ? ನಮಗೆ ಬೇಕಾದ್ದು ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದಾಗ ಅದನ್ನು ಕೊಡದ ಮಂದಿಯನ್ನು ನಿಂದಿಸುವುದೊಂದೇ ಉಳಿಯುವ ಹಾದಿಯೆ?

10. ಕೆಲವರ ಪ್ರಕಾರ ವಿಮರ್ಶಕನಾದವನು ಎಲ್ಲಾ ಓದಿಕೊಂಡಿರಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ, ಅಡ್ಡಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ದೀಪವಿಟ್ಟಂತೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ "ತನ್ನ ಕಾಲದ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಕೃತಿಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿಕೊಂಡಿರಬೇಕು". ಆಗ ಅವನೊಬ್ಬ ನಿಷ್ಣಾತನೂ, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಬಂದವನೂ ಅನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಸಾಹಿತಿಗೆ ಅಂತಹ ಸ್ನಾನ ಅಥವಾ ನೈಪುಣ್ಯದ ಅಗತ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ, ಭಾಷೆ ಬಂದರೆ ಸಾಕು ಎನ್ನುವ ಮನೋಧರ್ಮವಿದೆ. ಆದರೆ ಎಂಥಾ ಪ್ರಕಾಂಡ ಪಂಡಿತನೇ ಆದರೂ ಅವನ ಆಯುರ್ಮಾನದಲ್ಲಿ ಅವನು ಓದಬಹುದಾದ ಕೃತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಒಂದು ಇತಿಮಿತಿಯಿದೆ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ (ಓದಿ) ಬರೆಯುವುದಾದರೆ ಅವನು ಪ್ರೇತಾತ್ಮನಾದ ಮೇಲೆಯೇ ಪೆನ್ನು ಹಿಡಿಯಬೇಕಾದೀತು. ಹಾಗಿದ್ದೂ ಈ ಮಾತನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಒಪ್ಪುವುದೇ ವಿಹಿತ. ಹಾಗಾಗಿ ನಾನು ನೂರು ಮಂದಿ ಕನ್ನಡ ಲೇಖಕರ ಪಟ್ಟಿಯೊಂದನ್ನು ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದೆ. ತಕ್ಷಣವೇ ಈ ನೂರು ಮಂದಿ ಬರೆದಿದ್ದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಓದಿ ಮುಗಿಸಿದವರು ಎದ್ದು ಕುಳಿತರು. ಅವರನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಇವರನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಮಹಿಳೆಯರಿಲ್ಲ, ಮುಸಲ್ಮಾನರಿಲ್ಲ, ಕೋಲಾರದವರಿಲ್ಲ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು, ಹೊಸಬರಿಲ್ಲ, ಹಳಬರನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಬಿಡಬಾರದು, ನನ್ನ ಬಳಗದ ಇತರ ಸದಸ್ಯರಿಗೂ ಜಾಗಕೊಡಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಇತ್ಯಾದಿ. ಸೊ, ನಾನು ಓದಿದ್ದು ತೀರ ಕಡಿಮೆ ಎನ್ನುವುದು ನನಗೇ ಮನವರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ನನ್ನ ಬಳಿ ವಿಮರ್ಶೆ ಬರೆದುಕೊಡಿ ಎನ್ನುವವರಿಗೂ ಅರ್ಥವಾಯಿತು. ನನ್ನ ಉದ್ದೇಶವಿದ್ದಿದ್ದೂ ಅದೇ. ನಾನೇನೂ (ಕಣ್ಣಿಗೆ) ಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಓದುವುದಿಲ್ಲ! ಯಾರೂ ಹಾಗೆ ಓದುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ನಮ್ಮ ಮಂದಿಗೆ ಅದು Rank list ತರ ಕಂಡಿತು. ಬೇಕಿದ್ದ ಫಲಶ್ರುತಿ ಏನೆಂದರೆ, ಎಲ್ಲಾ ಓದಿದವರೇ ವಿಮರ್ಶೆ ಬರೆಯಬೇಕೇ ಹೊರತು ಅಷ್ಟಿಷ್ಟು ಓದಿಕೊಂಡವರು ಬರೆಯುವುದು ತಪ್ಪು ಎಂಬ ಠರಾವು ಅಷ್ಟೆ.

11. ಚುಕ್ಕುಬುಕ್ಕು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ವೆಬ್‍ಸೈಟ್ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಜೋಗಿಯವರು ಒಮ್ಮೆ ಬರೆದಿದ್ದರು. ವಿಮರ್ಶೆ ಎನ್ನುವುದು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಸತ್ತಿದೆ, ಆದರೆ ನಾವಿನ್ನೂ ಅದರ ಹೆಣ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕೂತಿದ್ದೇವೆ - ಇದು ಅವರ ಮಾತು. ಸರಿಯೇ. ಆದಷ್ಟೂ ಬೇಗ ಈ ಹೆಣ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕೂತವರು ಎದ್ದು ಹೋದರೆ ನಾವೂ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರ ಸಮಾನ ಆಗುತ್ತೇವೆ, ಆಗಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಆಶಯ ಮೆಚ್ಚತಕ್ಕದ್ದೇ. ಆದರೆ ಆಗಲೂ ಈಗಲೂ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಬರುತ್ತಿರುವ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಡಜನ್ ಮ್ಯಾಗಝೀನ್‌ಗಳು ಬುಕ್ ರಿವ್ಯೂ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಇವೆಯಲ್ಲ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾ ತಾರೆಯರ ಸಂದರ್ಶನಗಳಿರುತ್ತವೆಯೆ? ಏಶಿಯಾ ರಿವ್ಯೂ ಆಫ್ ಬುಕ್ಸ್, ಲಂಡನ್ ರಿವ್ಯೂ ಆಫ್ ಬುಕ್ಸ್, ಪ್ಯಾರಿಸ್ ರಿವ್ಯೂ, ಗ್ರಾಂಟಾ, ವರ್ಲ್ಡ್ ಲಿಟರೇಚರ್ ಟುಡೇ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ರಿವ್ಯೂ ಆಫ್ ಬುಕ್ಸ್, ಕೇನ್ಯಾನ್ ರಿವ್ಯೂ ಆಫ್ ಬುಕ್ಸ್, ಪೋಯೆಟ್ರಿ ರಿವ್ಯೂ, ಚಿಕಾಗೊ ರಿವ್ಯೂ ಆಫ್ ಬುಕ್ಸ್, ಲಿಟರರಿ ರಿವ್ಯೂ ಈಗಲೂ ಅಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳಾದರೆ, ಪ್ರತಿ ವಾರ, ತಿಂಗಳು ನ್ಯೂಸ್ ಲೆಟರ್ ಕಳಿಸುವ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ವೆಬ್‌ಸೈಟುಗಳ ಮಾಹಿತಿ ನಾನು ಕೊಡಬಲ್ಲೆ. ಈಗಲೂ ಗುಡ್‍ರೀಡರ್ ತರದ ವೆಬ್‌ಸೈಟು ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಿಯರ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ತಾಣವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ. 

ಜೋಗಿಯವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಲಿ, ವಿಮರ್ಶೆ ಸತ್ತಿರುವ ಅವರ ಜಗತ್ತಾಗಲಿ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ ಎಂಬಂತೆ 2021ರ ಆಗಸ್ಟ್ 15ರ ಕನ್ನಡಪ್ರಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ವಿವೇಕ್ ಶಾನಭಾಗ್ ಅವರ ಸಂದರ್ಶನ ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಅಲ್ಲಿಯೂ ಜೋಗಿಯವರು ವಿವೇಕ್ ಅವರಿಗೆ ಹಾಕಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆ "ವಿಮರ್ಶೆ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿರುವ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಲೇಖಕ ಅನಾಥ ಎಂದು ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿದೆಯಾ" ಎಂಬುದು. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ವಿಮರ್ಶೆ ಜಗತ್ತಿನಿಂದಲೇ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿದೆ. ಅದೊಂಥರಾ ಅಚ್ಛೇ ದಿನ್, ಬೇಗ ಬರಲಿ.

12. ಮೇ 2021ರ ವರೆಗೂ ನಾನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ‘ಮಯೂರ’ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ವಿಮರ್ಶೆ ತರದ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದೆ.  2020ರಲ್ಲಿ ನಾನು ಒಂದು ಕೃತಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿರುವ ಅತಿಯಾದ ಪ್ರಚಾರ ಮತ್ತು ಅದರ ಮಿತಿಯ ಬಗೆಗಿನ ಹಿರಿಯರ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಮೌನ ಎರಡರ ಕುರಿತು ಬರೆದಾಗ ಒಬ್ಬ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಚಿಂತಕರು ಒಂದು ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದರು. ಅದರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಧ್ವನಿ ಏನಿತ್ತೆಂದರೆ, ನನ್ನಂಥ ಮೇಲ್ಜಾತಿಯವರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಒಂದು ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶೆ ಬರೆಯುತ್ತ ಇರುವುದು ಇತರರ ಅವಕಾಶ ಕದ್ದಂತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಇರುವವರು ಅದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ, ಅಷ್ಟಾಗಿಯೂ ಹಾಗೆ ಮಾಡುವವರ ಜೊತೆ ತಮಗೆ ಸಂವಾದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು. ಯಾವುದೇ ಸಂಕೋಚ, ಹಿಂಜರಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಧ್ವನಿಯೆತ್ತಿ, ಜಾತಿ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕತೆಯಂಥ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಕೊಡಬೇಕು ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಸುರುವಾಗಿದ್ದು ದಶಕದ ಹಿಂದೆ. ಇವತ್ತು ಕಾಲ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ಅವಕಾಶ ಸಿಗದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹೆಸರೇಕಿಲ್ಲ ಎಂದು ದಬಾಯಿಸಿ ಕೇಳಲು ಯಾವ ಸಂಕೋಚವನ್ನೂ ತೋರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ.  ಸಾಹಿತಿ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪುಢಾರಿಯಾಗಿ ಎದ್ದು ನಿಂತು ಬಹುಕಾಲವಾಗಿದೆ. ಈಗ ಅವನು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೆಸರಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕತ್ತೆಬಾಲ ಎಂದು ತೆಪ್ಪಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಥವಾ ನೀವು ಇಟ್ಟ ಮೊದಲ ತಟ್ಟೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಓಡಿ ಬರುತ್ತಾನೆ, ಯಾಕೆ ಮೊದಲ ತಟ್ಟೆ ಅವರಿಗಿಟ್ಟಿದ್ದು, ಅವನೇನು ಗಣಪತಿಯೆ? 

13. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಈಗಲೂ ವಿಮರ್ಶೆ ಬೇಕೆ ಬೇಡವೆ ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ ಬರುವ ಉತ್ತರ ಬೇಕಪ್ಪಾ ಬೇಕು ಎಂದೇ! ಯಾರಿಗೆ ಬೇಕು, ಯಾಕೆ ಬೇಕು ಎಂದು ಕೇಳಿ ನೋಡಿ, ಅದು ಹಿಡಿದಿರುವ ಅಧಃಪತನದ ಹಾದಿ ಕಾಣಿಸತೊಡಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ಪುಂಖಾನುಪುಂಖ ವಿಮರ್ಶೆ ಬೇಕು. ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಬಂದಿರುವ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಒಂದು ಸಂಪುಟವನ್ನೇ ಅಚ್ಚುಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಕೃತಿಗಿಂತ ದಪ್ಪಗಿದ್ದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಿಲ್ಲ. ಇದರ ಓದುಗರು ಯಾರು ಎಂದು ಕೇಳಿ. ಇದು ಇರುವುದೇ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಗೆ ತಲಾ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರತಿ ಕಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ, ಅಷ್ಟೆ. ನಿಜ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಇವತ್ತಿನ ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಓದುವ ಓದುಗರು ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಅವರು ಬರೆಯುವುದು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ. ಅವರ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕೈದು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಗರಿ ತಗುಲಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಸಾಕು, ಯಾರು ಓದದಿದ್ದರೂ ನಷ್ಟವೇನಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಸಗಟು ಖರೀದಿಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಗೊಂದಲವಿಲ್ಲದೆ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬರುವುದು ಹೇಗೆ? ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದಿಷ್ಟು "ತುರ್ತು" ವಿಮರ್ಶೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಿದ್ದಾರಲ್ಲ, ಅವರು ಓದುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ದಶಕಗಳೇ ಆಗಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೂ ಅವರು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿರಲು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಅರ್ಹರೇ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಯಾವುದೇ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದದೇ ಅವರು ಒಂದು ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಕು ಹೇಗೆ? ಅವರ ಕಷ್ಟ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆಂದೇ ಇರುವುದು ವಿಮರ್ಶಕರು. ವಿಮರ್ಶಕರ ಸದ್ಯದ ರೋಲ್ ಅಷ್ಟೇ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ನಮಗೆ ವಿಮರ್ಶಕರು ಬೇಕು. ಅವರು ಪುಸ್ತಕ ಓದದೆಯೇ ಬರೆದುಕೊಟ್ಟರೂ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ, ನಮಗೆ ಸಂಖ್ಯೆ ಮುಖ್ಯ, ಕ್ವಾಲಿಟಿಯಲ್ಲ.

ಆದರೆ ಇವರ ಮೂತಿಗೆ ಮೈಕ್ ಹಿಡಿಯಿರಿ, ಆಗ ಇವರು ಹೇಳುವುದಾದರೂ ಏನು? "ಒಬ್ಬ ಬರಹಗಾರನಿಗೆ ಸಿಗಬೇಕಾದ್ದೆಲ್ಲವೂ ಅವನು ಅದನ್ನು ಬರೆಯುವಾಗಲೇ ಸಿಗಬೇಕು, ಆಮೇಲೆ ಸಿಗುವುದೇನೂ ಇಲ್ಲ!" ಅಥವಾ, "ಒಮ್ಮೆ ಬರೆದಾದ ಮೇಲೆ ಆ ಕೃತಿ ನಮ್ಮದಲ್ಲ!"

ಯಾವನೇ ಒಬ್ಬ ಲೇಖಕ, ಅದರಲ್ಲೂ ಭಿಕ್ಷುಕರ ಬಗ್ಗೆ, ತಿರಿದು ತಿನ್ನುವವರ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದವನು ಅಂಥ ಕೃತಿಗೆ ಬಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ ಹತ್ತರಷ್ಟನ್ನಾದರೂ ತನ್ನದೇ ಊರಿನ ಅಥವಾ ತನ್ನದೇ ಬೀದಿಯ ಭಿಕ್ಷುಕರ ಬದುಕು ಬದಲಿಸಲಿಕ್ಕೆ ಬಳಸಿದ ಉದಾಹರಣೆ ಇದೆಯೆ? ಅಂಥವರ ಬಗ್ಗೆ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನೀರು ಬರುವಂಥ ಕತೆ/ಕವಿತೆ ಬರೆದು, ಜರಿಶಾಲು, ಬೆಳ್ಳಿತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಚೆಕ್ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ವರದಿಗಾರರ ಕ್ಯಾಮರಾದೆದುರು ಹಲ್ಲು ಕಿರಿಯುವ ಸಾಹಿತಿಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮಸಂವೇದನೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಯಾಕೆ! 

14. ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ನನಗೆ ಒಂದಷ್ಟು ಕಾಲ ಯಾವುದೇ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾರೂ ಬರೆಯದಿರುವುದು, ಮಾತನಾಡದಿರುವುದು ಈ ಕಾಲದ ಅಗತ್ಯ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. I repeat, ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ, ಅಷ್ಟೆ. ಬಹುತೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ಈ ಹಾದಿಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದೂ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ನಾನ್ ಅಕಾಡಮಿಕ್ ವಲಯದ ಓದುಗರು, ವಿಮರ್ಶಕರಲ್ಲದವರು ಪುಸ್ತಕಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಲಿ. ವಿಮರ್ಶಕರು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡವರು ಮೌನವಹಿಸಲಿ ಎಂದು ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಆಗ, "ನನ್ನ ವಿಮರ್ಶಕರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಓದುಗರು" ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡು ಬರುವ ಅನೇಕ "ಮುಗ್ಧ"ರಿಗೆ ತಾವು ವಿಮರ್ಶಕರು, ವಿಮರ್ಶಕರು ಎಂದು ಜರೆಯುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದು ಯಾರನ್ನು ಎನ್ನುವುದಾದರೂ ಅರ್ಥವಾಗಬಹುದು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪೂರ್ಣಕಾಲಿಕ ವಿಮರ್ಶಕರಿಗಿಂತ, ಹವ್ಯಾಸಿ ವಿಮರ್ಶೆ ಬರೆಯುವ ಲೇಖಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ವಾನಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶೆಯ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತ ಬಂದವರು ಈ ಮಂದಿಯೇ ಹೊರತು ವಿಮರ್ಶಕರಲ್ಲವೇ ಅಲ್ಲ. 

15. ಇವತ್ತು ಕೈಸೇರಿದ ಅಕ್ಷರ ಸಂಗಾತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜೇಂದ್ರ ಬಡಿಗೇರ ಎನ್ನುವ ಸಂಶೋಧಕರು "ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಾ ರಾಜಕಾರಣ" ಎಂಬ ವಾಗ್ವಾದ ಸುರುಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇಡೀ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ "ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ರಾಜಕಾರಣ, ಲಿಂಗ ರಾಜಕಾರಣ, ಜಾತಿ ರಾಜಕಾರಣ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಾಜಕಾರಣ, ಪಂಥ ರಾಜಕಾರಣ, ಸಿದ್ಧಾಂತ ರಾಜಕಾರಣ, ಅಕೆಡೆಮಿಕ್ ರಾಜಕಾರಣ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ರಾಜಕಾರಣ, ಅಧಿಕಾರ, ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಇತ್ಯಾದಿ ರಾಜಕಾರಣ" ದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುವ ಈ ಸಂಶೋಧಕರು ತಮ್ಮ ಮಂಡನೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ತಾವು ಬಳಸುವ ಪದ "ರಾಜಕಾರಣ" ಎಂದರೇನು, ತಾವು ಯಾವ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಇವರು ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಯ ತುರ್ತು ಏನಿದೆ ಎಂಬ ಕುರಿತೇ ಅನುಮಾನಗಳಿರುವ ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಯ ರಾಜಕಾರಣಾ ಮಾತ್ರ ಚರ್ಚಾರ್ಹ ಸಂಗತಿಯಾಗಬೇಕು ಏಕೆ, ಏನು ಅದರ ಸಕಾಲಿಕ ಅಗತ್ಯ ಎಂದೂ ಹೇಳಿಲ್ಲ.   ಬಹುಶಃ ಇದು ಅವರದ್ದೇ "ಬರೆಯುವ ರಾಜಕಾರಣ"ವಿರಬಹುದು!

ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಬಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ರಾಜಕಾರಣ, ಲಿಂಗ ರಾಜಕಾರಣ, ಜಾತಿ ರಾಜಕಾರಣ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಾಜಕಾರಣ, ಪಂಥ ರಾಜಕಾರಣ - ಗಳಿಗೆ ಈ ಸಂಶೋಧಕರು ಸುಮಾರು ಮುವ್ವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೊಟೇಶನ್ನುಗಳನ್ನು ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ವಿಮರ್ಶಕರವೇ ಆಗಿರುವುದು ನಗು ಬರಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಿಯೂ ಒಬ್ಬನೇ ಒಬ್ಬ ವಿಮರ್ಶಕ ಪಾಪಿಯ ಪಾಪದ ವಿವರವಿಲ್ಲ, ಅವನು ಮಾಡಿದ ರಾಜಕಾರಣ ಏನೆಂಬ ಮಾಹಿತಿಯಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲವೂ ಇಂಥಿಂಥವರು ಇಂಥಿಂಥ ಮಾತನ್ನಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಸೊ, ರಾಜಕಾರಣ ಇದೆ ಎಂಬ ಅಂತೆ-ಕಂತೆ. ವಿಮರ್ಶಕರೇ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ರಾಜಕಾರಣ, ಲಿಂಗ ರಾಜಕಾರಣ, ಜಾತಿ ರಾಜಕಾರಣ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಾಜಕಾರಣ, ಪಂಥ ರಾಜಕಾರಣ ಇದೆ ಎಂದು ಬೊಂಬಡ ಬಡಿದಿರುವುದು ಯಾರಿಗೆ ಇವರ ಹುಯಿಲು ಎನ್ನುವುದೇ ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ! ಅದೆಲ್ಲ ಇದ್ದರೆ ಈ ವಿಮರ್ಶಕರು ವಿಮರ್ಶೆ ಮಾಡದೆ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಆಯ್ತಲ್ಲ, ಸಮಸ್ಯೆಯೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲವಲ್ಲ! ಬೆಂಕಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಆರಿಸಬೇಕು, ಬೊಬ್ಬಿಡುವುದೇಕೆ! ಇದಕ್ಕೆ ಅಕ್ಷರ ಸಂಗಾತ ಸಂಚಿಕೆಯೇ ಒಂದು ರೂಪಕವನ್ನೂ ಒದಗಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.

ಈ ಸಂಚಿಕೆಯ ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಪುಟದಲ್ಲಿ ರಾಜೇಂದ್ರ ಬಡಿಗೇರ ಅವರು ವಿಮರ್ಶಕ ರಾಜೇಂದ್ರ ಚೆನ್ನಿಯವರ ಒಂದು ಮಾತನ್ನು ಕೋಟ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ: " ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ವಿಮರ್ಶೆಯು ನೂರಕ್ಕೆ ತೊಂಬತ್ತರಷ್ಟು ಅಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾದ ಗೊಡ್ಡು ವಿಮರ್ಶೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ, ಅದ್ಭುತ ಕೃತಿಗಳು ಬಂದಿವೆ ಎಂಬ ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ. ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಎಲ್ಲ ಕೃತಿಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿವೆ ಎಂದು ಬರೆಯುವ, ಹಲವಾರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನು ವಿನಾಕಾರಣ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆದರಿಸುವ ಗಣ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕರ ಅಗ್ರಹಾರವೇ ನಮ್ಮಲ್ಲಿದೆ."

ಮುಂದೆ ಇದೇ ಸಂಚಿಕೆಯ ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡನೆಯ ಪುಟದಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶಕ, ಕವಿ ವಿಕ್ರಮ್ ವಿಸಾಜಿಯವರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಇದೇ ರಾಜೇಂದ್ರ ಚೆನ್ನಿಯವರು "ವಿಮರ್ಶೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹಗುರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದು, ಅದನ್ನು ಅವಹೇಳನ ಮಾಡುವುದು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿನಿಂದ ಇರುವ ಅನಾಗರಿಕ ಹವ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ. ಈ ಹವ್ಯಾಸ ಇರುವವರನ್ನು ಸರ್ವ ದಯಾಮಯನಾದ ದೇವರು ಎಂದಿಗೂ ಕ್ಷಮಿಸದೇ ಇರಲಿ!" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. 

ರಾಜೇಂದ್ರ ಬಡಿಗೇರ ಅವರು ಮಂಡಿಸುವ ಪ್ರಮೇಯ ಇಂಥವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಪ್ರಮಾಣ ಎಂದು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಅದರ ಮೇಲೆಯೇ ನಿಂತಿರುವಂಥದ್ದು. ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಇರುವವರನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡು ಡಯ್ಲಾಗು ಬದಲಿಸುವ ನಮ್ಮ ಸಾಹಿತಿಗಳು, ವಿಮರ್ಶಕರು ಹಾಡುವ ಹಾಡನ್ನು ನಂಬಿ ಸಂಶೋಧಕರು ಪ್ರಮೇಯ ಮಂಡಿಸಲು ಹೋದರೆ ಇನ್ನೇನಾಗುತ್ತದೆ.   

ಮಾನವಂತ ವಿಮರ್ಶಕರು ಮೌನವಹಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯ. ಇದು ಪುಸ್ತಕ ಪರಿಚಯ, ಬೆನ್ನುಡಿ, ಮುನ್ನುಡಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಕೂಡ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹೀಗೆಲ್ಲ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ನಾವು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಸರಿಯೂ ಅಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನಾವು ಆಚರಿಸಲು ಯಾರದೇ ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲ. ಸಾಕಷ್ಟು ಓದಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಬ್ಬ ಸೃಜನಶೀಲ ಲೇಖಕನಿಗೆ ತನ್ನ ಬರಹ ಹೇಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲು ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಮಾತಿನ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದರು ವಿವೇಕ್ ಶಾನಭಾಗ.  ಆ ಮಾತು ಅಕ್ಷರಶಃ ನಿಜ.

ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Friday, April 15, 2022

ಸಂಪಾದಕರ ಪೀಠದಿಂದ...


ಪೊಲಿಶ್ ಭಾಷೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಒಂದು ಅಂಕಣ, ಮೆಯಿಲ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಅದರ ಹೆಸರು. ಅಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಬರಹಗಾರರು ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ಕತೆ, ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಕಳಿಸಿ, ಸಲಹೆ-ಸೂಚನೆ ಕೇಳಿ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಬಯಸಿ ಬರೆದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಾಲಿನ ವಿಷಾದ ಪತ್ರವನ್ನೋ, ತಿರಸ್ಕೃತ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನೋ ಕಳಿಸುವ ಬದಲಿಗೆ, ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ, ಚುಟುಕಾಗಿ ಅವರ ವೈಫಲ್ಯದ ಮೂಲವನ್ನು ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡಿಕೊಡಬಲ್ಲ ನಾಲ್ಕು ಸಾಲು ಬರೆಯುವ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅದರ ಸಂಪಾದಕದ್ವಯರು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೊಬೆಲ್ ಪುರಸ್ಕೃತ ಕವಿ ವಿಸ್ಲಾವ್ ಶಿಂಬೊಶ್ಕಾ (1923-2012) ಅವರಲ್ಲೊಬ್ಬರು. ಸ್ವತಃ ತಾನು ಒಬ್ಬ ಒಳ್ಳೆಯ ಕವಿಯಾಗಿರಲಾರೆ ಎಂಬ ಸಂಕೋಚ ಮತ್ತು ಅನುಮಾನಗಳೊಂದಿಗೇ ಬರೆಯುವ ಶಿಂಬೊಶ್ಕಾ ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ಕವಿತೆಗಳು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ಮುಲಾಜಿಲ್ಲದೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಹೊಸ ಬರಹಗಾರರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರದ್ದು ನಿಷ್ಠುರವಾದ ಮತ್ತು ನೇರವಾದ ಮಾತು.

ಕೊಂಚ ಅತಿ ಎನ್ನುವಷ್ಟು ಹರಿತ, ಕಟು ಆಗಲಿಲ್ಲವೆ ನಿಮ್ಮ ಮಾತುಗಳು, ಇನ್ನಷ್ಟೇ ಅಂಬೆಗಾಲಿಟ್ಟು ಬರುತ್ತಿರುವ ಹೊಸ ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನದು ಮುರುಟಿಸದೆ ಎನ್ನುವ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಅವರ ಉತ್ತರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.

"ನೀವು ಯುವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ನಾವು ತುಳಿಯುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎನ್ನುತ್ತೀರಿ. "ಇನ್ನಷ್ಟೇ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಎಳೆ ಸಸಿಯನ್ನು ಜತನದಿಂದ ಕಾಪಾಡಬೇಕು, ಆರೈಕೆ ಮಾಡಿ ಪೋಷಣೆಯೊದಗಿಸಬೇಕು. ನೀವು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಹಾಗೆ ಅವರ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳನ್ನು, ವೈಫಲ್ಯವನ್ನು ಟೀಕಿಸಬಾರದು, ಅದು ಪಕ್ವಗೊಂಡು ಫಲವನ್ನು ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಯಬೇಕು" - ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾವು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಮೊಳಕೆಗಳಿಗೆ ಹಸಿರುವಾಣಿ ಬೆಳೆಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುವ ಸಸಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಸುತ್ತಲಿನ ನಿಸರ್ಗ ಒದಗಿಸುವ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೇ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕುದಾದ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಮಗೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಹುಲ್ಲಿನೆಸಳು ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಇನ್ಯಾರೋ ಅದೊಂದು ತೇಗದ ಮರವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಅದಕ್ಕೇ ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ನೀವೆಷ್ಟೇ ಜತನದಿಂದ ಆರೈಕೆ ಮಾಡಿದರೂ ಅದು ತೇಗದ ಮರವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿಯೂ ನಮ್ಮ ಪರಾಮರ್ಶನ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಪ್ಪಾಗುವುದಿದೆ. ಆಗೇನಾಗುತ್ತದೆ? ನಾವೆಂದಿಗೂ ಸಸಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಯದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ, ಅದನ್ನು ಬೇರು ಸಹಿತ ಕಿತ್ತೆಸೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅವು ಗಿಡವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ನಿಲ್ಲಲು ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ನಿಲುವು ತಪ್ಪಾಗಿತ್ತೆಂದು ಸಾಬೀತು ಪಡಿಸಲು ಸರ್ವತಂತ್ರ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮದು ತಪ್ಪಾಯಿತೆಂದು ನಾವು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ನೀವು ನಮ್ಮ ಅಂಕಣವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದ್ದರೆ ನಿಮಗೇ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ, ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ, ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವಾದದ್ದು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದಾಗ ನಾವು ಉದಾರವಾಗಿಯೇ ಅದನ್ನು ಕೊಂಡಾಡಿದ್ದೇವೆ.... "

ಹೊಸ ಮತ್ತು ಯುವ ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ಬರೆದ ಅಂಥ ಪುಟ್ಟಪುಟ್ಟ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಆಯ್ದು ಕಲೆಹಾಕಿ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ತರಲಾಗಿದೆ. ಇಂಗ್ಲೀಷಿಗೆ ಅದನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿದವರು ಕ್ಲೇರಾ ಕಾವನಾಗ್. ಈಕೆ ಸ್ವತಃ ಓರ್ವ ವಿಮರ್ಶಕಿಯಾಗಿ ಹೆಸರಾದವರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಆಡಮ್ ಝಗ್ಜಾವಸ್ಕಿ, ಶಿಂಬೊಶ್ಕಾ ಮುಂತಾದವರ ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳ ಅನುವಾದಕಿಯಾಗಿಯೂ ಹೆಸರಾದವರು, ಹತ್ತಾರು ಅಂತರ‍್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಭಾಜನರಾದವರು. ಈ ಪುಸ್ತಿಕೆಯ ಹೆಸರು "How to Start Writing (And When to Stop)". 


ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಗಮ್ಮತ್ತಿಗಾಗಿ ಓದಬಹುದು ಎನ್ನುವ ಲೇಖಕಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಕಲೆಯ ಕುರಿತ ಗಹನವಾದ ಚರ್ಚೆಯೇನಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಕೇವಲ ಹೊಸ ಬರಹಗಾರರ ಮತ್ತು ಲೇಖಕನಾಗಬೇಕೆಂಬ ತುಡಿತದಿಂದ, ಹಿರಿಯ ಬರಹಗಾರರನ್ನು ಓದಿ, ಅನುಕರಿಸುತ್ತ, ಅವರ ಹಾಗೆ ತಾವಾಗಬೇಕೆಂಬ ತಹತಹವೇ ಮೂಲವಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯದತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತರಾದ ಯುವಕರ ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಸಂದ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನವಷ್ಟೇ ಇದೆ ಎನ್ನುವುದರ ಅರಿವಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಲೇಖಕರ ಕಳಪೆ ಕೃತಿಗಳ ತಲಸ್ಪರ್ಶಿ ವಿಮರ್ಶೆಯೋ, ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಂಡ ಕೃತಿಗಳ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವೋ ಇಲ್ಲ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ರಾಜಕಾರಣದ ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ಇವೆಲ್ಲ ನಾಲ್ಕೈದು ಸಾಲಿನ ಬರಹಗಳಾಗಿದ್ದು ಮುದ ನೀಡುವ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನಾಗಿಯೂ ಓದಬಹುದು (ಬೇರೆಯವರ ಬರಹದ ಕುರಿತ ಹರಿತ ಟೀಕೆ ಕೊಡುವ ಮನರಂಜನೆಯ ತರ) ಅಥವಾ ನಮ್ಮನ್ನೇ ಕುರಿತು ಬರೆದಿದ್ದು ಅಂದುಕೊಂಡು ಮುನಿಸು ಬಂದರೂ ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳುವ ಮನಸ್ಸಿಟ್ಟುಕೊಂಡೂ ಓದಬಹುದು. ಬರಹಗಾರನಾಗುವ ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿರುವವರೂ ಓದಬಹುದು, ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಸಮಯ ಸನ್ನಿಹಿತವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಕಾಡುತ್ತಿರುವವರೂ ಓದಬಹುದು.

ಹಾಗಿದ್ದೂ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ಸಾಹಿತಿಯಾಗುವುದೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆ, ಅದೊಂದು ಅಪೂರ್ವಯೋಗ ಎಂಬೆಲ್ಲ ಭ್ರಮೆಗೆ ಬೀಳುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಪ್ರತಿಭೆ ಯಾವ ರಂಗಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲುವುದಿದ್ದರೂ ಅದು ಪ್ರತಿಭೆಯೇ; ಸಾಧನೆ ಯಾವ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆದರೂ ಅದು ಸಾಧನೆಯೇ. ಹಾಗಾಗಿ ಸಾಹಿತಿಯಾಗಲಾರದವನದ್ದು ಸೋಲಲ್ಲ, ತಾನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಎಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಬೇಕು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಗುರುತಿಸಲಾರದೇ ಹೋದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅದು ಸೋಲಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾದ ಒಂದು ವಿವೇಚನೆಯೇ ಮಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ.  

ಈಗ ಇಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳ ಅನುವಾದ.

ಕವಿಯೊಬ್ಬರ ಕವಿತೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದಿಸಿ...
ಇವು ಹಿತಾನುಭವ ನೀಡುವ ಪುಟ್ಟಪುಟ್ಟ ಕವಿತೆಗಳು, ಪರಿಶುದ್ಧವಾದ ಭಾವಜಗತ್ತಿನ ಸಂತೃಪ್ತ ಹಗಲುಗನಸುಗಳತ್ತ ನಮ್ಮನ್ನು ಒಯ್ಯುವಂಥವು, ನಮ್ಮದೊಂದು ಅರಮನೆಯಿದ್ದಿದ್ದರೆ,  ಅದರ ಸಕಲೆಂಟು ವಿಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಆಸ್ಥಾನಕವಯಿತ್ರಿಯನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಬಹುದಿತ್ತು. ನೊಣವೊಂದು ಕೂರಲು ಹೋಗಿ ಉದುರಿಬಿದ್ದ ಗುಲಾಬಿ ಪಕಳೆಯ ಸಂಕಟಕ್ಕೆ ನೀವು ಮನನೊಂದು ಹಾಡುವಿರಿ, ನಮ್ಮ ಕೃತಕೃತ್ಯ ಬೆರಳುಗಳು ಅರಳಿದ ಅದರ ದಿವ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ನೇವರಿಸಿ ಧನ್ಯಗೊಂಡ ಬಗೆಯನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುವಿರಿ. ನಿಶ್ಚಿತ, ಹನ್ನೆರಡು ಮಂದಿ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪಂದಿರಿಗೆ ಕ್ಯಾಬೇಜಿನ ದಂಟಿನಲ್ಲಿ ವಿಷವಿಕ್ಕಿದ್ದನ್ನು ಅಜರಾಮರವಾಗಿಸಿದ ಯಾವನೇ ಕವಿಯನ್ನು ಅವನ ಸಾಧಾರಣವೆನಿಸುವ ಅಭಿರುಚಿಗಾಗಿ ಪಾಳುಕೋಟೆಯೊಳಗೆ ದಬ್ಬುವುದೇ ಸರಿಯಾದದ್ದು. ವಿಚಿತ್ರವೆನಿಸುವುದೆಂದರೆ, ಗುಲಾಬಿಯ ಕುರಿತ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಮಾಸ್ಟರ್‌ಪೀಸ್ ಎನ್ನಬಹುದೇನೊ, ಆದರೆ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪಂದಿರ ಕುರಿತಾದ್ದರಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯೆನಿಸುವುದಂಥದ್ದೇನೋ ಇದೆ. ಹೆಗ್ಗಣಗಳು ಬದಲಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಅವಕ್ಕೆ ನೈತಿಕತೆಯ ಹಂಗಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಸತ್ಯ. ಅವೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೇಕಿನ ಮೇಲ್ಪದರವನ್ನಷ್ಟೇ ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತವೆ. ಕವಿಯೊಬ್ಬ ತನ್ನ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಭಾಷೆ ಬಳಸುವ ಹಾಗೆ. ನಿಮ್ಮ ಕವಿತೆಗಳು ಹಳೆಯ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಸಲ್ಲುವಂಥವು, ಅವುಗಳ ಆಕೃತಿ ಮತ್ತು ತಿರುಳು ಎರಡೂ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದು ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಮಾತು. ಹತ್ತೊಂಬತ್ತರ ಹರಯದ ಒಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಇದು ಅಸಹಜ ವಿದ್ಯಮಾನ. ನೀವಿದನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮುತ್ತಜ್ಜಿಯ ಸಂಗ್ರಹದಿಂದ ಕದ್ದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದೆ?

ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ:
"ದಯವಿಟ್ಟು ನನಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಏನಾದರೊಂದು ಭರವಸೆ ಕೊಡಿ, ಅಥವಾ ಕನಿಷ್ಠ ನನಗೊಂದಿಷ್ಟು ಸಮಾಧಾನದ ಮಾತುಗಳನ್ನಾದರೂ ಕೊಡಿ."  ನಾವು ಇದನ್ನೋದಿದ ನಂತರ ಎರಡನೆಯದನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಸೊ, ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನವಿಟ್ಟು ಕೇಳಿ, ನಾವು ನಿಮಗೆ ಹಿತಾನುಭವ ನೀಡಲು ಹೊರಟಿದ್ದೇವೆ. ಉಜ್ವಲವಾದ ಒಂದು ಭವಿಷ್ಯ ನಿಮಗಾಗಿ ಕಾದಿದೆ, ಒಬ್ಬ ಓದುಗನಿಗಷ್ಟೇ ಇರುವ ಅದೃಷ್ಟವದು. ಅದೂ ಎಂಥ ಓದುಗ!  ಅತ್ಯಂತ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ಓದುಗನಾಗುವ, ಅತಿ ನಿರ್ಲಿಪ್ತನಾದೊಬ್ಬ ಓದುಗನಾಗುವ ಅದೃಷ್ಟ, ಅಂಥ ಉಜ್ವಲ ಭವಿಷ್ಯ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ನಿಜವಾದ ಪ್ರೇಮಿಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನೀವಿರುತ್ತೀರಿ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಸದಾ ನಿಮ್ಮ ಅತ್ಯಂತ ಭರವಸೆಯ, ಪೂರ್ತಿ ಅವಲಂಬಿಸಬಹುದಾದ ಸಂಗಾತಿಯಾಗಿರಲಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಗೆಲುವು ಮುಖ್ಯವಾಗದು, ಪ್ರಯತ್ನವಷ್ಟೇ ಸದಾ ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ನೀವು ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೇವಲ ಓದುವುದರಲ್ಲಿರುವ ಸುಖಕ್ಕಾಗಿಯಷ್ಟೇ ಓದಲಿರುವಿರಿ. ನಿಮಗೆ ಅದರ "ಟ್ರಿಕ್ಕು"ಗಳನ್ನು ಹೆಕ್ಕಿ ತೆಗೆಯುವ ದರ್ದು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಭಾಗವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಚೆನ್ನಾಗಿ, ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಬರೆಯಬಹುದಿತ್ತಲ್ಲವೇ ಎಂಬ ಯೋಚನೆ ಕೂಡ ನಿಮಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.  ಅಸೂಯೆಯಿಲ್ಲ, ತಿರಸ್ಕಾರವಿಲ್ಲ, ಥಟ್ಟನೆ ಕುಟುಕಬೇಕೆನ್ನಿಸಿ ಉಕ್ಕಿ ಬರುವ ಸಿಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಸ್ವತಃ ಬರಹಗಾರನಾಗಿರುವ ಒಬ್ಬ ಓದುಗನನ್ನು ಕಾಡುವ ಯಾವುದೇ ಭಾವವಿಕಾರವಿಲ್ಲ. ನಿಮಗೆ ಡಾಂಟೆ ಯಾವತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೇವಲ ಡಾಂಟೆಯಷ್ಟೇ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ, ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಕಾಶಕರೂ ಆಗಿದ್ದ ಚಿಕ್ಕಮ್ಮಂದಿರು ಇದ್ದರೇ ಇಲ್ಲವೇ ಎನ್ನುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮುಕ್ತಛಂದದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವ ಅಬಕಡನ ಕವಿತೆಗಳೇಕೆ ಸದಾ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿರುತ್ತವೆ, ಅದೇ ತಾನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರಾಸ ಲಯಬದ್ಧವಾಗಿ ಬರೆಯುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದರೂ, ಹತ್ತೂ ಬೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಶಬ್ದಭಂಡಾರದ ಸ್ವತ್ತನ್ನು ಸೂರೆಗೊಳ್ಳುತ್ತ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ವಿಷಾದಪತ್ರಕ್ಕೂ ಅರ್ಹನಾಗದೆ ಉಳಿದು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬ ಚಿಂತೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ನಿದ್ದೆ ಬಾರದೆ ಹೊರಳಾಡುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಸಂಭವವಿಲ್ಲ. ತಿರಸ್ಕಾರದ ಭಯದಿಂದ ಹಿಂಜರಿಯುವ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬಿಡುವ ಸಂಪಾದಕರ ವಿಚಿತ್ರ ಮುಖಭಾವಗಳು ಈಗ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಉದ್ವೇಗವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೂ ಒಂದು ಅವಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲದ ಲಾಭವಿದೆ ಇಲ್ಲಿ; ಮಂದಿ ಯಾವತ್ತೂ ಅಸಮರ್ಥ ಬರಹಗಾರರ ಬಗ್ಗೆ ಟೀಕೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ, ಅಸಮರ್ಥ ಓದುಗರ ಬಗ್ಗೆಯಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ನೆನಪಿಡಿ. ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿಯೂ ಅಸಮರ್ಥ ಮತ್ತು ಸೋತ ಓದುಗರ ದೊಡ್ಡ ಪಡೆಯೇ ಇದೆ, ಗೊತ್ತಾ? ಹಾಗಿದ್ದೂ ಅವರು ಯಾರದೇ ನಿಂದನೆಗೊಳಗಾಗದೇ ಬಚಾವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಾವು ನಿಮ್ಮನ್ನೆಂದೂ ಅವರ ಜೊತೆ ಸೇರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕಾದ್ದೇ ಇಲ್ಲ. ಯಶಸ್ವಿಯಾಗದ ಬರಹಗಾರರನ್ನು ಸದಾ ಕಣ್ಣು ಮಿಟುಕಿಸಿ, ನಿಟ್ಟುಸಿರಿಟ್ಟು ಹಂಗಿಸುವವರು ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಯಾಕೆ, ಸ್ವತಃ ಪ್ರೇಯಸಿಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಂಬುವಂತಿಲ್ಲವೆನ್ನಿ. ಸೊ, ಈಗ ನಿಮಗೆ ಹೇಗನಿಸುತ್ತಿದೆ? ದೊರೆಯಂತೆ ಮೆರೆಯುವೆ ಅನಿಸುತ್ತಿಲ್ಲವೆ? ನಮಗೆ ಆ ನಂಬುಗೆಯಿದೆ.

ನೊಂದಮನಕ್ಕೆ ಸತ್ಯದರ್ಶನ:
ನೀವು ನಮ್ಮ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನವನ್ನು ತೀರ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾದ ನಿಂದನೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದಂತಿದೆ. ನೀವು ಹಾಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ ಅದು ತಪ್ಪು, ಹಾಗೆ ತಿಳಿಯದಿರಿ. ಕವಿತೆ ರಚಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುವ ಕಲ್ಪನಾಶಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆಯಿದೆ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಎಂದು ಹೇಳುವಾಗ ನಾವು ನಮ್ಮ ತೀರ ಇತಿಮಿತಿಗಳಿರುವ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಸವಲತ್ತನ್ನು ನಿಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ, ಹೃದಯದ, ಧನಾತ್ಮಕ ಸಂಗತಿಗಳ ಕುರಿತಾಗಲಿ, ನೀವು ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಆಯ್ದುಕೊಂಡಿರುವ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮಗಿರುವ ನೈಪುಣ್ಯದ ಕುರಿತಾಗಲಿ, ನಿಮ್ಮ ಅಪಾರ ಬೌದ್ಧಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕುರಿತಾಗಲಿ, ನಿಮ್ಮ ಸೌಜನ್ಯ, ನಿಮ್ಮ ಧೀರೋದಾತ್ತ ನಿಲುವಿನ ಕುರಿತಾಗಲಿ ಟೀಕಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದು, ಕವಿ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯುನ್ನತವಾದ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ರಮ್ಯವಾದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೇನಿದೆ, ಅದು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ನಿಜವಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಮಗೆ ಏನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸಮರ್ಥವಾಗಿಯೂ ಸುಂದರವಾಗಿಯೂ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ನೈಪುಣ್ಯವಿದೆಯೋ ಅದನ್ನು ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ತಾದ ಗೌರವ, ಯಶಸ್ಸು ಅಡಗಿರುತ್ತದೆ. ನಿಮಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ. 

ಈವಾಗೆ ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲವೆ?
ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೇಜರ್ ಡಿಗ್ರಿಯೊಂದು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಅಧ್ಯಾಪಕ ವೃತ್ತಿಗೆ ತಯಾರು ಮಾಡುವುದೇ ಹೊರತು ಒಳ್ಳೆಯ ಕವಿತೆ ಬರೆಯುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅದು ನಿಮಗೆ ತೋರಿಸಿಕೊಡಲಾರದು. ನೀವು ಎಷ್ಟೇ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಹಾಜರಾದರೂ, ಯಾವುದೇ ಕೋರ್ಸ್ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲಾರದು. ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಅದು ಈಗಾಗಲೇ ಇರುವ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ಸಾಣೆಯಿಡಬಹುದಷ್ಟೇ. ನೀವು ಒಂದು ಮನಮೋಹಕವಾದ ಪುಟ್ಟ ಪದ್ಯವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದೀರಿ, ಈಗಷ್ಟೇ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಪ್ರೇಮವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಯಾರಲ್ಲಾದರೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹುಟ್ಟುವ ಕವಿತೆಯದು. ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರೇಮಿಗಳೂ ಒಂದಲ್ಲಾ ಒಂದು ಸಂಚಾರೀ ಭಾವದ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸ ಬಲ್ಲವರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಅಯ್ಯೊ, ಅಂಥ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಉಕ್ಕು, ಮುರಿದು ಬಿದ್ದ ಸಂಬಂಧ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುವ ಅಗ್ನಿಪರೀಕ್ಷೆಯ ತಳಮಳವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಂಡು ಬಾಳುವುದು ತೀರ ವಿರಳ. ಸೊ, ಈವಾ, ನೀನು ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿಯ ಕುರಿತು ಯೋಚಿಸಬಹುದಲ್ಲ?

ನಿಮ್ಮಂಥವರು ಬರೀಬೇಕು ಕಣ್ರೀ!
ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ನೀವು ನಿಮ್ಮೂರಿನ ಯಾವುದೋ ಸಭೆ ಸಮಾರಂಭದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಮಹಾ ಮಹಾ ಕೊರೆತದ ಭಾಷಣಗಳು, ಗುಲಾಬು ಮೆತ್ತಿದ ಮುದ್ದು ಮೊಗದ ಮಕ್ಕಳು ಸ್ಕರ್ಟ್ ಹಾರಿಸಿ ಕುಣಿದು ಕುಪ್ಪಳಿಸಿದ ಹಾಡು ಗದ್ದಲಗಳೆಲ್ಲ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕದ ಅವಕಾಶದಲ್ಲಿ ಈ ಮನಮೋಹಕ ಪ್ರಾಸಬದ್ಧ ರಚನೆಗಳನ್ನು ವಾಚಿಸಿರುತ್ತೀರಿ.  ಬಹುಶಃ ಮುಂದಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಔತಣವಿದ್ದೀತೆಂದು ಏಳ ತೊಡಗಿದ ಸಭಿಕರು ಓಹ್, ಇದೇನೀಗ ಇಲ್ಲಿ ಎಂದು ಅಚ್ಚರಿಯಿಂದ ಅಲ್ಲಲ್ಲೇ ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ನಮ್ಮದೇ ಪೇಟೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಇಲ್ಲೊಂದು ಕವಿತೆ! ಕವಿ ಯಾರನ್ನೂ ಬಿಡದೆ, ಹೆಸರು ಸಹಿತ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರನ್ನೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾನೆ, ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ, ಸವಿನಯ ಮರ್ಯಾದೆಯೊಂದಿಗೆ. ಜನರ ಮೊಗದ ಮೇಲೆ ಸಂತೃಪ್ತ ನಗೆಯೊಂದು ಆಗಲೇ ಮೂಡಿದೆ. ಬೆನ್ನಿಗೇ ಅದೇನು ಕರತಾಡನ! ರೋಗಗ್ರಸ್ತವಾದೊಂದು ಕ್ಷಣ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನ ನಂತರ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾರೋ ಒಬ್ಬ ಕವಿಗೆ ಸಲಹೆ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ, "ನೀನಿದನ್ನೆಲ್ಲ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು, ಇವೆಲ್ಲ ಹಾಗೇ ವೇಸ್ಟ್ ಆಗಬಾರದು." ದೇವರೇ, ಈ ಸಲಹೆ ಸರಿಯಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿನ ಮೆಚ್ಚುಗೆ, ಹೊಗಳಿಕೆ ಯಾವುದೂ ವ್ಯರ್ಥವಲ್ಲ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅದೆಲ್ಲ ಕುಶಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ನಿಜವೇ. ಆದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಈಗಷ್ಟೇ ಸಂಪಾದಕರ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ, ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ತಕ್ಕಡಿಯಲ್ಲಿ ತೂಗಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅವು ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಇವು ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದೆಯದು. ಇದು ಬರೆದಾತನಿಗೆ ಅತೀವವಾದ ವೇದನೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು.

ಮನವ ತೆರೆದಿಡುವ ಬರಹದ ನಿಜಗಮ್ಯ:
ನಿಮ್ಮ ಇದುವರೆಗಿನ ಬರವಣಿಗೆ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ನೆಲೆಯದ್ದು - ಇಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮಂದಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳೆಲ್ಲ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸರಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಡದ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ, ಅನ್ಯಮನಸ್ಕ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಗೀಚಿದಂತೆ ಬಂದಿದ್ದು ಅವು ಓದುಗರ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆದಿಡುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿವೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕಾದ ಮಾತೆಂದರೆ, ನೀವೇಕೆ ಬರೆಯಬೇಕೆನ್ನಿಸುವ ನಿಮ್ಮ ತುಡಿತವನ್ನು ಅದೊಂದು ತುರ್ತಾಗಿ ಗುಣಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಒಂದು ಕಾಯಿಲೆಯೋ ಎಂಬಂತೆ ಕಾಣುತ್ತೀರಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ತುಂಬ ಮುಜುಗರ, ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತೀರಿ ಎಂಬುದು ನಮಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಯೋಚನೆಗಳನ್ನು ಆಗಾಗ ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತ ಬರುವುದರಲ್ಲಿ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿಯೂ ಯಾವುದೇ ಬಗೆಯ ಅಸಂಬದ್ಧತೆಯಾಗಲೀ, ವೈಚಿತ್ರವಾಗಲೀ ಇಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಅದು ಖಾಸಗಿ ನೆಲೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದಷ್ಟೆ. ಅದು ಕೇವಲ ಬರಹಗಾರರಿಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಎಲ್ಲ ಸುಶಿಕ್ಷಿತ ಮಂದಿಯಲ್ಲೂ ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯವಾಗಿ ಇರಬೇಕಾದ ಒಂದು ಸಂಸ್ಕಾರ. ನಾವು ನೆನಪುಗಳ ಅಥವಾ ಪತ್ರಗಳ ಪ್ರಕಟಿತ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಓದುವಾಗಲೆಲ್ಲ ಅಂಥ ಖಾಸಗಿ ವಿಷಯಗಳ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಆಸ್ವಾದಿಸುವುದು ಅದರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನೇ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಂಥ ಬರವಣಿಗೆ ಬರುವುದು ಸ್ವತಃ ಬರಹಗಾರರಲ್ಲದವರಿಂದ, ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಬರಹಗಾರ ಅನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಯಾವುದೇ ಇರಾದೆ ಕೂಡ ಇಲ್ಲದವರಿಂದ..... ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ತಾನು ಏನನ್ನಾದರೂ ನಾಲ್ಕಕ್ಷರ ಗೀಚಿದ್ದೇಯಾದರೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಅದರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ತೂಗತೊಡಗುತ್ತಾನೆ, ಅದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ತಹತಹದಲ್ಲಿ ಬೇಯತೊಡಗುತ್ತಾನೆ, ತಾನು ಅದರಲ್ಲಿ ಸಮಯ ಕಳೆದಿದ್ದು ತಕ್ಕುದಾಯ್ತಲ್ಲವೇ ಎಂದು ಭಾವಿಸತೊಡಗುತ್ತಾನೆ.... ಹೆಚ್ಚೂ ಕಡಿಮೆ ಸುಸಂಬದ್ಧವಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಪ್ರತಿ ವಾಕ್ಯವೂ ತತ್‌ಕ್ಷಣವೇ ಫಲದಾಯಕವೂ ಆಗಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವುದಿದೆಯಲ್ಲ, ಅದು ನಾಚಿಕೆಗೇಡು. ಹತ್ತೋ ಇಪ್ಪತ್ತೋ ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಫಲಪ್ರದವಾದರೇನಾಗಿ ಬಿಡುವುದು? ಅಥವಾ ಈ ಸಂಪನ್ನಗೊಂಡ ಸುಸಂಬದ್ಧ ಬರವಣಿಗೆ ಯಾವತ್ತೂ ಮಂದಿಯ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದು ನೀಡಬಹುದಾದ ಯಾವುದೇ ಫಲ ನೀಡದೇ ಹೋದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ನಷ್ಟವೇನು? ಅದು ಬರೆದವನ ಮನದ ಕಾರ್ಗತ್ತಲನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕವಾಗಿರಲಿಲ್ಲವೆ, ಅವನ ಬದುಕನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲವೆ? ಅದಕ್ಕೆ ಯಾವ ಮಹತ್ವವೂ ಇಲ್ಲವೆ?

ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಸುಲಭದ ಹಾದಿಯಿದೆಯೆ?:
ಇಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಬಳಿ ಕಾದಂಬರಿ ಬರೆಯುವುದರ ಕುರಿತಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳಿಲ್ಲ. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಸಂಗತಿಗಳು ಆಗಾಗ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ಸುದ್ದಿಯಿದೆ. ನಾವು ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ಸರಳವಾದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಬೆಲೆಯೇನು ಎಂದು ಕೇಳುವ ಧಾರ್ಷ್ಟ್ಯ ತೋರುತ್ತೇವೆ: ಖಚಿತವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ತಂದುಕೊಡಬಲ್ಲಂಥ ಫಾರ್ಮುಲಾ ಹೊಂದಿರುವಂಥ ಯಾವನೇ ಒಬ್ಬ ಲೇಖಕ ಸ್ವತಃ ಅದನ್ನು ಸ್ವಂತಕ್ಕೆ ಬಳಸದೆ ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಿಗಾಗಿ ಗೈಡ್ ಬುಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವ ಹಾದಿಯನ್ನೇಕೆ ಹಿಡಿಯಬೇಕಾಯಿತು? ಸರಿಯೆ? ಸರಿ.
  
ವಯೋಮಿತಿ ಎಂಬುದೇನಿಲ್ಲ
ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ನೀವು ನಲವತ್ತು ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯ ಸಂದ ಮೇಲೂ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅದೇನೇನೂ ತಡವಾದ ಆರಂಭವಲ್ಲ;  ಅಂಥ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಇತರೇ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮರೆಯದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಎನ್ನಬಹುದು.  ಜೀವಂತಿಕೆಯಿಂದ ನಳನಳಿಸುವ ಕಲ್ಪನಾಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಗ್ರಹಗಳು, ಇಸಂಗಳಂಥ ಸರಪಳಿಯಿಂದ ಬಂಧಿತವೂ ಬಾಧಿತವೂ ಆಗಿರದ ವಿಶಾಲ ಮನೋಧರ್ಮಗಳಿದ್ದಲ್ಲಿ ತಡವಾದ ಆರಂಭವೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುವುದು ನಿಶ್ಚಿತ. ಭಾಷ್ಯಗಳು, ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನಗಳಲ್ಲ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾದ ಛಾಪು ಯಾವತ್ತೂ ಮೇಲ್ಗೈ ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ;  ಬದುಕನ್ನು, ಜಗತ್ತನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡವರಿಂದ ಬರುವ ತತ್‌ಕ್ಷಣದ ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಳನೋಟಗಳು, ದರ್ಶನಗಳು ತಂತಾನೇ ಒಡಮೂಡಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತವೆ.   ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ತಡವಾಗಿ ಹೊರಬಿದ್ದ ಮೊದಲ ಕೃತಿಯಿಂದ ನಾವು ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತೇವೆ.  ಜೀವನಾನುಭವದ ಘನವಾದ ಭಾಗ ಮತ್ತು, ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬರೆದ ನೆನಪುಗಳಂಥ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಅಭಿರುಚಿ. ಒಂದೇ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ನಲವತ್ತು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನಗಿನ್ನೂ ಹದಿನೇಳು ಎನಿಸುವಂತೆ ಬರೆಯಬಾರದು, ಏಕೆಂದರೆ, ಆಗ ಕಾಲವಾಗಲಿ, ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರಬುದ್ಧತೆಯಾಗಲಿ ಜೋಲು ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ಮರೆಮಾಚಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದು. 

ತರಬೇತಿ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತೆ ಇತ್ಯಾದಿ...
ಒಬ್ಬ ಯುವ ಸಂಗೀತಗಾರ ಸಂಗೀತ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಪಾಠ ಕಲಿಯುತ್ತಾನೆ, ಒಬ್ಬ ಯುವ ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದ, ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರ ಅಕಾಡಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಒಬ್ಬ ಯುವ ಬರಹಗಾರ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು? ನಿಮಗಿದೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಕೊರತೆ ಎಂದನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹಾಗೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಸಂಗೀತಗಾರರ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರ ಶಾಲೆಗಳು ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದ, ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾದ ಕೆಲವೊಂದು ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡು ಮುಂದುವರಿಯಲು ಅದು ಸಹಾಯಕ. ಅದೇ ಒಬ್ಬ ಬರಹಗಾರನಿಗೆ ಅಲ್ಲೇನಿರುತ್ತದೆ ಕಲಿಯುವುದು? ಪೆನ್ನನ್ನು ಬಿಳಿ ಹಾಳೆಯ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಿಟ್ಟು ಬರೆಯುವುದನ್ನು ಯಾವುದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಾಲೆ ಕೂಡ ಕಲಿಸಬಲ್ಲದು. ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ತಾಂತ್ರಿಕವಾದ ರಹಸ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಒಬ್ಬ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತ ಹವ್ಯಾಸಿ ಬರಹಗಾರನಿಗೆ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುವಂಥ ಯಾವುದೇ ರಹಸ್ಯಗಳಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಭೆಯೇ ಇಲ್ಲದವನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ನೆರವಿಗೆ ಬಾರದು. ತಾಂತ್ರಿಕ ಕೌಶಲ್ಯ ಬಯಸುವ ಯಾವುದೇ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ನೀವು ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತರಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದರೂ ತೊಡಗಬಹುದು, ಎಪ್ಪತ್ತರಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದರೂ ತೊಡಗಬಹುದು. ನೀವೊಬ್ಬ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಅಕ್ಷರ ಕಲಿತವರಾದರೂ ಸರಿಯೇ. ಅದರಿಂದೇನೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗದು. ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಡಿಪ್ಲೊಮಾವನ್ನು ಅರ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟುಬಂದವರಿರಬಹುದು (ಥಾಮಸ್ ಮನ್ನ್ ತರ) ಅಥವಾ ಹಲವು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಂದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪಡೆದವರೂ ಆಗಿರಬಹುದು (ಅದೂ ಥಾಮಸ್ ಮನ್ನ್ ತರವೇ). ಕಲೆಯ ಗಂಧರ್ವಲೋಕಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲಾ ಹಾದಿಗಳೂ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ತೆರೆದೇ ಇರುವಂಥವು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ "ತಳಿ"ಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಪ್ರವೇಶ ದೊರೆಯುವುದಂತಿದ್ದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ತಾತ್ವಿಕವಾಗಿ ಇದು ಸತ್ಯ, 

ಲೇಖಕ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವುದು ತನ್ನೊಳಗಿನ ಬೆರಗಿನಲ್ಲಿ...
ಮತ್ತದೇ ದೂರು, ಅರೋಪ. "ಯುವ ಬರಹಗಾರರು."  ಅವರಿನ್ನೂ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲದೇ ಇರುವುದರಿಂದ ನಾವು ಅವರನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಂಭಾಳಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕು. ಅವರಿನ್ನೂ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಯಾವುದೇ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಪಕ್ಕಾಗಿಲ್ಲ, ಒಬ್ಬ ಓದಿಕೊಂಡಿರಬೇಕಾದ್ದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಅದಾಗಲೇ ಓದಿಕೊಂಡಿರುವವರಲ್ಲ ಇತ್ಯಾದಿ. ಹದಿಹರಯದವರಾದ್ದರಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸರಳಗೊಳಿಸಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಇಂಥ ರಿಯಾಯಿತಿಯ ಕೋರಿಕೆಗಳೆಲ್ಲ ಒಂದು ಪೂರ್ವಗ್ರಹಪೀಡಿತ ನಿಲುವಿನಿಂದ ಹೊರಟಿರುತ್ತವೆ ಎನ್ನಬೇಕು. ಅದು, ಕೇವಲ ಬಾಹ್ಯಪ್ರೇರಣೆಗಳು, ಸಂದರ್ಭಗಳಷ್ಟೇ ಒಬ್ಬ ಬರಹಗಾರನನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಪೂರ್ವಗ್ರಹ. ಸೃಜನಶೀಲ ಪ್ರತಿಭೆಯೆಂಬುದು ಅವನಿಗೆ ಸಿಗುವ ಜೀವನಾನುಭವದಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ ಅಂತ ತಿಳಿಯುವುದು. ನಿಜಕ್ಕಾದರೆ ಒಬ್ಬ ಬರಹಗಾರ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವುದು ಒಳಗಿನಿಂದ, ಅವನ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ, ಅವನ ಹೃದಯ, ಮನಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ. ಸ್ವಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ತೊಡಗುವ ಚಿಂತನ ಮಂಥನವಾಗಲಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮಸಂವೇದನೆ, ಜೀವನದ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಸಂಗತಿಗಳತ್ತ ಕೌತುಕ, ಇತರರಿಗೆ ತೀರಾ ಸಾಮಾನ್ಯವೆನಿಸುವಂಥ ಸಂಗತಿಗಳತ್ತ ಇರುವ ವಿಸ್ಮಯ ಇವು ಯಾವುವೂ ಕಲಿಯುವುದರಿಂದಲೋ, ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟೋ, ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಯೋ ಬರುವಂಥದ್ದಲ್ಲ.  ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಹೇಳುತ್ತೇವೆ, ಕಲಿಯುವುದರಿಂದಲೋ, ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟೋ, ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಯೋ ಬರುವಂಥದ್ದಲ್ಲ. ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸ? ಅವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದ್ದುದರಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ದಕ್ಕುವಂಥವು, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ನೀವು ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಲಿ ಎಂದೇ ನಾವು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ನೀವು ಸ್ವಿಜರ್ಲ್ಯಾಂಡಿಗೆ ಹೊರಡುವ ಮುನ್ನ ಮುಳ್ಳಯ್ಯನ ಗಿರಿಗೆ ಭೇಟಿಕೊಡಿ ಎಂಬ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಕೊಡಬಯಸುತ್ತೇವೆ. ಬರೆಯುವುದಕ್ಕೇನನ್ನೂ ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಳ್ಳದೇನೆ ನೀವು ಹಿಂದಿರುಗಿ ಬಂದಲ್ಲಿ ಯಾವ ದಿವ್ಯ ನೀಲಕಣಿವೆಯೂ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಪೊರೆಯಲಾರದು.

ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರ ಬಳಗ...
ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಸುರುವಾತಿನಲ್ಲಿ ಸಲಹೆ ಸೂಚನೆಗಳು ನಿಜವಾದ ಪ್ರತಿಭೆಯಿರುವವರಿಗೂ ಅನುಕೂಲಕರವೇ. ಆದರೆ ಅವೆಲ್ಲವೂ ಸಹಜವಾಗಿ, ಸರಳವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಸ್ಫೂರ್ತ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಒದಗಿದರೆ ಚೆನ್ನ. ಅಭಿರುಚಿಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಉತ್ತಮ, ಯಾವುದು ಕಳಪೆ ಎನ್ನುವುದರ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆ, ಯಾವುದು ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವವುಳ್ಳದ್ದು ಮತ್ತು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ ಇಲ್ಲ, ಯಾವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದೀತು, ಯಾವುದು ಆಗಲಾರದು ಮತ್ತು ಯಾಕೆ: ಇವೆಲ್ಲ ಕೇವಲ ವಿಸ್ತೃತ ಓದು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಇಸಂಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಮಗಿರುವ ಹೊಕ್ಕುಬಳಕೆಯಿಂದಲೇ ಸಿದ್ಧಿಸುವಂಥದ್ದಲ್ಲ.  ಅದು ಎಲ್ಲ ಒಳತೋಟಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಬರಬೇಕಾದ್ದು. ಬಹುದೀರ್ಘ ವರ್ಷಗಳ ಅನುಭವದಿಂದ ನಾವಿದನ್ನು ಹೇಳುವ ಸಲಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ತಪ್ಪಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದೆರಡು ರೂಪಕಗಳ ಕುರಿತು ಬರುವ ಕೆಲವು ಟೀಕೆಗಳು ಒಬ್ಬ ಎಳೆಯ ಕವಿಯನ್ನು ಆತ ಒಮ್ಮೆ ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪನ್ನೇ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮಾಡುವ ದುರಂತದಿಂದ ಬಚಾವು ಮಾಡಬಹುದು.  ಅದೇ ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಗೆ ಒಂದಿಡೀ ದಿನದ ಚರ್ಚೆ, ಮಾತುಕತೆಯಿಂದ ನಯಾಪೈಸೆಯ ಲಾಭವಾಗದೆಯೂ ಹೋಗಬಹುದು. ಅದೇ ತುಡಿತ ಒಬ್ಬ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಬರಹಗಾರನನ್ನು ತನಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಲ್ಲವರತ್ತ, ಜೀವನಾನುನುಭವ,  ಸಂವೇದನಾಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಿರಿತನವುಳ್ಳ ಇತರರತ್ತ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅಂಥವರು ನೀವೆಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿದರಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ  ಸಿಗುತ್ತಾರೆ.  ನಾವು ನಿಮಗೆ ನಿಮ್ಮ ಸದ್ಯದ ಗೆಳೆಯರ ಗುಂಪಿನಿಂದ ದೂರವಾಗಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ, ಅವರ ಒಡನಾಟ ನಿಮಗೆ ಸಾಲದೇನೋ ಎಂಬ ಅನುಮಾನವಷ್ಟೆ ನಮ್ಮದು. ನಿಮ್ಮ ಹೃದಯವನ್ನು ಸೆಳೆಯುವುದು ಆ ಗುಂಪಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಬಹುದು ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ಬೌದ್ಧಿಕ ಹಸಿವು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನದ್ದಕ್ಕೆ ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನಮಗೆ ನಿಮ್ಮ ಪತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಅನಿಸಿದೆ.

ಕವಿತೆ ಎಂದರೇನು?
ಕವಿತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಸಾಲಿನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಬೇಕಿದೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ಕೊಡಿ. ನಮಗೆ ಏನಿಲ್ಲವೆಂದರೂ ಸುಮಾರು ಐದು ನೂರು ಗೊತ್ತಿವೆ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮೂಲಗಳಿಂದ ದೊರಕಿರುವಂಥವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದರೂ ಚಿಕ್ಕ ಚೊಕ್ಕದಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳಬಲ್ಲಷ್ಟು ಸಂಪನ್ನ ಅನಿಸುವಂಥದ್ದಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಅದರದ್ದೇ ವಯೋಮಾನಕ್ಕನುಗುಣವಾದ ಅಭಿರುಚಿಯನ್ನಷ್ಟೇ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ. ಹೊಸದನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಅಧಿಕಪ್ರಸಂಗಿತನದಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ರೇಜಿಗೆಯೇ ಕಾಪಾಡಿದೆ. ಆದರೆ ಕಾರ್ಲ್ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಸುಂದರ ನುಡಿಮುತ್ತು ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದೆ: "ನೆಲದ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಯಾದ ಸಾಗರಜೀವಿಯೊಂದು ಹಾರಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತ ಬರೆದಿಟ್ಟ ದಿನಚರಿ, ಕವಿತೆ." ಸದ್ಯಕ್ಕಿದು ಸಾಕಲ್ಲವೆ?

ಅವಾಸ್ತವಿಕ ಚರ್ವಿತ ಚರ್ವಣ ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ಸಂಬಂಧ
"ಕಡುವಾಸ್ತವವನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಬಿಡಿ, ಆಗ ನಿಮ್ಮ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಸೋಲಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ." ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಿಲ್ಪಿ ಜಿಕೊಮೆಟಿ ಒಮ್ಮೆ ಹೇಳಿದ ಮಾತಿದು. ನಿಜಕ್ಕೂ ಪ್ರಥಮ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ ಈ ಗ್ರಹಿಕೆ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೂ ಯಥಾವತ್ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ನಿಮ್ಮ ಕವಿತೆ ಸೋಲುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ... ಸೋಲನ್ನು ಯಾವತ್ತೂ ಒಂದನ್ನು ಇನ್ನೊಂದರ ಜೊತೆ ಹೋಲಿಸಿ ಮತ್ತು ಅಂಥ ತೌಲನಿಕ ಮಾನದಂಡದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಬೇಕಾಬಿಟ್ಟಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಹಿಸಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ನಿಜವೇ. ಒಂದು ಕವಿತೆ ಎಲ್ಲಾ ವಾಸ್ತವಿಕ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಹೊರತಾಗಿ ನಿಂತರೆ, ಕವಿ ತಾನು ತನ್ನ ತಕ್ಷಣದ ಜಗತ್ತಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟು, ತನ್ನ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ವಾಸ್ತವ ಜಗತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಂಥ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ದೂರತಳ್ಳಿ  ಬರೆಯುತ್ತಾನೆಂದಾದರೆ, ಅದನ್ನು ತೂಗಿ ನೋಡುತ್ತೀರಿ ಹೇಗೆ, ಯಾವುದರೊಂದಿಗೆ? ಇದು ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ, ಇದು ಸಾಧಾರಣ ಮತ್ತು ಇದು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಹೇಗೆ? ನಿಮ್ಮ ಕವಿತೆಗಳು ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರ ಲಿಖಿತ ಒಗಟುಗಳು, ಅವುಗಳ ರಹಸ್ಯಮಯತೆ ಮತ್ತು ವೈಚಿತ್ರ್ಯವೂ ಕೇವಲ ಆಕಸ್ಮಿಕ. ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ತಾತ್ವಿಕ ನೆಲೆಯ ತಥಾಕಥಿತ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ, ಸುಸಂಬದ್ಧವಾದ ಒಂದು ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ಉದ್ದೇಶದ ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲ. ಅಸ್ಪಷ್ಟ, ಗೋಜಲು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೇನಿಲ್ಲ. "ಜಗದ ಸಕ್ಕರೆಯೊಳು ಝಗಝಗಿಸೊ ಕವಚದೀ ದೇಹ ಕರಗುವಂತೆ ಮುಳುಗುವೆ ನಾ..."  ಅಯ್ಯೊ ಪಾಪ...

ವ್ಯಕ್ತಿ ವಿಶಿಷ್ಟದೊಡನೆ ಸಮಷ್ಠಿಯ ಸಂಬಂಧ...
ಒಬ್ಬ ಪದ್ಯ ಬರೆಯೊ ಕವಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ತನ್ನದೇ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಇವು ಇತರರನ್ನೂ ಒಳಗುಗೊಳ್ಳುವಂತಿರುತ್ತವೆಯೇ ಎನ್ನುವುದು ಆತನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಆತನ ಅನುಭವದ ಆಳ ವಿಸ್ತಾರಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮ ಜಗತ್ತಿನ ಆಳ ಅಗಲ ಸೀಮೆ ತುಂಬ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ನಿಮ್ಮ ಕಲ್ಪನೆ ಅನ್ಯವೆನ್ನಬಹುದಾದ ಬೇರೆಯೇ ಒಂದು ಕಾಲ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಜೊತೆ ಲಂಘಿಸಿ ತನ್ನನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಬ್ಲೇಕ್ ಬರೆದಿದ್ದೇನು? " ಹುಲಿಯೇ ಮಿರಮಿರ ಮಿಂಚುವ ಹುಲಿಯೇ | ಕಾರಿರುಳಿನ ಕಾನನದಲಿಯೇ| ಅದಾವುದಾದಿವ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಬಲವೋ ಬಾಹುಬಲ| ಕಟ್ಟೀತು ನಿನ್ನ ಸೆರೆಕೋಟೆ ಓ ಮಹಾಬಲ?|"  ಈ ಹುಲಿ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮೂಡಿ ಕಾಡದೇ ಹೋಗುವುದಾದರೆ ಇಂಥವೇ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತ ಹೋಗುವುದರಿಂದ ಏನನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದಂತಾಯಿತು? ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಜಂಜಾಟಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧವೇ ಇಲ್ಲದ, ಇಂಥವೇ ನೂರಾರು ತಲೆಕೆಡಿಸೋ ಐಡಿಯಾಗಳು ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತವಲ್ಲ ಜೊತೆಜೊತೆಗೇನೆ. 

ಕವಿ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಒತ್ತಡ...
ಯೌವನವೆಂಬುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ತುಂಬ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕಾಲಘಟ್ಟ. ಬರಹಗಾರನಾಗುವ ತುಡಿತವೂ ಈ ಸಂಕ್ಲಿಷ್ಟ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಡತೊಡಗಿದರೆ, ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಶೇಷವಾದ ದೃಢಸಂಕಲ್ಪ ಮಾತ್ರ ಪೊರೆಯಬಲ್ಲುದು. ನಿರಂತರವಾದ ಪ್ರಯತ್ನ, ಆಲಸ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ, ವಿಪುಲ ಓದು, ಸೂಕ್ಷ್ಮಗ್ರಹಿಕೆ, ಸ್ವವಿಮರ್ಶೆ, ಸಂವೇದನಾಶೀಲತೆ, ತರ್ಕಶುದ್ಧ ನಿಲುವು, ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಈ ಜಗತ್ತು ಈಗಲೂ ಬದುಕುವುದಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಈವರೆಗೆ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೌಖ್ಯ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವುದಿದೆ ಎಂಬ ಭರವಸೆ ಕೊಡುವ ಆತ್ಮಸ್ಥೈರ್ಯ ಎಲ್ಲವೂ ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಅದಕ್ಕೆ. ನೀವು ಕಳಿಸಿರುವ ಬರವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಆಸೆಯ ಒತ್ತಡದಾಚೆ ಮೇಲೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿನ್ನೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿಲ್ಲ. ನೀವಿದನ್ನು ತಿಣುಕಾಡಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿರುವಂತಿದೆ.

ಯಾವ ದೈನಂದಿನವೂ ಕ್ಷುದ್ರವಲ್ಲ...
ಘನವಾದ, ಮಹತ್ತರವಾದ ವಸ್ತುಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ರಿಲ್ಕ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಮಹಾನ್ ಕಲಾಪರಿಣತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಬುದ್ಧತೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದರಿಂದ ಅವು ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸವಾಲೊಡ್ಡುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ. ಬದಲಿಗೆ ಅವನು ನಿಮ್ಮ ದೈನಂದಿನದ ಬದುಕನ್ನೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸುವಲ್ಲಿಂದ ಆರಂಭಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿದ್ದ. ನಿಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಬದುಕಿನಿಂದ ವಸ್ತುವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ, ನಾವು ಕಳೆದುಕೊಂಡದ್ದರ ಕುರಿತು, ಅಚಾನಕ್ ಮರಳಿ ಪಡೆದುದರ ಕುರಿತು ಬರೆಯಿರಿ ಎಂದು ಅವನು ಸಲಹೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ. ನೀವು ಕಾಣಬಲ್ಲ ಸಂಗತಿಗಳ ಕುರಿತು ಬರೆಯಿರಿ, ನಿಮ್ಮ ಕನಸುಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಿ, ಸ್ಮೃತಿಯಿಂದ ವಸ್ತು ಪಡೆಯಿರಿ ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದ. "ದೈನಂದಿನ ಬದುಕು ತೀರ ಸಪ್ಪೆಯೆನಿಸಿದರೆ, ಅದನ್ನು ದೂರಬೇಡಿ; ನಿಮ್ಮನ್ನೇ ದೂರಿಕೊಳ್ಳಿ, ನೀವಿನ್ನೂ ಅದರ ಸಿರಿವತ್ತಾದ ಪದರವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಲ್ಲಷ್ಟು ಕವಿಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿಮಗೆ ನೀವೇ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಿ" ಎನ್ನುತ್ತಾನಾತ. ನಿಮಗೆ ನಮ್ಮ ಮಾತು ನಿಮ್ಮ ಕಾಲ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕವನೊಬ್ಬನ ಒಣ ಉಪದೇಶದಂತೆ ಕೇಳಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ನಾವು ಜಗತ್ತಿನ ಮಹಾನ್ ದಾರ್ಶನಿಕ ಕವಿಯೊಬ್ಬನನ್ನು ನಮ್ಮ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಎಳೆದು ತರಬೇಕಾಯಿತು. ಅವನು ತೀರ ಸಾಮಾನ್ಯವೆಂದು ಕಾಣಿಸೊ ಸಂಗತಿಗಳಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ನೋಡಿ.

ನಿಜ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅದು  ಹೀಗೆ ನಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ...
"ನಾನು ಕತೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತೇನೆಯೇ ಹೊರತು ಅವುಗಳನ್ನು ಜೀವಂತ ಬದುಕಿನಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನನ್ನನ್ನು ಟೀಕಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಸರಿಯೆ?" ಇಲ್ಲ, ಅದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಅಂಥ ನಿಯಮಬದ್ಧ ತಾತ್ವಿಕ ನಿಲುವುಗಳನ್ನು ಸರಿಯೆನ್ನುವುದಾದರೆ ಜಗತ್ತಿನ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ಕಾಲಂಶ ಸರಿಯಿಲ್ಲ ಎನ್ನಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಒಬ್ಬ ಬರಹಗಾರ ಕೇವಲ ತನ್ನ ಬದುಕಿನಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ. ತನಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವ ಇತರರ ಅನುಭವದಿಂದಲೂ ಅವನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ, ತನ್ನ ಅನುಭವದೊಂದಿಗೆ ಅದನ್ನು ಸಂತುಲಿತಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಅಥವಾ ಅವನ ಕಲ್ಪನಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಒಬ್ಬ ನಿಜವಾದ ಕಲಾವಿದ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ವಾಸ್ತವ ಬದುಕಿನ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳನ್ನೂ ಮರುಸೃಜಿಸಬಲ್ಲವನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ತನ್ಮೂಲಕ, ಬರೆಯುತ್ತ ಬರೆಯುತ್ತ ಅದು ಅವನ ಅನುಭವವೇ ಆಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಫ್ಲೂಬರ್ಟ್ ತಾನೇ ಎಮ್ಮಾ ಬೊವರಿ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರ ಮರ್ಮ ಇದೇ.  ಹಾಗಲ್ಲ ಹೀಗಲ್ಲ ಎಂದು ಹಾದಿ ತಪ್ಪಿಸುವವರ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಕಿವಿಗೊಟ್ಟು ತನ್ನ ಕಲ್ಪನೆ ವಿಪರೀತವಾಯಿತೆಂದು ಅವನೇನಾದರೂ ತನ್ನ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಎಲ್ಲಿಂದಲೋ ಸ್ವತಃ ಮದಾಮ್ ಬೊವರಿಯೇ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಳಾಗಿ ತಾನೇ ತನ್ನ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತೇನೋ. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಅದು ಯಥಾವತ್ ನಕ್ಷೆ ತೆಗೆಯುವವರ ಕೆಲಸವಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತಿತ್ತು, ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲ. ಪ್ರವಚನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇಷ್ಟು ಸಾಕು.  ನೀವು ಕತೆ ಕಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಾಗ ನಾವು ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿವರಗಳೊಂದಿಗೆ ತಾಳೆ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ. ನಾವು ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕರು, ಪತ್ತೇದಾರರಲ್ಲ.

ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್ ಕೂಡ ಕದ್ದಿದ್ದಾನೆ...
ಮಹಾನ್ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ರಂಗಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ನೀವು ನಮ್ಮನ್ನು ಹಿಗ್ಗಾಮುಗ್ಗಾ ಥಳಿಸಿದ್ದೀರಿ. "ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್ ಕೂಡ ಬೇರೆಯವರ ಕತೆಯನ್ನು ಕದ್ದಿದ್ದಾನೆ." ಎಂದು ಓದಿದೆವು. ನಿಜವೇ. ಆದರೆ ಅವನು ದರಿದ್ರವಾಗಿದ್ದದ್ದನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಅಪರಂಜಿಯಂಥದ್ದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ಆದರೆ ಅದೇ ನಮ್ಮ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಪೂರ್ವವಾದದ್ದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ದರಿದ್ರವಾದದ್ದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ತದೆಸ್ ರಿಯೊವಿಜ್ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಇವತ್ತು "ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರನ್ನು ಕೂಡ ರಂಗಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ." ನಮೋ ನಮಃ.

ಯಾರಾದರೂ ಸತ್ತರೆ, ತಕ್ಷಣ ಒಂದು ಕವಿತೆ...
ಒಬ್ಬ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸತ್ತರೆ, ಮರುದಿನ ಆತನ/ಆಕೆಯ ಸದ್ಗುಣಗಳನ್ನು ಹಾಡಿ ಹೊಗಳುವ ಕವಿತೆಗಳ ಮಹಾಪೂರವೇ ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಅಂಥ ದುಡುಕು ಕೂಡ, ಕವಿ ತಾನು ಸ್ವತಃ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಎಷ್ಟೊಂದು ವಿಹ್ವಲನಾಗಿದ್ದಾನೆಂಬುದನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಿದ್ದೂ ಅದು ಕವಿತೆಯ ಕಲಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನಗಳನ್ನೆಬ್ಬಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂತೆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮೂರು ಮೊಳ ನೇಯುವ ಕೆಲಸ ಏನಿದ್ದರೂ ಅವಸರದ ಸಹಜ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಚಲ್ತಾ ಹೈ ನಿಲುವಿನಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ, ಅಪವಾದಗಳಿಲ್ಲವೆಂದಲ್ಲ, ಅಪರೂಪ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ. ನಿಮ್ಮ ಲೇಖನಿಯಿಂದ ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೊಮ್ಮಿ ಬರುವುದೇನು? ಸಿದ್ಧಮಾದರಿಯ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳು, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬಳಸಿ ಸವೆದು ಹೋದ ಮಾತುಗಳು, ಅದಾಗಲೇ ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಿದ ಭಾವುಕ ಚಿತ್ರಗಳು, ಕಡ ತಂದ ಶೋಕಸಾಗರ. ಕ್ಲೀಶೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದಾಗ ನಿಜವಾದ ಭಾವನೆಗೆ ಯಾವ ಮೌಲ್ಯವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೃಪೆಯೆಂಬಂತೆ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಬಂದ ಕ್ಲೀಶೆ ಈ ರೀತಿ ಇರುತ್ತದೆ: "ನೀವು ಹೊರಟು ಹೋದಿರಿ, ಇನ್ನು ನಮ್ಮೊಂದಿಗಿಲ್ಲ, ಆದರೇನು ನಿಮ್ಮ ನೆನಪು ಶಾಶ್ವತ." ಭಾವೀ ದುಃಖತಪ್ತ ಕವಿ ಇದೇ ಸಂದರ್ಭವೆಂದು, ಸಾವು ಇಲ್ಲದ ಸಹೋದರತ್ವವನ್ನು ಕರುಣಿಸಿತೋ ಎಂಬಂತೆ ಆ ಸತ್ತವನನ್ನು ಏಕವಚನದಿಂದ ಕರೆಯಲೂ ಹಿಂಜರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಈಚೆಗೆ ಸಾವೆರಿ ದುನಿಕೊವಸ್ಕಿಯ ಕಣ್ಮರೆ ಅವನ ಗೌರವಾರ್ಥ ಅಸಂಖ್ಯ ಕವಿತೆಗಳ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಯಿತು.  ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕವಿತೆಯೂ ಅವನೊಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ಶಿಲ್ಪಿಯಾಗಿದ್ದ ಅಥವಾ ಈಗಲೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಅವನಿಗೇ ಹೇಳುತ್ತಿವೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅವನನ್ನು ಸಾವೆರಿ ಸಾವೆರಿ ಎಂದೇ ಕರೆದಿವೆ. ನಾವೇಕೆ ಶಿಲ್ಪವನ್ನೂ ಕವಿತೆಗಳಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವು ಅದ್ವಿತೀಯವೂ, ಒಂದಷ್ಟು ಕಾಲ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲಂಥ ರಚನೆಯೂ ಆಗಿ ಆಕಾರ ತಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದಷ್ಟು ಸಮಯ ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಕಾದಿರಲು ತಯಾರಿಲ್ಲ?

ಭಯಂಕರಗಳು, ಸುಂದರಗಳು... 
ಓದುಗನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಳಿಯದಂಥ ಗುರುತು ಉಳಿಸಬೇಕೆಂಬ ಬರಹಗಾರನ ಆಸೆ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಸರಿಯಾದುದೇ. ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವುದು ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಅನುಸರಿಸುವ ವಯ್ಯಾರಗಳ ಹಾದಿಯದ್ದು. ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ, ಬಹುಶಃ ಏಳು ನೂರಾ ಎಂಬತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಬಾರಿ ಅನಿಸುತ್ತದೆ, ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಿತವೂ, ಕರ್ಕಶವೂ ಆದ ಅತಿರೇಕ ಒಂದು ರಚನೆಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಅದು ಅನಪೇಕ್ಷಿತ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.  ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಯೇ ಕಲ್ಪನಾತೀತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ನಿಮ್ಮ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಘಟಿಸುತ್ತವೆ. ನಿಮ್ಮ ಪಾತ್ರ ಬಾಗಿಲ ಹಿಡಿಕೆಯನ್ನು ಸುಮ್ಮನೇ ಹಿಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಅವನು ಅದನ್ನು "ಹಿಂಡು"ತ್ತಾನೆ. ರೈಲು "ಹುಚ್ಚು ಹಿಡಿದಂತೆ" ಓಡತೊಡಗುತ್ತದೆ  - ಸದ್ಯದಲ್ಲೇ ಅಪಘಾತವಾಗಲಿದೆಯೆ? ಇಲ್ಲ, ಹಾಗೇನಿಲ್ಲ, ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲೇ ನಾವು ಅದು ಸ್ಟೇಶನ್ ತಲುಪಿದ ಬಗ್ಗೆ ಓದುತ್ತೇವೆ, ಅದೂ ಸ್ವಲ್ಪ ತಡವಾಗಿ ತಲುಪುತ್ತದೆ.  ಗಾಳಿ "ಅಳುತ್ತಿರುವಂತೆ ಸುಯ್ಲಿಡುತ್ತದೆ", ಒಬ್ಬ ಪ್ರಯಾಣಿಕ "ನರಕದರ್ಶನವಾದಂತೆ" ಕಂಗೆಡುತ್ತಾನೆ, ಪ್ಲ್ಯಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಮೇಲೆ ನಿಂತ ಹೆಣ್ಣೊಬ್ಬಳು "ದಾರುಣಮೂರ್ತಿಯಂತೆ" ನಿಂತಿದ್ದಾಳೆ, ಅಥವಾ ಇನ್ನೂ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ "ಸಿಡಿಲಿನ ಆಘಾತಕ್ಕೆರವಾದ ಪ್ರತಿಮೆಯಂತೆ" ನಿಂತಿದ್ದಾಳೆ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಆದ ಬಳಿಕ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರು ಎಂದಿನಂತೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಬದುಕುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ, ಓಡಾಡುತ್ತ, ತಿನ್ನುತ್ತ, ಸಂಸಾರ ನಡೆಸುತ್ತ ಇರುತ್ತಾರೆ. ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಲ್ಲಿ ಏನೂ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ಲೀನಿ ದ ಯಂಗರ್‌ನ "ಪೋರ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಅ ವಲ್ಕಾನಿಕ್ ಇರಪ್ಷನ್" ಕಡೆ ತಾವು ಒಮ್ಮೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಲಾತ್ಮಕ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಸಾಧ್ಯವಾದೀತು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ.

(ಈ ಅನುವಾದದ ಆಯ್ದ ಭಾಗ "ಅಕ್ಷರ ಸಂಗಾತ" ದ ಡಿಸೆಂಬರ್-ಫೆಬ್ರವರಿ 2022 ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಪೂರ್ಣಪಠ್ಯ ಇಲ್ಲಿದೆ.)
ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ