Thursday, May 26, 2022

ಜಾನೇ ಕಹಾಂ ಗಯೇ ವೋ ದಿನ್...


ಈ ಇಡೀ ಬರಹದಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ, ಬೇಡ ಎಲ್ಲಾ ಮಾತುಗಳು, ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ನನ್ನ ಸ್ವಂತದ್ದಲ್ಲ. ಕೇಳಿದ್ದು, ಓದಿದ್ದು, ಬಲ್ಲವರು ನನಗೆ ತಿಳಿಹೇಳಿದ್ದು ಎಲ್ಲ ಮಿಕ್ಸಪ್ ಮಾಡಿ ನನ್ನದೇ ಎನ್ನುವ ತರ ಬಿಲ್ಡಪ್ ಕೊಟ್ಟಿರುವುದಷ್ಟೇ. 

ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಈಗ - ಮನುಷ್ಯ ನೆಮ್ಮದಿಯಾಗಿರಬಲ್ಲ ಏಕೈಕ ತಾಣ ಎಂದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮವಾದಿಗಳೂ, ಚಿಂತಕರೂ ಹೇಳುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ವರ್ತಮಾನದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಪಾಪಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಇಂಥದೇ ಇನ್ನೊಂದು  ಹೇಳಿಕೆ. ಧ್ಯಾನ, ಸಮಾಧಿ ಎನ್ನುವುದೆಲ್ಲ ಬಹುಶಃ ಇಂಥ ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೇ ಸೂಚಿಸುತ್ತಿರಬಹುದು. ಅದು ನಿದ್ದೆಯೂ ಅಲ್ಲ, ಎಚ್ಚರವೂ ಅಲ್ಲ. ಆದರೆ ‘ನಾನು’ ಎಂಬ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕಳಚಿಕೊಂಡು ಬದುಕುವ ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿಯಿರಬಹುದು. ನಿದ್ದೆ ಕೂಡಾ ಹೆಚ್ಚೂ ಕಡಿಮೆ ‘ನಾನು’ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿಯೇ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕೂಡಾ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತೇವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅದು ಧ್ಯಾನ ಅಲ್ಲ.

ಬರೆಯುವಾಗ ಒಬ್ಬ ಸಾಹಿತಿ ಕೂಡಾ ನಿಷ್ಪಾಪಿ. ಏನೇನೋ ರಾಜಕೀಯ ಮಾಡುತ್ತ, ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಎಂಥೆಂಥವರ ಮುಂದೆ ಹಲ್ಲುಗಿಂಜಿ, ಕೈಹಿಸುಕಿ, ಕಾಲು ಹಿಡಿದು ಮಾಡಿದರೂ, ಬೇರೆ ಬರಹಗಾರರ ಕುರಿತು ಎಷ್ಟೇ ಸಣ್ಣಬುದ್ಧಿಯ, ಕುತ್ಸಿತ ಮನೋಭಾವದ ವರ್ತನೆ ತೋರಿದರೂ, ಅಧಿಕಾರ-ಹಣ-ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಬಲದಲ್ಲಿ ಕಲೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಾರದ್ದು ಮಾಡಿದರೂ, ಬರೆಯುತ್ತಿರುವಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಅವನು ಪರಿಶುದ್ಧ. ಅವನು ತನ್ನನ್ನೇ ತಾನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು , ಇನ್ನೇನೋ ಆಗಿ ಬರೆಯುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಅಥವಾ ಒಬ್ಬ ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದ, ನಟ, ಹಾಡುಗಾರ, ಬಡಗಿಯಿರಲಿ, ಶಿಲ್ಪಿಯಿರಲಿ, ತನ್ಮಯನಾಗಿ ತನ್ನ ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಕಳೆದುಕೊಂಡೂ ದುಡಿಯುತ್ತಿರುವಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಅದು ಧ್ಯಾನವೇ, ಸಮಾಧಿಯೇ.  

ಆದರೆ ಸಾಹಿತಿ ಮಾತ್ರ ವರ್ತಮಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವನು ಸದಾ ಭೂತ, ಭವಿಷ್ಯತ್ ಕಾಲಗಳಿಗೆ ಜೋಕಾಲಿಯಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಕತೆ, ಕವಿತೆ, ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಗೆ ವಸ್ತುವಾಗುವ, ವಸ್ತುವಿಗೆ ಬೇಕಾದ ರಕ್ತ, ಮಾಂಸದಂತೆ ವಿವರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಜೀವಂತಿಕೆ ತರುವ ಸಂಗತಿಗಳೆಲ್ಲಾ ಸಿಗುವುದು ಅವನ ಭೂತಕಾಲದ ಅನುಭವದಲ್ಲಿಯೇ. ಹಾಗಾಗಿ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಆ ನೆನಪುಗಳ ಗೋಡೋನಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬರುತ್ತಲೇ ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ದೈನಂದಿನವನ್ನು ಕೂಡಾ ಅವನು ಬರೆದು ಸೋಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಡೈರಿ ಬರೆಯುವವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಲೇಖಕರೇ ಆಗಿರುವುದು ಈ ಕಾರಣಕ್ಕೆ. 

ಹೀಗೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ಸ್ಫುಟಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ, ಅನುಭವವನ್ನು ನಿಕಷಕ್ಕೊಡ್ಡುತ್ತ ಅವನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು ನಮ್ಮ ನಿಮ್ಮಂಥ ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗಿಂತ ಕೊಂಚ ಭಿನ್ನವೂ, ಹೆಚ್ಚು ಗುರುತ್ವವುಳ್ಳದ್ದೂ ಆಗುವುದು ಸಹಜವೇ. ಹಾಗಿದ್ದೂ ಅವನ "ಅನುಭವದ ಸತ್ಯ" ಮತ್ತು ಅವನ "ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಸತ್ಯ" ಎರಡರ ಹೊರತಾದ ಒಂದು ಸತ್ಯ ಅವನಿಗೆ ಅವನ ಸೃಜನಶೀಲ ಸಾಹಸದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವುದು ತಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಎಲೆನಾ ಫರಾಂಟೆಯ ಹೊಸ ಪುಸ್ತಕ "In The Margins - On the Pleasures of Reading and Writing" ಗಮನಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಚಾರಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಲೇಖಕನೊಬ್ಬನಿಗೆ ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಬರೆಯುವ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಭಯ ಮತ್ತು ಸತ್ಯವನ್ನಲ್ಲದೆ ಬೇರೇನನ್ನೂ ಬರೆಯಬಾರದ ಬದ್ಧತೆ - ಎರಡರ ನಡುವೆ ನೆರವಿಗೆ ಬರುವ ಕಲ್ಪನೆಯ ಸುಖ-ಕಷ್ಟಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಇನ್ನಿಲ್ಲದಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ತೋಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಅದೇನಿದ್ದರೂ ಒಬ್ಬ ಸಾಹಿತಿ ತನ್ನ ಅನುಭವ ದ್ರವ್ಯವನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಜಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಆಯಾ ಪಾತ್ರಗಳು ಅವುಗಳ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಪರಿಸರ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತಿಯ ಕೈಚಳಕಕ್ಕೆ ಮಿತಿಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಹಾಗಿದ್ದೂ ಅವನನ್ನು ಕೈಹಿಡಿದು ನಡೆಸುವುದು ಅವನ ಭೂತಕಾಲದ ಅನುಭವಗಳೇ, ಗ್ರಹಿಕೆಗಳೇ, ಪೂರ್ವಗ್ರಹಗಳೇ, ಹಠ ಮತ್ತು ಚಟಗಳೇ. ಹಾಗಿದ್ದೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಲೇಖಕರು ತಮ್ಮ ಕತೆ, ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಗೆ ನೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಾಲ್ಯಕಾಲ ಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ಎಂಬ ಮಾತಿಗೆ ಅಪವಾದಗಳು ಕಡಿಮೆ. 


ಲಂಕೇಶರ "ಉಮಾಪತಿಯ ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್ ಯಾತ್ರೆ" ಕತೆ, "ಅಕ್ಕ" ಕಾದಂಬರಿ, "ಮುಸ್ಸಂಜೆಯ ಕಥಾ ಪ್ರಸಂಗ" ಕಾದಂಬರಿ, ತೇಜಸ್ವಿಯವರ "ಲಿಂಗ ಬಂದ", "ಪಂಜ್ರೊಳ್ಳಿ ಪಿಶಾಚಿಯ ಸವಾಲು", "ತ್ಯಕ್ತ" ಕತೆಗಳು, ಜಯಂತರ "ಬಣ್ಣದ ಕಾಲು", "ಟ್ರೈಸಿಕಲ್",  ಹಲವಾರು ಕವಿತೆ, ನುಡಿಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪುಟ್ಟ ಪೋರರು, ಹೋಟೆಲ್ ಮಾಣಿಗಳು, ಆಲನಹಳ್ಳಿಯವರ "ಕಾಡು", ಕೆ ಸದಾಶಿವ ಅವರ "ರಾಮನ ಸವಾರಿ ಸಂತೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದು", ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರ  ಕತೆ "ಘಟಶ್ರಾದ್ಧ", ವಿವೇಕ ಶಾನಭಾಗ ಅವರ ಕತೆ "ಕಣ್ಮರೆ", ವಸುಧೇಂದ್ರರ "ನಂ ವಾಜೀನೂ ಸೇರಿಸ್ಕೊಳ್ರೋ", ಸುನಂದಾ ಕಡಮೆಯವರ "ಪುಟ್ಟಪಾದದ ಗುರುತು", ಚಿತ್ತಾಲರ "ಶಿಕಾರಿ"ಯ ನಾಗಪ್ಪ ಕೊನೆಗೂ ಕಾಣೆಯಾದ ತನ್ನ ತಂಗಿಯನ್ನೂ... ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬರಲು ಕಾರಣವಾದಂತಿರುವ ಪೇಪರ್ ಹುಡುಗನೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದ ಬಾಲಕನ ಕತೆ "ಬೇನ್ಯಾ", ಅಬ್ದುಲ್ ರಶೀದರ "ಹಾಲು ಕುಡಿದಾ ಹುಡುಗ", "ಹೆಲಿಪೆಟ್ಟರ್ ಎಂಬ ದುಷ್ಟಜಂತು.." - ಹೀಗೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಲೇ ಹೋಗಬಹುದು. ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದಲ್ಲಾ ಒಂದು ಕತೆಯನ್ನೊ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನೊ ನೇರವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ಸ್ಮೃತಿಯಿಂದಲೇ ಮೊಗೆದು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅಂಥ ಕತೆಗಳೇ ಆಯಾ ಲೇಖಕರ ಟ್ರಂಪ್ ಕಾರ್ಡ್ ತರ ಓದುಗರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಳಿಯದಂತೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವುದು ಕೂಡಾ ಅಷ್ಟೇ ಸತ್ಯ.  

ಆದರೆ ಇದೇನೂ ನಿಯಮವಲ್ಲ. ಅಥವಾ ಎಲ್ಲಾ ನಿಯಮಕ್ಕೂ ಅಪವಾದಗಳಿವೆ ಎಂಬಂತೆ ನಮ್ಮ ಕೆಲವು ಕತೆ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು ತಪ್ಪಿಯೂ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವ ಕತೆಗಳನ್ನಾಗಲೀ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನಾಗಲೀ ಬರೆದೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದರೆ ನಂಬುತ್ತೀರಾ? ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ, ನಿಮಗೇ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಗಳು ತಟ್ಟನೆ ಹೊಳೆಯಲಿವೆ!

ಬಾಲ್ಯದ ಸ್ಮೃತಿಗಳು ಎನ್ನುವಾಗ ಕತೆ ಅಥವಾ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಪ್ರಧಾನ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವುದು, ಮುಗ್ಧ ಬಾಲಕರ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಮುಖೇನ ನಿರೂಪಣೆ ಸಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಬಾಲ್ಯದ ವಿವರಗಳೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುವ ಕತೆಗಳು ಎಂದೇನಲ್ಲ. ಕತೆ ಅಥವಾ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕಾಲಘಟ್ಟ ಲೇಖಕನ ಬಾಲ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವಾದರೂ ಸರಿಯೇ. ಅಶೋಕ ಹೆಗಡೆಯವರ ಕಾದಂಬರಿ "ಅಶ್ವಮೇಧ" ಎಲ್ಲಾ ಅರ್ಥದಲ್ಲೂ ಇದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಬಲ್ಲದು. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕಾಲಘಟ್ಟ ಅಶೋಕ ಹೆಗಡೆಯವರ ಬಾಲ್ಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲುವ ಕಾಲವೇ. ಆದರೆ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಲಕ-ಬಾಲಕಿಯರ ಪಾತ್ರಗಳೇನಿಲ್ಲ, ನಿರೂಪಣೆ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಕಥಾನಕ ರಾಜಕೀಯ-ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಲ್ಲಟದ ಕುರಿತಾದ್ದು. ಆದರೆ ಅಶೋಕ ಹೆಗಡೆಯವರು ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಯ ದೇಶ-ಕಾಲವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಪರಿಪಕ್ವವಾಗಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಾಲ್ಯಕಾಲ ಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ದುಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೇ ಬೇರೆಯವರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಿದೆ, ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವರ ವಿವರಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿವೆಯೇ ಇಲ್ಲವೇ ಎನ್ನುವುದು ಪ್ರಶ್ನೆ, ಅಷ್ಟೆ.

ಮತ್ತಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ನಾವಿಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಬಾಲ್ಯದ ಘಟನೆಗಳನ್ನೋ, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನೋ ಅಂದುಕೊಳ್ಳದೇ ಇರುವುದು ಲೇಸು. ಅದು ಒಂದು ಅನುಭವ, ಸಂವೇದನೆ, ಭಾವಾನುಭೂತಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚೊತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು. ನೇರವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಸಾಹಿತಿಯ ಬರವಣಿಗೆಯ ಆರ್ದ್ರತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿದ್ದು.

ಒಬ್ಬ ಲೇಖಕ ತನ್ನ ಸ್ಮೃತಿಗಳನ್ನು, ಅವು ಬಾಲ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿರಲಿ, ಹದಿಹರಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿರಲಿ, ಯೌವನಕ್ಕೆ ಸೇರಿರಲಿ ಆಗಾಗ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತಲೇ ಇರದಿದ್ದರೆ ಒಂದು ವಯಸ್ಸಿನ ನಂತರ ಅವು ಮೊಂಡಾಗುತ್ತವೆ, ಜೀವಂತಿಕೆಯ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ನಿಸ್ತೇಜವಾಗುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಲೇಖಕನಿಗೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ಸೃಜನಶೀಲ ಎನ್ನುತ್ತೇವಲ್ಲ, ಕಲ್ಪನೆ, ಕನಸು, ಭ್ರಮೆ, ವಾಸ್ತವ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿರುವ ಒಂದು ವರ್ತಮಾನವನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಬರವಣಿಗೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಲೇಖಕನಿಗೆ ಇದೊಂದು ತರದ ರಿಯಾಜ್ ಇದ್ದಂತೆ. ಅವನು ಈ ರಿಯಾಜ್ ನಡೆಸುವಲ್ಲಿ ಆಲಸ್ಯ ತೋರಿದರೆ ಮುಂದೆ, ಒಂದು ವಯಸ್ಸಿನ ನಂತರ ಅವನಿಂದ ಸೃಜನಶೀಲ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇ ಹೋಗಬಹುದು. ನಮ್ಮ ಅನೇಕ ಹಿರಿಯ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಒಂದು ಹಂತದ ನಂತರ ಚಿಂತನಾತ್ಮಕ ಲೇಖನಗಳು, ಪ್ರಬಂಧಗಳು, ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆ, ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ, ಅನುವಾದ ಎಂದು ಹೊರಳಿಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಅವರು ಮತ್ತೆ ಕತೆ, ಕಾದಂಬರಿ ಬರೆದರೂ ಅವು ಅವರ ಮೊದಮೊದಲಿನ ಕೃತಿಗಳ ಚಾರ್ಮ್ ಅದರಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ಕಡಿಮೆ, ಅದನ್ನು ಅವರು ಒಪ್ಪದಿದ್ದರೂ. ಹಾಗಿದ್ದೂ ಪೋರ್ಚುಗಲ್ಲಿನ ಜೋಸೆ ಸಾರಾಮೊಗೊ ವಯಸ್ಸಾದಂತೆಲ್ಲ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತ ಹೋಗಿದ್ದು, ವಯಸ್ಸಾದ ಮೇಲೆಯೇ ನೆನಪು ಸ್ಫುಟಗೊಂಡವನಂತೆ ನಳನಳಿಸತೊಡಗಿದ್ದು ಕೂಡಾ ಅಷ್ಟೇ ನಿಜ. ನಮ್ಮ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ವೈದ್ಯರು ಇಂಥದ್ದಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಬಲ್ಲರು. ಈ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಒಂಥರಾ ನಿಯಮಕ್ಕಿರುವ ಅಪವಾದಗಳಂತೆ ರುಚಿಗೆ ತಕ್ಕಷ್ಟೇ ಇವೆ.

ಓದುಗರಾಗಿ ನಮಗೂ ನಾವು ಚಿಕ್ಕವರಿರುವಾಗ ಮಾಡಿದ ಕೀಟಲೆ, ತಂಟೆ, ತಕರಾರು, ತಿಂದ ಪೆಟ್ಟು, ಆಡಿದ ಆಟ, ಆಗಿನ ಗೆಳೆಯರು, ಶಾಲೆ, ತಿಂದ ತಿಂಡಿಗಳು ಎಲ್ಲ ಇಷ್ಟ. ಆಗ ಓದಿದ ಚಂದಮಾಮ, ಬಾಲಮಿತ್ರ, ಬೊಂಬೆಮನೆ, ಪುಟಾಣಿ ಸಿಕ್ಕರೆ ಕುಶಿಯೇ. ಫ್ಯಾಂಟಮ್, ಲೈಲಾ ಮಜ್ನೂ, ಶೂಜ ,ಆಜಾದ್ ನಮಗೀಗಲೂ ಇಷ್ಟ. ಎತ್ತಿನ ಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯಾಣ, ಕೈಯಿಂದ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಜಲಯಾತ್ರೆಗಳ ನೆನಪು ಹಸಿರು. ಕೃಷಿಯ, ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯ ನೆನಪುಗಳು ಕೊಡುವ ಮುದವೇ ಬೇರೆ. ಆಗಿನ ಗೋಪೂಜೆಯೇ ಹಬ್ಬ. ಅದರ ಸಂಭ್ರಮ ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಸೆಗಣಿ ಸಾರಿಸಲು ಸುರು ಮಾಡಿದಾಗಿನಿಂದ ತೊಡಗಿ ಅದು ಕಿತ್ತು ಹೋಗುವ ತನಕ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಬಚ್ಚಲ ಹಂಡೆಯಲ್ಲಿ ನಾವೇ ನೀರು ಬಿಸಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಅದೇ ಒಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಲಸಿನ ಬೀಜವನ್ನೊ, ಹುಣಸೆ ಬೀಜವನ್ನೊ, ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿ ಗೇರು ಬೀಜವನ್ನೊ, ಕೊನೆಗೆ ಈರುಳ್ಳಿಯನ್ನೊ ಸುಟ್ಟು ತಿಂದ ಕುಶಿ ಆಮೇಲೆ ಸಿಗಲೇ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವವರೇ ನಾವೆಲ್ಲರೂ. ತಳ್ಳಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಒಂದೊಳ್ಳೆ ಸೈಕಲ್ ಚಕ್ರ ಸಿಕ್ಕಿದಾಗ ಆದ ಕುಶಿ ಆಮೇಲೆ ಕಾರು ಕೊಂಡಾಗಲೂ ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲವೇನೋ! ಈಗ ಮಾಲ್ಗುಡಿಯ ಸ್ವಾಮಿಯ ನೆನಪಾಗಿರಬೇಕು ಅಲ್ಲವೆ?


ಹೆಚ್ಚು ಹೇಳುವುದಕ್ಕೇನೂ ಇಲ್ಲ; ವಯಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿ+ ಕಳೆದು - ಗುಣಿಸಿ x ಭಾಗಿಸಿ/ ಕಳೆದ ನಮ್ಮ ಪುಟ್ಟ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಇದು ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿಯೇ ಇರುವ ಸಮಾನ ಭಾಜಕ! ನೆನಪುಗಳಷ್ಟೇ ಅವಿಭಾಜ್ಯ. ಹಾಗಾಗಿ ನಮಗೆ ಇಂಥ ಕುಶಿಯನ್ನು ಕೊಡುವ ಕೆಲವು ಪುಸ್ತಕಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿ ಇದನ್ನು ಮುಗಿಸುವೆ.

01. ಮೊದಲಿಗೆ ಲಾರಾ ಇಂಗಲ್ಸ್ ವೈಲ್ಡರಳ ಸರಣಿ.
02. ಗೊರೂರು ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರರ ಬಾಲ್ಯದ ಆತ್ಮಕತೆ, ಬೈಲಹಳ್ಳಿಯ ಸರ್ವೆ, ಹಳೆಯ ಪಳೆಯ ಮುಖಗಳು, ನಮ್ಮ ಊರಿನ ರಸಿಕರು ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಯ ಚಿತ್ರಗಳು. 
03. ಕಮಲಾ ಸುರಯ್ಯಾ ಅವರ ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪುಗಳು
04. ಉಷಾ ರಾಜಗೋಪಾಲನ್ ಅವರ The Zoo in my Backyard
05. ಕೇಶವರೆಡ್ಡಿ ಹಂದ್ರಾಳ ಅವರ ಒಕ್ಕಲ ಒನಪು ಮತ್ತು ಮರೆತ ಭಾರತ
06. ಬಿ ಚಂದ್ರೇಗೌಡ ಅವರ ಹಳ್ಳೀಕಾರನ ಅವಸಾನ
07. ಮಾಯಾ ಶಾನಭಾಗ ಅವರ What We Carry
08. ಕಿ ರಾಜನಾರಾಯಣನ್ ಅವರ Gopallapuram
09. ಶಿವಾನಿ ಅವರ Amader Shantiniketan
10. ಸ ಉಷಾ ಅವರ ಕಸೂತಿ
11. ಟಿ ಆರ್ ಶಾಮಭಟ್ಟ ಅವರು ಅನುವಾದಿಸಿರುವ ಪ್ರೊ ಎಂ ಎನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಅವರ ನೆನಪಿನ ಹಳ್ಳಿ
12. ನಾ ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ಅವರ Bullocks from the West  ಮತ್ತು Waterness
13. ಪ್ರಸಾದ್ ರಕ್ಷಿದಿ ಅವರ ಬೆಳ್ಳೇಕೆರೆ ಹಳ್ಳೀ ಥೇಟರ್
14. ವಿಠ್ಠಲ ಕಲ್ಗುಳಿ ಅವರ ಮಂಗನಬ್ಯಾಟೆ
15. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ವೈದ್ಯರ ಇನ್ನೊಂದು ಸಂತೆ
16. ಶ್ಯಾಮಲಾ ಮಾಧವ ಅವರು ಅನುವಾದಿಸಿರುವ (ಬಾಲ್ಯಕಾಲ ಸ್ಮೃತಿ) ಸಾವಿತ್ರಿ ಬಾಬುಲ್ಕರ್ ಅವರ Childhood Daze!
17. ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಹೊಸಪಾಳ್ಯ ಅವರ ಬೆಲ್ಲಂಪುಲ್ಲಕ್ಕ
18. ಪಿ ಶ್ರೀಧರ ನಾಯಕ್ ಅವರ ಭಾವಲೋಕ

ಇನ್ನಷ್ಟು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ, ಅಂಕಗಳಿಗೆ ಲಂಚವಿಲ್ಲ!
(ಎಲ್ಲಾ ಚಿತ್ರಗಳೂ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಆರ್ಟ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಪಿಯರೆ ಬಾಟೆ ಅವರ ಕೃಪೆ.)

ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Tuesday, May 24, 2022

ಮಹತ್ವದ ಕಥಾಸಂಕಲನ ಜಮೀಲಾ ಜಾವೇದ


ಕೇವಲ ನಲ್ವತ್ತೈದು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟೇ ಬದುಕಿದ್ದ, 1932ರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ 1977ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದ ಹಮೀದ್ ದಳವಾಯಿ ಅವರ ಕತೆಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯ, ಮೆಚ್ಚುಗೆ, ಅಭಿಮಾನ ಎಲ್ಲವೂ ಒಟ್ಟಿಗೇ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕತೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಾಗ ಅವರಿಗಿನ್ನೂ 20-34 ವರ್ಷ ಎನ್ನುವ ಮಾತಂತೂ ಬೆರಗಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವಂಥದ್ದು. ಸುಮಾರು ನಲ್ವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕತೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದರೂ ಪುಸ್ತಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ಒಂದೇ ಕಥಾ ಸಂಕಲನ. "ಜಮೀಲಾ ಜಾವೇದ" ನಮ್ಮ ಚಂದ್ರಕಾಂತ ಪೋಕಳೆಯವರಿಂದಾಗಿ ಅದೇ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ದಕ್ಕಿದೆ. 

ಹಮೀದ್ ದಳವಾಯಿ ಅವರ ಕಾದಂಬರಿ "ಇಂಧನ್" (ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ Fuel) ಗೆ 1966ರಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬಂದಿತ್ತಂತೆ. ಅದನ್ನೂ ಪೋಕಳೆಯವರು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದು ಸೃಷ್ಟಿ ನಾಗೇಶ್ ಅವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರೂ ಸದ್ಯ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಅದರ ಪ್ರತಿಗಳು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ.  "ಜಮೀಲಾ ಜಾವೇದ" ಸಂಕಲನವನ್ನು ವಸಂತ ಪ್ರಕಾಶನ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ, ನವಕರ್ನಾಟಕದ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ, ಆನ್‌ಲೈನಿನಲ್ಲಿಯೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಬೆಲೆ ರೂ.85/-

ಈ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಹನ್ನೊಂದು ಕತೆಗಳಿವೆ. "ಬಾಬುಖಾನನ ಗ್ರಾಮೋಫೋನ್" ಕತೆಯನ್ನು ಟಿವಿ9 ವೆಬ್ ಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು ಓದಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಹಮೀದ್ ದಳವಾಯಿಯವರ ಕತೆ ಇವತ್ತಿಗೂ ಕೇವಲ ನಾಸ್ಟಾಲ್ಜಿಯಾಕ್ಕೆ ಸಂತೃಪ್ತಿಕೊಡುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲದೆ, ಮನುಷ್ಯನ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಮೌನವಾಗಿ ಮಿಡಿಯುವುದು ಈ ಕತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗೌರವ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ದಳವಾಯಿಯವರ ಕತೆಗಳು ತೀರ ಸರಳವಾದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಸಾಹಿತಿಯ ಯಾವ ಶೈಲಿಯೂ ಇಲ್ಲದೆ, ಸಹಜವಾಗಿ ಹೇಳುವ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ತೋರುಗಾಣಿಕೆಯ ಯಾವ ಭಂಗಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ, ಮೆಚ್ಚಿಸಲು ಆಡುವ ಮಾತುಗಳೂ, ವಿಧಾನಗಳೂ ಇಲ್ಲ. 

ಸುಮಾರು ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದಿನ ಭಾರತದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಒದಗಿಸುವ ಈ ಕತೆಗಳು ಸಮಾಜದ, ಆರ್ಥಿಕತೆಯ, ಹೆಣ್ಣಿನ ಸ್ಥಾನಮಾನದ, ಹಿಂದೂ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಾಂಧವ್ಯದ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ಮೌಢ್ಯದ, ಮೋಸ, ವಂಚನೆಯಂಥ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಿಧ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ.  ಬಾಲ್ಯದ, ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣು ಸಂಬಂಧದ, ಹರಯದ ಪ್ರೇಮದ, ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಹಲವು ಕಥನಗಳು ಇಲ್ಲಿ ತೆರೆದುಕೊಂಡರೂ ದಳವಾಯಿಯವರ ಕತೆಗಳು ಒಟ್ಟಾರೆ ನೋಟವನ್ನು ಒದಗಿಸುವತ್ತ ಎಷ್ಟೊಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಗಮನಕೊಟ್ಟು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಎಂದರೆ, ಯಾವುದೇ ಕತೆಯನ್ನು ಇಂಥ ವಸ್ತುವಿನ ಕತೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದೇ ಕಷ್ಟವೆನಿಸುವಷ್ಟು ಸಮಗ್ರವಾದ ಸಮಾಜವನ್ನು, ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ಕತೆಗಳಾಗಿಯೇ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. 

ಸಮಾಜವಾಗಲೀ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಾಗಲೀ ಕಪ್ಪು ಬಿಳುಪಿನ ಚಿತ್ರಣವಿಲ್ಲ. ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಸಮಗ್ರ, ಸಮಾಜವೂ ಸಮಗ್ರ ಮತ್ತು ಹಾಗಾಗಿ ಕತೆಗಳು ಏಕ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹಲವು ಪಾತಳಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಕಸು ಹೊಂದಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಂತ್ಯದತ್ತ ಚಲಿಸುವ ತುರ್ತಿಲ್ಲದೆ, ಓದುಗನನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಸಾಗುತ್ತವೆ, ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ.  ಹಾಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿನ ಯಾವ ಕತೆಯೂ ಓದುಗ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವ ಅಥವಾ ಬಯಸುವ ಅಂತ್ಯವನ್ನೇ ತಲುಪುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವಂತೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿಯೇ ಈ ಕತೆಗಳ ಮಹತ್ವ ಹೆಚ್ಚು, ಸಾಹಿತ್ಯಿಕವಾಗಿಯೂ, ಒಂದು ಕಾಲದ ಸಮಾಜದ ಚಿತ್ರವಾಗಿಯೂ. ಇವೆರಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಈ ಕತೆಗಳು ತೆರೆದಿಡುವ ಒಂದು ಕಾಲದ ಬದುಕಿನ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮತ್ತು ಇಂದಿಗೆ ಅವು ಒದಗಿಸುವ ತೌಲನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಗಾಗಿಯೂ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಅದೇನೂ ಇಲ್ಲದೆ ಸುಮ್ಮನೇ ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿಯೂ ಈ ಕತೆಗಳನ್ನು ಓದಬಹುದು. ಒಂದಿಷ್ಟೂ ಹೊರೆಯಾಗದೆ, ಬೋರ್ ಹೊಡೆಸದೆ, ಒಂದೇಟಿಗೆ ಓದಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುಣ ಈ ಕತೆಗಳಿಗಿರುವುದು ವಿಶೇಷ. 

ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Sunday, May 22, 2022

ನಾಲ್ಕೂ ದಿಕ್ಕಿನ ಗೆರೆಗಳ ನಡುವೆ...


ಮಗುವೊಂದು ಅಕ್ಷರ ಕಲಿತ ಹೊಸದರಲ್ಲಿ ತಾನು ಬರೆದ ತನ್ನದೇ ಹೆಸರನ್ನು ನಮಗೆ ತೋರಿಸುವ ಉತ್ಸಾಹ, ಗತ್ತು ಗಮನಿಸಿದ್ದೀರಾ? ಆ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಂದು ದೊಡ್ಡವು, ಕೆಲವು ಚಿಕ್ಕವು, ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತೀರ ಹೆಚ್ಚು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತೀರ ಕಡಿಮೆ. ಆದರೂ ಆ ಮಗು ನಿಮ್ಮಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ, ಅದು ಜಗತ್ತಿನ ಅದ್ಭುತವಾದ ಏನನ್ನೋ ಸಾಧಿಸಿದ್ದೇನೆಂಬ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ನಿಮಗೆ ತೋರಿಸಿ, ನಿಮ್ಮ ತಾರೀಫು ನುಡಿಗಳಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.

ಎಲೆನಾ ಫರಾಂಟೆ ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸಾಹಿತಿಯ ಮನಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ತಮ್ಮ ಉಪನ್ಯಾಸ ತೊಡಗುತ್ತಾರೆ.  ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ In the Margins ಕೃತಿಯಲ್ಲಿರುವುದು ಅವರ ಮೂರು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು. ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಬೊಲೊನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಬರವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಓದಿನ ಸುಖಕಷ್ಟಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನೀಡಿದ ಈ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳ ಪಠ್ಯ ರೂಪಕ್ಕೆ In the Margins ಎಂಬ ಹೆಸರು ನೀಡಿರುವುದು ಕೂಡ ಕುತೂಹಲಕರವೇ. 

ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಅಕ್ಷರಾಭ್ಯಾಸ ನಡೆಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಕಾಪಿ ಬರೆಯುವ ಕ್ರಮ ಇರುವ ಹಾಗೆಯೇ ಅವರಲ್ಲಿ ಕೊಡುವ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರತಿ ಹಾಳೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಬರೆಯುವ ಸಾಲಿನ ಎಡಬದಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಮಾರ್ಜಿನ್ ಗೆರೆ ಇರುವಂತೆಯೇ ಬಲಬದಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದು ಮಾರ್ಜಿನ್ ಗೆರೆ ಇರುತ್ತಿತ್ತಂತೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಯಾವುದೇ ಪದ ತುಂಡಾಗದಂತೆ (ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪದದ ‘ಅಂ’ ಕಾರ ತುಂಡಾಗದಂತೆ ಬರೆಯುತ್ತೇವಲ್ಲ, ಹಾಗೆ) ಮಾರ್ಜಿನ್ನಿನ ಹೊರ ಬರದಂತೆ ಬರೆಯಬೇಕಿತ್ತಂತೆ.   ಬಲ ಮಾರ್ಜಿನ್ನಿನಿಂದ ಪದ ಹೊರ ಹರಿದರೆ ಶಿಕ್ಷೆ. ಈಗ ನಾವು ಕಂಪ್ಯೂಟರಿನಲ್ಲಿ ಟೈಪ್ ಮಾಡುವಾಗ ಅಲೈನ್‌ಮೆಂಟಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯೇ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಇದೊಂದು ಕಷ್ಟದ, ಒತ್ತಡ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಂಗತಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನಾವಿದನ್ನು ಅನುಭವಿಸದಿದ್ದರೂ ಮುಂದೆ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಬರೆಯುವಾಗಲೋ, ಬಯೊಡಾಟವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವಾಗಲೋ, ಕತೆ-ಕವಿತೆಯ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಾಗಲೋ ಖಂಡಿತ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಒಂದು ಒತ್ತಡದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಎಲೆನಾ, ಇದು ಒಬ್ಬ ಸಾಹಿತಿಯ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಕೊಡಬಹುದಾದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರೂಪಕ ಎಂಬಂತೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಒಂದು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದುತ್ತ ಒಬ್ಬ ಓದುಗನ ಒಳಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ಎಲೆನಾ, ಬರೆಯುವಾಗ ಬರಹಗಾರನ ಒಳಜಗತ್ತಿನ ವಿದ್ಯಮಾನವೇ ಯಥಾವತ್ ಪೆನ್ನಿನ ಮೂಲಕ ಹಾಳೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಏನಿದೆ, ಅದರ ಕಷ್ಟನಷ್ಟಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತುಂಬ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಕೆಲವು ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಮೊದಲಿಗೆ, ಅವರು ಬಹುವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಇತಾಲೊ ಸ್ವೇವೊನ (Italo Svevo) ಮಹತ್ವದ ಕೃತಿ "ಝೆನೊಸ್ ಕಾನ್ಷಿಯೆನ್ಸ್" ನಲ್ಲಿ ಬರುವ ನಿರೂಪಕ ಝೇನೊ ಕೊಸೀನಿಯ ಈ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ.

Now, having dined, comfortably lying in my over-stuffed lounge chair, I am holding a pencil and a piece of paper. My brow is unfurrowed because I have dismissed all concern from my mind. My thinking seems something separate from me. I can see it. It rises and falls... but that is its only activity. To remind it that it is my thinking and that its duty is to make itself evident, I grasp the pencil. Now my brow does wrinkle, because each word is made up of so many letters and the imperious present looms up and blots out the past. 

(Translated by William Weaver)

ಇಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಕ ತಾನು ಸುಮ್ಮನೇ ಆರಾಮಾಗಿ ಉಂಡು ಕೂತಿದ್ದಾಗ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಂದು ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಯೋಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾನು ಎರಡೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ, ಹುಬ್ಬು ಗಂಟಿಕ್ಕದೇ ಕಣ್ಣೆದುರಿಗಿರುವ ಹಾಳೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಓದಬಲ್ಲ. ಆದರೆ ಒಮ್ಮೆ ಕಣ್ಣೆದುರಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶಬ್ದವೂ ಅವನ ವರ್ತಮಾನದೊಂದಿಗೆ ಭೂತವನ್ನು ಹೊರತಂದು ನೇಯತೊಡಗಿತೋ, ಅವನ ಹುಬ್ಬು ಗಂಟಿಕ್ಕಿದೆ, ಅವನಲ್ಲದ ಅವನ ಯೋಚನೆಗಳ ಮಹಾಪೂರವೊಂದು ತೊಡಗಿದೆ. 
 
ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಂದು ಹೋಗುವ ಸಾವಿರಾರು ಯೋಚನೆಗಳು, ಚಿತ್ರಗಳು, ಅದು ಕಾಣುವ ಕನಸುಗಳು, ಅನುಭವಿಸುವ ಭ್ರಮೆಗಳು, ಸುಮ್ಮನೇ ಹುಟ್ಟುವ ವಿಭಿನ್ನ ಅನುಭೂತಿಗಳು ಅಕ್ಷರ ರೂಪಕ್ಕೆ ಬರುವುದು, ಅವುಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಒಂದು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣತೆಯ ನಂಟನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಆಕೃತಿಗೆ ತರುವುದು ಸುಲಭದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೇನಲ್ಲ. ಎಲೆನಾ ತಮ್ಮೆದುರಿಗಿದ್ದ ಸಂಕಟವನ್ನು ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಪರಿಹರಿಸಿದ್ದು ಗಾಸ್ಪರಾ ಸ್ಟಾಂಪಾ (Gaspara Stampa) ಅವರ ಒಂದು ಕವಿತೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕವಿ ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಘನತೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಭಾವಳಿಯನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳದೆ, ತಾನು ಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯಳು, ಕಳಂಕಿತೆ ಅಥವಾ ನೀಚ ಹೆಣ್ಣು ಎಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಿಕೊಂಡು, ತಾನು ಮಾಡಬೇಕಾದುದೆಲ್ಲ ತನ್ನ ನೋವು ಮತ್ತು ಪೆನ್ನು ಎರಡರ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಅಳಿಸುವುದಷ್ಟೇ, ಅಷ್ಟೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆ ತನಗೆ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.  

ಆದರೆ ಬಹು ಸುಲಭದ, ಸರಳ ಕೆಲಸ ಅನಿಸುವ ಅದು ಅಷ್ಟು ಸರಳವೂ ಅಲ್ಲದ, ಸುಲಭವೂ ಅಲ್ಲದ, ಬಹುಶಃ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಒಂದು ಕೆಲಸ ಎನ್ನುವುದು ಎಲೆನಾಗೆ ಬಹುಬೇಗ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ತಾನು ಏನೂ ಅರಿಯದವಳಾಗಿರುವುದು, ತನಗೆ ಯಾವುದೇ ಅನುಭವ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು, ತಾನು ಹೆಣ್ಣಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಹಾಗಾಗಿ ಭಾವುಕಳಾಗಿರುವುದು, ತಾನು ಪೆದ್ದಿಯಾಗಿರುವುದು, ತನ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭೆಯೇ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದೆಲ್ಲ ಯೋಚಿಸತೊಡಗಿದ ಕಾಲವೂ ಇತ್ತೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ತಾನು ಬರೆದಿದ್ದು ತಾನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡ ಕೃತಿಗಳ ಸಾಲಿಗೆ ಬರಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಅವರ ವೇದನೆ. 

ಲೇಖಕನೊಬ್ಬನ ಪರಕಾಯ ಪ್ರವೇಶ ಅಥವಾ ತನ್ನ ಸಹಜೀವಿಯ ನೋವಿಗೆ ಸಹಾನುಭೂತಿಯಿಂದ ಸ್ಪಂದಿಸಿ ಅದನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಜೀವಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸುವ (ಮಾಸ್ತಿ)ಉತ್ಕಟ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ  ಹುಟ್ಟುವ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅವಶ್ಯವೆಂದು ನಾವು ತಿಳಿಯುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಸಂವೇದನೆ, ಸ್ಪಂದಿಸುವ ಗುಣ, ಸೂಕ್ಷ್ಮಗ್ರಾಹಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವೂಲ್ಫ್ ಅವರ ಎರಡು ಮಾತುಗಳನ್ನು ಅವರು ನಮ್ಮ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರುತ್ತಾರೆ. ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವೂಲ್ಫ್ ಅವರ A Writer's Dairy ಯಿಂದ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಈ ಮಾತುಕತೆ Lytton Strachey ಎಂಬಾಕೆಯ ಜೊತೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ:

"And your novel?"
"Oh, I put my hand and rummage in the bran pie"
"That's what's so wonderful. And it's all different"
"Yes, I'm 20 people."

ಇಷ್ಟೇ ಆ ಸಂಭಾಷಣೆ. ಬರೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಾದಂಬರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಆಡುವ ಯಾವ ಮಾತೂ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ, ಕೊನೆಯ ಸಾಲನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ. ಯೆಸ್, ಐಯಾಮ್ ಟ್ವೆಂಟಿ ಪೀಪಲ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರಲ್ಲ ವೂಲ್ಫ್, ಅದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಎಲೆನಾ. ಹೇಗೆ ಒಬ್ಬ ಲೇಖಕ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಹಲವು ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿರುತ್ತಾನೋ ಹಾಗೆಯೇ ಅವನು ಹಲವು ಬದುಕುಗಳನ್ನು ಬದುಕುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿಯಾದರೂ. ಅದೊಂದು ತರದ ಆವಾಹಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸ್ಥಿತಿ. ಇದು "ದುರ್ಗಾಸ್ತಮಾನ" ಬರೆಯಲು ಕೂತ ತರಾಸು ಅವರಿಂದ ಹಿಡಿದು "ಸಖೀನಾಳ ಮುತ್ತು" ಬರೆಯಲು ಕೂತ ವಿವೇಕ ಶಾನಭಾಗ ಅವರವರೆಗೆ, ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಹೋಗುವ ಎಲ್ಲಾ ಬರಹಗಾರರಿಗೂ ಅನ್ವಯ.

ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವೂಲ್ಫ್ ಅವರದೇ ಇನ್ನೊಂದು ಮಾತನ್ನೂ ಎಲೆನಾ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು ಮತ್ತು ಮಾತುಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದುದು ಇಲ್ಲಿದೆ:

It is a mistake to think that literature can be produced from the raw. One must get out of life - yes, that's why I disliked so much the irruption of Sydney - one must become externalised; very, very concentrated, all at one point, not having to draw upon the scattered parts of one's character, living in the brain. Sydney comes and I'm Virginia; when I write I'm merely a sensibility. Sometimes I like being Virginia, but only when I'm scattered and various and gregarious. Now... I'd like to be only a sensibility. 

ನಾನು ಎನ್ನುವುದು "ಇಪ್ಪತ್ತು ಮಂದಿ" ಯಾಗಿ ಇದ್ದುದು ಹೇಗೆ ಮತ್ತು ಯಾವಾಗ ಈ ‘ನಾನು’ ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಕೂಡಾ ಹೌದು ಮತ್ತು ಯಾವಾಗ ಅದು "ಕೇವಲ ಸಂವೇದನೆ" ಎಂಬ ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆಯೇ ಈ ಕೃತಿಯ ಮೊದಲ ಎರಡು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಪೋಷಣೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಕೃತಿ ರಚನೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ತಾನು ಅಷ್ಟಿಷ್ಟು ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಆಗಿ ಬಿಡುವ, "ಏಕಾಗ್ರತೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಮತ್ತು ಚದುರಿಕೊಂಡು ಬಿಟ್ಟ" ಅವಧಿಯ ಸಂಭವದ ಕುರಿತು  ಹೇಳುವ ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬದುಕನ್ನು ಏಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆವಾಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಕಷ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ತಾನು ಬದುಕಿರುವುದೇ ಬರೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಎಂಬಂತೆ ಬದುಕಿದ ಸಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಬೆಕೆಟ್ ಬರೆಯುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮೆದುಳಿನ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ "ನಾನು" ಎನ್ನುವುದು ಹಠಮಾರಿಯಂತೆ ಕೂತು ಬಿಡುವ ವಿದ್ಯಮಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾಕೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಏನೂ ಹೇಳಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹುಡುಕುವ ಎಲೆನಾ ಕೊನೆಗೂ ಅದು ಬೆಕೆಟ್ ಬರೆದ "The Unnamable" ನಲ್ಲಿದೆ  ಎಂದು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ಸುದೀರ್ಘ ಪರಿಚ್ಛೇದ ಎಷ್ಟೊಂದು ಸುಂದರವೂ, ಘನವೂ, ಮಂತ್ರ ಸದೃಶ ರಚನೆಯೂ ಆಗಿ ಒಡಮೂಡಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

I'm in words, made of words, others' words, what others, the place too, the air, the walls, the floor, the ceiling, all words, the whole world is here with me, I'm the air, the walls, the walled-in one, everything yields, opens, ebbs, flows, like flakes, I'm all these flakes, meeting, mingling, falling asunder, wherever I go I find me, leave me, go towards me, come from me, nothing ever but me, a particle of me, retrieved, lost, gone astray, I'm all these words, all these strangers, this dust of words, with no ground for their settling, no sky for their dispersing, coming together to say, fleeing one another to say, that I am they, all of them, those that merge, those that part, those that never meet, and nothing else, yes, something else, that I'm something quite different, a quite different thing, a wordless thing in an empty place, a hard shut dry cold black place, where nothing stirs, nothing speaks, and that I listen, and that I seek, like a caged beast born of caged beasts born of caged beasts born of caged beasts born in a cage and dead in a cage, born and then dead, born in a cage and then dead in a cage, in a word like a beast, in one of their words, like such a beast, and that I seek, like such a beast, with my little strength, such a beast, with nothing of its species left but fear and fury, no, the fury is past, nothing but fear ...

ಒಂಥರಾ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ತೋರಿದ ವಿಶ್ವರೂಪವನ್ನು ಸಂಜಯ ವಿವರಿಸುತ್ತಿರುವಂತಿದೆ ಇದು ಅಲ್ಲವೆ? ನಮ್ಮೆಲ್ಲಾ ಕವಿಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ವಿಶ್ವರೂಪವನ್ನು ಕಾಣುವ, ಗ್ರಹಿಸುವ, ಸಹಿಸುವ, ಆವಾಹಿಸಿಕೊಂಡು ಬರೆಯುವ ದಿವ್ಯ ಚಕ್ಷುಗಳು ಸಿಗಲಿ! ಅವರು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರರಾಗದೇ ಇರಲಿ!!

ಈ ಕೃತಿಯ ಮೂರನೆಯ ಉಪನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ Ingeborg Bachmann ಅವರ ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್‌ಫರ್ಟ್ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಬಹುವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಎಲೆನಾ ಫರಾಂಟೆ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: 

01. ಹೆಣ್ಣಿನ ಧ್ವನಿ ಎಂದರೆ ಏನು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು ಹೇಗೆ ಎನ್ನುವುದರ ಕುರಿತು;
02. ಭಾಷೆ ಯಾವಾಗ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಕ್ಲೀಷೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದರ ಕುರಿತು ಹಾಗೂ, 
03. ಕವಿತೆಯನ್ನು ಹಿಡಿಯುವುದು ಹೇಗೆಂಬ ಕುರಿತು. 

ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, 

ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಬರೆದಿರಲಿ, ಹುಡುಗರು ಬರೆದಿರಲಿ, ಫೆಮಿನಿಸಮ್ ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆ ಪದ ಬಳಸಿ ಸದ್ದು ಮಾಡುವ ಮಂದಿ ಕೊಡುವ ಚಿತ್ರಕ್ಕೂ ಅದರ ಸಹಜ ಗತಿಗೂ ಇರುವ ಒಂದು ಸೌಮ್ಯ ವೈರುಧ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಇರುವ ದಿವ್ಯ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮೊದಲನೆಯದು. ಭಾಷೆ ಕ್ಲೀಷೆಯಾಗುವ ಹಂತ ಯಾವುದು ಎನ್ನುವ ಜಿಜ್ಞಾಸೆ ಎರಡನೆಯದು. ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯದು, ಅಮೂರ್ತವಾದ ಒಂದು ಕವಿತೆ ಅಕ್ಷರ ರೂಪಕ್ಕೆ ಬರುವ ಮುನ್ನವೇ ಗಾಳಿಗೆ ಹಾರಿ ಹೋಗುವ ಅಪಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕವಿಗೆ ಇರಬೇಕಾದ ಎಚ್ಚರ. 

ನಮಗೆ ಓದಲು ಸಿಗುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕವಿತೆಗಳು ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ, ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಸದ್ದು ಎಬ್ಬಿಸುವಷ್ಟು ಓದುಗನ ಮೌನದಲ್ಲಿ ನೆನಪಾಗಿ ಉಳಿದು ಕಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ನಮಗೆ ಸಿಗುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕವಿಗಳ ಅಥವಾ ಕವಿತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಏನೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಜನರಲ್ ಆಗಿ ಕವಿತೆಗಳ ಕುರಿತು ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಅವರು ತಮಗೂ ಇದು ಅನ್ವಯ ಎಂದುಕೊಂಡು ಓದುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ಸಾರಾಸಗಟಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಕವಿ ಅಥವಾ ಕವಿತೆಗಳ ಕುರಿತು ಏಕ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಅದು ಯಾವಾಗ ಸಾಧ್ಯ ಎಂದರೆ, ಕವಿತೆ ಅಥವಾ ಕವಿ ಶಬ್ದದೊಂದಿಗೆ ನಿಂತು ಬಿಡುವ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಸಾಧ್ಯ. ಅವರನ್ನು ಕೇಳಬಹುದಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದೇ, ನಿಮ್ಮ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ನಿಮ್ಮ ಅದೇ ಮೌನ ಇದೆಯೆ?

ಇದಕ್ಕೆ ಮೂಲತಃ ಕವಿ ತನ್ನ ಮೌನದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದನ್ನು ಹಾಳೆಯ ಮೇಲೆ ಮೂಡಿಸಲು ಇರುವ ಏಕೈಕ ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ ಭಾಷಾ ಕೌಶಲವನ್ನು ಮೆರೆಯುವುದೇ ಎಂದು ತಿಳಿದಿರುವುದು ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಕವಿಯ ಮೌನ, ಕವಿಯ ಏಕಾಂತ, ಕವಿಯ ಭಾವಲೋಕ ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಂವಹನಕ್ಕೆ ಸಿಗುವಂಥದ್ದಲ್ಲ. ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಕವಿಗಳಿಗೂ ಗೊತ್ತು. ಆದರೆ ಹಾಳೆಯ ಎದುರು ಪೆನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕುಳಿತಾಗ ಅವನು ತಾನು ಬಳಸಿದ, ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು, ಆಯ್ದು, ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಧೇನಿಸಿ ಬಳಸಿದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಪುನರ್ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆದರೂ ಅವನಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನವಿದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಕ್ರಾಸ್‌ಚೆಕ್ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ? ಅದಂತೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಾಧ್ಯವಿದೆ ಎಂಬ ಭರವಸೆ ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತಿವೆ ಎಲೆನಾ ಅವರ ಮಾತುಗಳು.

ಇಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಒಂದು ಸಂಗತಿ: ಒಬ್ಬ ಕವಿ ‘ಶಬ್ದಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಂತು ಬಿಡುವ ಕವಿ’ ಎಂದು ಯಾವುದೇ ರೇಟಿಂಗ್ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕವಿತೆ ಹಲವು ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಉದಿಸಬಹುದು. ದಾಸರು, ವಚನಕಾರರು, ಹಳೆಗನ್ನಡ ಕಾಲದ ಕವಿವರ್ಯರು, ನವೋದಯ, ನವ್ಯ, ಬಂಡಾಯ, ಆಧುನಿಕ ಎಂದು ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಕವಿಗಳನ್ನು, ಅವರಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅನಿಸಿಕೊಂಡವರನ್ನು ನಾವೆಲ್ಲ ಅಷ್ಟಿಷ್ಟು ಓದಿದ್ದೇವೆ, ಬೆರಗಾಗಿದ್ದೇವೆ, ದಕ್ಕಿದಷ್ಟನ್ನು ಪಡೆದು ಬೆಳೆದಿದ್ದೇವೆ. 

ಕವಿತೆ ಮೊದಲಿಗೆ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದ ಪದಗಳು, ಶಬ್ದಗಳಾಗಿದ್ದೂ, ಅಲ್ಲಿನ ಪದ-ಪದಸಮೂಹ-ವಾಕ್ಯ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರತಿಮೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ದೀಪಿಸುವ ಭಾವ, ಅದಕ್ಕೆ ಕನೆಕ್ಟ್ ಆಗುವ ನಮ್ಮದೇ ಬದುಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯಾವುದೋ ಅನುಭಾವ, ಅದನ್ನು ಮರುಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ್ದರಿಂದಲೇ ಈಗ ವರ್ತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಅನುಭೂತಿ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಓದಿನ ರಸಾನುಭವ ಎಂದೆಲ್ಲ ಕೊಂಚ ಅಮೂರ್ತವಾಗಿಯೇ ನಾವು ವಿವರಿಸುವ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಗತಿಗಳಿಗೆ ಮೂಲ ಭಾಷೆಯೇ. ಆದರೆ ಅಡುಗೆಗೆ ಹಾಕುವ ನಾನಾ ವಿಧದ ಮಸಾಲೆ, ಬೇಯಿಸುವ ಹದ ಎಲ್ಲ ಸರಿಯಿದ್ದೂ ಅದನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ಹೇಗೆ ಅದಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕಾದ ರುಚಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲವೋ ಹಾಗೆಯೇ ಸಾಹಿತ್ಯ. ಭಾಷೆಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಭುತ್ವ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮಾತ್ರ ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬಹುಶಃ ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದೇ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಕೀರಂ ಹೇಳಿಯಾಗಿದೆ, ಬೇಂದ್ರೆ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುತ್ತ, ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅರ್ಥದ ಹಂಗಿನಿಂದ ಪಾರು ಮಾಡಿದ ಕವಿ ಎಂದು ಅವರೇನು ಹೇಳಿದರೂ, ಅದನ್ನೇ ನಾವು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅರ್ಥದ ಹಂಗಿನಿಂದ ಪಾರು ಮಾಡುವವನೇ ಕವಿ ಎಂದು ಓದಿಕೊಂಡರೆ ಸಾಕು, ಹೇಳಬೇಕಾದುದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳಿದಂತಾಗುವುದು.

ಕವಿಯ ನಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಹೇಳುವ ಮಾತನ್ನು ಕವಿತೆಯ ಓದುಗನ ನಿಟ್ಟಿನಿಂದಲೂ ಹೇಳಬಹುದು. ಭಾಷೆ ನಮಗೆ ತಟ್ಟನೆ ಕಾಣುವ, ಓದಿಗೆ ಸಿಗುವ ವಸ್ತು. ಒಂದು ಪದ, ಬಳಿಕ ಪದ ಸಮೂಹ ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೆ ಇಡಿಯ ವಾಕ್ಯ ತನ್ನ ಸದ್ದಿನಿಂದ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಮೂಡಿಸುವ ಚಿತ್ರದಿಂದ ಓದುಗನಲ್ಲಿ ಜೀವಂತಗೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಏನಿದೆ ಅದು ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಕಾಲ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಅದು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ತೀರ ಸಾಮಾನ್ಯವೆನಿಸಿದ ಒಂದು ಕವಿತೆಯ ಅಗಾಧತೆಯನ್ನು ಇನ್ಯಾರೋ ಗುರುತಿಸಿ ತೋರಿಸಿದಾಗಲೇ ನಮಗೆ ಅರಿವಾಗುವುದು ಅಪರೂಪದ ವಿದ್ಯಮಾನವಲ್ಲ. 

ಹಾಗೆಯೇ, ಓದುಗರಾಗಿ ನಮಗೆ ನಮ್ಮದೇ ಆದ ಒಂದು ಹುಡುಕಾಟ ಇರುತ್ತದಲ್ಲ, ಇಷ್ಟಾನಿಷ್ಟಗಳಿರುತ್ತವಲ್ಲ, ಇತಿಮಿತಿಗಳಿರುತ್ತವಲ್ಲ, ಆಯ್ಕೆಗಳಿರುತ್ತವಲ್ಲ. ಆ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಅಷ್ಟೆ. ಶಬ್ದಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಂತು ಬಿಡುವ ಕವಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ನಿಲ್ಲುವುದು ಕಷ್ಟ. ಆರಂಭಿಕ ಆತ್ಮರತಿ ಮತ್ತು ಅತಿ ಭಾವುಕತೆಯಿಂದ ಕವಿ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟೂ ಬೇಗ ಬಚಾವಾಗುವುದು ಎಷ್ಟು ಅಗತ್ಯವೋ ಹಾಗೆಯೇ ಭಾಷೆ ತನ್ನನ್ನೇ ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕದಂತೆಯೂ ಅವನು ಎಚ್ಚರವಹಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್ 2012ರ ಕೆರವಾನ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅಂಜುಂ ಹಸನ್ ಅವರ ಲೇಖನವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ನನ್ನ ಬ್ಲಾಗಿನಲ್ಲಿ ಒಂದಿಷ್ಟು ವಿವರಗಳಿವೆ. (https://narendrapai.blogspot.com/2015/11/blog-post_89.html)

ಕವಿತೆಯನ್ನು ಅದರ ಶೈಲಿ, ಅದರ ಆಕೃತಿ ಮತ್ತು ಅದರ ವಸ್ತು ಇತ್ಯಾದಿಯಾಗಿ ಹಲವು ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಬಗೆಯಲ್ಲೇ ಬೆಚ್ಚಿ ಬೀಳಿಸಬಲ್ಲ ಕವಿಗಳಿರುವಂತೆಯೇ ಇಡೀ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಓದಿದ ಮೇಲೆ ಅದರ ಭಾಷೆ, ವಿವರ, ಕಥನ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮೀರಿ ಅದು ಬೇರೆಯೇ ಒಂದು ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲೋಲಕಲ್ಲೋಲ ಎಬ್ಬಿಸುವುದೂ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಎಲೆನಾರ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಸುವೆ.

ಎಲೆನಾ ಫರಾಂಟೆಗೂ ಇದ್ದ ಪೂರ್ವಸೂರಿಗಳು ಪುರುಷ ಸಾಹಿತಿಗಳೇ. ಆಕೆಯೂ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಪುರುಷ ಬರಹಗಾರರ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು, ಆಗ ಬಯಸಿದ್ದು ಅವರ ಹಾಗೆ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಐಡಿಯಲ್ಸ್ ಬಂದಿದ್ದು ಅಲ್ಲಿಂದ. ಆದರೆ ಆಕೆಯೇ ತಾನು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಬುದ್ಧ ಎಂದು ತಿಳಿದ ಅನೇಕ (ಪುರುಷ) ಸಾಹಿತಿಗಳು ಕೂಡಾ ಅವರಿವರನ್ನು ಬಿಡಿ, ಜೇನ್ ಆಸ್ಟಿನ್, ಬ್ರೊಂಟೆ ಸಹೋದರಿಯರು ಅಥವಾ ವರ್ಜಿನಿಯಾ ವೂಲ್ಫ್ ಅವರನ್ನು ಕೂಡಾ ಓದಿರಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಮಾತನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇನಿದ್ದರೂ, ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಎಲೆನಾ ಎತ್ತುವ ಸಮಸ್ಯೆ ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ. ಹೆಣ್ಣಿನ ಧ್ವನಿ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದಾದ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಜಗತ್ತಿನ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಮಾದರಿ, ಐಡಿಯಲ್ಸ್ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಆ ಮಾತು. ಹೆಣ್ಣಿನ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಲ್ಲುವ ಅನೇಕ ಸಂಗತಿಗಳಿವೆ, ಅವಳ ದೈನಂದಿನ, ನೋವು, ನಲಿವು, ಅವಳ ದೈಹಿಕ ಆಗುಹೋಗುಗಳು, ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು, ಅದಕ್ಕೊದಗುವ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು, ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಯಾವುದನ್ನೂ ಪುರುಷ ವಿವರಿಸಲಾರ. ವಿವರಿಸಿದ್ದರೆ ಅದು ಅವನ ಸೀಮಿತ ತಿಳುವಳಿಕೆಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಹೊರತು ಹೆಣ್ಣಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದಲ್ಲ, ಕಂಡಿದ್ದಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಹೆಣ್ಣೇ ಆ ಜಗತ್ತಿನ ಸಂಗತಿಗಳಿಗೆ ಮಾತಾಗುವಾಗ ಅವಳು ಅವಳದೇ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳನ್ನು, ಭಾಷೆಯನ್ನು, ಲಯವನ್ನು, ವಸ್ತುವನ್ನು, ಒಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬರಹದ ಸಮಸ್ತ ಕೌಶಲವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಬಹುಶಃ ಅದಾಗಲೇ ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಲಭ್ಯ ಇರುವ ಯಾವುದೂ ಅವಳ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರದೇ ಇರಬಹುದು ಅಥವಾ ಬಳಸಿಕೊಂಡಲ್ಲಿ ಅದೇ ಅವಳ ಹಾದಿಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ತಪ್ಪಿಸಬಹುದಾದ ಅಪಾಯ ಬರಬಹುದು. ಹಾಗಾಗಿ, ಅವಳ ಧ್ವನಿ ಹೊಸತಾಗಿ ಮೂಡಬೇಕಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆ ಹೊಸತನದ ಕೊಸರು ಕೊರತೆಯೇನಿದ್ದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದೇ ಸಾಗಲು ಅವಳು ತಯಾರಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. 

ಹಾಗೆಯೇ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವ, ಕಲ್ಪಿತ ವಾಸ್ತವಗಳ ಚರ್ಚೆಯೂ ಇದೆ. ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿಯೇ ಎಲೆನಾ ಅವರಿಗೆ ಅವರ ಶಿಕ್ಷಕಿಯೊಬ್ಬರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಸದಾ ಸತ್ಯವನ್ನು ಬರಿ, ಇದ್ದುದ್ದು ಇದ್ದ ಹಾಗೆ ಬರಿ. ಎಲೆನಾ ಮುಂದೆ ಬೆಳೆದು ಪ್ರಬುದ್ಧರಾದ ಮೇಲೆಯೂ ತಾವು ಏನೇ ಬರೆದರೂ ಅದು ವಾಸ್ತವದಿಂದಲೇ ಬಂದಿದ್ದಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಾಂತ್ರಿಕ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ಅಧ್ವರ್ಯು ಎಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವ ಮಾರ್ಕೆಸ್ ಕೂಡಾ ಒಂದೆಡೆ ತಾನು ತನ್ನ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬರದ ಏನನ್ನೂ ಬರೆದಿಲ್ಲ ಎಂದೇ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವ ಎಂದರೆ ಘಟನೆಗಳು ಎಂದು ತಿಳಿಯುವವರಿಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ಘಟನೆಗಳು ಅಮುಖ್ಯ ಎನ್ನುವುದು ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. 

But how can I explain, how can I explain to you? 
You will understand less after I have explained it. 
All that I could hope to make you understand 
Is only events: not what has happened. 
And people to whom nothing has ever happened
Cannot understand the unimportance of events.
( T S Eliot)

ಆದರೆ ಎಲೆನಾ ಅವರಿಗೆ ವಾಸ್ತವದ ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಬರೆಯುವುದು ಅಷ್ಟೇನೂ ಸುಲಭವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣಾಗಿ ಅವರ ಕಷ್ಟಗಳು ತುಸು ಹೆಚ್ಚೇ ಇದ್ದವು. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಬೇರೆಯವರ ಬದುಕನ್ನು ಬಯಲಿಗಿಡುವ ಅಧಿಕಾರವೂ ತಮಗಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಅವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಅವರು ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಮತ್ತು ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ಬರೆದವರು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ರಾಜಿಸೂತ್ರಗಳ ಕುರಿತು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿಯೇ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ದಾಸ್ತೊವಸ್ಕಿ ತನ್ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾದಂಬರಿ "ನೋಟ್ಸ್ ಫ್ರಂ ಅಂಡರ್‌ಗ್ರೌಂಡ್" ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಒಂದು ಮಾತನ್ನೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. 

We've become so estranged that at times we feel some kind of revulsion for genuine "real life," and therefore we can't bear to be reminded of it. Why, we've reached a point where we almost regard "real life" as hard work, as a job, and we've all agreed in private that it's really better in books. 

(Translated by Michael Katz)

ನಾವು ಆಗಾಗ ತಪ್ಪಾಗಿ ಇದು "ನನ್ನ ಅನುಭವ", ಇದು "ನನ್ನ ಯೋಚನೆ", ಇದು "ನನ್ನ ಐಡಿಯಾ" ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ ಎನ್ನುವ ಎಲೆನಾ ಇಲ್ಲಿ "ನನ್ನದು" ಎಂಬ ವಾಸ್ತವ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದೊಂದು ಸಮಷ್ಠಿಯ ಸಂವೇದನೆ, ಅದನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಸೂರಿಗಳು ಹೇಳಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನವರು ಹೇಳಲಿದ್ದಾರೆ, ನಮ್ಮದೇನಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನೇ ನಮ್ಮ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲುವ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ಪ್ರಜ್ಞೆ, ವಿವೇಚನೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಿಕೆಗೆ ನಿಷ್ಠರಾಗಿ ಪಾಠ ಒಪ್ಪಿಸುವ ಕೆಲಸವಷ್ಟೇ ಎಂರ್ಥದ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡುತ್ತಾರೆ. 

ಇಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೆಣ್ಣಿನ ಜಗತ್ತನ್ನು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕಷ್ಟ, ಪೂರ್ವಸೂರಿಗಳ ಉದಾಹರಣೆಯಿಲ್ಲದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ಒಬ್ಬಂಟಿತನದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಎಲೆನಾ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ Ingeborg Bachmann ಅವರ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಬನ್ನಿ.

I believe that old images, like Morike's or Goethe's can no longer be used, that they shouldn't be used anymore, because in our mouths they would sound false. We have to find true sentences, which correspond to the condition of our conscience and to this changed world.

ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಮಾತು ಮೊದಲಿಗೇ ಕ್ಲೀಷೆಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕ್ರಮೇಣ ಅದು ಕ್ಲೀಷೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಿದ್ದೂ ಅದನ್ನು ಹಿಂದೆ ಬಳಸಿದವರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅದು ಯಾವತ್ತೂ ಕ್ಲೀಷೆಯಾಗಿ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಕೈಲಿ ಮಾತ್ರ ಕ್ಲೀಷೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ನಾವು ಹೇಳುತ್ತಿರುವ ಮಾತು ಹಳೆಯದೇ ಆಗಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಕ್ಲೀಷೆಯಾಗದ ಹಾಗೆ ಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ, ನಮ್ಮ ಅನುಭವ, ಅನುಭೂತಿ, ಭಾವ ಮತ್ತು ಅನುಭಾವಕ್ಕೆ ನಿಷ್ಠವಾಗಿರುವಂತೆ ಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ವ್ಯಾಯಾಮ ನಡೆಸುತ್ತಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. Ingeborg Bachmann  ಮಾತಿನ ಗುರುತ್ವ ಇರುವುದು ಭಾಷೆ ಎರಡು ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡು ಹರಿಯುವುದರಲ್ಲಿ. ಅದು ‘ನಮ್ಮ ವಿವೇಚನೆಯ ಒತ್ತಡ’ ಮತ್ತು ‘ಬದಲಾದ ಜಗತ್ತು ಒಡ್ಡುವ ಒತ್ತಡ’ ಎರಡಕ್ಕೂ ಸಂವಾದಿಯಾದ ಒಂದು ಲಯ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ. ಕವಿ ತನ್ನ ಭಾವಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಅಮೂರ್ತ ಕವಿತೆಯೊಂದು ಅಕ್ಷರಕ್ಕಿಳಿಯುವ ವರೆಗೂ ಅನನ್ಯವೂ, ದಿವ್ಯವೂ, ಶ್ರೇಷ್ಠವೂ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮುಂದೇನಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದೇ ಸೋಜಿಗ.

ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಕನ್ ಕವಿ Maria Guerra ಅವರ ಕವಿತೆ: (ಎಲೆನಾ ಅವರ ಕೃತಿಯಿಂದಲೇ)

I lost a poem.
Already written
And ready on page
To put in the form of a book
I looked in vain.
It was a poem
With a vocation for Wind.

ಮನಸ್ಸಿನ ಹಾಳೆಯಿಂದ ಎತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ಬರೆಯಲು ಪೆನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಮೊದಲೇ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿದ್ದರಿಂದ ಅದು ಹಾರಿಯೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಹುಶಃ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕವಿಯ ಸಮಸ್ಯೆ. ಕವಿಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಬರಹಗಾರನ ಸಮಸ್ಯೆ ಕೂಡಾ. ಅನುಭೂತಿಗೆ, ಭಾವಕ್ಕೆ, ಹೊಳಹುಗಳಿಗೆ ಭಾಷೆಯ ಹಂಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವನ್ನ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಎಲ್ಲ ಬರಹಗಾರರು ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ನಡುವೆ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿದರೆ ಕಂಡಿದ್ದು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕಾಣಲು ಸಿಗದ ಮಾಯಾಜಿಂಕೆ ಆಗಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಹಠ ಹಿಡಿದು ಬರೆದರೆ ಕಂಡಿದ್ದೇ ಒಂದು, ಕಾಣಿಸಿದ್ದೇ ಇನ್ನೊಂದು ಆಗಿರುತ್ತದೆ.  ಸೀತೆ ಕಂಡಿದ್ದು ಬಂಗಾರದ ಜಿಂಕೆ. ರಾಮನಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಮಾರೀಚ. ರಾಮನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿತ್ತೆ, ಅದು ಮಾಯಾಜಿಂಕೆ, ಬಂದಿರುವ ಉದ್ದೇಶ ದುರುದ್ದೇಶ ಎನ್ನುವುದು? ಸೀತೆಗೇ ಗೊತ್ತಿತ್ತೆ, ಅದರ ಬಯಕೆ ತನಗೆ ಉಚಿತವಲ್ಲದ್ದು ಎನ್ನುವುದು?  ಕಣ್ಣೆದುರು ಇರುವುದನ್ನು ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಬರೀ ಕಣ್ಣು ಸಾಲದು ಸ್ವಾಮೀ... ಎನ್ನುತ್ತಾರಲ್ಲ ಎ. ಕೆ. ರಾಮಾನುಜನ್, ಹಾಗೆ ಅದು. ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ಸಂಜಯನಿದ್ದ. ಸಂಜಯನಿಗೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನೇ ದಿವ್ಯಚಕ್ಷುಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದ. ಸಾಹಿತ್ಯ ನಮಗೆ ಒದಗಿಸುವುದು ಅದನ್ನೇ. ಸಾಹಿತಿ ನಮಗೆ ಒದಗಿಸಬೇಕಾದ್ದು ಕೂಡಾ ಅದನ್ನೇ. ಆದರೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಏನನ್ನಾದರೂ ಕೊಡುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಅದು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಕೊಡುವಷ್ಟು ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. 

ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Thursday, May 5, 2022

ಅಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಗುಣದ ಹೊಸತನ


"ಸಾಹಿತ್ಯದ ಉದ್ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮನರಂಜನೆಯೂ ಒಂದು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಮರೆಯಬಾರದು. ನಾನು ತಿಳಿದಂತೆ ಒಂದು ಕೃತಿಯನ್ನು ಅದರ ತಾತ್ವಿಕತೆಗಾಗಿ ಓದುವವರಿಗಿಂತಲೂ ಭಾಷೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಲು ಓದುವವರು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ನಮ್ಮೆಲ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತಿಯ ಹಿಂದೆ ಓದುವ ಚಪಲವೂ ಇರುತ್ತದೆಯಲ್ಲವೆ? ಎಷ್ಟೋ ಸಾರಿ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕದ ಓದು ಕೊನೆ ಮುಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಇದು ಮುಗಿದು ಹೋದರೆ ಏನಪ್ಪಾ ಮಾಡುವುದು! ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿಲ್ಲವೆ."

- ಇದು ಕೆ ಪಿ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿಯವರ ಮಾತು. 

‘ಚಿದಂಬರ ರಹಸ್ಯ’ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಕೆಸರೂರು ಲಂಟಾನದ ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ಹೊಗೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದಾಗ ಅಲ್ಲಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಒಂದು ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಜಯಂತಿ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ, "ನೋಡು ಜೇನುಕಲ್ಲುಗುಡ್ಡದ ತುದಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಣ್ತಿದೆ. ಕೆಸರೂರಿನ ಜನ ಈಗಲೂ ಎಲ್ಲಾ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಓಡಿದರೆ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೋಬಹುದು". ಅದಕ್ಕೆ ರಫಿ "ನಮಗೆ ಕಾಣ್ತಿದೆ! ಅವರಿಗೆ ಕಾಣ್ತದ? ಈ ಹೊಗೇಲಿ!" ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಯಾರೋ ಸಂದರ್ಶಕರು ಜಯಂತಿ ಮತ್ತು ರಫಿ ಇಬ್ಬರೇ ಉಳಿಯುವುದರಲ್ಲಿ ತಾತ್ವಿಕ ಆಯಾಮವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಆ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರೆ ತೇಜಸ್ವಿ ಒಂದೇ ಮಾತಲ್ಲಿ ತಾವು ಅಂಥದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಯೋಚಿಸಿಯೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ.

ನಿಮಗೆ ನೆನಪಿದ್ದರೆ ‘ಕರ್ವಾಲೋ’ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ನಾಯಿ ಕಿವಿ ಪೊದೆ ಸೇರಿಕೊಂಡ ಯಾವುದೋ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಅಟಕಾಯಿಸಿಕೊಂಡು ಬೊಗಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಮರ ಏರಿ ನೋಡುವ ಪ್ಯಾರನ ಬಳಿ "ಲೋ ಪ್ಯಾರ ನಿಂಗೇನಾದರೂ ಕಾಣುತ್ತೇನೋ?" ಎಂದರೆ ಅವನು "ಕಾಣ್ತೀತೇ. ಆದ್ರೆ ಕಾಣಕಿಲ್ಲ" ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಅದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರೆ "ಅಲ್ಲಾ ಸಮೀ ಕಾಣ್ತಿತೆ ಆದ್ರೆ, ಕಣ್ಗೆ ಏನೂ ಕಾಣಕ್ಕಿಲ್ಲ" ಎಂಬ ಉತ್ತರ ಬರುತ್ತದೆ.

"ನಮಗೆ ಕಾಣ್ತಿದೆ! ಅವರಿಗೆ ಕಾಣ್ತದ?" ಕೂಡ ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಕಾಣ್ತಿತೆ ಆದ್ರೆ ಕಾಣಾಕಿಲ್ಲ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದೇನೂ ಹೊಸ ತಾತ್ವಿಕತೆಯಲ್ಲ ಮತ್ತೆ. 

ಬಹುಶಃ ತೇಜಶ್ರೀ ಹೇಳದೇ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ನಾನಿವರನ್ನು ಓದುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೊದಲಿಗೆ ಮನಸ್ಸೆಳೆದ ಅಂಶವೇ ಇವರ ಅಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಅಪ್ರೋಚ್. ನಾವು ಕನ್ನಡದ ಸಣ್ಣಕತೆಯ ಹುಟ್ಟು, ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಅದರ ಪ್ರಯೋಗಶೀಲತೆ, ಅದರ ಪಾರಂಪರಿಕ ಶೈಲಿಯಿಂದ ತೊಡಗಿ ದೇಶ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯವರು ಏನೆಲ್ಲ ಕಸರತ್ತು ನಡೆಸಿದ್ದಾರಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಸ್ಮಯದಿಂದಲೂ ಕಲಿಯುವ ಅಭೀಪ್ಸೆಯಿಂದಲೂ ಅಷ್ಟಿಷ್ಟು ತಿಳಿದುಕೊಂಡೆವು ಎಂದು ಬೀಗುತ್ತಿರಬೇಕಾದರೆ ಈ ಹುಡುಗಿ "ಬನ್ನಿ ಬನ್ನಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ, ಅಲ್ಲಲ್ಲ, ಅಲ್ಲಿ ಕೋಳಿ ಹೇಲು ಹಾಕಿದೆ, ಈಕಡೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ. ನನಗೊಬ್ಬ ಅಜ್ಜಿ ಇದ್ದಳು, ಅಜ್ಜಿ ಎಂದರೆ ಸ್ವಂತ ಅಜ್ಜಿಯಲ್ಲ, ಅಪ್ಪನ ಕಡೆಯ ದೂರದ ನೆಂಟರಂತೆ. ವಿಷಯ ಅದಲ್ಲ ಮಹರಾಯ್ರೆ, ಆ ಅಜ್ಜಿಗೆ ಕತೆ ಹೇಳುವ ಹುಚ್ಚು. ಈಗ ಆ ಅಜ್ಜಿ ಹೇಳಿದ ಒಂದು ಕತೆಯನ್ನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳುವಾ ಅಂತ, ಆಯ್ತಲ್ಲ?" ಎಂದು ಮಾತಿಗೆ ತೊಡಗಿದಂತೆ ಚಟಪಟನೆ ತಂತ್ರ, ವಸ್ತು, ನಿರೂಪಣೆಯ ಶೈಲಿ, ಬಿಗಿ, ಏಕಸೂತ್ರದ ಎಳೆ ಎಂದೆಲ್ಲ ನಾಲ್ಕಾಣೆ ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಕತೆ ಹೇಳಿ ಮುಗಿಸುವ ಪರಿ ಇದೆಯಲ್ಲ, ಅದು planned  ಇರಬಹುದೆ ಎಂದು ಯೋಚಿಸುವಷ್ಟು ಕೆಟ್ಟು ಹೋಗಿದ್ದೇವೆ ಬಿಡಿ!

ಇಲ್ಲಿನ ಕತೆಗಳಾದರೂ ಎಂಥವು! 

"ನೀನು ಬರೇ ಮಂಗ ಅಲ್ಲ, 
ದೊಡ್ಡ ಹನುಮಂತ" 
ಅಂತ, 
ರೆಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಾಗರ ದಾಟುವ 
ಧೈರ್ಯ ಕೊಟ್ಟ 
ನನ್ನವರೆಲ್ಲರಿಗೂ!

-ಅರ್ಪಿಸಿರುವ ಇಲ್ಲಿನ ಒಟ್ಟು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಿನಿತೂ ಒಜ್ಜೆಯಿಲ್ಲ. ಒಟ್ಟು ನೂರ ನಲವತ್ತು ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದೂ ಕತೆಗಳು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಸದ್ದು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೊಂದಿಷ್ಟು ಜಾಗ ಕೇಳುತ್ತವೆ. 

ಇಲ್ಲಿನ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಇದು ನನ್ನ ಕತೆ, ನಾನು ಬರೆದ ಕತೆ’ ಎನ್ನುವ ಮಾರ್ಕ್ ಕಾಣಿಸುವ, ಉಳಿಸುವ ಹಂಬಲವೇ ಇಲ್ಲದ, ಒಂದು ಬಗೆಯ ನಿರಪೇಕ್ಷ ಭಾವವಿದೆ. ಅನಗತ್ಯ ವಿವರಗಳ ಕುಸುರಿ, ಗಿಮ್ಮಿಕ್ ಎನ್ನಬಹುದಾದ ತಾತ್ವಿಕತೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ತರದೆ ನೇರವಾಗಿ "ಇದಿಷ್ಟು ಹೇಳಲಿಕ್ಕಿರುವುದು, ಇಷ್ಟೇ ಹೇಳಲಿಕ್ಕಿರುವುದು" ಎಂಬಂತೆ ಹೇಳಿ ಮುಗಿಸುವ ಈ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ತಾತ್ವಿಕತೆಯನ್ನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಎಲ್ಲಿಯೋ ಓದಿದ ಕತೆಯ ನೆರಳುಗಳಿಲ್ಲದ, ಕರಾವಳಿಯ ದೈನಂದಿನದ ದಟ್ಟ ಪರಿಸರವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡೇ ಸಾಗುವ ಇಲ್ಲಿನ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಲೀಷೆಗೆ ಹೊರತಾದ ಹೊಸತನವಿದೆ. ಹುಲಿ, ದನ, ಕೋಳಿ, ಹಾವು ಎಲ್ಲ ಮಂದಿಯಷ್ಟೇ ಸಹಜವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿನ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿರುವಂತೆಯೇ ದೈವ-ಭೂತ-ದೆವ್ವಗಳಿಗೂ ಜಾಗವಿದೆ. ಪುರಾಣಗಳು ಯಕ್ಷಗಾನದ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಮೈತಳೆದರೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ತಪ್ಪದೇ ಹಣಿಕಿಕ್ಕಿ ಚು(ಚ)ಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಮಂದಿ ಇದುವರೆಗೂ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದು ಹೋಗಿರುವ ಪ್ರಸಂಗವೇ ತುಂಬ ಕಮ್ಮಿ.

ಓದುಗನೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಮಾತಿಗಿಳಿದಂತೆ, ಯಾವುದೇ ಹುಸಿ ಆಡಂಬರವಿಲ್ಲದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವ ಕತೆಗಳಾಗಿ ಕೊಂಚ ವಾಚಾಳಿತನ, ಕತೆಯ ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ ಹೊರಗಿನದು ಅನಿಸುವ ಹೋಲಿಕೆಗಳು, ಕತೆಯ ಗಾಂಭೀರ್ಯವನ್ನು ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಲಘುವಾಗಿಸುವ ತಮಾಶೆ ಕೆಲವೊಂದು ಕಡೆ ಬೇಕಿದ್ದವೆ ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿದೆ. ಆದರೆ ತಂತ್ರಕ್ಕೆ, ನಿರೂಪಣೆಯ ಶಿಸ್ತಿಗೆ ಚಿಕ್ಕಾಸಿನ ಬೆಲೆ ಕೊಡದ ಕತೆಗಳಿವು ಎನ್ನುವುದರಿಂದ ನವ್ಯ ಕಾಲಘಟ್ಟದ ನಂತರ ಕನ್ನಡದ ಸಣ್ಣಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ improvisation, add on value, ಕತೆಗಾರನೇ ಸ್ವತಃ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬರೆಯುವ ವಿಧಾನ ಯಾವುದನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಕತೆಗಾರ್ತಿ ಯಾಕೆ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವ ಜಿಜ್ಞಾಸೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಕತೆಗಾರ ತನ್ನ ಕತೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪ ಮಾಡುವುದೇ ತಪ್ಪು ಎನ್ನುವುದಾದರೆ, ವಿಮರ್ಶಕರ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಹತಾರಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ವ್ಯಸನ ಎನ್ನದೆ ವಿಧಿಯಿಲ್ಲ. ಮಾಸ್ತಿಯವರು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಇವತ್ತಿಗೂ ಸಣ್ಣಕತೆಯ ಆಕೃತಿ, ಆಶಯ, ನಿರೀಕ್ಷೆ, ಪ್ರಯೋಗಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ಅಜಗಜಾಂತರ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಾಗಿವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಸಣ್ಣಕತೆಗಾರರಿಗೆ ಇರುವ ಅವಕಾಶ ಕೂಡ, ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಮತ್ತು ಅಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾರವಾಗಿಯೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. 

ಹಾಗಿದ್ದೂ "ಊರು ಹೇಳದ ಕಥೆ" ಸಂಕಲನದ ಕತೆಗಳು ಈ ಯಾವುದೇ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿಯೇ ಇಲ್ಲವೆಂಬಂತೆ ಮೂಡಿವೆ. ಅಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಈ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಶೀಲತೆಯನ್ನು, ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕತೆಗಳಿಲ್ಲ ಎಂದೇನಲ್ಲ. ಅವುಗಳನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೆಯೂ ಈ ಕತೆಗಳನ್ನು ಓದುವ, ಓದಿ ಕುಶಿಪಡುವ ಒಂದು ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಇವುಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. "ಹುಲಿ ಬಂತು ಹುಲಿ" ಕತೆಯನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದರೆ ಇಲ್ಲಿನ ನಿರೂಪಣೆ ನಾವು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಅಂದುಕೊಂಡಷ್ಟು ಮುಗ್ಧವಾದದ್ದಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಹೊಳೆದೇ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ.  ಹಾಗಾಗಿ, ಒಬ್ಬ ಕತೆಗಾರ ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಣ್ಣಕತೆಯ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅದು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡ ಕೆಲವು ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟು ಬರೆಯುವ ಲಾಭ ನಷ್ಟಗಳ ಜಿಜ್ಞಾಸೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.  

ಹಾಗೆ ಈ ವಿಧಾನದಿಂದಾಗಿ ಈ ಕತೆಗಳು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು ಏನು ಎನ್ನುವುದರ ಕುರಿತು ಕೂಡ ಯೋಚಿಸಬೇಕು. 

ಸಂಕಲನದ ಎರಡನೆಯ ಕತೆ "ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ" ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬ ಕುಡುಕನ ಹರಟೆಯ ತರ ಕಂಡರೂ ಅದು ಒಂದು ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ದೈವವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಲೂ ಇದೆ ಇನ್ನೊಂದು ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ದೈವವನ್ನು ಪುರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಲೂ ಇದೆ. ಕತೆಗಾರರ ನಂಬಿಕೆ ಏನೇ ಇದ್ದರೂ, ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗುವುದು ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ ದುಡುಕು, ಅಬದ್ಧ ನಡವಳಿಕೆಗಳೇ. ಪುರಾಣದ ಪಾತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ರೂಪಕವಾಗುವುದು ಕತೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ. ಹಾಗಾಗಿ ಕತೆಯ ಹೆಸರು ಬದಲಿಸಿದರೆ ಈ ರೂಪಕ ಕತೆಯಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಎಷ್ಟು ಎನ್ನುವ ಕುರಿತು ಯೋಚಿಸಬೇಕು. ಇಡೀ ಕತೆಯನ್ನು ಒಂದು ಭ್ರಾಂತಿ ಎಂಬಂತೆ ಮುಗಿಸಿರುವ ಬಗೆಯಿಂದ ಓದುಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಇಡೀ ಕತೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಮೊದಲಿನಿಂದ ಯೋಚಿಸುವ ಅನಿವಾರ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಇರಾದೆ ಕತೆಗಾರರಿಗಿದೆ.  ಹಾಗಾಗಿ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ ಒಂದು ಹೆಸರಾಗಿ ಓದುಗನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬರದಿದ್ದರೂ ಅಂಥ ದುಡುಕು, ಅಸಂಬದ್ಧತೆಯ ಅನುಭೂತಿ ಆಗುವುದು ತಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಈ ಕತೆ ಹೆಸರಿನ ಹಂಗಿಲ್ಲದೆಯೂ ಗೆಲ್ಲುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ.

ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ "ಒಬ್ಬ ನಾಯಕನ ಪ್ರಸಂಗ"ದಲ್ಲಿ ಬರುವ ನಾಯಕನೂ ಟಿಪಿಕಲ್ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನೇ. ಕುಡಿದು ಬಂದು ರಾಮನ ಪಾತ್ರ ಮಾಡುವ, ಬಲರಾಮನ ಪಾತ್ರ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಬಣ್ಣಹಚ್ಚಿ ತಯಾರಾದವ ರಂಗಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವುದಕ್ಕೂ ಮೊದಲೇ ಎದ್ದು ನಡೆಯುವ ಈ ನಾಯಕ ತಾನು ಅದೇ ಹಳೆಯ ಡಯ್ಲಾಗು ಉದುರಿಸುವ ಯಂತ್ರವಾಗಲಾರೆ ಎನ್ನುವ - ಒಳಗಿನ ಹೊಸತನದ ಅದಮ್ಯ ತುಡಿತವೇ ಸರಳವಾಗಿ ಬದುಕುವುದಕ್ಕೆ ಇರುವ ಮಹಾ ತೊಡಕಾಗಿ ಬಿಡುವವನ - ಕತೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಅವನಲ್ಲಿ ಸುಭದ್ರೆಯಾಗುವ ಆಕರ್ಷಣೆ ಹುಟ್ಟುವುದು ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ, ಸಮಕಾಲೀನ ಬದುಕಿನಿಂದಲೇ ಆಯ್ದ ಒಂದು ವಿವರ  ಈ ಕತೆಗೆ ಕೊಡುವ ಓಜಸ್ಸು ಅಪರೂಪದ್ದಾಗಿದೆ.

"ಕಥಾ ಮಹಾತ್ಮೆ" ಎನ್ನುವ ಕತೆ, ಕತೆಯ ಕುರಿತಾಗಿಯೇ ಇರುವುದು ಕುತೂಹಲಕರ. ಈ ಕತೆಗಾರರು ಪುರಾಣ, ಜಾನಪದ, ಕಟ್ಟುಕತೆ, ಕುಡುಕನ ಓಘ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಮ್ಮ ಕತೆಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗೆಯನ್ನು ಗಮನವಿಟ್ಟು ನೋಡುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಕರಾವಳಿಯ ಯಕ್ಷಗಾನ, ಹಾಸ್ಯ ನಾಟಕಗಳು, ಕೋಲದಂಥ ನಡಾವಳಿಗಳು, ಒಟ್ಟು ಬದುಕಿನ ಲಯ ಇಂಥದ್ದಕ್ಕೆ ಪರೋಕ್ಷ ಕಾರಣವಿರಬಹುದಾದರೂ, ಕಥನಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬರೆಯುವುದು ಸುಲಭವೂ ಅಲ್ಲ, ಇದನ್ನು ಇದುವರೆಗೆ ಇಷ್ಟು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ದುಡಿಸಿಕೊಂಡವರೂ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕತೆಯ ಮಹತ್ವ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.

"ಕೋಲಾರ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಕೊಳವೆ" ಕತೆ ಇಂಥ ಒಂದು ಅದ್ಭುತವಾದ ಕತೆ. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಕತೆಗಾರರಿಗೆ ಇದನ್ನು ‘ಇರುವ’ ಕತೆಯಾಚೆಯ ಇನ್ನೇನೋ ಆಗಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಉದ್ದೇಶವಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಕತೆಗಳ ಮಟ್ಟಿಗೂ ಈ ಮಾತು ಹೇಳಬಹುದಾದರೂ, ಈ ಕತೆಯ ನಾಟಕೀಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವಾಗ ಈ ಮಾತಿನ ಅಗತ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ದೂ ಈ ಕತೆಯಲ್ಲೊಂದು ಅನನ್ಯವಾದ ಆಕರ್ಷಣೆಯಿದೆ. ಹಳತನ್ನು ಕೆಡವಿ ಹೊಸತನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಮನೋಧರ್ಮವಿದೆ. ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಗಮನಿಸುವಾಗ ನನಗೆ ಮಲಯಾಳಂ ನ ಎಸ್ ಹರೀಶ್ ಅವರ ಕತೆಗಾರಿಕೆಯ ಒಂದು ಓಘ ಮತ್ತು ಕಥನಕ್ರಮ ಈ ಕತೆಗಾರರ ಕಥನಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರವಾದದ್ದು ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಬಹುಶಃ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದರೆ ಅಂಥ ಸಾಧ್ಯತೆಯೊಂದು ಯಶಸ್ವಿನಿ ಕದ್ರಿಯವರಿಗೆ ಇದೆ. 

"ಫೋಟೋದೊಳಗೊಬ್ಬಳು ಅಹಲ್ಯೆ" - ಈ ಸಂಕಲನದ ಸಶಕ್ತ ಕತೆಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಹಾಗೆಯೇ "ಹುಲಿ ಬಂತು ಹುಲಿ" ಕತೆ ಕೂಡ. ಈ ಕತೆಯನ್ನು ಕತೆಯ ನಿರೂಪಕಿ ತನ್ನ ಅಜ್ಜಿಯ ಬಾಯಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಕೇಳಿದ್ದಾಳೆ. ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಕೇಳಿದಾಗಲೂ ಅದು ಹೊಸತಾಗಿ ಕೇಳಿಸಿದೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಕೇಳಿದಾಗಲೂ ನಿರೂಪಕಿ ಬಾಲ್ಯದಿಂದ ಯೌವನಕ್ಕೆ ತಲುಪುವಷ್ಟು ಕಾಲ ಸರಿದಿದೆ ಎನ್ನುವ ಎರಡೂ ಅಂಶಗಳು ಮುಖ್ಯ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ನಿರೂಪಕಿಗೆ ಒಂದು ಟೈಂ ಮಶೀನ್ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಕಾಲಾಂತರ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ ಕತೆಯೊಳಗಿನ ಸತ್ಯವನ್ನು ಕಾಣುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಅದು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗಿದ್ದೂ ಕತೆ ವಾಚ್ಯವಾಗದೇ ಉಳಿಯುವ ಅಂಶದಿಂದಾಗಿಯೇ ಈ ಕತೆ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಈ ಸಂಕಲನದ ಕತೆಗಳ ಮೇಲ್ನೋಟದ ಸಾದಾತನ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಎನ್ನುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

"ಊರು ಹೇಳದ ಕತೆ" ನಮಗೆಲ್ಲ ಗೊತ್ತಿರುವ ಕತೆಯೇ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಈ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರವಾದ ತಿರುವು ಒಂದು ಜೀವನ ದರ್ಶನವನ್ನು ತೆರೆಯಬಲ್ಲ ಕಸು ಹೊಂದಿದೆ. ಜೀವನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಹಜವಾದ ಗತಿಯಿದೆ. ಆದರೆ ನಮಗದು ವಿಶೇಷ ಅನಿಸದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಅಸಹಜತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ನಮಗೆ ದಿಗಿಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾವು ಎಲ್ಲರ ಹಾಗೆಯೇ ಇರುವ ತನಕ ಜಗತ್ತು ನಮ್ಮನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದೂ, ಹುಚ್ಚ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸದೆಯೇ ಬದುಕಲು ಬಿಡುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ತಿಳಿಯುವುದರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಅಸಹಜತೆಗೂ ನಾವು ಹೆದರುತ್ತೇವೆ. ಎಲ್ಲರಂತೆಯೇ ಇರಲು ಒದ್ದಾಡುತ್ತೇವೆ, ಅದು ಸರಿಯಿರಲಿ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ. ಆದರೆ ಅಸಹಜತೆಯನ್ನು ಜಗತ್ತು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಕೆಲವು ಆಯಾಮಗಳೂ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಪವಾಡಗಳನ್ನು, ಅದ್ಭುತಗಳನ್ನು ಜಗತ್ತು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಶರಣಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆಗಲೂ ಅಸಹಜತೆಯೇನೂ ಸಹಜವಾಗಿ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅಸಹಜತೆಯ ಹೊರೆ ಹೊತ್ತವರಿಗೂ ಅದರ ಆಸುಪಾಸಿನವರಿಗೂ ಅದೊಂದು ಶಾಶ್ವತವಾದ ಒದ್ದಾಟವೇ ಆಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದನ್ನೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ, ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ಮನೋಧರ್ಮದಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಬದಲಾವಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದು ಸುಲಭವಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ನಾನು ಚಿಕ್ಕವನಿರುವಾಗ "ಅಮ್ಮ" ಎಂದೇ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಒಬ್ಬ ನಡುವಯಸ್ಸಿನ ಹೆಂಗಸಿಗೆ ಮೈಮೇಲೆ ದೇವಿ ದರ್ಶನ ಬರುವುದಿತ್ತು. ವಾರದ ಎರಡು ದಿನ ಅವರ ಮನೆಗೆ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿಂದ ಜನಸಾಗರ ಹರಿದು ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಇಡೀ ತಾಲೋಕಿನಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಭಕ್ತರಿದ್ದರು. ಆವತ್ತು ನಾನಾ ವಿಧದ ಹೂವಿನ ರಾಶಿ ಬಂದು ಬೀಳುತ್ತಿತ್ತು ಅವರಲ್ಲಿ. ಆ ಎಲ್ಲಾ ಹೂವುಗಳು ಸೇರಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ಘಂ ಎನ್ನುವ ಪರಿಮಳವಿನ್ನೂ ನನ್ನ ಮೂಗಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಂತಿದೆ. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಮನೆಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ವಾತಾವರಣವೇ ಒಂದು ದೈವಿಕ ಕಳೆಯಿಂದ, ಹೂವು, ಕುಂಕುಮ, ಬೂದಿ, ಗೋಪಿಚಂದನಗಳ ಪರಿಮಳದಿಂದ, ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವ ‘ಮೈಮೇಲೆ ಬರುವ’ ಜನರ ಸಮಸ್ಯೆ-ಪರಿಹಾರ-ಕತೆಗಳಿಂದ ಭಯಾನಕವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ವಿಶಾಲವಾದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಗದ್ದಲ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೂ ಆಕೆಯ ಪತಿ ನಿರ್ವಿಕಾರವಾಗಿ ಹೊರಗಿನ ಜಗುಲಿಯಲ್ಲಿ,(ಅದಕ್ಕೆ ಶೀಟ್ ಹೊದಿಸಿ ವಿಶಾಲ ದಿವಾನಖಾನೆಯ ತರ ಬದಲಿಸಿದ್ದರು) ಒಂದು ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಶುಭ್ರ ಬಿಳಿ ಸಿಲ್ಕಿನ ಶರಟು, ಪಂಚೆ ತೊಟ್ಟು ವೀಳ್ಯ ಜಗಿಯುತ್ತ ಕುಳಿತಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಬೆಳ್ಳನೆಯ ಮೈಬಣ್ಣದ ಅವರ ತಲೆ ತುಂಬ ಕೂದಲಿದ್ದರೂ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಬೆಳ್ಳಗಾಗಿದ್ದವು. ಅವರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದುದು ವೀಳ್ಯದೆಲೆಯಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ತುಟಿಗಳೇ. ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾವವಿರಲಿಲ್ಲ, ನೋಟ ನೆಟ್ಟಗೆ, ಏನನ್ನೂ ನೋಡದ, ಏನನ್ನೋ ಕುರಿತಿಟ್ಟು ನೋಡುತ್ತಿರುವಂಥವನದ್ದು. ಆಗ ನನಗೆ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಹನ್ನೆರಡರ ಆಸುಪಾಸು. ಆ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೂ ನನಗೆ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಏನೆಲ್ಲ ಯೋಚನೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ದೇವಿಯ ಪತಿಯಾಗಿ ಬದುಕುವ ಅವರ ಕಷ್ಟಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷಣ ಏನಿರಬಹುದು ಎನ್ನುವ ಬಗ್ಗೆ. ಆತ ಸತ್ತಾಗ, ಆತನ ಶವವನ್ನು ವಾಹನದಿಂದ ಇಳಿಸಿದಾಗ ‘ಅಮ್ಮ’ ರೋದಿಸಿದ ಚಿತ್ರ ಕೂಡ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ಅಳಿಸಿ ಹೋಗದು. ತದನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ದರ್ಶನದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು. ಇಲ್ಲಿನ "ಊರು ಹೇಳದ ಕತೆ"ಯನ್ನು ಓದಿದಾಗ ಅದೆಲ್ಲವೂ ನೆನಪಾಯಿತು.

ಅಂತೂ ಈ ಕತೆಗಳು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ improvisation, value addition  ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ ಆಧುನಿಕ ಕತೆಯನ್ನಾಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟು ಬರೆದೂ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ, ಈ ವಿಧಾನವನ್ನೇ ಎಸ್ ಹರೀಶ್ ಬಳಸುತ್ತ ಸಾಧಿಸಿದ ಸ್ತರಕ್ಕೆ ಇವು ಇನ್ನೂ ಬಂದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೂ ಈ ಮಾತು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆ ಎಸ್ ಹರೀಶ್ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ತಮ್ಮ ಕಥನಕ್ರಿಯೆಯ ನೆಲೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನೇ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಯಶಸ್ವಿನಿ ಕದ್ರಿಯವರ ನಿಲುವು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಏನಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಈ ಎರಡೂ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಗಳನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. 

ಯಶಸ್ವಿನಿ ಕದ್ರಿಯವರ ಕತೆಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಓದಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುವವರಲ್ಲಿ ಈಗ ನಾನೂ ಇದ್ದೇನೆ.

ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Tuesday, May 3, 2022

ಎಸ್ ಹರೀಶ್ ಎಂಬ ಮೋಡಿಗಾರ


ಇನ್ನೂ ನಲವತ್ತಾರು-ನಲವತ್ತೇಳರ ಹರಯದ ಎಸ್ ಹರೀಶ್ ಕತೆ, ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಹೊಟ್ಟೆಕಿಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. "ನನಗೆ ಹೊಟ್ಟೆಕಿಚ್ಚಾಗುವ ಹಾಗೆ ಬರೆಯಿರಿ" ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು ಲಂಕೇಶ್. ಕನ್ನಡದಲ್ಲೇಕೆ ಈ ರೀತಿ ಬರೆಯುವವರು ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ ಎನಿಸಿ ಬೇಸರವೂ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇವರ "ಮುಸ್ಟೇಚ್" ಕಾದಂಬರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಬೇಕಾದ್ದಿಲ್ಲ ಅನಿಸುತ್ತದೆ, ಅಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಅದು ಕನ್ನಡದ ಎಲ್ಲ ಓದುಗರನ್ನೂ ತಲುಪಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಜೆಸಿಬಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರಚಾರ ನೀಡಿದೆಯೇ ಹೊರತು ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನಲ್ಲ ಅನಿಸುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಆ ಕೃತಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಕೆಸನ "ಒನ್ ಹಂಡ್ರೆಡ್ ಡೇಸ್ ಆಫ್ ಸಾಲಿಟ್ಯೂಡಿ"ಗೆ ಸರಿಸಮಾನವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲ ಒಂದು ಕೃತಿಯದು. 

ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಎಸ್ ಹರೀಶರ ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಸಂಕಲನಗಳು ಇಂಗ್ಲೀಷಿಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ನಮಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವುದು ಅವರ ಮೂರು ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ ನಡುವಿನ "ಆಡಮ್" ಸಂಕಲನವೊಂದೇ. ಮೊದಲ ಕಥಾಸಂಕಲನ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಎಸ್ ಹರೀಶ್ ಏನನ್ನೂ ಬರೆಯದೆ ಸುಮ್ಮನಿದ್ದರು. ಬಹುಶಃ ತಾನಿನ್ನು ಎಂದೂ, ಏನೂ ಬರೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದರಂತೆ. ಹಾಗಾಗಿ ತಮಗೆ ಮರುಜೀವ ಕೊಟ್ಟ ಕೃತಿಯಿದು ಎಂದು ತುಂಬ ಅಕ್ಕರಾಸ್ಥೆಯಿಂದ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಅವರು. ಅಲ್ಲದೆ ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಮುದ್ರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡ ಕೃತಿ ಕೂಡ ಹೌದು ಇದು. ಇದಕ್ಕೂ ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಂದಿದೆ. 

ಈ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಒಂಬತ್ತು ಕತೆಗಳಿವೆ. ಮೂರು ಕತೆಗಳು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ನಾಯಿ, ಎಮ್ಮೆ, ಎತ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದರೆ ಉಳಿದವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಳಿ, ನಾಯಿ, ಹಾವು, ಮೇಕೆಗಳೆಲ್ಲ ಯಥಾನುಶಕ್ತಿ ಕತೆಗಳಿಗೆ ಜೀವ ತುಂಬುತ್ತವೆ. ಇದು "ಮುಸ್ಟೇಚ್" ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಓದಿದವರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಎಂದನಿಸದ ಸಂಗತಿ.

"ಡೆತ್ ನೋಟಿಸ್" ಕತೆ ಸುರುವಾಗುವುದು ಹೀಗೆ: 

ನಮ್ಮ ಮನೆ ಹಿಂದಿನ ಹಳೇ ಹಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಗಬ್ಬದ ಹಸು - ಹೈಬ್ರಿಡ್ ವೆರೈಟಿದು - ಆವತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಎಂಟುಗಂಟೆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅದಕ್ಕೆ ಹೆರಿಗೆ ನೋವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಅದಕ್ಕೂ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳ ಹಿಂದೆ, ಒಂದು ಕಂತ್ರಿನಾಯಿ ನಮ್ಮ ಕಾಂಪೌಂಡಿನ ಹಿಂದಿರುವ ಕುರುಚಲು ಪೊದೆಯ ಹತ್ತಿರ ಮರಿ ಹಾಕಿತ್ತು. ಕಿವಿ ಹರಿದು ಹೋಗುವಂಥ ಅದರ ಕಿರಿಚಾಟವಂತೂ ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೇ ಅದರ ದೇಹ ಸೀಳುವ ನೋವನ್ನು ಅನೌನ್ಸ್ ಮಾಡಿತ್ತು. ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಆಸುಪಾಸಿನ ಸಿಕ್ಕಸಿಕ್ಕ ನಾಯಿಗಳ ಜೊತೆ ಹೆಚ್ಚೂಕಡಿಮೆ ಅದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಮಜಾ ಉಡಾಯಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಅವಳು ಈಗ ಸರಿಯಾದ ಬೆಲೆಯನ್ನೇ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದಳು. 

ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು, ನನ್ನಮ್ಮ ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ, ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಮಳೆಯಲ್ಲೇ ನಿಂತು ಹೊಂಡ ತೋಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಒಂದೊಂದೇ ಕುನ್ನಿಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ - ಒಟ್ಟು ಏಳಿದ್ದವು, ಕಾಮನಬಿಲ್ಲಿನ ಬಣ್ಣದ ಹಾಗೆ - ಹೊಂಡಕ್ಕೆ ಹಾಕಿದೆ. ಎಂದಿಗೂ ಜಗತ್ತಿಗೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳಲಾರದ ಅವುಗಳ ಕುರುಡುಗಣ್ಣುಗಳಲ್ಲೇ ಅವು ಸಿಕ್ಕಸಿಕ್ಕ ಕಡೆ ತಡಕಾಡತೊಡಗಿದ್ದವು, ಅಮ್ಮನ ಮೊಲೆಗಾಗಿ. ನಾನು ಹೊಂಡಕ್ಕೆ ಮಣ್ಣು ಹಾಕಿ ಮುಚ್ಚಿದಂತೆಲ್ಲ ಹೊಂಡದಲ್ಲಿದ್ದ ಮಳೆಯ ಕೆಸರು ನೀರು ಮೇಲಕ್ಕೆ ರಾಚುತ್ತಿತ್ತು. 

"ನೀನೊಬ್ಬಳು ಎಂಥ ಅಮ್ಮನೋ" ಕೆಸರಾಗಿದ್ದ ಹಾರೆಯನ್ನು ತೊಳೆದ ಮೇಲೆ ನಾನು ಅಮ್ಮನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದೆ. 

ಅಮ್ಮ ನನಗೆ ಒಂದು ಗ್ಲಾಸ್ ಟೀ ಕೊಟ್ಟು, ಒಂದು ಪ್ಲೇಟಿನಲ್ಲಿ ನಿನ್ನೆಯ ಉಳಿದ ತಂಗಳನ್ನಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೀನಿನ ಸಾರು ಸುರಿದು ನನ್ನ ಬೆನ್ನ ಹಿಂದೆಯೇ ಕುಂಯಿ ಕುಂಯಿ ಎಂದು ಅಳುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದ ನಾಯಿಯ ಎದುರು ತಳ್ಳಿದಳು.

- ಈ ಕತೆಯೇನೂ ಆಕಳು, ನಾಯಿಯ ಕುರಿತಾದ್ದಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಅದು ವಿಚಿತ್ರ ಬಂಗಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಪೀಟರ್ ಸರ್ ಎಂಬಾತನ ಕತೆಗಳು, ಸುಳ್ಳುಗಳು ಮತ್ತು ಭಯದ ಸುತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ. 

"ಕೆರೆ ಪಕ್ಕದ ಮರ್ಡರ್" ಕತೆಯಂತೂ ತುಂಬ ಲಾಜಿಕಲ್ ಆಗಿದೆ. ತಂಬಿಯೆಚ್ಚನ್ ಎಂಬ, ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಆಗಿದ್ದವನೊಬ್ಬ ಸಂತನಷ್ಟು ಒಳ್ಳೆಯವನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾದ ಗುಟ್ಟೇನೆಂದು ತಿಳಿಯಲು ಹೊರಡುವ ಹೆಸರಿಲ್ಲದ ಇಬ್ಬರು ನಿಗೂಢ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ಯಾರು ಎನ್ನುವ ಬಗ್ಗೆ ಕೇವಲ ಹೊಳಹುಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಉಳಿಸುವ ವಿಚಿತ್ರ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯ ಈ ಕತೆಯ ಸೊಗಸನ್ನು ಓದಿಯೇ ಅನುಭವಿಸಬೇಕು.

"ಕಾವ್ಯಮೇಳ" ಕತೆ ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಸೊಗಸಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಕತೆ. "ಸೂರದಾಸನನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಭೇಟಿಯಾದಾಗ ನಾನು ದಿಂಡಿಗಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ತ ಹಳ್ಳಿಯೂ ಅಲ್ಲದ ಇತ್ತ ಪೇಟೆಯೂ ಅಲ್ಲದ ಒಂದು ಜಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸುವಾವನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಿರಿಯಾನಿ ಶಾಪ್ ನಡೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ" ಎಂದು ಸುರುವಾಗುವ ಈ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸಾಲೇ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವ ಒಂದು ಗುಟ್ಟನ್ನು ನಾವು ಬಹುಬೇಗ ಮರೆತು ಬಿಡುತ್ತೇವೆ. ಅಷ್ಟು ಮೋಹಕವಾದ ಶೈಲಿ, ಮೈಮರೆಸುವ ವಿವರಗಳು ಎಸ್ ಹರೀಶ್ ಅವರ ಕತೆಗಳ ಮಾಯಕತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ ಎಂಬಂತೆ ಈ ಕತೆ ಇದೆ. ಇವರ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಟ್ಟೆಯೊಳಗೆ ಹೊಕ್ಕು ಹೊರಬಂದರೂ ನೋವು ಕೊಡದೆ ಕೊಲ್ಲುವ ಚಾಕುವಿನಂತೆ  ಮನುಷ್ಯ ಸ್ವಭಾವದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕ್ರೌರ್ಯ ಫಕ್ಕನೆ ಒಡೆದು ಕಾಣಿಸದ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಅವಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಓದಿ ಮುಗಿಸಿದ ಮೇಲೆಯೇ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸತ್ಯ ಬೆಚ್ಚಿ ಬೀಳಿಸುವಂತೆಯೇ ಕತೆಗಾರನ ಕಲೆಗಾರಿಕೆ, ಜಾಣತನ, ನೈಪುಣ್ಯ ಮನಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ.

"ಒಬ್ಬಂಟಿ" ಕತೆ ಈ ಸಂಕಲನದ ಇನ್ನೊಂದು ಅದ್ಭುತವಾದ ಕತೆ. ರಾತ್ರಿಹೊತ್ತು ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿದ್ದೆ ಹೋದವನನ್ನು ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಎಬ್ಬಿಸಿ ಇಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅವನು ಇಳಿಸಿದ್ದು ಎಲ್ಲೋ ನಡುದಾರಿಯಲ್ಲಿ, ಕಗ್ಗತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ. ಆ ಜಾಗ ಯಾವುದೆಂದೂ ಈ ಪ್ರಯಾಣಿಕನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಹೋಗಬೇಕೆಂಬುದೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಸಾಲದಿದ್ದರೆ ಕಗ್ಗತ್ತಲು. ನರಹುಳದ ಸುಳಿವಿಲ್ಲದ ಕಾಡಿನಂಥ ಪ್ರದೇಶ. ಹುಟ್ಟಿದಾರಭ್ಯ, ಅಲ್ಲ, ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಒಂಟಿಯಾಗಿರದ ಒಂದು ಜೀವ ಈ ರೀತಿ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಒಂಟಿತನವನ್ನು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುವ ಈ ಕತೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅನನ್ಯವಾಗಿದೆ.


"ಮಾವೋಯಿಸ್ಟ್"  ಕತೆ ಬಹುಶಃ ಈ ಸಂಕಲನದ ಅತ್ಯಂತ ದೀರ್ಘವಾದ ಮತ್ತು ಇಡೀ ಸಂಕಲನದ ಎಲ್ಲಾ ಕತೆಗಳ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ತೆರೆದು ತೋರಿಸುವಂಥ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಕತೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಾವೋಗೆ ಯಾವುದೇ ಪಾತ್ರವಿಲ್ಲ. ಗಂಡು ಎತ್ತು ಹೆತ್ತಾಗ ಅದನ್ನು ಕರುವಿದ್ದಾಗಲೇ ಟವೆಲಿನ ಮುಸುಕು ಹಾಕಿ ಉಸಿರುಕಟ್ಟಿಸಿ ಕೊಂದು ಬಿಡುವುದು ಕ್ರಮ. ಅದರಿಂದ ಉಪಯೋಗಕ್ಕಿಂತ ಉಪದ್ರವೇ ಹೆಚ್ಚು ಎನ್ನುವುದು ಅದಕ್ಕಿರುವ ಸಮರ್ಥನೆ. ಆದರೆ ಕಾಸಿನ ಪ್ರಯೋಜನಕ್ಕಿಲ್ಲದ, ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ತಲೆಹೊಗ್ಗಿಸಿ ಕೂರುವ ಹದಿಹರಯದ ಮಗ ಭಾನು, ಪುಸ್ತಕದಿಂದ ತಲೆಯೆತ್ತಿ "ಬೇಡ ಅಪ್ಪ, ಅದನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಡ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದೇ ಕಾರಣವಾಗಿ ಜೋಗಯ್ಯನ ಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಬಚಾವಾದ ಎತ್ತಿನ ಹೆಸರು ಕೂಡ ಮುಂದೆ ಭಾನು ಎಂದೇ ಆಗುತ್ತದೆ. ಮಗ ಭಾನು ಊರಿಗೆ ಬರದೆ ಪರದೇಶಿಯಾದ ಮೇಲೆ ಅವನ ಮೇಲಿನ ಮುದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಈ ಎತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಸುರಿದು, ಮಗನ ಹೆಸರನ್ನೇ ಇಟ್ಟು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ ಜೋಗಯ್ಯ ದಂಪತಿಗಳು. ಆ ಭಾನು ಮುಂದೆ ಮಾವೋವಾದಿಯಾಗಿ ಪುಂಡಾಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ ಸುದ್ದಿಗೆ ಗಂಟುಬಿದ್ದು ಈ ಕತೆಯ ಹೆಸರು ಮಾವೋಯಿಸ್ಟ್ ಆಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಎತ್ತಿನ ಪುಂಡಾಟಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಅದನ್ನು ಇಡೀ ಊರು ಬೇಟೆಯಾಡಲು ತೊಡಗುವ ಕತೆಯೇ ಒಂದು ರೂಪಕದಂತಿರುವುದು ನಿಜವೇ.  ಕಸಾಯಿಖಾನೆಗೆ ಹೊರಟ ಭಾನು ಮತ್ತು ಅವನ ಹೊಸ ಗೆಳತಿ ಎಮ್ಮೆ ಇಬ್ಬರೂ ಲಾರಿಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಲ್ಲಿಂದ ಸುರುವಾಗುವ ಹೈಡ್ರಾಮಾ ತನ್ನ ತೆಕ್ಕೆಯೊಳಗೆ ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಎಷ್ಟೆಲ್ಲ ಕತೆಗಳು, ಪ್ರಕರಣಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ!  ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನದಲ್ಲಿಯೇ, ಬದುಕಿನ ನಿತ್ಯದ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲೇ ನಾವು ಕತೆ-ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಾಣಬೇಕು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಅದೇ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಂತಿದೆ ಈ ಕತೆ!

ಕೊನೆಯ ಕತೆ "ರಾತ್ರಿ ಕಾವಲು" ನಮ್ಮ ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರ ‘ಮೌನಿ’ ಕತೆಯ ಅಪ್ಪಣ್ಣ ಭಟ್ಟ ಮತ್ತು ಕುಪ್ಪಣ್ಣಭಟ್ಟರನ್ನು ನೆನಪಿಸುವಂಥದ್ದು. ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಜಯಂತರ ‘ಬಿಡು ಬಿಡು ನಿನ್ನಯ’ವನ್ನು ಕೂಡ. 

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ತುಂಬ ಅಪರೂಪದ, ಅತ್ಯಂತ ಆಪ್ತವಾಗುವ, ನವಿರಾದ ನಿರೂಪಣೆಯ, ಶ್ರೀಮಂತ ವಿವರಗಳ ಒಳ್ಳೆಯ ಕತೆಗಳ ಒಂದು ಸಂಕಲನವಿದು.      

ಮುಂದೆ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ